장음표시 사용
691쪽
Nobilissimo, Excelientissimo atque
tro celeberrimo,Fautorio Compatri observando,
am capio voluptatem,quotiescunque' et merita tua in rempublicam iterariam, erchimicam inprimis, animo recolo, vel risinum istud consortium, quo me Tecum frui per sexennium fata voluere benigna. Semper admiratus sum laborespertinaces, monumenta aeterna memoria digna, humanitatem incomparabilem,eruditionem c virtutem summam. id disclusim es ab ingenio tui quid non tenautum exprompto artifici, in te comnia π cumniana, qui quidarcanorum vendita chimicus orbis. De omnibuου argute disserere, per He judicare, ingeniose fre praxi, Pania indefessa digne decernere non ego solum saepius, magno cum animi meis audio, inter amicos di cursu audini,stoublica adpo eritatem loquitur fama. Contremationem Tuamperpetuo colui, neque de am istam in exemplumpraedirere, donec se expleverit animus meusserpetua re cordatione , hujus ipsiu et Tuorum erga me ingentium meritorum. Nonpotui erg), quin amicum I tantum inscriptione pelia huju compesiam.
692쪽
zjo DEDIcATIO. Mirum dicam'rarum, quod quant) rarius e venit, ant)-i-κnculo spropius. Nustus inter nos ortus fuit rancor,nusta in gratiam reditio, invidia nusta, id verὰ in fortunae rarioris numero faut immerit,pono. Eramin unanimes is e communestudium exposceret aeger sve communicationem amicam desideraret rei gravitas, nunquam Tua humanitate candore S amicitia simavi quicquam praefantius, vel mihi exoptatius.
' id quod nihil mihi reliquum feceris, quin id omne Dbi debeatur neque dissuadet amen conscius imbecissitatis se ae animus mem,posse in amicitiae hujus memoriam sufendi hanc Labulaminin
mentem revocem, quantum humanitas oe benevolentia tua defectum urium mearum suppleas. En omne meum sudium in Ogenere officii, quod ad decuis gloriam Tuam pertinebit. Sed alterum est, quod Te velim, vir Excestentissime, micum enim mihi, quem tot experimentis sensis cerum, ulterius promittere non dubito. sem Te voco oe judicem, neque enim majus ullum monuMentum opesiae meae esse potes, quam tanti viri te moni- ει quod unice ex culor. Tu obPeniens hoc arcanum, quod masiem Tuo enatum ingenio, judicio tuo confirmare non dedignatus et Tu primu sectator fuisti, ausis hujus mei, an fortunar, cffumantis urinosi liquoris. Tu, quid tum in aliis , tum inprimis quercsis foliis hunc in nem occupato obvenerit, invidendosudio mecum communicas, neque Per)eanis obiter saltim tetigi, colophonem a Te expectantia, oe gloriae partem, si non omnem,tamen praecipuam. Sed quidamplius promittam de Te Lectoribus meis,seu orbi potius erudito, quam quod e limatissimis tot operibus Tuis si veprae- xum gerant nomen, sive, quae minanda es modesta tua, occultent omissum, bisonden artis no ae lumen, decusat M'lendorem immortalem. Servet Te Deus I ab e museo enae si T. GLJun. Celeberrimo omini Tuo
693쪽
' Quissima vox est, redde, si, debes. Memini me promita duo dum debitoris nomen subiisse δε exsolvere iam debere, quod a D. plurimi a me hactenus solicitarunt. Liberare fidem addecet , licet dilatam , neque enim frustra
sepe differre licet, quae omnium iudicio exponere velis, mature interim in vadimonium testes exceptione majores mihi comparavi. Exponere rem eruditis decreveram, ne sine teste relinquerer, ore quidem, non litetis, quid enim scripto aliud reportassem, quam judicia sinistra, aut vilipendium, aut quando ab amici haec timenda non erant, alia. Inter istos nomino potissimum Excellentissimos viros, tacebo autem iam domesticos , familiares plures D. D. Tachium, Meibomium, Barnerum, ast quanta nominat Vix eloqui possum, quam benevole exceperit conatus meos ipse tunc nobis praesens celeberrimus D. D. Tackiαν, quam ingenue mentem suam exposuerit,4 quam amice de me sentire apud Serenissimum meum Principem sustinuerit. Non persuadere opus fuit, nec disserere, in his enim saepe nec locus ingenio est, oculi, Tejudue, vincant. Id unum mihi scrupulum movebat, quod accidit saepe, ut quae audientes mirabamur, eadem legentes rideamus, seu, qua Cyri apud M-nophontem est oratio , μει να ιηθεῆας εἰονα δῶ arbitratos muWaminora videre is quod in proverbio fertur , ανΘωκες οVerbo,non ad palatum omnium fores, minus ad votum eruditiorum,alteri foetidum, alteridissicile, aliis vile. Ast noveram, quam levis scintilla in alia lucis pyramidem exurgere possit, undelicet impersecta haec videri possent, malui tamen ii, dia haec Min incunabulis suis, si ita loqui fas est, exhibere, quibus ut tra seculum absconditum latuerat, quam diutius premere.
694쪽
Eις α', ,-- α , ait Graecin Poeta, mihi satis est , multa nescire, pauca nolle. Aliis quoque relinquenda est pars gloriae, in medio palma omnibus posita. Gaudebam hinc, prodiisse hac occasione quaedam alia , ad rem facientia. Noveram enim, quam solerti disputationum vanitate alter alteri praeripere saepe conetur inventionis laudem, quam immerito literariis altercationibus conspurcentur ispe, quae nitore suo clarius prodire gestiebant. Dispeream, si hoc non est supplicium de studiis sumere. Non arrogo mihi laudes tuas, Leno Benevole, non ambio vanae molimina liberum penes Te esto judicium. Natura certe
multa tegit sacro involucra, nec uilissa spire quidem mortalibus omnia. Annitantur mecum alii nostri,ut ulterius decurramus hoc stadium; erit in Ephemeridibus collactori locus interpolandi alias observationes quae se offerent, vel consimiles, vel ex his fluentes. Sed ne diutius abutar Tuo favore , finem dicendi facio, mutuatus iterum a Cyro verba si δέ iς ἀλλοὐ et c. γιγνωα ἡ σφαλεςερον - να , P ραον - , δίδασκε . Siquis velfirmia vel faciliin aliquid alia rationefacturos nossenti doeeut Vale,cector, de nobis fave.
id video miri planta volatile fundit,
progeniemque novam gramina laeta ferunt. Hoc mihi demonstrant tersissima scripta, ED ELI, quae supra invidiam iam volitare scio. GLegae celeberrimo Amicosummo με fac.
Hist. Pro f. P. HErculeos in Te miratus Apollo labores
Herculis ex merito nomine pensat onus. Herculeos inaesi porro viderit ausus , auguror, in coelis Herculis instar erit.
Lepidens hoc ex amore ramen conscriptum. honori Nominis Excestin Auto is, Amici i multu annis e=ti mi dicat
M. Ioli Simon Schern hau erus, Ecclesiae ite bergensis Diacon US.
695쪽
DIes diem docet non una vice inexhaustus fons arcanorumna ct a faturae aeque lenitus diffluit, restant in dies novi propullulantes . - rivi, ne dicam maria 'inc saepe frustra negantur dari,quae solerS .m., ne- cura in apricum proferre gestit, imo saepe quasi aliud agendo ganda,
Videri posset ατο πιν, το λοτ quaerere, si το et nondum fuerit dilucidatum, sed cum non solum ignota fuerit chimicis tum volatilium e plantis productio, sed & produci posse iisdem impossibile visum,&negatum, operae pretium aestimandum est, de his quaedam praemit
Negant alii penitus, ea dari in vegetabilibus. Negetabilia, ast .hri sis Messerus classe T. pharmac reg. p. m. υδ pauco, aut nullo sale vola solatiletili constant, ac per consequens nec in illum resolvi possunt. Ac, licet plώνωrμπcredi posset, illum tantum de terrestrioribus loqui, non aromaticis, bal 'U semicisis scorbuticis vero tamen verius comprobatum asserit, nullum substantiale exsistens sal olatile ex vegetabilibus,uti exanimalibus in . dies accidit, arte elici posse, nisi Sem fixum,& hunc ipsum non, nisi praevia in cineratione. Limam hae subiere non Immerito, mD. D. Schr3 lino ri anim limam sub adfers in me . pag. Fac σIasi tum D. D. Bobnii, qui exercit.phasiol eunt, . de fingvis in corossi recte haec mechanicae contrariari assirmat, cum ex frumentis Θ volatile copiosissimum proliciatur, is pipere ipso salvolatile penetrantissimum acceperit, quod non sine causa egregium febri iugum constituere suspicatur. Alii eadem quidem negarunt itidem sed, cum notabilem copiam utut stigia salis volatilis vidissent in urita, quin in cervo, quoad hanc ipsam Min etiam in primis sanguinem: cornua credidere eadem nec cibo, nec potui, RVT plantisve inexstitisse, nisi in forma spiritus acidi, quem ventrieuli sal rfermentale in sal volatile commutet .Videri hanc in rem potest B rbiis fundam. medicin P siol. cap. Iol. Isto ubi plantae, inquit, omnes non fa
696쪽
Γιὸ ωο- Involutas esse aliis particuli volatiles has salinas,in nominatimis μmflui ab acidis quasi subiugatas, certum est; verum, ut facile fuerit excutere hoc jugum te annihilare imperium, sub quo degebant, sic promte eadem menstruo stomachico auscultant, sui fiunt uris, sanguinis partes consimiles vegetant & restaurant. Altioris vero indaginis est, quomodo acida volatilia, exemplo formicarum, penetrantissima illavi subtilissima, reddi possint urinosa,&quo medio ipsa hanc naturam&elm
Mesρον Neque obstant, quae loco cimi, emeris obiicit, necesse esse,ut sale odore se volatile sapore, odore, destillatarum aquarum, prout in aromaticis, bal - 2I 8 ' amicis&scorbuticis aquis, percipiatur neque sola elementaris , insi-pida, ac in odora aqua prodeat si enim id sustaceret, pari ratione concludere licebit, nec in corbuticis plantis sal esse volatile, cum v. g. V Q lata sedi minoris, ast acerrimi, per se facta plane insipida prodeat. praeparati audit nimirum sal volatile instar Irii, modo a modo illa facie m D apparens prout particularum inversiovi immutatio ipsi accidit. Quin
i cum a pasteriori argumentum ducat, arte elici eadem non posse , quod alembi cum non ascendant, seu mediante Qtione vulgari quarum se non exhibeant, cogitare debuisset, latius patere praeparandi modum, neque firmiter ex hoc ipso concludi posse, neque sal volatile in plantis dari, neque arte elici ex illis posse. σὲ ἡ; -ὶ mitius si quis ea explicare velit, respexisse dici possent ad ea, quae
eorum pro communiter prostant, nondum in libellis chimicis de his exstitisse pro-c in noci, cessus, modo ipsius contextus consequentia id permittat.
nomme essentialium , ita communiter dictorum, salium iac volatilia venditarunt,ut Unreru , Miideriuin alii plures; sed ,utut mediae ρ , his his quasi naturae constitutionis sint haec ipsa inter fixa alcati ais volabuerunt. tilia; attamen καλεοειτιαῖς saltim ac improprie nomen hoc merentur, quae praesertim terrea magis sunt, neque requisita a conditiones salis volatilis obtinent. sis ιι es Ex his ergo efficitur, experientiam chimicam hac in parte altius
perientia, promotam, contra quasvis sive rationes, sive hypotheses, male sun datas, ira st in ' sive denique autorum contrarias opiniones, locare posse in apricum facili negotio salia volatilia, quo no omnia corruunt argumenta, quaecunque in contrarium adducta sunt, neque, cum res tam clara sit, eadem
vel adduci, vel discuti pluribus opus fuerit.
697쪽
Hoc loco meminisse lubet, tenerum admodum esse plantarum S Sia oo' volatile, ac delicatum, ut in hoc merito animali regno, cui major hia-latiliMρla ius erat necessitas, palma cedati non tam & tot ramosis plicis, frustu-μT' lis alembi cum pingit vegetabile tenerum saliquam animale in saepe ne crystallulis quidem se videndum offert, sed solum liquor immersum gustui&olfactu se offert, cum acidis effervescit qui tamen sensus adesse nihilominus id sussicienter Mnemine reclamante probant, ut adeo sal volatile, ab asservandi modo Min quibusdam necessitate, possit duplici sub forma concipi& statui liquidum Sc solidum e&, sicut salvo . latile C. C. viperarum,lumbricorum,&c matri suae seu vehiculo immersum tota die dispensatur: sic id longe magis in vegetabilibus concedendum est,u. g. Sis P volatili,&c. od enim succini sal volatile magis prae reliquis per se adservari potest, s copiosius facit, ejusdem portalos quasi incrustans, ne anni-hilari ab ambiente,& resolvi tam facile possit. Nullum vero tam promtissime quam cervinum, avolat, hinc & γ,Ahia perinum Deboraceum, inde eadem immersa servare, & dispensare essen.sbiant, tittificata par est medio modo se habentis volatile Uri Ἀμci,ut adeo Sta haec volatilia merito audiant, quod&ignem minime sustinent, Maeris solius admirsu facillime in auras avolant, contra ac fixa facere consueverunt alcati a. Idem sivegetabilibus contingere certum est, nisi liquor iuncta cnisi liquori dispersa an nihilari tam promte respuerent. Hinc & in equentibus, cu Vrati . fer de salibus loqaemur, eadem non tam abstractive, quam concretiue,seu' ' ' 'non sine subjecto ac vehiculo tuo intelligenda potissimum volumus, ceu id in scholis medicis, modo proprie quis non solum nomen saepe, sed rem ipsam attendat, in aprico est,ut us S, ci nihil aliud est,quam sal volatile in liquoreaqueo sublinens: Nus lis Pri volatilis eun dem censum cum aliis meretur.
Modi pa andi salia Volatilia ex seminibus, extractis, Moleis malis.
EX SEMI Nisus plantarum B volatile mediante igne elici uoti.
posse,quae acrimoniam cum odore, vel alterutrum horum iunctum m sieri
habent,iam verum est, quam quod verissimum, neque de reliquis, qu
698쪽
116 Ap. II. L. VOLATILIA minus sapidas offerunt particulas, penitus dubitare licet, nisi quod parcissimum Ddiis usisssimum ea exhibitura sunt, respectu priorum, Θ
eju Dd In semina ductu naturali, & extraneo calore vegetante solari, viso insolucru anima quasi omnis abit, recumbit in his, ceu incentro& puncto ultimo B volatile, unde effoeta tunc eo magis redditur planta, quo maturescit magis semen Colligitur in his,ceu in receptaculo, ex plantae cadavere quasi emigrans movum germen exspectans vegetans forma, quae prius sparsa erat in toto herba corpore,unde in his B volatile concentratum videre est, quod in reliquis partibus diffusum prius palabat. s. seu si Patet hinc, quam promte ex his educi possitis volatile, sive seor-yseu sub olei simi, sive sub sulphuris pallio occultatum, , ceu ex hetbis oleum longe imi in dissicilius elicere datur potestas, quod ex semine promte eis citur: sic par ratio est fatis volatilis,ut mirari subeat,lusisse multos ea ipsa, sivisum effugisse, donec emunctiorum chimicorum naribus ea videnda se ex
fis usi i Insipidorum seminum exemplum sint frumentacea, quae copiosiadis frumen simum in se continent volatile sal, idque prolici de se lubenter patiun-- Α γ tur Magis id amicum natura esse conveniebat, magis pati, quam agere in corpore, ob nutriendi, qua pollet, facultatem hinc minus sapori obvium, temperatae oleo sae emulsioni mersum, hinc volatile sal minus percipitur a priori. Ast, quam belle reficit analepticus panis spiritus, in Ram cor aliorum hinc non sine causa expetitus quam confortat non dicam odor,quod Democri praedicatur exemplo, quam ipsa substantia, ut frustra hinc neget Helmontii , panem reliquorum omnium ciborum esse fundamentum. h. - , -- Neque obstat mus acidulus, quem fundit,quo minus ocoultetur e , a-Una B volatile. Tacemus alia similia, quae posteris temporibus dili eidulo, gentia vulcano vel subiecit, vel committet ulterius. Ut enim in bona causa vel tria verba sufficere scribit Pindariu ita etiam saepe in exemplis id abunde valet.
tum aro Tetigimus jam haec priori capite, ubiis is volatilis piperis μιν E mentio facta est Dudum jam nobis sal volatile fraxini elegantissmum j ex semine, quod avis linguam vocitant, prolectum commendavit ostendit 1 n. Ludopici noster.
Illustrabimus exempli loco eadem ulterius semine rutae sophiae chirurgorum, aliorumque similium.
699쪽
Ac. q. v. v. g. m. vel di , Dinde , vitreae, ala lento igne primo phlegma, hinc B volatile spi ais
ritui nuptu,& seorsim quoque pulcherrimis rhombis recipientis se assi distibis, gens parietibus, longe elegantissimum, oleum penetranS, ad καρη-tae οι usque, copiosissimum Paucis horis re feliciter peracta , separetur mediante filtro vel tritorio minori oleum a liquore volatili urinoso, conquassato prius leniter vase, ut Siolatile solvatur, Soliquori immeriagatur, quo fine etiam V rectricati modicum pro ablutione maiori infundi vasi potest, se vetur ad usum. Est vero primum cephalicum,& speciatim antepil epticum, alexipharmacumvi penetrans hystericum etiam medicamentum non contemnendum, quod per se dari potest ad
git x xx vel cum o se convasi aliisque accommodis permisceri. Relia qua matris suae indolem sequuntur.
Oleum seorsim rectificetur cum aqua copiosa, vel aliis artificiis br-des ex oleis ad se trahentibus alcatinis, quae hujus non sunt loci, ad in rere sicanternum externum usum aptetur.
Notabile est, quod impetuosa vi secessum faciente sale volatiliaboleo, sub finem, vel in medio stlationis facile rumpi soleat retortae corpus, praesertim , si paullo maior fuerit destillationi commissa quantutas, licet ignis subditus non ita tortiter urgeat egressum. Tamis his nobilioribus, non opus est, aliis pluribus diutius im
GTRACTA plantarum item funderes volatile, exemplo est , Ex x νaum, quod volatile,&- iam nosum de se fundere,utiςertum est, H πεita id in vioI nostra . t. r. cap. p. p. n. pluribus fuit tactum. Sic latere assuevit Mimmersum esse particulis resinosis & roscidis, ut etiam, nisi secedere hae ab invicem cogantur,vi dimittere, quod secum absorpsere, vix in conspectum prodeat. Si enim optum destillationi subiungatur non per se, sed addito menstruo vel aqueo vel uoso, tantum abest, ut dimittat de se Triosum volatile B ut potius Manodynam servet secum vim vi liquor destillatus parum vel nihil inde participet, cum de resinosa parte nihil secum evexerit. Extracta aliorum vegetabilium, non penitus gummosa, itidem is es vere secum sal volatile, credibile est, iv. g. extractμm scorgonerae, peta μιμα
Atidis, imo vel ipsius hestebori si lationi eodem modo facta subiiciatur, neque enim aeque calori, aveorundem praeparationem Antegressam ne-l cessa-
700쪽
cessarius, propellere eadem est sufficiens , cum irretita viscosis & fixioribus particulis magis sint. Hinc vero inrtiori extruduntur vecte. Et in genere salia volatilia odore urinoso non eruuntur,nisi vel propellantur fortius, vel libera gaudeant avolandi licentiae alias enim sensim exhalant, aut sub aliorum velo latent. Ex se Ex oleis a=oma isi inati separare S volatile, uti artificiosum est, 'π' uitta mirion tonam supra de eo disseruerimus, xlatius haec tradiderit Excel7. D n. Ludovici tract δὴ le . ri volat supervacaneum ducimus, longius id hoc loco repetere. 1, 4bi2 Duplex hic est modus, uterque ab Helinontiolinsinuadus, alter per aliasii, acida, insinuatus in j ecimine seu parteprima cap. 1p. I. facile a callenti ad olea applicandus , alter per alcabam uterque magni mo
iam mi Sunt, qui ex eodem fundamento alcaiiest venantur,4 panaceam, nori quibus sua linquenda est speculatio, quae quidem contra mentem aut*μ ρ ih ri; manifesto est, qui tantum vicem alcaiiest obire posse eodem carentibus, scribit. Fieri potest processus cum quovi Se fixo, oleo aromatico Minorum sumtuum4 parabilius est, si lis libri pari. iii eum, isteγebinth aetherei parte i. misceantur,stent in digestione usque ad coagulationem , lapidem vocant, riuo diutius steterit , eo melius evadit sal; abstractione lenta facta, si opus sit, latio fit pero, adscendente in sublime sale volatili , virtutum admirabiliam.
Glia Ti vero per deflagrationem igne aperto ex ipsis quoque plantis titillis siccis in in cineratione, licet minori quantitate, aeque, ut exse- -Lminibus largiori copia, S volatile colligere licet, ubi, si nempe per o, lentur herbae, olea mutari posse in sal volatile, sunt, , ,hi ι. Ruse V strant, yquod tamen Obiter hoc loco saltim tangere lubuit, uir ex absinthiosa volatile amaricans separatum novimus; sic ex recentibu jamdudum id tentarunt, per fermentationem & semiputrefactionem
cum successu plureS.m f=mon Dictum jam alias a nobis fuit, non perdi tam facile sal volatile pertatione fermentationem,uti communiter creditum fuit; sed immersum a oueis &