Statuta Casalismaioris, nouiter excussa, ac diligenter castigata, transpositisque quibusdam, iussu noui consilii in verum ordinem redacta, addita sententia arbitramentali ... d. marchionis Vasti, &c. eiusque confirmatione ab excellentissimo Mediolani

발행: 1592년

분량: 348페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

141쪽

s a De damnis datis.

damno dato de nocte sacramento accusatoris, quod sacra. mentum fieri possit, ut in alijs suprascriptis statutis continetur.Saluo, quod si persona dans clamnum de nocte inuenta fuerit per Dominum,uel possesIbrem, vel laboratorem rei, ve per aliquem de eius familia, in qua re damnum datur, vel per camparium, seu custodem dare damnum,de qua in uentione credatur,& credi debeat sacramento Domini, vel hosesibris,vel laboratoris rei,vel alicuius de sua familia,vel

sacramento campar ij, quoci dictus accusatus sic inuentus condemnetur in solidis centum Imperialibus communi, ultra poenam in statutis clausoruin contentam, dummodo

de dicto damno dato de nocte constet, vel per facti euidentiam,vel per alias legitimas probationes. Rubrica,de accusisfalsis, m --niosis. Tem Statutum est, quod si aliqua persona inuenta suerit legitime fecisse fallam accusam, vel calumniosam, ossacialis praedictus clausorum possit, & debeat, & teneatur talem accusatorem condemnare qualibet vice in solidis cenatum Imperialibus. Et quod dicta accusatio intelligatur esse calumniosa, si probetur de voce,& fama,quod accusator voluerit facere tributare accusatum, vel appellauerit eum de

aliquo sibi dando,nisi ratione damni sui,vel si probetur sal

rem per unum testem, S cum iuramento accusati, quod ip. se accusator cidem accusato minatus fuerit de accusando

eum, nisi sibi tributauerit,uel quicquam det, nisi hoc petierit dari ratione damni sui, vel aliter probetur dictam accusam esse calumniosam, vel si per facti euidentiam appareat, vel apparere possit damnum non esse datum,quod dicta accusa intelligatur esse calumniosa, dum tamen hoc locumno habeat in vineis,pratis,hortis,nec in brolis,nec in aquis,

seu pischerijs.Et quod osticialis damnorum datorum ad re quisitionem

142쪽

De damnis datis. 93

quisitionem accusati, & eius expensis teneatur ire,seu init tere personam idoneam, cuius relationi credatur cum sacramento,ad videndum si damnum appareat fore datum, vel non,infra tertiam diem,ex quo dictus officialis suerit requisitus,sub poena librarum decem de suo salario.Et quod prς dicti sic accusati,dc denuntiati teneantur,& debeat hoc op ponere,seu petere infra tempus admonitionis eorum, & aliter dictae accusae non intelligantur calumniose, nec supereis procedi ad instantiam alicuius accusati, seu denuntiati

postit.

Rubrica, de pama dantis damnum, mel intrantis in hortis, bralis, m dimis. ITem Statutum est,quod nullus audeat, vel praesumat intrare de die, neque de nocte contra voluntatem alicuius habitantis in terra, vel in districtu Casalis maioris,aliquembrotum,hortum, seu vineam positam in burgis, vel clistriactu dictae terrς,nec in eis aliquod damnum facere,vel dare, sub poena solidorum quadraginta Imperialium pro quolibet,& qualibet vice, de teneatur in carceribus donec solue rit,cuius poenae medietas sit communis, & alia medietas sit accusantis.Et quilibet possit accusare,& credatur ei cum saa

cramento.

Rubrica, quod Dominus teneatur profamulis in damnis datis. ITem Statutum est,quod si aliquis famulus, vel famula alicuius personae dederit damnum contra formam Statu torum clausorum, quod Dominus, seu Domina cum qui bus 1larent tempore damni dati, teneantur ad poenas dictorum statutorum,ac si dictum damnum dedissent, nisi deli gnauerint coram officiale clausorum,personam quae dedit set

143쪽

Dc damnis datis.

set damnum, de idem intelligatur de filio, & filia, quod te. neatur pro eis pater,si sient secum ad panem, de vinum. Et saluo, quod Dominus, & Domina habeant regressum conatra famulum suum, de famula, & sibi possint de salario sito, α mercede detrahere, & detinere tantum quantum soluerint pro dicto famulo, seu famula. Tubrica , quia quilibet requisitus Lleat dicere ne men , de

petra mutantium sibi nomen

ITem Statutum est, quod si aliqua persona, vel custodes

damnorum inuenerint aliquam personam dantem damnum, tam cum persona, quam cum bellijs, teneatur ad requisitionem dicti cullodis,vel illius, qui inuenerit tibi dare damnum, & cuiuslibet de eius familia, dicere nome silii,&dicere nomen illius, cuius sint dictet belli ,& vicinia in qua habitant, si ab poena solidorum decu Imperialium pro quolibet,& qualibet vice.Et si mutauerit sibi nomen,vel pronomen ,vel viciniam, soluat pro baiano solidos viginti Impe riales, & quilibet possit accusare, & habeat medietatem

pinnae,& credatur accusatori cum sacramento,& de celatione,& mutatione nominis. Et licitum tu inventori retinere

penes se, Sc accipere de dictis bellijs, donec fuerit sibi satisfactum de dicto suo damno, sine aliqua licentia alicuius ossi. cialis. Et quod persona, quae acceperit, Vel retinuerit aliqua de dictis bellijs,debeat dictas bellias praesentare infra secundum diem dicto osticiali,aliter dictus capiens incurrat poenam librarum decem Imperialium, pro qualibet bellia, de qualibet vice. Et nihilominus teneatur ad restitutionem bestiarum, vel elii mationem earundem, de qua estimatione credatur sacramento illius, cuius fuerint, seu fuerit tales beasitae, seu bellia Et idem intelligatur, si aliquae bestiae fuerint inuentae intraste sine custodia aliquos agros,Vel prata, quo

144쪽

De damnis datis. 9s

casu Dominus,vel possessor,vel laborator possit impune accipere dictas bestias, ipso eas designante visupra, quod si non fecerit,puniatur poena stiprascripta. Rubrica, de satisdatione praestanda per non subditos habentes bestias.

ITem Statutum eis,quὀd omnes personae non subiecti; iurisdictioni communis Casalis natoris habentes bestias, quae vadant ad pasculandum, teneantur, & debeant dare, seu facere dari coram ossiciale clausoru Casalitatioris bonam,& idoneam securitatem,quod dictae bestiae,& eorum famuli non dabunt damnum alicui personae,5 si dederint, rum,& instascriptorum, quam satisdationem si facere recusauerint infra tertiam diem, ex quo fuerint requisiti ex parite Domini ossicialis,non teneatur,nec debeat ipse Ossicia Iis aliquas eorum defensiones recipere, nec aliquam ratio nem ipsis, vel alijs pro eis facere de aliquibus damnis datis eisdem,de aliquibus sitis iuribus, & rebus; & custos, seu famulus talium personarum teneatur in totum ad poenas co

prehensas in omnibus & singulis suprascriptis, & infrascri. piis statutis. Et quaelibet persona postit dictas bellias impua ne offendere, si Praedicta facere recusent. Et si contingat quamplures personas in simul habuisse in uno,& eodem loco In communitate,& societate unam malum de suprascrilitis bellijs superius specificatis,& habere Cullodes,de famu-os,qui ipsas cullodiant, quod susticiat, & si cere debeat, quod unus ipsorum socioru pro se, & s ijs ,& famulis suis satisdederit,& praestauerit secutitatem, ac fideiustionem de dicta malga,prout in dicti s statutis continetur.Et quod alijs ij,& custodes,& famuli non possint compelli casu prcssi de emendando dicta damna passo,& de soluendo poenam,

α bannum secundum sermam suprascriptorum 1latui

145쪽

De damnis datis

faciendum aliquam satisdationem. Et quod notarij ossicij clausorum habere debeant solidos duos Imperiales

tantum,& non ultra, pro dicta fatisdatione, seu fideiussio ne. Et quod si aliquis ex praedictis fuerit accusatus de dam no dato,dc fuerit absens a terra, & a districtu Casalismaio ris,& securitatem secerit ut supra, quod tunc,& eo casu fide iustor talis accusati citari debeat eo modo,& forma,quos itari deberet talis accusatus, si presens esset, secundum fotaniam praesentis statuti. Tubrica, de arboribus, IV resis,θfartis incidendis. Irem statutum est, quod omnes personae habentes arbores non portantes fructus de sui natura ex eis nascentes comestibiles ab hominibus, versus meridiem, & mane, &λtas,seu celas altiores tribus brachijs in terra, vel districtu Cafalis moris, teneantur, & debeant insta octo dies a die praecepti eis facti ex parte Domini officialis clausorum incicere, seu incidi facere eas arbores positas inter se, dc vicinustium tantum,tam super stratis, quam super ripis sos latorii, poena,& banno cuilibet contrafacienti,& qualibet vice, solidorum quinque Imperialium. Et rutvlominus teneantur dictas arbores, seu tatas incidere, seu incidi facere. Et dictus ossicialis teneatur,& debeat facere fieri dictum praeceptum ad petitionem cuiuslibet inquirentis infra tertiam ciem. Et si quis etiam habuerit arbores portantes fructus in rei se,& aliquem suum vicinum, quae arbores pendeant super solum,seu terram dicti sui vicini, quod ille talis habens dictas arbores,teneatur, & debeat infra tertiam diem a tempore requisitionis,&praecepti sibi facti de praedictis, incidere , seu incidi facere omnes ramos dictarum arborum pendetium super solo, seu super terra dicti sui vicini,siab poena praedicta, tam in terra,quam in districtu Catililinatoris Rubrica,

146쪽

De damnis datis. 97

Tubrica, de poena conducentis bestias per viam micinalem. ITem Statutum eis, quod aliqua persona non possit, nec debeat,neque audeat ire, nec conducere aliquam belli agrosiam, vel minutam, per aliquam vinolam vicinalem, quae sit vicinorum habentium campis,& terras, S quae nosit via publica, vel communis, & qui contrasecerit, soluat pro banno communi Caselisinatoris pro eius persona solidos quinque Imperiales, & pro qualibet bestia grossa, soli dos duos Imperiales,& pro qualibet bestia minuta,Imperiales sex Et pro quolibet porclio, & porcha, ImPeriales dii

decim .Et nihilominus sbluat damnum pasto secudum soninam statutorum clausorum. Et quilibet habens terras, quibus seruit viazola pnedicta, postit accusare tales contrafacietes,& credatur accusatori in probatione praedictoruin se cundum sormam statutorum praedictorum.

Tubrica, de sebulone Notarij fpcij damnorum. ITem Statutum est, quod aliquis Notarius dicti ossici; nopossit accipere ab aliquo accusatCrede qualibet accusa, cum monitione,& relatione,vltra solidos duos, & de qualibet responsione,& de securitate cuiuslibet accusati tantuniadem, de rei nisione cuiuslibet accusar denarios duode cim . Et si Notarius acciperet ultra quantitatem superius limitatam, codemnetur in solidis quinque Imperialibus pro quolibet,& qualibet vice. Et de ptivdictis credatur illi,cui accepisset Notarius praedictus quantitatem praedictam, vltra praedicta,cum sacramento suo. Et intelligatur una accusa tantum, si de uno damno facta suerit accusa de pluribus bellijs,&persbnis. I Tubrica,

147쪽

98 De damnis datis.

Rubrica, epoena dantium damnum in terris Chifatis.

ITem Statutum est,quod nulla persona audeat,nec praesiuinat dare damnum aliquod cum personis, nec cum beaslijs in aliquo campo Vbifato, seu terra aghi fata, nec in ali ruo prato, nec deguailare, nec remouere aliquas ghi fas deictis terris,campis,' pratis.Et si quis contraiecerit, soluat pro baiano, pro persona, dc bestijs, communi Casalitatio ris sicuti in statutis communis Casalismaioris superius con tinetur.Et quod de praedictis campis,terris,& pratis agitas a tis,dc ghisarum remotione,credatur Domino, seu possesso ti,& suae funiliae, &. laboratori suo cum eius sacramento. Rubrica, demensi, die, m noctiponendis in accusis

Campariorum.

JTem Statutum est, ad hoc, ut accusationes calumniosqnon fiant per custodes clausorum, quod in accusationibus per eos fiendis, debeant in ipsis ponere mensem, diem,& noctem, si de nocte secerint inuentiones damni dati, de locum confinatum, in quo damnum datum fuerit, saltem de duobus confinibus, dc aliter dictae accusationes non va

leant ipso Iure. Zubrica,de accusis m actis scribendis,antequam monitio mittatur.

ITem Statutum est,quὀd omnes accusationes, seu denun tiationes, quae fiunt secundum sermam suprascriptoru,& infrascriptorum statutorum, poni, & scribi debeant per Notarios ossicij in uno libro ligato,& assoliato per numerucartarum ad hoc spetialiter deputato,antequam alia admonitio mittatur praedictis sic accusatis, vel inuentis, ita quod

148쪽

De damnis datis

possint videri dictae accusae, & aliter non valeant, nec de Deant executioni mandari. Et quod Notarius non seruans praesens statutum, non ponendo dictas accusas in actis, te

neatur ad damnum,et vltra ad poenas solidorum decem Imperialium pro qualibet vice. Tubrica, depacis, Sin maniciis non exportandis. I in Statutum est, quod nullus audeat, vel praesumat intrare aliquas vineas, nec in eis aliquod damnum dare accipiendo,& exportando aliqua ligna de opio,vel palis, m mclis,& seu perticis, sub poena solidorum decem Imperi liuin pro quolibet, & qualibet vice, & ulterius teneatur ad emendationem damni, de quo credatur sacramento dam num passi,& quilibet possit accusare et habeat medictatem P .nq.Salvo,q, si accusatus pngdicta lignamina accepisset in aliquo sito campo, vel in quo vineas faceret, Vel laboraret, quod condemnari non possit, & talis accusa nullius sit valoris, quae probatio fieri posit saltem per unum testem ido neum,& iuratum. Et hoc statutum locum habeat in terra,& districtu Casalis Moris. Tubrica, depama explanantis rapessos, oe ducentis pluus per campos alienos.

ITem statutum est, quod quilibet bubulcus, & quaelibet

alia persona conducens,vel conduci faciens Plaustra,ca riollas,vel bestias aliquas,& etiam quaelibet persona tens,dcrediens cum bestijs teneatur ire per stratas publicas, & consuetas Et non audeant ire, nec transitum facere per vias,nec viaZolas aliquorum,nec per campos,nec per Vineas, Vel prata, vel terras aliorum, nec audeant explanare Zapellos ali

rum . Et qui cotrafecerit puniatur pro quolibet, & qualibet

I a vice,

149쪽

ioo De damnis datis.

vice, in solidis decem Imperialibus, & ad emendationem damni,& interesse Domini,vel possesibris terrς, de quo da. Do , & interesse stetur sacramento Domini, vel possessoris, ut continetur in statuto posito sub Rubrica, de poeta a datis damnum .Et quilibet postit contrafacientes accusare, & ha beat medietatem poenae. Et quod famulus Domini,vel pos sesibris, de filius posit accusare, sicut Domini, vel possessores accusare postunt. Si Vero tuerint cum persona tantum,

condemnentur in solidis quinque Imperialibus tantum.Et quilibet bubulcus,& quaelibet alia persona conducens plaustra, vel cariollas visitpra, teneatur, & debeat ire pedestris per terram, & burgos Casalismaioris, & tenere manum ad timonum, vel ire ante bethias ad timonum ,& non super

plaustra,& cariollas ascendere,sub poena sblidorum quinq; pro quolibet, & qualibet vice. Turica, de besti' non sutectis detinendis. Γem statutum est,quisd cum multae personae iurisdictioni communis Cafalismaioris non suppositae, reperiantur habere bestias,et damnum dare in terris,& possessionibus habitantium in terra, & districtu Casalismaioris, S se excusent a iurisdictione praedicta, quod si inuetae fuerint bestiae dictarum personarum dantes damnum alicui personae per custodes clausbrum,S fuerint accusatae,& denuntiatae,quas aliqua persona velit defendere,& euitare iudici uinseculare, quod custodes bestiarum detineri, & puniri, ataque compelli debeant per ossicialem clausorum ad solutio nem poenae,5 ad emendationem damni. Et quod si dictae bestiae non haberent custodem, quod licitum sit Domino, vel post esibri,vel laboratori,ipsas suas capere, S detinere

donec suerit satisfactum sibi de damno suo absque licentia alicuius ossicialis,& libere,& impune. Et quod eisdem po

150쪽

De damnis datis. IOI

sonis euitare volentibus iudicium ossicialis clausorum non satius,si aliquod damnum eis fieret, donec satisfecerint de damno dato per bestias corum. Et dum tamen praedicti calfientes,ea die vel sequenti noti licent,vel praesentent ossiciai clausorum, prout in alio capitulo s. 'raposito loquente de possiendo accipere bestias,& retinere impune. Rubrica, de Campariν eligendis.

ITem Statutu est, quod su libet Vill1ex infrascriptis uil

lis dictae terrae Casalismaioris, teneatur quolibet anno facere Camparios,qui custodiant blad is, prata, & alia labo. reria a persenis,beliijs,& caeteris auibus, S animalibus,tam domethicis, quam saluaticis, & denuntient damna dantes. Qui Camparij, siue cullodes teneantur, & debeant denun tiare praedicta ad Banchum iuris Domini Potestatis dictae terrae Qui Potestas debeat,& teneatur cognoscere, uidere,& examinari facere talia damna, & data, & factaper homi nes, wrsbnas suae iurisdictionis tantum. Et infra tertiam diem facere emendari dicta damna passe, seu pastis, & exi gere poenas, secundum quod per itatuta ordinatum est. Et quod dicta terra Casalismaioris cum uillis suis debeat facere dictos Campatios infra dies quinque a tempore factae cridae stiper platea, seu soro dictae terrae, poena cuilibet contrafacienti solidorum centum Imperialium, si non fecerint dictos Camparios. Et quod dicti Campatij teneantur ad emendationem damni,si non denuntiauerint damnii dan res.Et non credatur alijs Caniparijs, seu cullodibus electis,& eligendis per singulares personas, nec aliter procedatur, quam in hoc statuto continetur. Sed ad tollendum dubia, Statutum est,quod communia infrascripta teneantur ad dictos Campanos eligendos.

I 3 Quorum

SEARCH

MENU NAVIGATION