Selectiora numismata in aere maximi moduli, e museo illustrissimi D.D. Francisci de Camps ...

111쪽

In ejus vita. nillant in

ueo COMMODUS. notata in Commodi nummo Tribunitia pote

IXAdlocutionis ille typus non Commodum ad bellum proficiscentem indicat, Lampridius enim duas ejus tantum prosectiones memorat in illum tertio de profectione meditantem, cum Brutius praesens iterum constitatum ageret anno V. C. 9 3 9. a senatu & populo retentum narrat in tribunitia pol. XI. ad bellum igitur non profectus est, &ille adlocutionis veluti typus, ad fidem exercitus sibi praestitam & militum cum illo concordiam

denotare videtur, praesertim cum aureus nummuSejusdem typum repraesentet Ze epigraphona CONCORDIA M1L11 M. in bello Britannico objurgatati fuerant quod seditionem fecissent, reversos Romam eos adloquitur Commodus sacramento obligat, unde in his nummis, FIDES EXERCITUS ET CONCORDIA MILITUM in tribunitia potestate XI.

Iterum prodit Roma spoliis insidens, justa

quam trophaeum, ut fere similis typus eam exhibet in nummo Commodi quinto, cum epigraphe VIRTVs AUG. Ille percussus est in trib. potestate VIII. & de Dacia Idata exposuimus: hic notat

112쪽

COMMODUS.

I trib. potestatem XI. & de Pannonia pacata eum interpretamur, de quibus Victi sunt si qui sub eo tamen per legatos, Mauri, etiH Daci, Panno niae quoque compositae. Pone Romam stat Victo

ria seribens in clypeo Victoria Augusli, quod ex

hoc bello Commodus Imperatoris V. titulum sit consequutus. At cum ad illud proficisci voluisset, dc a populo fuisset retentus, tanquam ejus virtute fuisse confectum, inscribitur in nummo VIRTUS AUG . unde Roma spoliis hostium insidet, sinistraparazonio insistente, tanquam armis suis perpetuo Victrix. XI. Mulier seminuda decumbit sub arbore dextra globo apposita, sinistra coruucopiae gerens quatuor puellulis circa globum gradientibus signa

cujusque tempestatis ferentibus in hoc nummo, cum epigraphe TELLUs sTABILITA : In simili altero Regii thesauri, ΤΕMPORUM FELICIΤAs. Commodus hoc lemmate indicare voluit rustiacos toto terrarum orbe hoc anno pacato agricul

turae operam secure dare posse; unde Tellus subilita est, & Temporum Felicitas exorta, quod confirmat alter ejus Principis nummus PACI cusus. Puellae quatuor illae, quatuor anni tem- 'pestates designant, unaquaeque fructum aut florem vel animal pro tempore gerit: globus caelestis ad influxum terrae necessarius volvitur

113쪽

Telluris aut provindentiae decumbentis nutu, ei manum ideo admovet, unde rerum Omnium abundantia per cornucopiae signum denotatur.

Commodus tanquam colonus agit boves, sed velatus ut plurimis depingi solet colonus: Commodus vero Leonis exuviis amictus in hoc nummo exhibetur, Herculis instar , ideo sinisi

In ejus vitta. tra manu clavam gerit: nam ut ait Lampridius, Appellatus ol etiam ROMANUS HERCULES, rationemque addit , quod feras Lanuetu in amphitheatro occidisset. Romam postea coloniam facere Vo-n Q luit, ut narrat idem auctor. Fuit praeterea ea de mentia , ut urbem Romam COLONIAM ROMANAM COMMODIANAM Qocari Ooluerit. Ideo internum rei monimentum percussus hic maximus nummus Herculi Romano Conditori, cum illa comsulatum VII iniret cum Helvio Pertinace II. anno V. C. 9 4 1 .dc tribunitiam gereret potestatem XVII.

sed paulo post interfectus est.

116쪽

COMMODUS.

Bellum aliquod per duces Commodus in trib.

potestate XIV. Minervae ope Confecisse videtur; unde ipsi tanquam Victrici nummos dedicavit. Cicero illam Principem & belli inVentricem ap- De uaf.Deon. pellat; ipsa etiam apud Phornutum Vincenti Vic- D. ἡὸ toriam tribuere dicitur , dextra autem signum' φ victoriae gerit, & trophaeum pone eam erectum est, de quo idem auctor. Erigunt in ejus honorem trophaea , quae consant ex lignis oleaginis. Ideo Munerva in altero Commodi nummo Pacifera nun Cupatur , tanquam ex victoriis nastatur Pax. Apud Romanos Minervae Victricis merario tantum in nummis, sed eo nomine apud Graecos illam ni morat fuisse cultam Athenis Pausanias. Alteruines delubrum MinerῬae , cui Victoriae cognomentum.

XIV. Apollo prius Actiacus ab urbe Actio, ubi Au.

gustus M. Antonium profligavit , dictus est: deinde Palatinus a monte palatino , in quo ille qui ejus filius existimari volebat, ipsi templum e truxit. Commodus autem stab ejus effigie perhibetur, non ut lyram pulset Neronis instar, sed ut videatur illius instar Medicinae Deus qui pestem hoc anno tavientem extinxerit, de qua Dio. Peridem tempus tanta pestilentia fuit, quantam nutfquamfuisse cognoeti , nam una die moriebantur

117쪽

J COMMODUS.

Lib. 13. Cr

In ejus vita. Ibid. Lib. Fabul.

mae saepenumero ad duot millia hominum. Ideo Aia pollinares Ludi Roma editi sunt, ad eam expellendam : hi quidem ludi, victoriae, non valetudinis causa erant instituti, ut ex Livio distere est, illi die incerta fiebant & cin annum a Praetore V vebantur : at cum pestilentia gravis incidisset in urbem agrosque, P. Licinius Varus Praetor Ur

banus, legem ferre ad populum jussus, ut hi ludi

in perpetuum in statam diem VOVerentur. XV.Commodus leonis exuviis amictus exhibetur sub Herculis Romani essigie, ira enim vocari voluit, uti innuit Lampridius. Appellatus e s Commodus etiam ROMANUS HERCULES. In aversa

parte videtur esse statua illi dicata sub ejus Dei imagine, sicut narrat idem Scriptor: Accepit sa-

tuas in Herculis halitu. Stat Obverso corpore, pallio divinitatis tectus, ex humero dextra ad pedes labente, quod manu in laevam partem transmittit. Haec autem statua in hunc modum posita, videtura sculptore ad demonstrandam suam in arte peritiam : ante statuam Leo, quod Herculi sit sacer, ut resert Hyginus, Herculis prima fuerit haec certatio , ct quod eum inermis interfecit. Commodus etiam Leonem occiderat, ut indicat ejus nummus, in quo eques telo Leonem transfigit cum epigraphe VIRTVs AUG. sic Leo illi, ut Herculi convenit.

120쪽

XVI. Plurimae etiam Graeciae urbes nummos Commodo cuderunt, inter eas Thyatira Lydiae civitas , seu ad j obsequium arguendurii, vel ob aliquod ab Imperatore acceptum beneficium ; nomen quidem magistratus sub quo signatus est, temporis injuria erassem occurrit ; led liceat nobis ex altero ejusdem Principis in eadem urbe percusso cum Pallade tutelari Thyatirenorusa numine, illius epigraphem restituere. ΕΠΙ Σ T PTITOΥ. ΑΥ P. BAPBAPOΥ ΘΥΑTEIPHNΩΝ, sub Praetore Tito Aurelio Barbaro Thyatirenorum. Pallas, ut ex plurimis hujus orbi; numniis erui

tur , inter deas ab illis praecipue colebatur , de inter deos AEsculapius, cujus in hac urbe templum fuisse scribit Hieronymus. Thyatira cristas Lydiae, .quae est Provincia Assae, templo quondam Asculapii famosa. Thyatira civitas' antiquissima ab

una ex Amaronibus condita nomine Pelopea,

vel Euhippa, id est equitandi perita ue deinde iSeleuco Nicatore adversiis Lysimachum bellum gerente, cum audiisset filiam sibi natam, Θυγα- id est filiam, fuisse appellatam tradit Stepha