Synopsis universae medicinae dogmaticae. Brevi & perspicua methodo in duodecim disputationibus adumbrata / [Valerius Charstadius]

131쪽

s I23ida, frigidae intemperiei causa est se, ca idae vero per accidens. i8. Iabesne adhuc aliam λlint, qua causae distingi iuntur. I. principalem , quae principalitergit, id esscit, cujus est causa. a. adjuvantem quae principali suc-

irrit, eamq; ultro promovet. In De qua non, quae quidem vim e T. endi non habet, sine qua tamen ni-litellici potest. Istu res id velini Exemplo Principalis est Medicamentum

urgans appropria tum a Tempe- amentum est causa adjuvans quia i jumento est principali. 3. Nativus lator est causas nequa non hoc e-m sublato extincto nunquam actum deducitur medicamen

im Fer i. I de morb. a sis c. s. Ouaenam Protatarcticae naistram

induunt 8 Qua corpori nostro vel necessarit, 6 res non naturales vel contin-F 3 genter

132쪽

spu AT 1 ogenter accidimi, ut ictus, lapsus, all aove fortunae telis Xposita. 2 I. Ore a te obsunt Continentis antecedent: n turam sus per '

vitio emi et formasti lutei et alio caetemo errore intcontracta haec vero aut sunt se undum naturam, ut humores, spiritus eXcrementa aut toto genere p. n. ut

calculiis, vermes, renu flatus. ar. Quomodo unicaa e morbi csὶ Quae toto genere ' semper inorborum causas constituunt, quae sunt vel secundum naturam non lnisi quatenus a naturali constitutio lDe secundum magis vel 1 3 Hl re- .cedunt, ut in Plethora dc , cochy

mi es alijs.r; quides lethora'Estabundantia sanguinis alimenini in suis vasis ab optimo nutri

mento

133쪽

a Fotuplex est Plet hora 3 Duplex. I. ad vasa, ea quae nimia um distendic, obstruit, cum J IA- Ore; sed absq; virium modestia iii umorem attollit et Ad vires, quae sdem est infensa, de absq, ruptura ensione, obstructione rubore eas-lam grava dc premit. . . . c. 8. Est redundantia eae crementitio viri humorum , eae tra in venis toto aut ejus partibus X I- ,so alimento , c mala corporis

onstitione producta. quae sunt causa morborum inspecie

parti iuuii elicet similarium Pri Ino calidae nitemperiei cause,sse possunt, motus, putredo, conta- chus rei calidae, constipatio, calidabit unpta, de causis morb. c.

134쪽

rac, Is Pu TATIO 2 7 ut Tmodo motuso putredb unt Motiis si excedat, tam corporib quam animi, calorem nimium excitat, spiritus vehementer movet, humores diffundit, partes corporis solidiores accendit, hinc febre acuta χ alia intemperiei differentiar: ibi tredo calorem nativum destruens, alientum introducit. 28 uu'mo ore t quae sunt causa calidae intemper ei Res calida suo contactu vicinam alterat, sto calidiorem reddit partem Monstipatione aeris assumptorumve calida qualitate concentratur calor, internaeq; partes, auctoni mirum earum calore praeter natiIrali incalescunt.

29. Ous sunt frigidae intemperiei caresae Contactus rei frigidae, si remptorum qualitas' quantitas, constipatio, arefactio, ocium de immodica

quies. .

135쪽

S Iapuies. Hisce occasioniblis inquit, at ignis seu calor nativiis extinguii tur, frigida i intemperies introduitur, de causis morbori c. 3.3O. Quomodo id prae intὶ Res frigida ob viciniam assum a. ob qualitatem frigidam, uti 5b quantitatem nimiam , ingesta in nimia in copia, ut de constipa-xio pororum cutis, calorem obruant, opprimunt suffocant, rare actio, calori exitum percutis po- os praebet; c neglecto motu calor

orpescit, corpusq; segnera frigi

lum redditur.

3i Q. possunt esse causa scce

Di temperet Qupe assiumuntur, quae geruntur, quae excernuntur, quae foris adhibentur ambiunt Quae si conjungitur corporis, constitutio sicca, ci-itius corpii exsiccant, dictumq; in temperiem introducunt.

136쪽

32 et referenda sunt ad ea qua sumunturo geruntur Ad assumpta medicamenta calimenta siccantia, cibi inopia I aucitas Ad ea quae geruntur, vigi-iae, curae, motus immodicus, animi

affectus graviores: tuae cauis spiritus absumunt, calorem dissipatu,

nutrimentum vitian corrumpunt.

33 et referen a sunt ad excreta

fors ambientiaqAd illa freqciens Veneris usUS, humidor excretio, sicco retentio, spi ' oris exhalatio, ob corro factionem ad laaec aer sc- cus, balnea sulphurea vitiosa, bitu lminosa, alii mino a quae insignem siccandi vim obtinent. 34 VE esunt hun)i ae intemperiet cause His contraria, as impia di retenta humida, foris ambientia, ut aerii iunidus, aqua dulcis frequens illus q

137쪽

s I 29ctu . Quae geruntur sunt, vivendi alio delicatio , ociosa somnus continuus,&c de causis morbor Os. y ma sint causa compositar inter ιμ- pcri erum' Hae modo diei ae praesertim si con- jungantur, perfacile compositas ia- temperies excitant. Ξ6 funt causae morbi totiis

sub antiae

Omnia qu aeocculta qualitate corpus humanum alterant, sibi in eodem similes affectus generant. 37. Quot uplicia sunt in 3 Duplicia 1 alia in ipso sunt corpore genita. M aliae ad extra a cidunt, utraci illius naturalem cons ita tutionem subit,occulta quadam id ejiciunt.

38 Quot possunt genera constitui

externorum

Quatuor. i. aer putrescens , vel venenatis infectus exhalationibus ex locis faetidis, specubus, voraei ni-F 6 Dusa

138쪽

bus, paludib0s, putridis, Venetiatis, animal bus, exhalantibus a Morbi contagio si it lues venerea, elephan. tialis, pestis, phillis, sera scal es. 3ν Ouod e tertium quartum

genus' Tertium Venena assumpta , ut plantae, animalia, integra, vel illorum partes, metalla mineralia venenata qualitate praedita. Quartum: Constituunt animal a Venenata, que morsu, lectu sibilo vel hiatu co pori sunt inimica . o. QEafant calis morbori organicor:

o primo in Numero . Excellus ante ortum, materiae copia , c forinatricis robur Post citum materia vitiosa inutilis: Defectus u te ortum, materiae inopia, sorma tricis imbecillitas pollisi tum, ros vitio, sectio, corruptio dici, jus generis alia.

139쪽

i. quibus causis morbiis titu- diuis dependent

Alicta, ab humore, alti, membro ixa o tumoribtis adnatis, alimenti topia facultatis altricis robore de- endet: Diminuta, virtutis debili- tem, materiae inopiam, ustionem, dictionem, rosionem sequitur. 2 quit agnoscit causat morbus compositonis I. Luxationis seu herniae species ausas admittunt motu vehemenes, fracturam, laevitatem, abricita em, vinculor tunicar: ligamentor: xitas, feci io nervorum, contractio, blutio vinculor aliar partium. aut e causis morb. c. IO.

43. Ob quas causas vitiatur ara P

Ante ortum i ob materiae exces. um vel defectum a Forsnatricia irrorem irae minis vitiositatem. . raegnantis incuriam, imaginatio-

iem, vim illatam in d post partum

140쪽

4 . Morbi super cie a qui b dependent causi I. Lar ab ijs , quae pingui, lenta viscosa humiditate catent a. Asperitas ab humorum videlicet bilis atrae, flavae corruptae pituitae sal- , medicaminum pulveris', sum O-

rum, assumptorum, aeri S Ventorum

aut alius materiae, in ipso corpore genitae, vel extra accedentis, inutilis acredine δί facultate corrodente. Gali caus morb. QT. I, 2b causantur caritatam magnitudineiu, aut multitudine ex cedentem Contentorum copia', expultricis vehementia, retentricis imbecillitas, clamor continuus, motus violentu i