장음표시 사용
631쪽
DE PHILOS. CHRISTIANO R. OCCIDENT. 619
obuium non habent, L. E. DUPINII et CH R. AUG. HEvMANMr industria. Nos in genere pauca, quae ad notitiam philosophiae Scoti s cere possunt, notamus, esse librum hunc valde amnem Scholasticorum tractationibus: ubique enim regnat assectata subtilitas, obscuritasque notiones vagae et indeterminatae, et multoties confusae, ita ut vi κ improbandi sint, qui inter Scholasticorum praecursores hune Scotum reserunt. Quem eadem iam tum chorda oberrauisse, qua Scholastici, rationis et reuelationis lumen pudenda confusione miscentes vel ex uno, quod libro
de praedestinatione ' praemisit, prooemio liquet, quod pace Lectoris
hic apponemus, cum luculenter demonstret, quam consulis notionibus usi fuerint hoc seculo, illi quoque, qui philosophi κατ ἐξοχην habiti sunt. Ita vero: si Cum omnis piae persectaeque doctrinae modus, quo omnium si rerum ratio et studiosissime quaeritur, et apertissime inuenitur, in ea si disciplina, quae a Graecis philosophia tolet vocari, sit constitutus, de ,, eius diuisionibus seu partitionibus quaedam breuiter edisserere necesi serium duximus. Sic enim, Ut ait S. Augustinus, Creditur et docetur, se quod cit humanae saltatis caput, non aliam esse philosophiam, id est, se sapientiae studium, et aliam religionem, cum hi, quorum doctrinam is non approbamus, nec sacramenta nobiscum communicant. Quid si est aliud de philosophia tractare, nisi verae religionis, quae summa et se principalis omnium rerum caussa Deus et humiliter colitur et rationabi-- liter inuestigatur, regulas exponere λ Conficitur inde veram esse philose sophiam veram religionem , conuersimque, Veram religionem esse ve- seram philosophiam, quae dum multifariam diuersisque modis diuiditur,ribis binas tamen partes principales ad omnem quaestionem soluendam si necessarias habere dignoicitur, quas Graecis placuit nominare διαιρετι-
sere, diuisoriam, dissitatiuam, demonstrativam, resolutoriam. Quarum se enim prima untim in multa diuidendo segregat, secunda unum de mul- ,, tis deliniendo colligit; tertia per manifesta occulta demonstrando ape- serit, quarta compotita in simplicia separando resoluit. Earum etiam si exempla in processu huius operis , quantum ipsa lux , quae illuminatis cor quaerentium se, nobis aditum rerum , quas conamur ingredi, ape- seruerit, ostendemus. His enim tanquam utili quodam honestoque hu- is manae rationis quadruvio ad ipsam di iputandi disciplinam, quae est ve--ritas, Omnis in ea eruditus perueniri non dubitat. Qui locus Seoti omnino attentione dignus est, quamuis enim eκ libro de diuisone naturae pateat, metaphysicarum abstractionum et subtilitatum eum non fuisse ignarum , eκ hoc tamen loco Constat, omnem eum philosophiam ad unam dialecticam, quae sola tunc ex scientiis philosophicis supererat, retulisse, cuius illae quatuor partes constitui solent: eamque respectu ad I a the
632쪽
ερο PERIOD. II. PARS II. LIB. II. CAP. II.
instologiam habito, usuque eius in demonstrandis confirmandisque religionis Christianae capitibus considerato, ita cum religione confudisse, ut idem esse velit philosbphiam et theologiam. Id quod ipsuin Scoti de praedestinatione opus legenti erit manifestissimum, vestigiaque Scholasticae theologiae apertis se prodent documentis. Eadem ratione in eo, de quo vicere coepimus libro de natura rerum et eius diuisone versatur, licet paulo magis heic metaphysicum agat, quam theologum. Vbique enimeontrouersias theologicas immiscet, et talia asserit, quae probari in E elesia nullo modo possunt. Quod is uno alterove confirmemus eκemplo, en philosophiam vere Scotisticam, et vel ex tenebris proseimuri, vel tenebris dignam ': si Cum audimus Deum omnia facere , nihil aliud deis bemus intelligere, quam Deum in omnibus esse, hoc est essentiam ,, omnium subsistere. Ipse enim solus per se vere est, et omne, quod ,, vere in his, quae sunt, dicitur esse, ipse solus est. Et alibi ρ: si Inse Deo non est accidens. Itaque non est Deo accideus, uniuersitatem se condere. Non ergo Deus erat subsistens antequam uniuersitatem crea- et. Nam si esset, creatio rerum ei a Cideret, hoc est, esset accidens is Si igitur nulla alia ratione Deus uniuersi talem a se conditam praecedit,
is praeter illam solam, qua ipse caussa est, Deoque non accidit caussalis is esse. Semper enim et causta est et erat et erit: semper igitur causativa se in caussa sua subsistunt, et substiterunt, et substitura sunt. Proinde se uniuersitas in sua caussa aeterna est. Ex his vero ipse concedit omnia esse Deum, et Deum se omnia, vi in monadesnt numeri omnes aeternaliter et credere nos iubet, quaecunque uniuersias rotius creaturae contineat in verbo Dei, ea et aeterna mul, et facta esse, et neque aeternisatem in eis praecedere facturam, neque facturam praecedere aeternitatem. Eκ his alia deducit haud leuiora; Deum esse
omnium factorem, et in omnibus factum : non posse interire animas brutorum s Adam non peccaset, non passivirum fuisse naturae suae partitionem in duplicem θxum mundum in resilirrectione et consummationeseculi non in nihilum redactum iri, sd in ea isseis modo suo ito perpetualiter quieturum esse. Alia, non minus τωρ mi ετε-δοξα, omettimus, legi autem possunt, quae ex hoc libro diligenter
collegit praestantissimus C. A. HEUM ANNUs . Ex his vero n his non monentibus, de Ioannis Scoti philosophia iudicium accuratum formari facile potest. Quae quamuis externa dialecticae methodo tractandique ordine Aristotelem reserat, quem Smius Graecae linguae ac curate gnarus legisse videtur, tota tamen Alexandrinum Platonicorum recentiorum systema exprimit. apertumque facit, totam eum Inetaphyticam suam eκ Pseudo-Dionysio hausiste, et iuxta horum philosophorum placita philosopliari. Quaecunque enim ab eo alseruntur, si in lucem
633쪽
DE PHILOS. CHRISTIANO R. OCCIDENT. sal
cem eκ quaesitis assectatisque tenebris protrahantur, eo redeunt: omnia quaecunque sunt, in Deo non radicaliter modo et virtualiter , sed et essentialiter contineri, atque adeo omnia eκ Deo ab aeterno progressa esse, et fluxisse , inque varias classes inseriorum et superiorum, deteriorum meliorumque entium distincta tandem in sontem originemque suam reditura esse: id auod ipsum illud systema emanatiuum est , quod recepisse Orientales , Aegyptiacos, Cilbalistas, Platonieos, et post hos origeni nos, Synesium, Pseudo - Dionysium hisque similes fuse suis locis proha-tiimus. Non facere nos Scoto iniuriam, unus alterque locus probabit
euidentissime. Inter quos clauem quasi nobis porrigunt verba dedicationis ad Carolum Caluum ambiguis Maximi praepositae, quibus latetur se didicisse a Diovisio Areopagita, eiusque eommentaIore , --ximo , quod Deus omnia sit, et omnia Deus sint, et quomodo diuina in omnia processis dicatur αναλ-κ, , hoc est resoluIio, reuerso vero Θζωσις de atio. Quibus verbis non potuit πρῶτον x ευδει philosophiae Alexandrinae depingi clarius. Hinc Deum more philosophiae orientalis, Cabbalisticae et Eclecticae, eκ nihilo quidem creauisse mu dum concedit, sed ita, ut quod in eo unum fuit, eκ abysso eius infiniatatis progressum se multiplex ostendat, et ideo sit, quia in eo ipso est. Ita enim : Per nihilum, ex quo omnia creata esse scriptura dicit, i relligo ineffabilem et incomprehensibilem diuinas naturae inaccesidiis n-que claritatem, omnibus intelleremus sue humanis, sue angelicis incognia tame quae dum per se ipsam cogitatur, neque es, neque erat, neque erit. Ia nullo enim inteluitur existentium, quia superat omnia. Cum vero per condescensonem quandam in abilem in ea, quae junt, multis obtulibus inspicitur, ipse sola inuenitur in omnibus esse . et est. et erat,
et erit. Ita vero dum omnia eu Deo fluxisse et progressa esse asserit, Omnia quoque in eum reditura perhibet. Scribit enim ν: Post resum rectionem ipsa natura cum suis causiis movebitur in Deum s erit enim Deus omnia in omnibus, quando nihil erit, nisi sitis Deus. Haec si systema emanatiuum non reserunt, nihil illud exprimit. Ex his vero, cum Origenianum dogma de statu animarum impiarum post mortem sequatur, quae necessario purgatae lustrationibus in I eum quoque redire deis bent 3 Scotus ne ab hoc quidem errore sibi abstinendum ratus est. Ita enim praecipit : ζuamvis non eodem modo , hed multiplicius in insexitum diuinarum Osonum ascensionibus et defensionibus iustis et impris apparebit, omnibus tamen apparebit, quando in omnibus iniustis, Iola iniustitia punita et intereruta, isa purgata et intemeraIa rebu-qvitur natura in illos gradux , de quibus peccando corruerat reuerosiura. Habes hic Leeior, haud contemnendum totius systematis eman tiui, quod tamdiu mundum fascinauit, interpretem ex seculo nono, qui, ne eμοδο,τερως intelligeretur, ipse in epilogo operis cauit, monens: Cum
634쪽
saa PERIOD. II. PARS II. LIB. II. CAP. II. omnia, quae ab ipsa natura per generationem intelligibilem seu βω-
bilem processerint, mirabiti quadam et in abili regeneratione reversura sint ad eam, in ea omnia futura esse quieta, quoniam ulterius nihil ab ea per gonerationem promat, nihil dicatur creare, dum ipsa omnia in omnibus fuerit, et in nudo, nis ipsa, apparitura st. In hoc quoque opilogo, ne ab Adam-Kadmon Cabbalistarum, siue λόγω Alexandrianorum discedit, sed eκ Dei unigenito filio et per eum, ab ista diuina natura Omnia profluxisse contendit. Ex his vero Lectori originum phialosophicarum non ignaro facile patere posse putamus, quid de hac Scotiphilosophia iudicanssum fit. Quam supposito illo principio emanationis
cohaerere totam, ipse libri Iectio paulo attentior et iterata confirmat. Nempe cum in eodem cum reliquis Platonicis recentioribus, inque his cum Pseudo - Dionysio suo haereat luto, idem de eo pronunciandum est. tramuis enim inter SpinoZae praecursores eum numerare nolimus cum
nunquam Spinoeta emanationis systema elegerit et fortasse caussa sit, cur ab Atheismo directo Scotum absoluamus inter pantheistas tamen et sanaticae philosophiae alumnos reserendus est, quorum tota philosophia nefaria pudendoque Enthusiasmo et deifieatione quadam sit venia verbo harbaro de barbaro argumento nititur: quamuis ipse philosophiam suam diuinam appellare non sit veritus Adeo vero aperte sanam doctri momnem labelactauit Scotus, ut Sec. XIII, quo parum adhue acute videbant homines, viri tamen docti suspectissimam h motractationem habuerint, thinaula Romana detulerint. Quo factum, et a papa Honorio III, peculiari Bulla
proscriberetur, in qua indicatur : Significasse nuper pontifici Episcopum Parisensem, esse quendam librum, qui Perse s περὶ φύ σεως tituliIur, inuentum tot scatenIem vermibus haereticae prauitatir, 1 deoque ab Archiepiscopo Senonens reprobratum , se itaque eo quod claustralet nov- nulli viri et scholasici eius lectione se occupent, praecipere, ut Ubicunque inveniatur, Romam mittatur ad comburendum ete. Ex his autem larga manu datis iudicanduin quoque, de ingenti damno, quo l clesiae intulit Scotus, libros Pseudo - Dionysii ista impietate plenos Latini veste donando, sicque impuram illam ineologiam mysticam, cuius ne hodie quidem radices exaruerunt, introducendo, quae pantheismo Ctenthusiasmo omnia cumulauit. Praecipue cum id eo tempore factum sit, quo non potuit non latissime fimbrias dilatare. Vt enim taceamus, VC-nerationem , qua haeo scripta supposititia monachi Orientales et Episcopi nonnulli prosecuti sunt, oecasionem dedisse legatis pontificis Romani, qui hoc seculo in caussa Photiana in Graeciam mittebantur, de eorum praestantia apud suos domi multa praesticandi, ipsa illa doni ratio, qua ad Ludovicum imperatorem a Michaese imp. CP. peruenerunt, satis
a) Ptieuit id doctissimo Hau MAN Ma I. e. o Pag. 68. nempe s/-s finem esse ipse dikit ho Militat pro eo distinctio entium in limine nota- cl) Apud AL Ea levia in Chron. ad ara.
a. quae inter Deum et res ex Deo progressas more Iaas. p. si4. 0aemiis emanatiui quoddam discrimen ponit.
635쪽
DE PHILOS. CHRISTIANO R. OCCIDENT. sua
ostendit summo ea loco cum in Oriente habita, tum in occidente recepta suisse. Quae cum a Dionysio Areopagita prosecta suisse credere tur, quem ob missionem ad gentem Gallicanam , et conuersionem illius ad Christianam fidem eius ministerio, ut serebatur, pro ratam summo loco habebant, ipsa Auctoris pseudonymi auctoritas ad eius scripta doctrianamque deuoluta est. Quae cum prius ob Graecae linguae ignorantiam neglecta iacuissent, Scoti inteipretatione quamuis obscura, & Latinis auribus insolente, vulgatiora laeta illis arriserunt, qui paulo seueriora iasinceriora in morali ilia rina sibi praeoptabant, quam eo seculo sugger hantur. Corruptissima enim omnis de moribus philosophia et theologia
erat, cuius summa in eo consistebat, Vt eκ veteribus doctoribus nonnullae sententiae atque dicta temere corrasa exhiberentur, et compilationes eiusmodi instituerentur, eκ quibus quid virtus, quid vitium, quaeque emendandi via animi esset, nemo sanus, discere posset. Cuius generis hoc seculo scriptor fuit ALVARvS , ut plerique volunt qui li-hrum moralem titulo : Scintiliae patrum , edidit, in quo sententias patrum de virtutibus vitiisque secundum quosdam locos communes collegit. Ex quo misero penu, quid depromere potuerint esurientes animae, quilibet ipse intelligit. Scribebant alii quidem suomet ex ingenio de viri tibus & vitiis, ut Rabanum secisse supra memorauimus. Ast hi nec phialosophum habebant sobrium quem sequerentur, nec virtutis naturam in dolemque hominis moralem perspiciebant, nec quae Scriptura de Christiano in officiis praecipit, eκ suis sontibus recte deducebant, et Gregorii exemplum secuti consarcinatores magis erant praeceptionum male cohaerentium, quam doctores morales. Cum itaque his non satiati essent animi naulo excitatiores, quique inani leuique, qua plerique det, nebantur superstitione conscientiae satisfieri non posse videbant, ii rumque in manus Dionysiana scripta peruenissent, externo splendore, magnificisque promissionilius vehementissime commoti captique sunt. Vbique enim vilionem DEI, unionemque cum summo ente crepare, &nescio quae suauissima somnia ostendere scriptorem obseruabant, mir hanturque, internam animi a corporis vinculis liberationem, ascensumque ad suprernae honitatis sontem urgeri, & sanelimoniam posci externa simulatione, meliorem, & sic ad angelicam persectionem hominem adduci posse. His perfectionum promissionibus speque suturae beatitatis inescati, quicquid solidiorem pietatem affectabat, avide in lectionem li-hrorum Dionysianorum inuolahat, eosque summa auiditate deuorahat. Qui homines si iudicio suissent satis apto instructi, si pretiosum a vili diu stinguere nouissent, si Alexandrinorum principiorum pestem paulisper inspexissent, non tam facile manus dedissent. His vero praesidiis desti-
636쪽
c: PERIOD. II. PARS II. LIB. II. CAP. II.
tuti cum ad horum seriptorum volumina euoluenda se aecinxissent, ea hones pro thesauris receperunt, id quod eo lacilius fieri potuit, quo obscurius ipsum est argumentum, quod sibi explicandum sumsit scriptor
Pseudonymus, quae Obscuritas versione Scoti Graecae magis Iinquae quam Latinae indolem reserente admodum aucta est. Cum enim pler
qtie in illis seriptis boni isti sed simplices viri non intelligerent, mysteriorum sublimitatem suamque infantiam caussati, eo magis ea eκtulerunt, quae ignorabant, et ignauum esse censentes, his imbecillitatis suae defectibus succumbere, ea sibi deecrpserunt, quae cum proprio, quod is mare sibi coeperant, systemate cohaerere credebant. Donec nexum illum egregium quo cohaeret tota illa theologia Dionysiana, vel potius Alexan. drina, nempe systema emanationis et reductionis rerum omnium eκ Deo
et in Deum tandem deprehendentes quod ipsi Scoto adcidit cum au-etoritatis praeiudicio et opinione Apostolicae auetoritatis, quam Auctor praesesere, essent occupati, doctrinam illam Dionysianam pro sancta, di
Dina, &mystica haberent, et ambabus, quod aiunt manibus ampleete rentur. Qua ratione theologia inyilica eκ Platonismo Aleκandrino orta,
et per Origenistas aliosque invenusti pulli admiratores per orientem sparia etiam in Occidentali Ecclelia disseminata est. In ilua cum monachis
et ascetis omnia turgerent, quorum ingenia inium alebat, eκoptatissimam illi habuerunt occationem de his humanae curiositatis tridis altius meditandi. Cumque omnis sanae rationis Usus euiluisset, nec arte rationesi exercitati iudicium rebus interponere rectuin hi homines nossent, sine
examine somnia Alexandrina sublimioris cuiusdam philosophiae Christianae instar receperunt, sicque mystica illa theologia inualuit. Eam vero mirati sunt, laudaueruntque illi quoque, qui a seueriori hoc pietatis internae exercitio abhorrebant, eo quoa Dionysii nomen ipsis summe esset venerabile, hic vero parens istius theologiae haberetur. Quam Dionysiani nominis famam atque dignitatem hoc seculo valde auxerunt Hii -Dv IN us & ANAsTAS ius. Ille enim iussu Ludovici A. C. DCCCXXXV Areopagitica conscripsit, narrationemque de rebus
gestis, passisne et Icriptis Dionaesi Areopagitae in iis conteκuit, in qua licet nec diuersos inter se Dionysios distinκisset, nec a puerilibus Graecorum fabellis abstinuisset, nec fidem satis et derieritatem probauisset, sed Con- suendo, furiendo, mutando pingendoque quadrata rotundis miscuisset, isto tamen seculo, quo ars critica proinus in exilium eiecta erat, facile hominibus persuaderi potuit, quicquid voluit. ANASTASIVS au tem encomtum Diorasi a METHODIo scriptum Latinum secit, et hoc pacto admirationem eius , quo capta iam crat Ecclesia . admodum auxit. Sicque mysticus factus est mundus Christianus, antequam se ta lem nosset. Verum de his alio loco prolixius et eri instituto disseren
duin est; hoc enim susticit, ut demonstretur, qui rivuli ex philosophiae Alexandrinae sontibus in Occidentalem Ecclesiam derivati suerint. Ce
637쪽
DE PHILOS. CHRISTI A NOR. OCCIDENT. 6as
terum hune Ioannem Scotum Erigenam cum Ioanne Duns Seoto, de quo in capite sequente dicemus, caue confundas. g. XXXIII. Praeter hos,quos recensuimus, viros doctos alii Merunt, in Ero .. . hac tractatione non prorsus praetermittendi, eo quod inter seculi huius eruditos locum illum tenent, quem eo tempore philosophia occupabat. Hos strictim recensebimus. Inter eos reliquos et dignitate et eruditione antecellit Eginhaesus, ob doctrinam dictus sapiens, de cuius vita, fatis& scriptis, post virorum doctissimorum Io. HER MANNI S C H M I N-CKII ε, IO. MABILLONII ε, Io ANNIs WEINs XENfir ali rumque messem, spici legium, quod addamus, non habemus. Hic non solum ob vitam Caroli M. cultiori, quam illa aetas tulit, stilo exaratam
in historia philosophica memoria dignus est, eo quod plurima in ea O currunt, fine quibus seculi octaui historia literaria intelligi nequit: sed ipse quoque in philosophia talem se praestitit, qualem permisere tempora, qualesque tunc extitere oppido pauci. Vnde suo quoque tempore inter philosophos acutiores relatus est. Cuius exemplum esse potest, quod Auctor Fasciculi temporum ' tradit: Cometa, inquit, apparuit valde nutaris et terribilis. Vnde imperator attonitus eum Eginam do philosopho contulit, dicens, quod mutationem regni mortemque principis portenderet. Verum philosophus noluit eum contristare, sed verbum prophetiae allegans ait: a signis coeli nolite timere. At imperator deuotus non aliud. inquit, timere debemus, nis illam, qui nostri et hinius creator es deris ere. Quem vero is sensum iudiciumque possederit de philosophicis scientiis, quamque sohrie de iis statuerit, captumque suae aetatis in eo longe superauerit, eκ epistola patet ad filum , sub Rabani disciplina Fuldae artibus liberalibus vacantem . Ad eum enim. inter alia haec habet auro contra cara: Sicut re praesens monui, in studio discendi te exerce, et quicquid ex ipso lucidissimo et abundantissimom ni oratoris ingenio assequi nobilis stienIiae potueris, nihil intactum
relinque. Maxime autem probos mores ribus , quibus excellit. im rari memento. Puoniam grammatica et rhetorica, ceteraque liberalium artium studia vana sunt, et valde nociva seruis Dei, nise per gratiam diuinam bonis moribusfubesse noscantur; quiascientia infast,
charitas vero aedificat. Melius quidem mihi est, ut te mortuum Diadere contigat, quam infatum et scatentem vitiis. Haec Eginhardus, dignus, qui nullo non tempore audiatur.
In egregiae vitae Caroli M. Editione Gai. ad Rhen. irai. 4. exeusae. elegantem praemisit disser ationεm d. vita et setiptis Eginhaidi. h) see. iv. Bened. p. I. ἐ) in Maiiarchia seligstadiana, et in E inharto illustrato ae vindieato Fr. 17or. sol. cons. G v N D-1 3 NO. Otia T. II. e. s.
638쪽
PERIOD. II. PARS IL LIB. II. CAP. IL---ἀbm f. XXXIV. Pori o inter viros doctos, qui philosophiae studio pro ., . . ratione seculi siti animum eXcoluerunt referendus est, ANSEGI SV
uisu rabori. Obiensis et exinde Fontanellensis abbas, cuius vitam alibi enarratam si . vide. Is collectione Capitularium Caroli M. et Ludovici Pii cel hris, ideo hic locum oecupat, quod non tantum sacrarum literarum a prime peritus suit, sed et secularibus literis eleganter doctus, teste TRITHEMIO qui tamen eum cum Ansegiso archiepiscopo Senonenficonfundit. In utraque vero palaestra eum iuuentuti se magna dexteritatae ducem praebuisse, et vita umul recta atque integra praeluxisse scriptores - λων-1. eius aeui tradunt . Iungendus huic est AD EL HARDVS, filius Pipini, fratris Caroli Μ. qui tantopere artium liberalium cognitione inclaruit, ut sapientis cognomen mereretur, et a Carolo M. inter consiliarios electus, Pipinoque iuniori praeceptor datus, prorex Italiae constitueretur , tandemque abbas Corbeiae veteris : cuius quoque consilio
Corbeia noua excitata est. Is libellum de computo Ecelsastico scripsit ideo notandum, quod hoc tempore pars haec fuerit philosophiae sutili oris. Ab hoc Adelardo distinguendi sunt alii eiusdem nominis, et
praecipue praeter Adelhardum monachum Hi augiensem COecum, quem ob singularem pietatem et patientiam Iaudat TRITHEMI Us , alius
Adelhardus, seculo sequente clarus, scholasticus S. Galli, Guem TRINHEMIVs ait. Die marum et Helpericum Angulari praeditos
ingenio Agulari quoque diligentiae docuisse, se ut Distimarus in omni
scientia philosephiae tam mundanae quam ecclesasicae doctus euaderet, non minus integritate monasticae conuersationis quam eruditione literarum insegnis. Sed et alium Adelardum Sec. XII philosophiae et matheseos longe peritissimum infra memorabimus. Nec praetereundus nobis a marm. silentio est HINC MARVS Remensis archiepiscopus, cuius nobilis est in historia Ecclesiastica huius seculi ob lites de praedestinatione meis . moria Is enim cum, teste TR 1 TH EMIO , in secularibus literis nulli suo tempore secundum esset, ad argumentum morale et politicum, raro ea aetate exemplo, scriptis tractandum animum applicuit. Scripsit enim de regis persona et regio ministerio: de cauendis vitiis et virtutibus exercendis, de diuersa et multiplici animae ratione, in quibus ad emendandos sui temporis mores in aula respexit, quod et alios eo tempore secisse 'constat,
Acta Ss. so. Iiii. T. v. p. o. MA ILLO N. Me. IV. Bened. P. I. p. 63 .
o vid. qui opera eius diligenter edidit I a C.
si a Motinus in Disr praelim. opp. Paris 164ς. sol. duobus voluminibus editorum . quae recem sint Synopses librorum in Bibl. Thomas T. I p. 67s. seqq. T. li. p. io2. seqq.m c. g64. p. '3. v) Io, As Epist. Aurel. seripsit librum da institutione regis a LucDAc Raro T. i. Spicile g. p s . editum. ConL FA Ri C. Bibl. Lat. med. T. IV. p. si 3. Similiter SMaa Avi B . x Abbas S. Miehaelis in Lotharingia de ometoptincipis. in libro r ira regia. commentatus est. Vid. M A a i L LO N. sec. IV. Bened. P. I. C A v a
639쪽
DE PHILOS. CHRISTIANO R. OCCIDENT. εο
constat, cum principum aures ad eiusmodi monita haud illibenter pat rent. Quos tamen cum Hincmaro, eo quod philosophiae accuratione destituerentur multa απηοσδιόνυσα admiscuisse confudisseque inter se cognoscendi principia, imbecilli quoque argumentatione haud raro usos sume fatendum, et inter naeuos huius seculi reserendum est. Eodem quoque seculo praeter doestrinae Ecclesiasticae laudem secularis quoque
eruditionis fama inclaruit PAVLVS wINFRIDUS Wamefridi filius Foroiuliensis, siue Aquileiensis patriarchii diaconus, Desiderii, vitia D
mi Longobardorum regis notarius, siue cancellarius, cuius aduersa fata ipsum quoque in carcerem et exilium detruserunt, quibus liberatus Cas. sinense monasterium ingressus est, et Carolo M. Carus fuit propter ingenium et doctrinam. De quo praeter recentiores historiae literariae ni dii aeui scriptores maκime videndus PETRUs DIACO Mus . Hienon modo diuinioris eruditionis laudem consecutus est, sed et historiae, poeseos et philosophiae nomine conspicuus stat. Valde eum ideo laudauit discipulus Hildericus monachus Cassinensis in eo, quod praeceptori Paulo scripsit epitaphio , ubi inter alia:
Diuino instincta regalis protinui aula Κb decus et lumen patriae te fumsit alendum Cum tua post Tibridem populis et regibur altis Tune placida cunctir vita, studiumque maneret. Omnia sophiae cepist eulmina Iaerae, Rege monente pio Ratchis, penetrare deeenter Plurima eaptager digne cum dogmata, cuiur, Resplendens evnctos superis ut Phoebus ab astris. Arctoas rutilo decorasti lumine gemer.
PETRus autem, philosophia eum a pueritia enutritum esse testatur, id quod Leo quoque OsTIENs Is de omnibus disciplinis liberalibus tuetur. Vixit quoque hoc tempore LUPUS SER U AT VS Abbas rvm - .Ferrariensis, qui quam graui querela 'artium liberalium et philosophiae neglectae iacturam deplorauerit, supra iam adductis eius verbis ex epistola ad Eginhardum, amicum et familiarem suum ostendimus. Ex cuius epiastolis patet, valde sollicitum fuisse virum optimum de harbarie inualescem te, ipsumque philosophia eluganter et sohrie magista quam aetas ista sol hat, fuisse imbutum. Testes damus verba eius ad Ebrardum monachum, propinquum suum : Reuiuiscentem, inquit, in his nostris regionibus
sapientiam quosdam studiose colere pergratum habeo a Ied hinc haudquaquam mediocriter moueor, quod quidam nostram partem illius apperentes insolenter partem repudiant. Etenim plerique ex ea custum Iermonis quaerimus: EI paucos admodum reperias, qui ex ea morum
640쪽
ε g PERIOD. II. PARS II. LIB. II. CAP. II probitatem, quod longe conducibilius esto proponant ad risere. Sis
linguae vitia reformamus et purgare contendimus, Pisae vero delicta parvi pendimus et auqemus. Similia passi in inuenias, quae, philosophiam μεχρι τοῦ πραττειν cordatis sententiis damnant, quae bre--metis. Vitatis caussa praetermittimus. Eius discipulus fuit HERRICUS, Heiaricus vel Ericus Autinvidorensis monachus', qui, ut ipse quoque te statur, Hamonis etiam disciplina cnutritus est. Is quanto gaudio Cariroli Calui in excitandis scholis promouendisque artium liberalium studiis exceperit, laudibusque extulerit summis, ex dedicatione eius vitae S. Germani supra iam ostendimus. Qui cum eodem loco imperatorem hocivoque nomine laudet, quod Lothari uiri filium in philosophia erudienum curauerit, hie omnino audiendus est. Ita enim post verba supra
adducta pergit: Puorsum ista protulerim illad caussa est, diuae memoriae Loibarium tuaestium maiestatis, annis puerum, mente philosophum ingenue confiteor animi indole et solertiae opibus, ut tibi uni concedam, prae caeteris sui aevi mortalibus extitisse pretiosum. Ex quibus
verbis patet, non scholae modo Autissio lorentis famam eo tempore tantam ob philosophiam quoque suisse, ut regius ei filius optimis disciplinis imbuendus traderetur, sea Herri in quoque hane eruditionis in ea coruscantis splendorem valde auxisse. Graecas enim et Latinas eum hi ras supra aetatis suae conditionem domina sui sic eκ eius scriptis intelligitur. Dolendum tamen virum doetiam maluisse in compilandis praec piorum dictis vires tentare, quam in propriis exasciandis. Talia enim . collectanea illa sunt, quae ex ore praeceptorum excerpsit, quaeque edidit I o. M AB ILLO Nivs . Ex iis enim liquet, ritio seculi sui Hericum, praeceptorum suorum praeceptis et gentilium scriptorum dicta et patrum, Augustini, Hieronymi, Bedae aliorumque sententias assuisse. Qui mos Oinnein prorsus, quae raro eXemplo adhuc superabat, plutos Ancubertus. phiam corrupit. Tulit quoque haec aetas AN G ILBERTUM nobilem Francum, Scholae Palatinae discipulum, Abbatem Centutensem, apud Carolum M. gratiosum, qui eum Homeruin suum, ob carminum suauitatem solebat nominare . Hunc clari um virum nobilitaris et sapientiae meruo charissimum Carolo II vocat, qui vitam eius scripsit H A i R v L Iv s Et alter eius biographus apud MABILLONIVM.
Ad unguem ait, inlarmatum fui e in liberalibus studiis , G Denustate formae conspicuum 4suae ei Beriae imperatoris Iliae coniugium conciliauit e ex eo Nithardum filium, docti minum virum susccpit, cui librum deahemus de dissensonibus florum Ludovici Pii a ΚvLPiso editum
Quamuis autem ex his nemo sere naturalem philosophiam attingeret,suit tamen interdum unus itemque alter, qui ad eiusmodi argumentum, lauda-