장음표시 사용
533쪽
IV. Acierum dispositio spectatur secundum quatuor requisita : Ordinem , Signorum locationem, Formam, Adjuncta. ordo erat ille : ' Hastati per manipulos stabant primi, inde Principes, loco postremo Triarii. Velites sparsi per manipulos ad latera dc in fronte. Equites
muniebant agmen dispolitis ad latera eorum alis , dc premebant a tergo , ut tu Xatam aciem primam restaurarent, aut hostes in fugam depulsos acriter persequerentur. De
bant ante principia, unde Antesignani ec P signani dicti
sunt. Inscriptio Romana : ULPi Al. SCITA I. PILUME
NA . CONJUGI. D. M. P. AELIUS. MACER. ANTES IGNANOR. TRIBUN. LACRYMAS. POSUIT . Guterus F.
Quid sit, lacrymas ponere, docebimus infra g. Tribuni, Legati dc Imperator circa medium erant dc apud Aquilas. Centuriones in fronte suos quisque dirigebant manipulos, ut late monstrat fustus Li us'. Forma struendi quadrata plurimum erat , eaque dupleX , aut triplex, variata exteriori specie , ut estcnt cuneus, globus, sol Ceps , turris, serra. De quo multis Salmasius , Lipsius '. Adjuncta erant: Alloquium Ducis ad milites, quo timidis ac trepidis animum suggerebat : Classicum s Horatius kψ: Neque excitatur classico mites truci. Signa canere, Vocat Salustius . Erant apud Veteres tubae . cornua, buccinae. Tuba3 dc Cornua acceperunc a Tyrrhenis. Tufρ ων δὲ ε Πν ευρημα ni V cmλπιγγες,
ait Athenaeus φ. Et hi quidem ab Oriente petiverunt, itaque crebra in Literis Sacris mentio est de tubis dc cornibuS ,
, Quem vide in annexa figura F. Patricii P. XIv. rei Milit. Rom. sect. 7.
534쪽
nibus. ut notavimus seupra . SuetoniuS': Rut βῆ ' tuba ingenti spiritu classicum exorsus est. Horatius S: Multos castra juvant, ct lituo tuba
Iam jam minaci murmure cornuum
Perstringis aures: jam litui strepunta Virgilius :
Primus equi labor est, animos atque arma videre Fellantum , lituosque pati. Rusicriptio Romana: AELIUS. LUCIUS. QUI. VIXIT. ANN.
XL. P. AELIUS. DECIMINUS. ER. SING. AUG. EUCCINATOR. HERES. PIENTISSIMO. AMICO. TITULUΜ. FECIT. uterus q. Et alia Romana οῦ C. SALLIO. MATERNO. LUCCINATORI. LEG. V. A LAUDAE. CAJO. SALLIO. ARCINIO. CAESAR. N. TUBI C. C. SALLIO. SUESSALA. N. PRIMIONI. CORNICULAR. LES. III. AUG. C. SALLIO.CAPONIO. CORNIC. OLL. IV. SALLI A. FORTUNAT.
PARENT. INFELICISS. FEC. Gruterus'. Tympanis haut
utebantur in bello , sed in Cybeles sacris frequentia erant illa, ut diximus seupra'. Sequebatur clamor militum, unde possit hostis terreri si vellet. Virgilius':
At tuba terribilem senitum procul are canoro Increpuit: sequitur clamor, caelumque remVit. Barritum appellant Vegetius R, Ammianus Marcellinus V,
S Ululatum, Livius ', estque Graecorum cujus exemplum est in Literis Sacris , fud. 'S. Multum proderat adversius hostes , isto clamore adoriri eos. Sciebat Iosephus ε Hebraeus, qui bello in Romanos turmalium Dudhor , ne occlamando CXanimarentur commilitones ejus , jussit ,-- αλαλαγμον π πιγμάτωντας ἀκοας. De Persis Macedonibus Cur
535쪽
tius : Iam in conspectu, sed extra teli ja tum utraque acies erat, cum priores Perse inconditum ct trucem clamorem sustulerunt, redditur er a Macedonibus major numero exercitus , jugis montium, Vastrique saltibus repercussus. De Germanis Tacitus - : Sunt illis hac quoque carmiua, qu rum relatu, quem barritum Vocant, ac udunt animos,futuraeque pugnae fortunam Vso cant a gurautur, terrent enim trepidantve, prout sonuit acie . Denique signum pugnGeerat , χτ- -- νγ Gπερ Κροπηρο ῆς σκωυῆς άμεινο, teste Plutarcho 3, id est, tunica punicea super Imperatoris tentorio extensia. Alias etiam tunica punicea ad
hastam appensia in altum erigebatur , ut eminus videri Posset , autore Appiano ' , ubi est, citari δογ- V. Pugnae discrimen subituri in acie ordinanda hoc consilium interdum sequebantur, ut vir virum legeret.
Implicuere inter se acies, legitque virum vis. De Rutulis ait. In cujus virtute plurimum fiduciae esse statuebat quisque, eum in acie proximum sibi cupiebax, cujus latus tegeret. idem secerunt Hetrusci, Livius q. Samnites , Livius 7 , Romani , Suetonius. - , & confer Petrum Victorium'. Singulare aliquid erat, quando eXercitus laborabat, dc propter Deos adversos superari ab hostibus posse videbatur: tunc enim Pontificis dc Aruspicum squi in castris una aderant) consilio factum est, ut miles aliquis sive is ordinum Ductor esset, sive Consulum alter) pro salute exercitus devoveret sese , atque obitu suo hostibus cladem, patriae victoriam acquireret. Juvenalis ψ: Plebeja Deciorum anima, plebeja fuerunt Nomina: pro totis legionibus hi tamen 2 pro
536쪽
Omnibus auxiliis atque omni plebe Latina Sussciunt Diis infernis , terraque parenti.
Rem gestam describit Livius , inter alia verba ista habet : piaculum omnis Deorum irae , qui pestem ab suis aversam in hostes ferret. Piaculum Vocat apposite, eratque piaculum hujusmodi falla Jephise, quamobrem non poterat redimi , sed cogebatur mori, ex lege Levit. φ, Iudic. 3. Plura dicemus infra . VΙ. Et quia credebant veteres, Genios urbis tutelares ita potentem coloniae suae defensionem praestare, ut non posset illa occidere, nisi Genius aversos animos haberet , factum est: consilio Pontificis & Augurum , ut Verbis conceptis Genius tutelaris sollicitaretur ad deserendam urbem, quo facto nihil virium in civibus esset, nec pollent resistere hosti. Recitat cerimonias Macrosius=, unde repetit Nicolaus Remigiusq) additque exempla , ubi successerit rcs in evocandis facris , nimirum
adversus Tonios, Fregellos , Gabios, V os i, Fide-Πates, Poenos, Achaeos, Numantinos. Carmen CVocatorium erat tale Si Deus , si Dea es, cui populus civit que est in tutela, teque maxime ille , qui urbis hujus populique tutelam recepist , precor venerorque, veniam a vobis peto , ut vos populum civitatemque deseratis , loca, templa , sacra , urbemque eorum relinquatis , absque hiscbeatis, eique populo civitatique merum , formidinem , oblivionem injiciatis , proditique Romam ad me me que veniaris , nostraque vobis loca , templa , sacra , urbs acceptior
froba torque sit, mihi quoque Populoque Romano , militibus meis praepossiti stis , ut sciamus intelligamusque. Si ita feceritis , voveo vobis templa ct ludos faciturum. Eodem per
Et demigrantem Tarpeja sede tonantem. Sic enim emendat & eXplicat Franciscus Modius'. Romani vero Genium Urbis suae arcanum habuer Unt, ejus
537쪽
TERREsTRI. Lib. III. Cap. IV. 9
que erigium quidem Numismatis imprimebant, ut staret ante aras cum patera & cornu - Copiae, teste Antonio Augustino , sied tamen ejus nomen , ficra , cultum proprium, paucis sacrorum Doctoribus indicando communicaverunt, ne hostes tentarent adversus illos, quod ipsi cum successu adversus hostium urbes sese fecisse noverant. Servisu' prodit : merum nomen ejus Numinis, quod urbi Roma praeesset , siri sacrorum lege prohibetur , quod ausus quidam Tribunus plebis evreuciare , in crucem
levatus est. Inscriptio Romana : SRcULO. FELICI. PHl-
SI AS. SACERDOS . i SIDI. SALUTARIS. CONSECRATIO, PONTIFICIS. VOTIS. ANNUANT. DII. ROMANAE. REI P. ARCANAQUE URBIS PRAESIDIAE ANNUANT. QUORUM. NUTU . ROMANO. IMPERIO. REGNA CESSERE. Gute
rus S, Boissardus '. Arcana urbis praefidia sunt Dei tutelares , quorum propria nomina ignota esse Volebant. Hinc explices illud Bileami : reddam vobis responsium, quemadmodum edixerit mihi Dominus. Numeri. Annotavimus , quae eo pertinent , iu Au tariis ad Epitomeu Pani β.Vl I. Quaecunque urbs portas aperire nolebat, eam Corona cingebant , dc arcte custodiebant, ut demum fame victa introreciperet obses res : aut quando non libebat a temporis extractione auxilium praestolai i, sa- ciebant astultum per valla dc moenia , scalis admotis. Virgilius': uarunt pars aditum , ct si alis asscendere muros. Scuta serebant super capite , ut tela , quae propugna tores injiciebant, declinarent. Lucanus :Ut tamen hostiles densa testudine muros Tetita seubit virtus, armisique innexu priores Arma ferunt, galeamque extenseus protegit umbo suae prius ex longo nocuerunt missa recesu, m ps terga caduui.
538쪽
Vocabant testudinem, dc verbis manifestis describit Tacitus : Tum elatis super capita scutis , densa testudine
succedunt: Romanae utrimque artes. Pondera saxorum mitelliani provolvunt, disjectam fluitantemque testudinem lau-ceis contisque scrutantur. donec soluta compage secutorum ese sangues aut laceros prosternerent. Depingit Lipsius R. Sivero ob propugnaculorum vastitatem hoc non succederet, aggeres jaciebant, turresque obsidionarias construebant, demumque machinis admotis eam concutiebant. VIII. Agger erat moles terrae congesta a militibus ,& per cespitum induratas commissiones in lateribus suis firmiter compacta, ut altitudine zzquaret moenia. Stabant in parte superiori integrae militum cohorteS , atque inde telis injectis amigebant urbis incolas, Liviust, Castr. q. Aggeres ita per longum & latum deductos, Ut eo magis commodare postent militibus , turribus obsidionariis ex intervallo positis firmabant. Lucanus f :
Procumbunt nemora, Gr spoliantur rob re si imae.
Quae instar specularum erant, unde observarent milites cominus , quid hostes intra moenia pro desensione urbis conarentur , dc quomodo Vel cuniculis subter moenia agendis , vel machinis loco idoneo admovendis , urbs magis amigi posset . ac deditio maturari. Depingunt Lipsius si . Robertus Walturius 7.lX. Ut Cuniculos agerent , turres mobiles quas Vcgetius' ambulatorias vocatin adhibebant, latissimas tarotis multis impositas, milites intro stantes promovebant rotas , Ut moenibus propinquarent, tabulatum de super crudis A recentibus. pellibus obductum, dc a lateribus alterum viminumque compaginem firmissimania habentes, ne ignibus vexari, lapidibus aut telis peti ac perimi ab obsesus pollent. Saluitius' : Contra ea oppidani in proximo; saxa voluere, sudes , pila, pratore. 'pice re
539쪽
TERRESTRI. Lib. III. Cap. lv. si
fulfure taedam mixtam mittere. Ubi cuniculis non erat relictus locus, quod solum petrosum csset , intra istas turres appendebant arietes. Erant trabes praegrandes, oblongae, ferro praemunitar, dc catenis su spens: C, quas libratas dc in aequilibrio detentas , retrorsum protrahebant milites, & prorsum cum impetu ad moenia intorquebant , ut illa rimas ducerent , lapidumque solidata compago fatisceret, ita ruinae quantocyus sequebantur.
fama, ct emoti procumbunt cardine postes. Propertius R: Dumque aries murum cornu pulsabat abeno, Vineaque inducitum Longa tegebat opus.
Quid vinea sit, dicemus statim. Depingunt ni stas 3 ,
X. Ne quid turribus sub moenia propius ducendis
obstaret, ad fossas explendas & viarum hiatus complanandos praemittebantur milites stratores & fosiores, cunas ligonibus & rutris, iique intra pluteos, gerras, musculos, ta vineas reconditi, Hegetius L Ita vocabant turres mobiles levioris operae , ex viminibus contextas reqvaCUnque occasione solutiles, ut gravioribus negociis statim aptari possent. Saluit iussi: Oppidum circumsedit, vineis turribus ue 2 machinis omnium generum expug uJre oggreditur. Lucanu S 7: Tunc adoperta levi procedit vinea terra, Sub cujus plateis 2 tecta fronte latentes Assiri nunc ima parant, ct vertere fcrro Moenia, nunc aries se penseo fortior ictu Incussus densi compagem somere muri Tentat, ct impositi, unum subducere saxis. Depingunt Lusius , Rob. Taburius'. Nec arcubus δε-
540쪽
4 2 DE EX P. TER R. Lib. III. Cap. IV.
ballistis & catapultis, Nonius Marcellus . Murum arte tibus feriri, dixit Salustius '. Virgiliust :
Tormento sic Faxa fremunt. Nervis su nibusque attrahebantur illae , ut procul jacerent saxa ingentis molis , arborumque ramalia , quaa Vocabant falarica3. Lucanus': Hunc aut tortilibus vibrata falarica nervis Obruat, aut vasti muratia pondera saxi. Scorpiones & onagros VocaVit aetas serior , ut refert Ammianus Marcellinus L Depingunt fustui Lusius q, Robertus Valturius 7.
XI. Ubi arietum pulsus non sussiciebat, ibi conjungebant falces. Erant serrum acutum trabi infixum, quo compagines praesertim radebantur, ut lapides facili ope eximi possent. Meminit Casar δ, & pingunt Lipsius ', Rob. Volturius R. Praetcrea malleolos in urbium tecta projiciebant. Virgilius :Princeps ardentem conjecit lampada Turnus ,
Et flammam affixit Lateri, qua P urima Pento Corripuit tabulas , ct postibui haesit ad i. Erat manipulus segmentorum taedae, aut cannarum pice illitarum , quae incensa de Vento favente propulsa, quia tenacem ignem secum ferebant , illico domorum Culmina arripiebant, Nonius Marcellus ''. Et haec quidem conflagrabant, quod affusis aquis exstingui non possent flammae infernales , sed tantum injecto pulvere comprimerentur , uti prodit Ammian. Marcellinus kῖ,υκον Vocat NicetM Choniata ' , materia non absimili iis ignibus, quos Batavi adhibuerunt in exurendis Hispanorum navibus. Conser Hieron. Cardanum =, Rh.