장음표시 사용
641쪽
dore belle coruscantium, inhaerent, ex quibus sulphur, chalchantum seu vitriolum, & denique vel Mars, vel utrumque artificiis metalloe gicis paratur Magnitudo harum arcasitharum Bononiensium non est ingensi frustillatim enim hinc inde in monte dicto Paterno colligun tur, nec uncias tres pondere superant. Figura earum incerta est speeiem autem saepius habent compagis, ex meris crystallulis cupreis con stantis: quamvis non raro eas collegerim figura globulorum rotundorum, quorum diameter unciam non superat inter has quaedam, globulos, quos tunicis nostris praefigere solemus, cum suis pediculis adeo exacte repraesentant, ut dubius fuerim, casune principium tale metallicum istae habuerint Marcasithae, an vero sola naturae opera in talem foris mam productae fuerint. Est ergo diversa satis arcasitha haec aurea, ab altera, quae argentea vulgo vocatur quoniam haec multo constat Mercurio parum fixiore, sauc sulphure: Illa vero, multo s4 Vi triolo , nullo autem Mercur nisi velis corpora metallica, quae in iis delitescunt, vocare Mercurium parum coagulatum, quoniam Merc. in m
tallis est. Hoc videtur etiam innuere GEBER NOSTER ARABS, V;-
iis laboγibi Gemicis industrius ac ingenuus L .part. I. c. o. summae suae
perfectionis de Natura Marca sit hae, cum inquit Marco tisa duplicem habet insui creationesubstantiam Argenti viviscilicet mortificati Tadfixio
nem approximantis, ae Sulphuris adurentis.
Quasi velit dicere Auctor his Marcasitha duplex est Altera, quae argento vivo mortificato &c altera autem, qua Sulphure adurente comstat. Porro salem quoque ammoniacum reperiri ibidem, Aucto nosterciaν Lite is ait Verum de ii S rebus, quae mihi non fuerunt visae, non ausim absolute pronunciare Lapidis autem Bononiensis luciferi quoddam genus, perquam valde speciem salis armeniaci, nobis vulgariter
dicti, repraesentantis , in agro Bononiensis vulgo lavi oncheria vocato , a inveni. De quo in subsequentibus, ubi de forma dit ferentiis , notis Lapidis nostri, in specie agam, tractare animus est Placet hic interserere paucis, quid de conchyliis marinis, in editis montibus,in circa Bononiam Lalibi viderim, quae sit mea de illis sententia. Non procul monti huic Paterno dicto, lapidis nostri Patrii, unico forte milliari Italico distanti. Joci nomen excidit memoria Lingens
Mons imminet praeruptuS, a violentia torrentium aquarum , quas imbres frequentes ex vicinis montibus confluentes , efficiunt, atque insignes terrarum molas abi si monte prosternunt ac dejiciunt. In hac d a monin
642쪽
montis ruina, superiore in parte , visuntur multae strages seriesue, ex testis conchyliorum marinorum omnis generis, plurima arena interiecta
instar strati superstrati, cuti hemicorum vulgus loquitur. Est enim
inter hasce testarum conchyliorum stragesseriesve, arena ad crassiitiem ulnae&ultra interposita. Erant autem testae conchyliorum variorum, omnes ab invicem distinctae, nec cuiquam lapidi impactae, adeo ut separatim omnia manibus tractari, dignosci potuerint. Effecerat hoc arena pura , nullo limo lutove intermixta, quae conchyliorum testas conis servaverat , permulta secula, integras Interea vero diuturnitate te porum omnes istae testa erant in albissimam calcem facile resolubiles. tanquam vehementia ignis calcinatae. Talia cum,admiratione contemplatus , nullam poteram invenire aliam causam, unde tales oceani partus, in montium cacumina , fuerint delati, nisi universale terrarum diluvium ac cataclysmum, cujus littora tandem altissimorum montium cacumina fuerunt , in quae aestus univeris salis oceani tunc talia marina impulit, deposuitque, ut essent& nobis&nostris, ad ultimum usque judicium, posteris, divinae ultionis test monium 'uemadmodum plurimi eruditorum mecum fatentur Absurdum enim est statuere,terram exse& sua natura eiusmodi marina absq; ullo fine&usu fingere ac progignere, cum nihil frustrari supervacaneum a natura Leius Creatore summo productum fit Partes enim antinalium duriores, quales sunt ossavi testacea omnia, in multa possunt peris durare secula, sine aliqua corruptelaci Tandem temporis diuturnitas, quod omnium rerum velut ignis est edax, ejusmodi partes permatica; duriores, in calces vertit: unde etiam vim acquirunt medicinalem, possuntiue intra corpus humanum contra morbos usurpari, tanquam arte Che mica per ignem fuissent praeparatae ac calcinatae. Spectacula ejusmodi universalis inundationis visuntur in plurimis orbis nostri terreni
partibus. In hujus Castri Spareia: γ scopulo, in vicinia, exciduntur saxa ingentia, ex meris concityliorum omis generis testis compacta. Inhaerent autem scopulo, imo ad se invicem adhaerent adeo arcte ut digeres lapides esse homogeneos, ita limus testas occuparat ab initio, ut unica jam videaturLapidis materia. Atq; ubi limus fuerat ruber, is jam immixtus cum testis albissimis induratus, marmoris elegantiam nunc praebet Circa colinariam, Apatiaesuperioris emporium, ex eiusmodi saxis conchyliferis, in pollinem contusis. sunt enim minus durioris consistentiae cum paucula tenaciori argilla mistic, vidi eius loci fi
gulos consecuse optima tiailla, ad metalla iundenda. In ipsis denique
645쪽
silicibus fractis, ad littora maris Ballici, reperi conchyliorum testas. Sed de his alibi forsan fusius. Denique rariorumpianωrum eamlogum, quae circa montem dictum, & in tractu Bononiensi crescunt, possem conflae re, inter quas lini Symestris species, claminum primas tenent. Veis rum cum non sint ea nostri propositi, ab iis desistendum arbitror.
De Figuras Magnitudine Lapidis bononiensis
V Xternam Lapidis nostri figuram nullam certam Dregularem dar . - Cur Licetus c. N. Lith statuit, quoniam plerique lapides in ge 2 nerri raro determinatam figuram obtinent. me hac re autem Olim mihi in Italia dubium oboriebatur, cum lapidem hunc, ima ximam partem, invenirem elliptica figura. Aliquos colligebam, qui pruni exsiccati formam, & speciem adeo exacte mentiebantur, ut, si inter vera pruna exsiccata reponerentur, externa sorma a reliquis minimo discerni possent. Hac de singulari lapidi forma ut re de Marcothu exinhibui peculiarem diser tiunculam, Clariss . FORT. LICET adhuc f.- persiti, ut superius cap. a. in fine dixi Placet igitur paucis attingere externas aliquot Lapidis figuras ejusque magnitudinem quadantenuS determinatam , quae lapius pugnum, ovumque gallinaceum plus minusve adaequat 'um ei es oblonga, teres, plana rotunda, depressar
'unc crassior, nunc figurae mixtae. Videatur schema adjunctum AgnG- verunt tales quoque figuras mecum clar. V. V. Po erius, Montalbanus, inuetis e. Accidit tamen, ut aliquando in agro Bononiensi, vulgo a sl Aonc eria dicto, cum ex monte Paterno urbem repeterem, in Lapidem ingentis molis offenderem. Erat Lapis albus, aliquot centum librarum pondere: Ex quo cum frustum aliquod excussissem alio duriore lapis de frustumque illud domi, mediante igne examinassem, expertus sum, hunc lapidem tanquam optimae notae, lucere quoque in tenebris satis clare. ianis autem hic aliam intus habebati structuram ouam coeteri minores. Namque obtinebat intus oblongas strias, rectas, parallelas, ad nullum centrum determinabiles, qualis substantia interna salis armeniaci apparere solet, cui per similis erat hic Lapis, uti imet ejus utcunque adumbrata Num. I. Fig. a. monstrat. Hosce Lapides vidit quo
qu mecum olim CL Poter M. Inquit enim loco saepius dicto: Adejin
646쪽
scit viae, qua itur ad montem Paternum Ddextram, in agro, qui dicitur uulg) Roncheria, magna copia lapidis cujusdam albi prima facie salem ammoniatum repraesentantis, reperitur. Hic dubium incidit, num Cl. Lire. iis vel alii Auctore hunc lapidem pro sale ammoniaco intuiti sint,cum salem hunc in tractu Bonon. non repererim , Quamvis prorsus illud negare nesim, quod ego oculis non perlustravi, cum nobis non visa quaerentibus non omnia sese offerant. Est autem hic Lapis ex genere
calcari gypsi, vel lapidis gypsarii, etsi non sit pellucidus, ut gypsum, sed opacus Lalbus, & qui in calcem uritur Bononia, more gypsi, ad aedes construendas Ejusmodi lapides vidi a nostris Auricutaribus Germanisi quos illi Bya at vocant adhibitos, ad aurifoliacusa, quibus interspergunt huius lapidis pollinem, ne ad invicem auri cohaerescere folia, sed facile separari ab invicem possint i Salis ammoniaci natura est volatilis, nec tam facile igni resistit, ut figi possit. Incidit hic locus
clis . BOCCONIS Nobilis Siculi π Bomnici, Magni Duc Hetruriae, in libro Epistolarum suarum ad Amicos Epist. 7. p. m. or de sale Armenia co, post nuperum in Sicilia, montis Et nae horribile incendium , super scorias ferrugineas, vi ignis quasi infernalis, ejecta reperto. moe, ut Auctor refert, omnes habuisse salis Armeniaci notas, praesertim quoad colores, citrinum, croceum, aeruginosum Malios sed fuisse paullo fi-xius praes sane admimtione gna, quod at Armeniacum, olim Ammoniacum,& quod hodie Europaeis nobis non a sola natura productum, sed mere venditur faetitium,& summe volatilis natura est, adeo quidem. ut beneficio huius, Chemia periti, fixa reddant volatilia, tam incredibile
incendium quo vel ipsa terra, quidquid igne fuit eructatum ut Cl. Auctor refert, plumbi ad instar liquidi manavit potuerit sustinere super scorias relictas integrum persistere . Unde nobis huius salis naturam paullo uberius memoratus CL A r declarabit, mentemque nostram de hoc sale, an lapide quodam gypsario, vel alterius fixioris natura , fuerit permixtum, ulterius illustrabit. Et si autem Anno 16so. montem Ahinam, Siciliae nivibus, nubibus, sumoque tectum obscuratum, nec non insulam Stronnun altissima flamma in apice montis coruscantem, itemque Inlulas Vulcani, Liparaea S, ad radices, tanquam ex ipso mari, flammam fumos eructantes, navi praetervectus viderim& postea Vesupium Italis monte di Soma dictum conscenderim, nihil
tamen de sale quopiam Ammoniaco videre contigit. In Vesuvii quidem theatri formi cacumine, qua parte mare spectat, vidi supra cineres
647쪽
tanquam nive tectos, albissimam quandam materiam salis ad instar, qua primo intuitu mihi videbatur esse sal verum linguae gustanti nullum saporem exhibebat, sed instar calci irresolubile aurcilliquescibile manebat contra salium naturam. Unde naturale Sal Ammoniacum nunquam fateor me vidisse, quod tamen optarem videre. Hactenus incidenter de sale Armeniaco vel Ammoniaco, quatenus in loco natali Lapidis Bononiensis, vel alibi, inveniri dicatur,xexactam referat formam cujusdam Lapidis Bononiensis luciferi, cujus ab initio capituli hujus facta est mentio.
De Disterentiis motis optimi Lapidis Bononiensi
luciferi, mollioris seu non lucentiae.
Postquam differentias Lapidis nostri specifidas attigimus, paucis
progrediamur adnotas optimi lapidis .minus probati ad lucem reddendam in obscuro Differentias lapidis Clar. Licetin, si a I. Lith scinente Clariss Monralbaniri Poterii recenset. Quarum hi cares ille vero quatuor habet. Ego Cl. Monmlbini sententiam secutus eius . amplectar differentias & quinram lapidis lucentis ad
Prima dis entia UZ quod primm lapis sit oblongus, rotundus, depressus, lenticularis figurae, latiusculas in lamellas scissilis, non striatus, cortice pallido, durus, ponderosus, pellucidus cum atro coerulea perspicuitate nitens, in quo sit plurimum gypseae substantiae purioris: addo, qui in dorsi sui medio habeat parvam quandam foveam, qualis Num. I. Fig. 1. depictus est. Hic lapis ab omnibus omnium optimus est iudicatus. a. Secundis Lapis priori non absimilis, partim in bractet asscissilis, partim Stibii instar striatus, cortice quoque levi pallescente praeditus. Est& hic luminaris, sed bonitate superiori cedit. 3. Teritis pi oblongus, crassiisque instar ovi, cortice cinereo, nunc levi, nunc aspero per medium fractus,stria radiosque ostendita circumferentiae superficie ad medium , tanquam ad centrum aliquod tendentes. Et hoc centrum ab uno lapidis extremo ad alierum, instar axis est elongatum,& quod probe notandum continet non tantum sulphur rosia sum, minus fixum, sed aliquid etiam metallici. Et cum totus lapis sit
gypseae naturae, apparent striae istae, tanquam crystalluli gypseat, super
648쪽
centrum metallicum accretae. Hic Lapis, quo purior xpellucidior,eo est luminosior lucidiorque in tenebriS uartus cum praecedenti tertio convenit figura&magnitudine. Est enim illi, quoad externam internam faciem plane similis nisi quod sit obscurior & nigrior intusin extra, latumque habeat centrum, multo insuper sulphure foetente abundet. Unde etiam impurior est, minusque probandus , quoniam Iie et diutissime calcinetur, lucem tamen in obscuro minime reddit. 3ucunda mihi fuit consideratio , quod hoc quartum tertium genus lapidis, cujus interna facies cum per medium frangitur , strias ostentat ad centrum suum radiantes, Cl. BaMuinc Phoenomena sui Magnetis mi universaliS. p. m. I. magna ex parte radiis suis ad centrum directis, nee non cortice quodam circumferentiam ambiente aemuletur. Unde hac in re convenire & comparari quoque potest Lapis noster Bonon cum Phosph. Hermet seu magnete universali CL Balduini Pictura lapidis huius ti&3tii ad umbrata est num. a. fg. I.&a. s. auintus Iapis, feriarne merum est gypsum pauco sulpbure, eoque puro constans, cortice albido, intus strias lineasque rectas, parallelas ostendens , substantia penitus alba, non diaphanus, sali armeniaco factitio persimilis, quoad formam. Vid. Fig. 2. num. I. De hoc lapide&incidenter de sale Armeniaco, supra in praecedenti capitulo fusius egi. Inter has quinque differentia lapidum, ille tantum minus est aptus ad Iucem concipiendam, cujus loco to facta suit mentio: quidem obfulphur impurum, cetens. Hoc naturae est martialis Marsenicalis, saleque abundat acerrimo, quod istud Sulphur quodammodo fixum reddit, quominus possit igne absumi de quo c. to sect. i. Ubi de Sulph. foetido lapidis nostri, quatenus a Phosph. Hermet differat, pertractatum fuit. Reliquae quatuor Iapidis differentiae, veluti prima, secunda, tertiariouinta, optimas exhibent lapidis notas ratione qualitatis luciferae, quam contrahit lapis ex aere ambiente, lumine impraegnato, eumque
in obscuro reddit. Jam, qua ratione lapides hi per ignem legitime
praeparentur, ut qualitatem hanc acquirant, paucis dicendum.
De Praeparatione Lapidis Bonon ut in tenebris
taceat. Nier omnes praeparationis modos,qui a multis mihi fuerunt comuni. c.ti,tanquam inter arcana locandi α Poteris descriptio, dicto saepius
649쪽
loco, omnium optima mihi visa est. Verba eius hic apponere lubet:
Et quidem, inquit, pro facultate lucifera, in eos ollimum exopωm,talcinaq/u duobus modis. Prim)JUM in tenuissimum pollinem redactus,fortissimo igne, in crucibulo calcinarur. Secund), idem in pollinem redactin,in platen tutas thaleri instar compingitur vel sola aqua communi, vel albumine ονλHae per se exsiccata in furno venti tam carboribui simantur re dato igne validissimo per . veli horas calcinantur. Furno per se refigenuto placentulas exime auodsip/ima vice novsin aris coctae quod cognoscitur,
sparum lucis receperint, tunc eodem modo calamationem, item dictas plaia centulas eodem modostratissando, uestrius. Ter nonnunquam reiteratur di
cta ealcinatio. Optima ea es, quae si ex selectissimis lapidibin nitidis,puris diisphanis. Si lapis subtilissime tritu in furno reverorii, tam diu excoqui, rur, quoad lucem cile excipiat. Ex eo pulvere varia in pyxidiculis Τον manetur animalcula, qua in tenebris mirisice lucent Cl. Licetus ait initio Lith c. n. lapidem hunc per se calcinari, vimque lucifemm acquirere. CL Montaralbanis Bononiae olim mihi exhibuit modum calainandi, quern typis mandarat atque ediderat. Hunc, quod non ad manus sit, inserere huic libello non pomim. Ego vero, etsi olim multos carbones Bononia cominbusserim& consumserim in calcinatione huius lapidis, tamen ex integris lapidibus non potui parare luciferos lapides sed necessum habui, juxta mentem Poterii, eps in polline in redigere. Quare selegi optimae nota lapides mempe splendidos, diaphlanos, nullis impuritatibus inquinatos, graves, ponderosos, intumin bracteas seu Iaminas scissiles, vel quadratas rectangulas crystallulos, dum franguntur,exhibentes. Velfiustum ex isto genere lapidis gypsarii, qui ingentis erat molis, intus strias lineas ve rectas parallatas, ad nullum centrum directas, continebat. Hos lapi se c0ntudi in qrtario mundo, inque poli inem redactis,aquam puram affudi,pulveremque aliqupties ab omnibus sordibus elui,
atque ex pulvere humect ato placentula magna vel parva formavi, superq; charxam bibulam exsiccavi .Exsiccatas itaque hoc modo placentulas collocavi in furnulum, ex meris lateribus bene coctis et formatum, sub dio tempestate existente serena Sic facto, cum carbonibus bene exustis, mediocris magnitudinis smto ut dicitur chemice super strato cum placentulis dictis rem feliciter perest, ad modum Polem, supra indicatum Furnulo per se refrigeratae exemi placentulas, quae hac prima calcinatione fuerant redditae Phosphorae selegi ad usum Reliquas calcinationi denuo submisi. est Notan-
650쪽
Notandum probe, quod furnulus tuus, quem ad hoc opus tibi stria, is, nec non carbones dapides queis omnia,quae ad hoc negotium requiruntur, sint pura, omni Sque heterogenei expertia alias incassum& frustranaborabis. Ut enim hi lapides clarissim vi purissimo Aurae gaudent lumine sic pravitate alterius impuri admixti facillime inquinan tur, nec illustres ac clari redduntur . Quare puritatis hac in re, di non minus alibi sis studiosissimus, moneo.
OV qm d modum morbi latentis essentia non semper ex uno eruiis
uestigno diagnostico, sed ex pluribus, iisque aliquando diversis ita lapidis Bononiensis quid ditas ex pluribus, quae circa itilum inveniuntur, rebus, tanquam eius mixturam ingredientibus, non immerito indagatur. Est enim in regno minerali ita compara
tum,ut non quodvis ex se ipso nasci sed ex variis, quae circa ejus productionem reperiuntur,rebus naturalibus progigni videaturi Sic Lapis noster Bonon cum sit corpus mixtum, ex suis elementis principiisque naturalibus, aliisque corporibus heterogeneis, ut reliqui lapides vilioresvi pleraque corpora naturalia mixta imperfecta: ideoque necesse erat considerare locum ejus natalem, quid in eo potissimum reperiatur, quod eius substantiam ingrediatur&cum ea quidquam comis mune habeat unde lapis noster sui compositionemri misturam, materiamque proximam acquirat. Quia vero Lapidis materia fere tota est gypsea,lapisque gypsarius,in loco natali circa Bononiam, in maxima crescat quantitate : ideoque materia nostri Lapidis proxima, eaque prae dominans, lapis erit gypsarius, de quo superius Sect ll. c. et paucis acetum fuit. Porro quoniam in lapide Bononiensia est foetens, qua dant enus fixum, locusque natalis plurimos lapides Sulphureos marcasi
thasque Sulphure& Vitriolo plenas suppeditet ideoq; sulph. quoq;
Vitriolum ad lapidis nostri compositionem concurrant necesse est D nique vis caustica linguamque mordicans, indicat salis cuiusdam acerrimi arsenicalis naturam inesse lapidi. Hic sal et si non inveni turpe se sincerus, sine admixtione rei alterium: Erit ille nihilominus gleba terraeque admixtus, more nitri cujuscunque salis. Nitrum