Propositiones de iure naturali, ac Regio Castellae, et Indiarum.

41쪽

Necessari Vero requiritur ut iusturn sit, id est ut pensioni solvendae ex aequo respBndeat , o cinu eo Pro portionem habeat Haec autem proportio Varie aeStimata pro rem porum, d locorurni UerSitate in Hispania taxata est ad tria, in America vero ad quinque pro cenitam. s)Annitu redditus, Seu pensio, non in fructibus, sed an numerata pecunia est solvenda 6 Res clemum In qua census constituitur, debet esse

immobilis, . scuctisera i

AD 1 T. XXVI.

DE SOCIETATE.

Iocietas est contractus consensualis de re vel operis communicandis lucri in communi faciendi causa. 1 Potest esse vel universalis quando omnia bona praesentia. sutura communicantur, vel generalis, quo. ea tantum quae ex quaestu Veniunt, vel singularis, qdo. vel unius rei, vel unius negotiationis societas initur. et Quamvis vero hic contractus lucri faciendi causa ineatur, saepesaeptu non lucrum, Sed damnum Con

ab dict. l. 3.

42쪽

Hinc ut vitentur ineommoda uittes, quae ex hoe contractu oriri Consueverunt statutum est, ut nonnisi per instrumentum Publicum Celebretur, in quo praeter alia de partibus lucri, Sc damni paciscatur,in con tet quantum quisque in utroque ferat. Si vero nihil nominatim conventum suisset, Pamtes,' in lucro,' in damno aequales esse deberent. s Subsistit ergo societas inaequalis, sive in qua alter plus lucri, alter plus damni sentiat, vel in qua unus plus, alter minus de facultatibus suis conferat immo licet uirus rem alter operas promittat. 6)Societas vero in qua unus sibi omne lucrum, alter damnum susciperet, leonina merito nominatur, irohibita est. 7 In hoc contractu eam diligentiam adhibere debent socii in rebus communibus, quam suis rebus adhibere solent. 8)Finitur societas morte naturali, aut civili,' quidem vel inius tantum ex sociis. 9 Di, olvitia etiam mutuo dissensi a rei interitu, fine negotii, publicatione,' cessione bonorum, renui satione licet unius. io

AD TIT XXVII. DE MANDATO.

eontractuum qui consensu bigationem pariunt pos

tre.

43쪽

trema species est mandatum, quo negotium honestum ab alio ex fiducia commissum, gratis administrandum, Serendumque suscipitur. 1 a Igitur nec Procuratores tribi alium superiorum,

quibus litigatores Causas sua mandare coguntur, nec commissionarii inter mercatores, erunt mandatarii Proprie dioti, iam utrique habeant Salaria taxat , O COm, missionarium per Pacitam possint augeri. a)Μandatum potest contrahi, non soluin mandantis, sed aliena tantiam gratia, competetque actio adVersus mandatarium, licet mandantis non intersit. 3)Μandatarius ad praescriptum agere, atque in ex

quendo mandato cavere debet, ne illius fines egrediatur Ea diligentia ei adhibenda est, quae suscepto ne gotio satis sit hincque usque ad culpam levissimam Potest teneri. s)Μandatum finitur mutuo dissensu, revocatione mandantis, morte contrahentium, oenuntiatione amandatario facta. 6)Liberum tamen non est mandatario, pro suo libito,' sine iusta causa renuntiare mandato, adhuc re im

In mandato iudiciali morte sive mandantis, sive mandatarii ante litem contestatam contingente,extingui

tur mandatum s Si

44쪽

DE OBLIGATIONIBUS GUAS QUASI EX CONTRACTU NASCUNTUR.

Ε quasi contractus intelligimus Acta honesta, quia bus4 ignorantes obligantur ex consensu ficto, vel prae-Sunto i)Qitia vero leges nihil fingere possunt sine unda mento, huius fictionis est aequitas, ta utilitas. Tria itaque reperiuntur principia ex quibus O nium quasi contractuum Obligatio, originem ducit.

I. Quisque praesumitur consentire in id quod utilitatem ipsi a seri. et Ii. Nemo praesumitur cum alterius damnose fieri velle locupletiorem. 3 III. Qui vult quod antecedit, non debet nolle

quod consequitur Praecipui quasi contractus sunt negotiorum gestio, tutela hereditatis, vel rei communis administratim hereditatis aditio, cindebiti solutio. 5 Uniuscuiusque naturam, obligationem quam Pr ducit, lactiones quaerenti explicabimus.

45쪽

AD TIT. XXIX.

Vae personae res alias nobis adquirunt, eae etiam adquirunt obligationes: quare c2m de illis actum ala Lib. a. it. 9 nihil adtinet hic plura audere.

QUIBUS MODIS TOLLITUR OBLIGATIO.

SEmel eonstituta obligatio, vel per exceptionem l

litur vel ipso iure . Si prius obligatio non perimitur, nisi exceptione in iudicio opposita: sin posterius, ea tollitur sta im vi egis. Primus modus ollendi oblisationem ipso iure, de his enim tantum hie est sermo, est solutio, sive v

I praestatio eius quod in obligatione eit. ix

Ille tantum recte solvit, eique cum metu so-tur cui libera est rerum suarum administratio. a ' Perinde vero est, sive prosequis solvat, sive pro alio velit an nolit creditor accipere debitum modo intrensiautio fiat loco, re tempore praescripto. 3 In hoc enim casu sublata erit obligatio; si debit summam oblatam, α creditore non reeeptam coram testibus cum legis solemnitate deponat Aliud vero pro alio, invito reditore solvere non

licet te

Alter modus solvendi obligationem est compensa

46쪽

tim sive debiti, 'rediti mutui inter se contributio. 63 Nequit itaque dari compensatio si utrumque dedi

tum non sit iustum, liquidum, emcax iurum. 7 Neque etiam locum habebit in vectigalibus, aut aliis debitis Prin4pi, aut communitati pertinentibus, neque demum in re deposita 3 Solvitur praeterea obligatio novatione, sive pri sis debit in aliam obligationem mutatione, aut translatione. 9 Potest fieri novatio, vel sine delegatione, vel per

delegationem primo modo fit quotie . manente eodem

debitore, 'reditore vel species 'bligationis mutatur, vel priori obligationi aliquid accedit; aut detrahitur, vel . isserte declaratur novandi animus. i o Secundo nodo dicitur fieri, quuties novus debiator in locum prioris substituitur, quiquidem adpeli

, tur expromissor, hispanicebautem manero. ia . Acceptilatione etiam sive debiti condonatione so Vitur Obligatio, quando scilic creditor acceptum habere vult, quod ipsi debetur, ac si revera solutum fuisset. in i Τollitur etiam omnis obligatio per pactum de non petendῖο hispanice auitamient eodem modo ac per 5Olutionem, vel novationem. ia Demum rei intexitu, mutuo contrahentium di sensu quamplurim e bligationes tolli explorata res est