De vasculis romanorum rubris capita selecta ..

21쪽

venta sunt anno I 86d ad urbem Trevirorum una eum duobus guttis aeneis. Sunt vero duae paterae formae fere A, una formae 6, signatae BOLLUP Elo, quattuor poeula formae ii, quorum unum praebet sigillum P Rimi, unum vaseulum formae 22 eum sig. inexplieabilii . Pateram similem musei Manuheimensis Felix IIetineribidem memorat, idem duo fragmenta musei Franeos ut fani, quorum unum in eastello IIeddes Itheim repertum esse dieitur; itaque ante alterum I saeeuli dimidium id faetum esse ViX eredam. Bene Vero aestidit, quod uni ea formae I patera rubra in eastello Saalburg reperia itaque inter ultima huius

formae exempla numeranda eiusdem Polli nomine signatae8t (ef. Supra p. s). Vnsorum fulvorum aetas moX ROOΗ-

ratius definietur. Ubi faeta sunt vaseula illa insignia Plieque in libro laudato' , quo Vasa ad LeZOUX reperta tracta Vis, duo vasorum stolore Vitreo (Gla sur) obduetorum genera dis sternenda eSSe putavit. Ilabemus Vaga exoreta alba feta vel viridi vel fulvo vel sugeo eolore pieta, quae in figlinis Arvernis saeta sunt. Nunquam in eis figuli

nomen legitur. Plane haesi vaseula eongruunt eum Vasculis

viridibus in nostris regionibus repertis, de sillibu8 pHSten, ubi vasa destorata 'en barbotine' fractabo, agam (p. 26 . Ab

his aliud genus separandum est e streta rubra fasitum(ut vasa trevirensis aut rubro stolore illita, in quo fuseae sunt Venae et planeta, aut fugeo, in quo i labrae Venae et puneta sunt. In his etiam figulorum nomina leguntur quae doleo Pli equium non adnotasse . Congruunt haesi Vasa eum Vaseulis Augustae Trevirorum reperiis. Quod alterum Vasorum genus non in Legoux factum esse Plist-que affirmat; auctore Ceres exploratore offieinarum Galliae Narbonensis suspientus est in Gallia meridionali ea saeta

22쪽

esse, praeeipue in Montans et Banassae (ad Tarnim sitis , ubi talia vaseula in ossistinis inventa sunt. Quam viri doeti suspicionem fulcire posse mihi videor. Nam similia vasa etiam in figlinis Arelate eruiis saeta sunt, quae Carolus Roseli Smilli descripsit in hunc modum:

Chr. n. saeeulo et ad Arvernos et ad Mosellam perlata esse opera figlina pretiosa. Sed maius aliquid his vaseulis emeiam. Eiusdem generis vaseula eum in Sardinia tum Pompeiis reperta sunt eorumque duo eiusdem ossistinae, quam iam in vaseulo frevirensi deprehendimus. Sunt Vero haesi: duo VnSEula muS.

Pompeiis reperta fulva rubro Sparsa h); arr. fulvum eum

sigillo Alv l ( Neapoli in innseo et Sassari repertum' ;

mus.' ; CASTUS . SE in vasculo gilvo cum venis rubris' Caralibus rep. i). Ae redit vasculum Pompeiis repertum sine figuli nomine', deseriptum in hune modum Upiceolissima lagena a duo maniel eon vernice gialia' '. IIabemus igitnr eadem Vasa Semelque eundem sigillum Pompeiis et Augustae Trevirorum. Cum Vero demonstraverimus talia vaseula in Gallia Narbonensi saeta esse (id quod et nominibus impressis confirmatur , sequitur iam medio primo Sae- IJ Smith, coli. ant. VII p. 13 Sq.2 C. X 8656, 283.

23쪽

euio, Verte ante annum is, figlinas Oalliens ita floruisse, ut opera earum etiam in Italiam inferiorem transportarentur. At illeat quispiam vasa illa inventa esse in Italia indeque primum in Galliam et Augustam Trevirorum translata, postea in Gallia Narbonensi quoque faeta esse. Sed Vasa

trevirensia, quae una reperta Sunt, Omnia eX eadem regione ad Mosellam venisse nemo negabit. Quorum Uniam Signa-

eulum P Ri Mi habet, quod redit in Italia meridionali, alia signastulum BOLLvd Plo, id est nomen non latinum i .

Itaque non ex Italia originem duxerunt. Sequitur etiam quae in Italia reperta sunt non in Italia facta esse. Deinde insignis in vaseulis frevirensibus est seriptura Plo pro FEOit. Eadem vero forma olim etiam in vaseulis Neapolitanis fuisse videtur (Alv l et vi El , quorum Signacula sane inexplieabilia sunt, sed iterum confirmant et italica et trevirensia vasa eodem loeo facta PSSe. Unde sumptus sit color horum vasculorum insignis diiudieare nequeo. Fortasse figuli imitati sunt vaseula vitrea varii eoloris, qualia et Pompeiis et in Gallia saepe inveniuntur et ipsa imitantur vasa e lapidibus pretiosis(aehata similibusque, torno trita. In Gallia iam I saeculo p. Chr. n. florui Ase artem vitream testis est Plinius (nat. hist. XXXVI Isd . Notandum est formam vaseuli treVirensis(si) etiam inter vitrea vasa Pompeiis extare' .

E Gallia Narbonensi vaseula in Italiam translataeSSe iam I p. Chr. n. Saeeulo primo fortasse obtutu mirum

i) Nomen EOLLVS nusquam inveni. conferendum eSt

Signaculum, quod legitur in terra nigra muS. treVir.

24쪽

videtur. Sed aliud asseram exemplum, ubi Ceri ius etiam agitur de Vaseulo gallisto Isserculanei reperto. Evolvas musei Borbonici voluminis VII tab. 2s: delineata est patella e terra rubra sigillata saeta IIerculanei reperta. Forma eius saestulo II p. Chr. n. usitatissima est ( g. 23 , sed hostvasculo demonstratur eam iam I Saestulo inventam esse. Margo Superior politus est, sequitur ornamentum OVntum

Elei Siab , reliquum spatium bipartitum est. In parte inferiore animalia eurrentia fieta sunt, in Superiore magnis litteris foliis separatis seriptum est: B l B-E-A-M-lO-ED. E. M E O-. Initium dieti eaput laureatum signis eat, quod ex inferiore parte pertinet in superiorem et eorona foliorum eis eumdatum est. Nullum vas simile in Italia indagare potui. Magna vero eopia extat in Gallia Narbonensi, ubi omnia quae adhue nota Sunt exempla eollecta sunt i ,

praeeipue Nemausi Arausione Viennae. Ficta sunt in sigiluis ad Montans (Tarn) et Banassae (LοZere erutis. Vasorum genus habemus artis finibus definitum, quod et uniformitas et loea, ubi inveniuntur, et inseriptiones multae docent, in quibus nominantur gentes gallistae velut: Gabalibus feli-

ei er), Remis felieiter, Lingonis i seliei ter, Sequanis feliciter etc. Facta igitur sunt in uSum Gallorum. Aliae inseriptiones similiores hereulanensi sunt: ex. gr. si Veni nil me amica, Ospita reple ingena CerVeSa, bonuS puer, bona puellarum. Eodem modo quo in herculanensi etiam in gallieis vaseulis singulae litterae folio Separantur. Concludere necesse est, Vas illud herculanense ex eisdem offieinis gallistis IIerculaneum deportatum ESSE. Ios disita vaseulis inseribendi, quo vas quasi loquens sit, non italistus est, sed graeens. Conferendae sunt inserip

25쪽

tiones figulorum atticorum V saeculi, κ Oc d 'ἐῖα χαιρεκ i reis similiai . Qui mos in Gallia usitatissimus fuit. I abemus nigra illa poeula reperia creberrime in Germania

ad Rhenum, sed etiam in Gallia, in quibus pieti sunt alboeolore pampini et uvae et seripta disita velut: AVe, Vale,

genus eonferendum est, in quibus habemus anaglyptium rotundum eorona foliorum inelusum, cui aut versus explicans aut optatio aut dedientio adseripta est '). Faeta sunt in eadem regione, in qua quae modo irasitavi. Plurima reperta sunt Arausione. Temporis Videntur eSSe paullo posterioris, II sne euli. Nam in uno Getae imperatoris effigies conspieitur. Multo deteriora sunt patellis Supra traetatis. Videntur haec quoque partim e terra sigillata saeta esse, sed e deseriptionibus hoe non plane apparet. Vasa ex Gallia Narbonensi in Italiam translata esse quanti sit momenti fastile intelligitur. Iam enim quaerendum erit num aliae quoque res Pompeiis Ilereulanei ve reperiae e Gallia apportatae sint. Quod accuratius traetare huius sane loei non est. Unum Vero exemplum asseram, quo iterum appareat ni fallor artem gallistam iam primis imperatorum temporibus florentissimam fuisse. Adolphus Furiwaenglei

egregia commentatione, quam seripsit de vasis aeneis ad Melirum repertigi , adnotavit formam horum Vasorum non graestam esse sed ei artis generi propriam, quam La Tene' nominamus. Idem demonstravit, plane eiusdem formae Vasa eum eisdem ornamentis eum aliis locis tum Pom- IJ CL Otto Jahit, Vasensaminiung Κοnig LudWig8 p. CXI. 2) CL Otto Jahia, B. d. XIII 165 sqq.

26쪽

pe iis extare ibique bene internosei posse a Vn Sis graeeae vel romanae formae. IIabemus lotur offieinas primi p. Chr. n. Saeetili, quae Veteris barbarorum septentrionalium formae Vasa sesterunt, quae et in Germania et in Italia meridionali reperiuntur. Quas officinas galli eas fui88e, non italistas, pro sterio habeo. Selmus enim in Dallia iam Caesaris temporibus toreuticen floruisse et etiam ornamenta

horum VnSorum non italistam artem redolent sed certam artiS Scholam, quae ornamenta graeea barbaro quodam modo mutaVit.

Tria ornandi genera plane diversa diseernenda Sunt. Vaseula aut anaglyphis ornantur formis expressis aut ornantur 'en barbosine' aut ornamenta quasi incisa Sunt. I. De Busculis Ornufis feri bilybstine Quam vocem francogalli eam nobiSque usitatam Sei Vandam esse puto, quia latinam haud inVeniam, qua artem

illam ita significem, ut quisque quid velim intelligat. Vaseula ornata 'en barbosine' ea nominamus, in quibus figulus cornu vel infundibuli genere (interdum fortasse etiam peni-eillo luto ex argilla faeto figuras pinxit. Qua pingendi vel fingendi ratione necesse est effiei quandam figurarum mollitiem. Deest omnis formarum subtilitas i . Vestigia artis similis iam in vasis atticis et italicis V et IV saeculi habemus, in quibus eodem argillae luto

27쪽

pieta sunt foliola serta similia postea inaurata. Sed apparet longe haec distare a nostris. Nostrae vero artis initia habemus in vaseulis nigris et eanis Antunnaei repertis in iis Sepuleris, quorum Vaseula paullo recentiuS tempus produnt, id est medium fere I saeculum. In VaSculis nigris luto eano pieta sunt vel anuli vel planeta parva, stilibus formantur figurae eatenis similest . Aliorum venter lineis curvatis in modum soleae ferreae tegitur quasi squamis' . Talia ornamenta videmus in vaseulis nigro colore illitis, quae in Chersonneso taurica inventa

sunt II fere a. Chr. n. Saeeuli' . Ortum egi hoe ornamentum fortasse ex simili ornamento vaSorum megarieorum,

ubi interdum totus vaseuli venter feetus est foliis in Squamarum modum positis. In nonnullis vaseulis An-tunnaeensibus iam agglutinata sunt folia hederae postea usitatissima. In vaseulis rubris vero Antunnaei nondum hoc ornandi genus habemus, quia illa rubra tum nondum liberata sunt ab auetoritate artis figlinae italicae necdum barbaricum resteperunt ornandi genu8. POStest ornamenta 'en barbotine' habemus in vaseulis rubris et viridibus et iis, quae nigro stolore illita sunt (non ex erra nigra' laetis . Vetustissimae paterae rubrae ornatae en barbosine', quae adhue novi quaeque certo tempori adseribi po83unt, Augustae Trevirorum eum nummo Vespasiani A), Castris Veteribus eum nummo Domitia nisi , in sepulerobritannico (Caves-Inn) eum nummo Nervae repertae Sunt ').

feraS Sepulcrum Castr. Vet. erutum eum nummo Tiberii. IIouben

28쪽

Faetae igitur sunt non ante alterum I p. Chr. n. Saeculi dimidium. Eodem fere tempore ornamenta 'en barbOtine' etiam in viridibus vasculis apparent.

Vasa viridia ex argilla alba facta esse in figlinis ar-Vernis altero saeculi I dimidio usque ad annum fere l2o Plieque i affirmat. Equidem paullo diutius ea facta esse

crediderim, quia inveniuntur etiam eum nummis IIadriani. In Sepulcris antiantiaeensibus medii fere saeculi I habemus quidem Vasa Viridia, at nondum ornat s en barbo tine' sed ornamentis formis expressis'). Eodem fere tempore haec Vasa viridia ornantur 'en barbosine' ac vaseula rubra, id est alterosaeenti I dimidio, eodemque tempore, quo effloreseunt figlinae arvernae. Nonnulla Vasa Viridia servantur in museo bon-nenSt. Quae ita congruunt eum vaseulis, quae describit Plieque, ut ea apud Arvernos facta esse crederes, nisi disserent

vestigia inventa esse, quibus demonStretur ibi quoque postea

vasa viridia saeta esse. Supellectilem aeneam et formis et colore et saepe etiam ornamentis imitantur haesi Vasa, quod apertissimum est, si eonferas pateram ex longo rotundam musei bonnensis eum eiusdem musei pateris neueis: Congruunt etiam singula ornamenta subtilissima quasi instiga AE . Idem ea dit in guttum musei tre virensis repertum Cum nummo IIadrianisi , qui aperte imitatur guttum aeneum. Quod luce clarius est, si ansam subtiliter striatam et per-Sona agglutinatam aspistis. En barbosine' etiam vasa ex creta alba faeta ornata

29쪽

2i sunt colore fuseo vel nigro illita, quae maximam partem formam poeulorum habent frequentissimaque sunt in Sepulcris II saeculii . Tum adsciscenda etiam postula nigra, quibu8 pampini inseriptionesque impietae sunt denso albo vel fulvo argillae luto. Vasa ornata Seu barbotine' inveniuntur in Gallia Germania Britannia, etiam in Vindelieia' . In provinciis

orientalibus rariora sunt: museum Vindobonense duo tantum huius generis Vaseula poSSidet, quorum untim Carnunti, alterum fortasse non in Austria inventum est. Parvum vaseulum formae 2d ornatum foliis hederaeeis nuperrime repertum est in tumulo ad urbem Austesten, sed iam fuse deseribitur, ut appareat inventum esse in illis regionibus rariSsimum p . Vasa ornata fen barbosine' in Italia non inveniuntur. Gallieum igitur inventum est. Quoenni congriait, quod formae quoque Va Sorum, in quibus apparent haec ornamenta, ene ipSae sunt, quae in Italia desiderantur et tum demum apud nos inveniuntur, eum apparent Vaga Galli ea.

Ornamenta 'en barbosine' habemus in formis 2g, 2b, 26, in marginibus va8e. 2i, 28, 2s, tum in poeuli S, quorum

forma tempusque eongruunt eum poeulis ex Ereta alba nigro colore illita saetis, quae supra memoravi (et fg. 36 - . Primo saeeulo poeulis utebantur formae patellarum parVarum eum fundo angusto, ore lato. Iam alta poeula habemus, quarum infima pars latior est superiore (ef. fig. 36 . Quae forma non italista est sed indigena deducta a forma

urnae Veteris e terra nigra factae si . i) Cleugi ou p. 2 o fg. ITI, p. 2gi fig. 1T3 p. 2g2 fg. 1T .

30쪽

In pateris ornatis 'en barbosine' interdum (sed non saepe) nomen figuli impressum est. Novi haec exempla:

ovillo li