Dissertatio medica inauguralis de genuino febrium intermittentium larvatarum charactere, illarumque peculiari indole : quam annuente summo numine ex auctoritate rectoris magnifici Nicolai Georgii Oosterdyk, med. doct. medicinae theoreticae et practic

11쪽

MEDICINAE DOCTORIE T

V IMI CLARISSIMIS

EDUARDO SANDI FORTHICOLA PARADUS SE B. IUSTI AERUGMANS

NEDICINAE PROFESSORIBUS, IN ACADT-MIA LUGDUNo-BATAvA, ORDINARD S

GER ARD SANDI FORT

I EADEM ACADEMIA ANATOMIAT PROFESSORI EXTRAORDINARIO PRAECEPTORIBUS ER UDITISSIMIS SEMPER PIR COLENDIs

13쪽

IN AUGURALIS,

GENUIN, FEBRIUM INTERMITTEN.TIUM LARVATARUM CHARACTE RE, ILLARUMQUE PECULIARI INDOLE.

INTRODUCTIO. aria inter medicamenta, quae arti sanandi Regnum Vegetabile suppeditat, si quod sit laudandum, nullus est, qui CORTICEM PER UUIANUM primum locum tenere negabit, non ideo tantum, quoniam systematis solidorum depressas vires vi roborante, stommachica, bardiaca valeat erigere, adeoque egregiam possideat efficaciam , in promovenda laudabili suppuratione , - in sistenda gangraena , - in curanda debilitate nervea, - aliisque in casibus morbossis,

14쪽

a DISSERTATIO DEDICA

mirifice conspicuam; id praecipue, quod sit praestantissimum, in febribus intermittentibus,m in tota classe febrium, quae ab intermittentium stirpe dependent, specimum antifebrise. Primis quibus celebrari coepIt temporibus, CorteXPeruvianus, non nisi ad pellendas febres quartEnas, fuit adhibitus, cum vero ab istius temporis MEDICIS, per Xtensionem, Ut dicitur, experimenti, deinprehenderetur curare aeque omne alias febres intermittentes, a quartanaS, hinc Corte Peruvianus deinceps, adversus universam intermittentiumri miliam in auxilium fuit vocatuS.Itaque teste multiplici experientia Principum in arte

, nominasse sufficit, Us curat Cortex Peruvianus omne qualescumque veri nominis febres intermittentes; non tantum quando manifesta adsunt perfectae apyrexiae indicia, sedi tunc ea curat, quando Pa roxysmis, nimis diu protractis, sive solito citius ii vadentibus, continuarum remittentium speeiem praese ferunt. - Curat non solum intermittentes, quam

15쪽

symptomata concomitantur: tandem, eas curatri bres, quae alios morbo ita mentiuntur, ut quid sint, vicagnosci possit. Tollit denique Cortex Peruvianus ipsas non tantum

febres intermittentes, verum etiam omnia ea quae ab

ipsa febre pendebant symptomata tollit ergo, simul

ac febrem ipsam curaverit, omne morbo Chronicos, quos febrium illarum vehementia , vel diuturnitas, producere potuerit, modo organie partiuna laesio, ex illis non fuerit prognara. Haec omnia, Uti iam supra monuiinus, certissime e sicit Cortex Peruvianus, modo nullum sit in corpore Draesens impedimentum, quod ipsius actioni possit obstare, , si vel non obstiterit, tamen non conis stantem, sed temporariam,m fugacem hujus caeter quin tam certi remedii essicaciam reddat. Polita ergo hac conditione , nullum esse medicamentUm, cujus adeo certa est, modo adversus illas febres, quibus sanandis, par est, adhibeatur, potes tas, quam Corticis Peruviant, Udacister contendimus, dummodo opportuno tempore, Iusta dos detur. Porro teste eadem illa LAUDATORUM IRORUM experientia, Cortex Peruvianus febres intermittentes remittentes, ex intermittentium febrium stirpe na, si lass

16쪽

DISSERTATIO DEDICA

tas, non tantum curat certo, sed taeas curat celeriter, quod eo magis est attendendum, quoniam ab hac curatione a posteriori petitur notari ad determinandum, num scilicet febris Cortice Peruviano curata fuerit, tanquam febriiugo specificori an vero ideo tantum, quoniam tali in casti Corte forte exseruerit

vires suas communes, soboranteS, - crisin promoventes, humorum statum corruptivum emendantes , - simileSque generale effectuS, X promprietatibus Corticis evidentibus pendentes. Celeriter vero .certo non solum, sed ituto curat Cortex Peruvianus, quidem eam ob causam, quod sano sensu, nunquam in corpore possit nocere. Quum autem nullum sit medicamentum , quod non intempestivo usu, noxium Vadata fere Venenatum, facile intelligitur, damnandum non esse Corticem Peruvianum, ubi febrem sanaverit benignam, cujus Lais nationem intempestivam fuisse , docent ipsius febris sequelae haec autem medici culpa, non vero medicamenti dum quod sibi peragendum erat, hoc peregerit, ille vero malam sibi formaverat indicationem. - Et hisce iam temporibus, quod nunquam noceat CorteXPeruvianus, adeo inter medicos constat, ut nullus ferme sit, qui de eo dubitet D quae porro sententia

17쪽

INAUGURALIS. s

generalibus ipsius remedii viribus beneficis probatur, quibus 'une, quando talio scopo, praeter febriiugum fuerit adhibitus, egregiis adeo in Oeconomiam animalem effectibus sese e serit: ita ut Cortex ab omni culpa liber sit pronunciandus, quoties vel propter corporum idiosyncrasiam, vel ob eorum statum impurum, vel propter intempestivum ejus usum, ad curandas febres, quae aut aegri salutares sunt, aut in quas nulla est Coristis essicacia, vel demum propter dosim, morbi, cui pellendo datur, magnitudini non satis adaptatam , - spei non respondeat. Innocuum vero ac tutissimum Corticem Peruvianu' medicamentum esse, et eo probatur, quod nulli corpori, nulli sexui, nulli aetatim nulli tempori, non convenit: nullas dum sistat evacuationes, ex corporis oeconomia necessario sequenteS, neque mensium, aut lochiorum fluxum impediat, puerperis .gravidis dum prosit, languente dum promovelli evacuationes, quae naturae lege fiunt, compescat ubi nimiae fuerint, .utrasque ad statum naturalem sentim

sensimque reducat. Constat itaque Corticem Peruvianum certo, celeri ter ac tuto revera curare qualescumque febres inter

18쪽

s DISSERTATIO DEDICA

substantia sumatur neque mirum, non enim uni principio , a vero omnibus, quae Cortici insunt, tribuenda est vis illa febrifuga: mirandum ergo non est ipsum Corticem Peruvianum, qui omnes memoratas illas virtutes unitas in se continet efiicacissimum in intermittentibus remedium antis ebrii fuisse repertum, a qualicumque ipsius praeparato longe anteposirium. Sed non tantum, ut supra iam diXimVS, paroxysmos intercipiendo, eo sistit, sic ut ad tempus impediatur eorum reditus, , quantumvis si hoc solum valeret, Cortex, hoc ipsum esset iam per magnum

si infiniti ad artem pretii ' - verum etiam causam in corpore X citantem, pariter cum praedisponente tollit Cortex Peruvianus. In omnibu enim casibus, ubi materies febrem excitans, talis est indolis, aut copiae , ut viribus Corticis non sit superior, Corte Peruvianus non pro parte , sed totum morbum febrilem curat. - Propinato vero, intra

nychthemeron post ipsius ingestionem, oculis manifeste apparent sano sensu, nequaquam nimis crude accipiendae coctionis signa, quae tum in pulsu,

respiratione , - tum in evacuatione quadam critim ea, tum in qualitatum sensibilium in naturalem statum restitutione , - tum .in excretis, inprimis urini s

19쪽

INAUGURALIS. r

nis, conspicua deprehenduntur. Omnes enim hum res excrementitii post bene peractam coctionem ad sta-tUm naturalem magis magisque accedunt, deflecti nem a sanitate, pravamque indolem a febre illis inductam, amittunt, sic ut urinis e. r. naturali reddatur color, ea quae par est, consistentia. Febres intermittente modo haud parum mirando, curans corte Peruvianus, minime semper illud eff-cit sensibili quadam excretione vere critica, plus minusve copiosa , sed talem curationem etiam .pl rumque resolutione perfecta, usi dicta, absolvit, ea quidem ratione , Ut non raro alienatum a naturali corporis statum, nulla excitata turba, in sanitatem restituat nulla mota evacuatione sensibili, neque Vomitu , neque alvo, neque sudore, neque urina et insensibiliter enim quaecumque organismo nocentia

insunt, expellit. Quae vero licet saepissime ita fiant, quidem critice locum habeant, accidit tamen aliquando, ut viribus, post Cortidem assumtum, refocillatis, sensibiles oriantur evacuationes, inprimis ubie opiosior fuerit humorum nocentium apparatuS, aut si Cortex majori doli, vel corpori sensibili fuerit iu- gestus, ea cum sequela, ut non critice sed potius per accidens, notabilis sequatur salutaris quaedain evacuam

20쪽

s DISSERTATI, MEDICA

tio, quae sublata causa excitante, .nullo amplius exspectato seposmo, febrem illico ossit. Quibus iam in genere de Corticis Peruviani virtute praemisiis, pergendum nunc erit ad ipsius materiei

pei tractationem Antequam Ver eam exponamus, hoc addere liceat, sint, nempe licet Cortidis virtus, ac praestantia, in omnibus quas enumeravimus mor-hosis assectionibus adeo laudandae , nullo tamen in morbo, manifestiorem esse magisque mirandam ipsius

essicaciam, quam illis in febribus intermittentibus sernicio is, de quibus nobis sermo erit, quae sub Iarim cujusdam atrocissimi minacis symptomatis

reconditae, vehementer corpus invadunt. Hae enim febres admodum periculosae, quae plerumque febrium intermittentium larrstarum nomine occurrunt, nullo qualicumque naturae remedio debellandae, nulla therapeia generali sanandae, nisi Corticis eruviani beneficio ac divina virtute, , uti in sequentibus, mirifice patebit, P aeque certo beleriter pellerentur intensa sua actione, vires eminente gradu, Wad plenam usque earum destrucistionem deprimente ac penitus suffocante, aegro misere necarent. Febres autem illae arratae, dum sint ex intermittentium specie periculosissimam earum classem

conm