Ioannis Veslingii ... Syntagma anatomicum

221쪽

Dc oc VLIS. Nier externos sensus, eximia prae caeteris videndi facultas lucidis oculorum orbibus indita, quos animi vascula fenestras, visibilem eius partem transmittentes, amorisque faces, haud

vane veteres praedicarunt.

Lustrandae primum PALPEBRAE sunt,

oculorum velamenta, quae exterilis cute constituuntur tenella, quamque pinguedo nulla stipat interitis pericranio succinguntur. Intercedit has partes membrana Vere carnosa, quippe cui musculi duo palpebrarum Clausores dicti intexuntur, quorum capite decimo tertio meminimus tum Musculin, qui palpebram superiorem attollit, singularis, qui circa foramen nervi optici intra thalamum oculorum exortus, ta tenui carnoso que principio paulatim diductus, lato tendine pariterque subtili in palpebrae dictae marginem expanditur. Extremis illarum cartilagines inducuntur, quas Tharsos Graeci nuncuparunt, ad palpebrarum stabilem expansionem exactamque commissionem inducto pariter exiguo musculo comparatae. Efformant apertae angulos duos, qui veteribus inibi nona1

nabantur minorem unum , eumque Xternum , Cui intra

oculi orbitam glandula adjacet insignis , tum alterum majorem , qui internus. Recumbit in eo Caruncula spongiosa, Ac mollis, meatum subjecti ossis, qui ad nares pertingit, Periens, ut fluXum pereas lacrymarum impediat , unde lacrimalis dicta est. In limbis palpebrarum cartilagineis, circa majorem angulum, prominente leviter callo, obvia sunt tenuia foramina duo, Funsia ac malia nuncupata, immissam etam intra membrana palpebrarum perducentia. Conspectiora sunt in

222쪽

animalibus magnis, hominibusque infletum pronis, lacrymas Oraque humectantes rivos suppeditant. Unde igitur liquor ille,

inquies, in dolore tam saecundus, tam paratus Non ab ipsis sane oculis, sed a cerebro, per se Cundum cuneiformis ossis foramen, tum a vertice capitis ac lateribus ad punctorum propositorum ductus confluit. Hinc contigit, ut sauciata cum subjecto panniculo cute, quae ab externo angulo ad aurium helicem porrigitur,

prodeunte limpidi seri magna copia, diuturna lippitudo celeriter sublata fuerit. Inserti praeterea palpebrarum extremis Pili sunt, in rectum crescentes, longitudinem suam certa naturae lege definientes, quorum occursu , veluti objecto vallo, non tantum volitantia Per aerem corpuscula oculis abarcentur; sed etiam indusiis levia ter umbris, intuitus luminosorum persectior evadit. Perit eximius hic usus, quotiescunque sub naturali pilorum ordine plures

Irascuntur, atque introrsum conversi, sphaeram oculi compungunt: quod nunc tumentibus, nunc laxatis immodice palpebris, evenisse compertum es . Ossicium palpebrarum conspicitur, Oculus humectare, aperire, claudere, ob Velare , idque tanta muneris necessitate, ut nihil cogitantibus aut volentibus nobis finem tamen suum natura consequatur rarissimumque adeo sit, constantibus palpebris, contra comminationem aliquam haud connivere. Ad oculorum, frontisque confinia, Supercilia produxit architectus divinus arcum Crassiore cute pro minutum, pilisque pressulis hirsutum non tam formae lenocinio umbraeque offundendae gratia, quam ut defluentes per frontem sudores ab oculis sum-

Caeterum sci/mpsi,visionis organa, multiplici partium apparatu instructi sunt, vasis, musculis, membranis, ac humoribu S. Vellarum aliae externa sunt, atque in oculi albo spectabiles internae aliae, atque occultae. Externae venae jugularium externis ramis oriuntur internae, quae nervum opticum comitantur, ab

223쪽

internis iugularibus plexuque choro id subministrantur. Non

dispar est Arteriarum series, quarum exteriores a carotidi CX terno ramo assurgunt interiores, largiuntur carotides arteriae, Plc-Xum retiformem cum vertebralibus constituentes Ea res flacit,

ut oblatis externis irritamentis, effuso cum spiritu sanguine, oculi iubescant facile, vehementer saepe inflammentur. Ner*θόsuscipiunt varios, quibus insignis prae caeteris, Op Q dicitur, qui spiritum visionis auctorem invehit, substantiae suae veluti expansione quadam facta, triplicem oculis tunicam Conferre Videtur. Huic proXimus alter est, minor, qui juxta cum sociis nervulis duobus musculos oculorum dispersis ramulis ingreditur, ab actione sotorim appellatus, quemadmodum capite praecedente pluribus traditum. Magnitudo oculorum homini jam adulto mediocris est numeroque gemini sunt, ut in alterutrius laesione haud deesset, qui in

communis , ac necessarii muneris subsidium veniret. Facit tamen admirabilis eorum consensus, ut uno praeter naturam ab inter

nis potissimum causis affecto, similis in altero noxa , vel saltem languior vix arte ulla impediri queat, ut phlegmone, suffusiones que frequenter os endunt. Qualitatum conditionem si spectemus,Ob contentos humores, frigidam quidem, humidamque temperiem oculi prae se ferunt. Quam ipsam tamen haud parum minuit, caloris, spirituumque per tot vasa, copiosus influxus:

qui tantus, ut ultra naturae modum plusculum incalescentes,

specula sibi propinqua diffusis acribus calidisque radiis vitiare, Mintuitu fixo alienis etiam oculis intemperiem ac labent

Communicare queant.

Imo lucem habent oculi congenitam, a qua tum humoribus inclusis, tum membranis splendor es . In homine quidem satis . mediocris, qui diurnis actionibus occupandus erat major in animantibus, quae nocturnis venationibus victus indigentiam explere debebant: quorum oculi clare fulgentes circumfusas tenebras facile vincunt. Vix alia corporis humani pars secundae,

adve

224쪽

advertaque valetudinis signa manifestius profert. In homine fano pleni sunt, ac splendidi in male assecto collapsi, incesti,

turbidi, obscuri,donec inter extremos triumphatae naturae conatus, vacillantis, fractique luminis horrore tristes, casum virium Omnium MVitae pariter occasum praenuntient. Denique vim Omnem animi oculis inditam esse,veteribus persuasum fuit: quod nullius belluae tam immanis impetus esset, cujus feritas obductis

Oculis non consideret.

Figura bulbi instar rotundi esse debuere, ut tam admotum aptiores, quam ad imaginum visibilium receptionem commodiores se praestarent. Digna hac figura siderum aemulae partes, quarum beneficio stellarum ortus, obitusque metimur quasque ante Xtremum funus coelo ostendere , prisco Quiritium ritu sacrum fuit. Constituit oculos sapientissimus conditor incranii celso robustoque specu, ut vigilum in morem sortuitorum occursum prospicerent, ab externis pariter injuriis ossea in sede

Actionem autem illorum , ut rectius agnoscamus, musculos primum , deinde membranas, humoresque contemplabimur. Musiusi oculos moventes sex in homine sese offerunt, quibus adeps interponitur copiosus, opportunum adversus exsiCcationem frigorisque vim praesidium. Ex iis quidam recti dicuntur, quia rectos oculi motus perficiunt, quidam autem obliqui. c rum aequalis sere magnitudo, crassities est, principiumque ducunt ex interno thalamo osseo, circa foramma ampla, quae nervos admittunt, sub annata tunica ad corneas usque tunicam feruntur. Horum quatuor numero sunt, e quibu)PΠ-m is oculum attollit, quod ipsum, quoniam elatae frontibus 'Ominibus frequens est , musculus hic Superbi nomine denotatur. At ter priori oppositus, oculum deprimit, quo motu cum OGURstiae, ac submissionis speciem exprimamus, musculus item Hum sis appellatur. Tertim oculum ad angulum internum recta adducit, B rius dictus, quum potum haurientes, aciem oculo,

225쪽

rum ad poculum convertere Vide aiatur quarti denique redio.. rum musculorum, oculum ad angulum pal PCbrae X ternum abducit, Indignatorius nuncupatus, quod trucem iracundorum aspectum sic exprimat. Obliquorum musculorum duo sunt, Amatorii vocati, ob nescio quas petulantium oculorum illecebras, amasiam speculantium. Horum qui Minor, situque inferior, qua parte primum maxillae os quarto in extrema inferioris Orbitae parte jungitur CXortus, Versus externum palpebrae angulum oblique sursum adscendit,brevique tendine ad iridem propagatur, oculum deorsum Obliquando versus CXternum angulum convertit Alter obliquorum Ma-- longior item, situque superior, commune cum tertiore horum musculorum principium sortitus, juxta internum oculi angulum tenui corpore trochleam ingreditur cartilagineam, hinc obliquo flexu per oculi superiora progressus, juxta finem tendinis obliqui inferioris musculi terminatur, Culumque Crsu angulum internum Circumvolvens, ob trochleae suae robur, in obtutu rerum visibilium figit.

Membram porro oculum includentes, communes sunt, propriae. Communium prior Adnata, sive Conjun Ilva dicitur, neque aliud es quam pericranium ad palpebras, atque oculi album

CXpansum. Altera Innominata vocatur, tendinum, musculorum praecipue rectorum, subtilis quaedam expansio videtur, ad iridis usque sive corneae membranae circumferentiam Producta. Propriarum membranarum prima clerotes, sive dura, ob cras itiem Sc habitudinis modum appellata, parte anteriore qua transparet , Corneam tunicam exhibet, quia tenuem C Cornu laminam pelluciditate refert, antrorsum nonnihil protube

rantem.

Secunda membranarum propr1arum, mea anteriore parte dicta, praecedente longe tenuior, variis coloribus, ac potissimum

interius atra quasi fuligine perfusa. Ad visionis perseivionem

CC Cam

226쪽

eam requiri, vel hoc argumento sit, quod in rudi adhuc embryo,

nondum oculis per velamenta palpebrarum pertis, natura producatur, nigricante colore, per ipsam quoque sciero ten membranam se manifestante. Portio illius, quae per corneam transparet, ob colorum quos trahit arietatem Iris dicta, soramine patescit, quod Pupitain nominant , per quam Veluti fenestram rerum visibilium species oculum subeunt. Eadem a nexu quidem anteritis, pos eri usque libera esst; attamen in Circumferentia Cornere,firmiter oris durae membranae conjuncta , Ligamentum illud constituit , quod cibare auctores Vocant, a quo secundum latitudinem uvese versus prominentem crystallinum humorem, exiles veluti fibrae excurrunt, quae lineolas atras, ciliis sive pilis palpebrarum similes adumbrant. Harum opera foraminis uveae contractionem , ac dilatationem , tum crysi alii ipsius lenem versus anteriora pos erioraque motum fieri , vero maxime con

Pars reliqua. ma)or, secundae membranae, posteriora ocUli, latera circumdant, ubique seleroti conneXa es , choroides tunica dicitur, quia Si plurimum oculi ambit, illorii instar ve- malis non paucis praedita Conspicitur. Quemadmodum autem pro Vidiis opifex corneam tunicam pellucidam effecit , ut obiecti visibilis simulacro imbutum lumen ad oculi interiora illibata sorma pertingeret cita secundam oculi membranam opaco infecit Colore, ut recepta in o Culum visibilis imago, veluti circumfusis iunbris vigescens flammula magis elucesceret. Tertia membranarum Oculi propriarum litorius, sive /r- sphiblestroides vocata, mollis es , mucosaque subsi antia , Cui nomen inditum, quod projectum in aquas reticulum aemuletur. Protenditur ab4pso nervi optici centro, supraque vitreum humorem expansa ad ligamentum usque ciliare porrigitur.

Quarta membrana inflatu iii appellatur, trystallinum humorem anterius ambit, tantae subtilitatis ut tenuem araneae textum prae se ferat, undein nomen Araneae timicae consecuta. Qui I

227쪽

Quinta, ultima Vibe a membrana dicitur, humorem vitreum amplexata, laevore, S tenuitate insignis, quam in animantium oculis,leni prius coctione densatis, juxta cum praecedente, facile ab humore contento discernere licet. Jam Jrimores oculorum, tres habitu differentes observantur aqueus scilicet, crystallinus, iitreus, pelliicidi omnes, colorumque expertes, ut rerum Visibilium ideae propriis quos obtinent coloribus accuratius CXprimedentur.

Ex humoribus Aqueus prior est,tenuior, magisque fluidus, crystallinum humorem cum pro quinqua Vitrei parte anterius alluens, tam intra quam extra uveam membranam diffusus. Colligitur anteritis intra corneam, posterius a crystallina, vitreaque tunica, ciliari ligamento comprehenditur. Crysta invi humor, purioris Concretionis glacialem gemmam aemulatur , singulari prae caeteris soliditate, perspicuitate, splendoreque totus spectatissimus. Producitur a naturae seminis portione pellucida, simul atque oculorum fundamenta locat ut errent, qui calore, spirituque destitutum arbitrantur, atque C partium viventium censu rejectum Vera nutritione augescere negant. Ortus enim ipsi e spermate est . simile cum aliis partibus incrementum Figura lenticulae in modum pressulae rotunditatis apparet, qua parte pupillam spectans inaqueo humore prostat :qua vitrei humoris in sinu recumbit, in sphaeram longiorem devexus conspicitur. Neque hoc tamen perpetuum est: nam interdum globosior anteritis posterilis obtusior observat Urs nonnunquam Utraque facie Complanatus Collocatus in medio quidem oculi est, sic tamen ut anteriorem in partem magis pro

mineat.

Vitreus humor reliquis duobus copiosior, vitroque fuso non minus substantiae modo quam claro nitore similis, superstitem

Oculi cavitatem omnem occupat Posterilis, ac per latera rotundum ambitum designat, anterius leviter sinuosus, ubi crystallino sedem suam exhibet.

228쪽

. Actio oculi visio est in ea tamen absolvenda, ex tot partibus enarratis, si visibilis specie intra oculum expressionem attendimus, humori crystallino principatus debetur si speciei exapresta sensum, ac perCeptionem, penes nerVum Opticum, quaeque medullae ejusdem expansio Videtur retiformem tunicam palma fuerit. Quin lamoris tacitos quoque conciliatores oculos esse ne-ntini ambiguum fuerit cogitanti, non colores tantum ab iis comprehendi, sed figuras etiam, partiumque symmetriam universam decus adeo &pulchritudinem ipsam per oculos animo ad-

Comprehendit haec tabula palpebras cum musculo levato. re, tum ad oculum pertinentes musculos proprios, membranas, Minclusos membranis humores

XA Mi cutis palpebraesuperio devator. Ejusdem teudo te iter expaufugia

229쪽

A Musiculus rectus oculum attollens. a aio c. Nervuli immotricem, e sensium cumspisVtu conferentes. Mustu refctus oculum deprimens. Mi culus re Ius oculum adducenS. D Mulculus rectus oculum abduceus. Musiculus obliquus inferior, cujus tendo cum sequente tantum ex parteseparatus.

Musiculus obliquvisuperior. Ejusdem musculi trochlea. Scelerotes tunicaposterius oculum Pelans. I Nerpi opticiportio oculo inserta.

Oculum exhibet ovillum, ut in eo musculus septimus, quo homo non indigebat, repraesentetur. A. B. D. Musculi quatuor recti. Musculus obliquus inferior, hic a=nplus. F Miscuim obliqumsuperior, exiti. Trochleamusculi obliquibuperioris. I oculusseptimus brutorum, oculum attrahens. Fars oculipserior tendine musiculi eptimi operta

. . B. C D. Eadem quaepraecedens figura exhibet , remotis musculis obliquis. aaas ebraua communis Innominata dicti. b Iris pupilla per corneam ignicam transsarem, FIG,

230쪽

Membrana cor rea.

Portis nervi optic uperstes.

A Tunica u*ea. Foramen u*ae,seupupilla. B Ligamentum ciliare, cum exporrectioibris. CC Membrana choroides nigricans.

AA Membrana 'tiformis. a plura ejusdemsupra ruit, eam,quae ob mollitiem in dissectione Pixeamitabilis. BBB choroides membrana nondumseparata. CCC Schroti membranae cra sities.

Humores oculi tres, vasculo eXcepti.

f Humor Crystallinis, insitu Pitrei positus. B B Vestigi ibrarum cibarium.