장음표시 사용
11쪽
fἡVix illud lecti bis sex cervice subirent. Qualia nunc hona in una producit corpora tellus. Quae leguntur in Sat. V V 44 Sqq.:
. . . emula ad iocula trans sert, digitis, quas in vaginae fronte solebat, Ponere elotypo juvenis Aeneas praelatus arbae, spectant ad Aen. lib. IV versum 261: . . . atque illi Aeneae stellatus iaspide fulva ransis erat. Jam conferas Sat. I v. 40: ut nudis pressit qui alcibus anguem eum Aen. lib. II v. 380 sqq.: Improvisum aspris veluti qui sentibus anguem ἡ Ρressit humi nitens . . . μ; Sat. V V. 138 hnullus tibi parvulus aula luserit Aeneas. cum Aen. lib. IV v. 328 sqq.: Si quis mihi parvulus aula, Luderet Aeneas. Sat V v. 0 h Paucae adeo Cereris vittas contingere dignae cum Aen. lib. II, 168: Virgineas ausi divae contingere vittas. Sat. I v. 102 40 Corydon, Corydon, secretum divitis ullum kΕSSe putas 3 eum Verg. Εcl. IIV. 69 A Corydon, Corydon, quae te dementia cepit. μSat. III v. 99: hJam poscit aquam jam frivola transfert Ucalegon. eum Aen. lib. II, 311 ἡ . . jam proximus ardet incalegon. Sat. V v. 2 fi Vivebant homines, qui rupto robore nati . η eum Aen. lib. VIII v. 315: Gensque virum truncis et duro robore nata Od. I, 163 ἀπο δ li η
Sat. X V. 292: pulchra gaudet Latona Diana. eum Aen. lib. IV. 502: Latonae tacitum pertentant gaudia pectus. 0d. VII, 106 γελθε δέ τε Deinde Juvenalis Vergilium secutus est in Sat. V v. 12: Primo fige loco ... scit animo, nam modo ille verbum figere eadem notione ponit in Aen. lib. III v. 250risAecipite ergo animis atque hae mea figite diei a. Ridicule autem Juvenalis verbis in Sat. II v. 99:-Speculum, pathici gestamen Othonis. imitatur Vergilii locum, qui est in Aen. lib. III v. 268:-Cypeus magni gestamen Abantis. Denique ipsis Vergilii verbis in Aen. lib. XII v. 4: Actoris Aurunci spolium. utitur uvenalis in ejusdem satirae V. 100. dam ea, quae ad Homerum formata esse videntur, afferre libet. Primum locum habes insat. III v. 176: In gremio matris formidat rusticus insans. Similiter dicit Homerus in Il. lib. VI V. 46 sqq.:
Sat. Xll IV. II 2sqq.: Tu miser exclamas ut Stentora vincere possis, Vel potius quantum Gradivus Homericus Juvenalis in animo habuit duos loco Homeri Il. V, 785 sqq.:
Sat. X V. 65 sqq. . . . nec hunc lapidem, quales et Turnus et Aiax, ἡ Vel quo Tydides percussit pondere coxam, Aeneae, Sed quem valeant emittere dextrae. Illis dissimiles et nostro tempore natae. . ,,N m genu hoe Vivo jam decrescebat Homero Homerus in Il. VII, 26 sqq.: Εκτωρ. .. λιθον ελετο .... μέλα- τρη N. , υτερος αυτ λι- πολυ μείζονα λοῦ- ἀείρας
. ' ι' ιν β. n . . . torum cum sterneret uxori Assinis versus Homeri d. III, 403: λοχος λέχος πόρσυνε καὶ ε υνώ.φJam conseras a VIII v. 45: stilorum nemo queat patriam monstrare parentis. eum Od. I. 216 ἡοὐ γάρ πώ τις4 45ον αὐτοὶ e ιιέγνω. et Sat. vi II v. 4 tergens, Brachia vulcanus Liparaea nigra taberna eum l. VIII v. 14. Ἀσπ6γου δ' ἀμφὶ ποογωπα καὶ δειφω - ' κομώγγυήμαι-te, hExemplum vitae fuit a cornice secundae. SaLXV v. 15sqq.: Attonito cum, Tale super coenam facinus narraret Ulixes,Alcinoo . . .
Sat. VIII, 268 h Malo pater tibi sit Thersites, dummodo tu sis
ἡAeacidae similis Vulcaniaque arma capeSSaS, , Quam te Thersitae similem producat Achilles. Sat. IX v. 64. 150. a. l.
Vid'tur Ad primum quidem n6stsi in /ddUSat. I sqq. h Semper ego auditor tantum numquamne reponam, , Vexatus toties rauci Theseide Cordi 3
12쪽
eandem profert sententiam, quam Horatius in epis lib. I. p. 19 v. 39:ἡNon ego nobilium scriptorum auditor et ultori Deinde certo memor fuit Juvenalis cum scripsit in Sat. I v. 1:hHaec ego non credam Venusina digna lueere 13 duorum Horatii locorum, qui sunt in epist. lib. II, p. 1 V. 212 h . . et prius orto ἡSole vigil calamum et chartas et scrinia posco. et in epist. lib. II, ep. 2 v. 35: Ρosces ante diem librum cum lumine. Sat. I v. 59: Bona donavit praesepibus. Affinis versus illi Horatiano in Sem. lib. I, 2 V. 6:ἡQui patrium mimae donat fundumque laremque. Sat. v. 142 hPoena tamen praeSeBS. Hor carm. lib. III, 2 V. 3I: Raro anteeedentem scelestum Deseruit pede Poena claudo. Sat. II v. 12: Promittunt atrocem animum. Hor carm. lib. II, 1 v. 24: praeter atrocem animum Catonis. Sat. II v. 190 sqq. ἡ gelida raeneste, proni Tiburis. Hor carm. lib. III, 4 v. 22: Frigidum raeneste, Tibur supinum. Sat. Vt v. 62: is Satur est cum dicit Horatius Euhoe. Hor. arm. lib. II, 19 v. b: Euhoe recenti mens trepidat metu. Sata v. 106 sqq. - . . numerare parabat, xcelsae turris tabulata, unde altior esset, casus . . . Hor eum. lib. II, 10 v. 10: Saevius ventis agitatur ingensisPinus et celsae graviore casu MDecidunt turres. Sat. X v. 129 siDis ille adversis genitus fatoque sinistro. Hor. Sem. lib. II, 7 v. 4: iratis natus paries dis. et Serm. lib. II, 3 v. isVertumnis quotquot sunt natus iniquis. Sat. III v. 4: Janua Baiarum est et gratum litus amoeni, Secessus. Bor epist. lib. I, 1 v. 83: Nullus in orbe locus Baiis praelucet amoenis. Sat. III v. 143 siquantum quisque sua nummorum servat in arca MTantum habet et fidei Hor Serm. lib. I, 1 v. 62: Nil satis est, inquit, quia tanti, quantum habeas, sis. Sat. V v. 436 se . . . . inde Maronem ,Atque alia parte in trutina suspendit Homerum. Hor epist. lib. II, ' v. 28 sqq.: Sed quia Graecorum sunt antiquissima quaeque -Scripta vel optima Romani pensantur eadem MScriptores trutina. Sat XIV v. III sqq. - . . . tamquam frugi, laudatur Varus, seTamquam argus homo. Hor. Sem. lib. I, 3 v. 49 --Ρarcius hic viviti frugi dicatur . . Sat. V v. 556: MΕ genus humanum damnat aligo futuri. Hor carm. lib. III, 29 v. 29 sqq. -Ρrudens futuri temporis exitum secaliginosa nocte premit deus.
Sat. VII v. 58 poeta eupidu8 ilVRVR ia Hor epist. lib. II, 2 v. 77: Scriptorumque chorus omnis amat nemus et sugit urbes. Sat. X u. 12 Sed plures nimia congesta pecunia cura Strangulati
Hor eum. lib. HI, 1 v. 17 secrescentem equitur cura pecuniam ...
Sat. II v. 05: et curare utem. or epist. lib. I, 2 V. 29: in cute curanda ; lib. I, V. 15: bene curata cute . Serm. lib. II, 5 v. 38: Pelliculam curare. Sat. VII v. 150:ri ferrea pectora Vetti. Hor carm. lib. I, 3 V. 9 sqq. sellii robur et aes triple -- Circa pectus erat Sat. V v. 45: Fiant obscuri dentes. Hor carm. lib. ΙΙ, 8 v. 3: Dente si nigro fieres. Locos, in quibus scribendis uvenalis animum lectionis Terentianae memoria subiit, tres invenimus. Primus est in Satta v. 168, ubi legitur: Inde irae et lacrimae , quocum conferas
illud in Ter Andr. I, 1 v. 99: Hinc illae lacrimae , quod in proverbii consuetudinem venit Vide Cic. pro Cael. De Hor epist. lib. I, 9 v. I. Alter locus est in Sat. III v. 209: illud totum nihil , ubi uvenalis Terentium imitatur, qui scripsit in Andr. II, 1 v. 14 si id aliquid nihil tertius denique in Sat. VI v. 284: Homo sum , quae ipsa Verba leguntur in Ter Heaut I, 1 v. 2b: Homo sum, humani nihil a me alienum puto. Videmus igitur permultos locos in Juvenalis satiris ad eos scriptores pertinere, qui in grammaticorum scholis legebantur; afferamus jam illos, ex quibus cognoscitur, Juvenalem etiam aliorum opera diligenter evolvisse. Lucilianae lectionis testis locupletissimus est Sat X vers. 65:
Pone domi laurus, duo in Capitolia magnum
DCretatumque bovem . . . , nam in Lucilii satirarum reliquiis legitur secretatumque bovem duci ad Capitolia magna. Ovidianae vero lectionis plurima deprehenduntur vestigia. Satim v. 56: levius torquetur Arachne, de qua Ovidius dicit in Metam libr. V v. 22:D . . . leVi teretem versabat pollice fusum. Sa II v. 72 sqq. - . . . quo te leges ac jura ferentem -Vulneribus crudis populus modo victor et illud Montanum positis audiret vulgus aratris. ovid. Fasti lib. I v. 207: dura dabat populis posito modo praetor aratro. et lib. Illo. 781:-et caperet fasces a curvo consul aratro.
Sat. vlli versus IIb: Consedere duces, surgis tu pallidus Aiax. spectat ad Ovid. et lib. illis 1 sqq.: consedere duces et vulgi stante coronaMSurgit ad hos clipei dominus septemplicis Aiax. Satialit, 213: MFaucibus ut morbo siccis interque molaresisDifficili crescente cibo; Similiter Ovidius in Heroid. XV v. 220:-Crescit et invito lentus in ore cibus. Quae leguntur in Satici, V. 8 sqq.:-Ex quo Deucalion nimbis tollentibus aequor
Navigio montem ascendit sortesque poposcit -Paullatimque anima caluerunt mollia a X a. pertinent ad hos Ovidii versus in Met. lib. I v. 16 sqq.: seMons ibi . . . momine amaSSUS.MΗio ubi Deucalion, nam cetera texerat aequor Cum consorte tori parva rate Vectus ad hae Sit, . . DisDie Themi, qua generis damnum reparabile nostri DArte sit, et mersis fer opem, mitissima, rebuS. DMota dea est sortemque dediti denique V 400 sqq.: Saxa - quis hoc eredat, nisi sit pro teste eiustas se, ouere duritiem coepere suumque rigorem
13쪽
seMollirique mora mollitaque ducere formam. Sat. V v. 176s Dum sibi nobilior Latonae gente videtur. se Niobe. Juvenalis in animo habuit Ovidii locum et V v. 17 sqq.:
se . . . aut cur colitur Latona per aras,AΝumen adhuc sine ture meum est seMihi Tantalus auctor, siΡleiadum soror est genetrix mea. et v. 18 sqq.: Nescio quoque audete satam itanida Coeo seLatonam praeferre mihi . . .
Sat. Vt, 268 sqq.: Semper habet lites alternaque jurgia lectus,
DI quo nupta jacet. Haec sententia translata videtur ex Ovidii Art. m. II, 153:, Lite fugant nuptaeque viros nuptasque mariti MInque vicem credunt rem sibi semper agi.-Hoc decet uxores, dos est uxoria lites. Sat. Vt v. 272sqq.: Aut odit nupta pueros, aut ficta perlice plorat, seUberibus semper lacrimis semperque paratis In statione sua atque exspectantibus illam, sequo jubeat manare modo tu credis amoremm fletumque labellis
Noster diversos Ovidii locos una imitatione oriunxit. Trimum habes Art. m. ill 677:-Αecedunt lacrimae dolor et de pellice totus. ;alterum Amor. lib. I v. 8: Quin etiam discunt oculi lacrimare coacti ἡEt Laciunt udas ille vel ille genas. ;
tertium artiam lil, 29l: Quo non ars penetrat discunt lacrimare decenter MQuoque volunt plorant tempore quoque modo. ἔdenique quartum Amor. lib. ll, v. 325 sqq.: Et videat lentem nec taedeat oscula ferre , t sic eo lacrimas combibat ore tuas. Sat Vlv. 502 sq. Tot premit ordinibus tot adhue compagibus altum MAedificat caput. Andromachen a fronte videbis. Respexit locum in Art. m. li, V. 4b:-Omnibus Andromache visa est spatiosior aequo. Sat. VI v. 105: Sed genus ignavum quod lecto gaudet et umbra. Ovidius de poetis in Art. Am. III, 41: Nec nos ambitio nec amor nos urget habendi,seContempto colitur lectus et umbra foro. Sin X v. 297: se . . . . rara est adeo concordia formae MAtque pudicitiae.
Eandem sententiam profert Ovidius in Beroid XVI v. 282:-Lis est cum forma magna pudit It Iae.
Sin VII v. 2I0: si . . . Metuens virgae jam grandis Achilles . . Alludit Juvenalis ad Ovidii art. m. lib. I v. 13 sqq.: Qui toties socios toties perterruit hostes
, icitur annosum pertimuisse senem. MQuas Hector sensurus erat, poscente magistroisVerberibus jussas praebuit ille manus. Sat. XIV v. 139. Crescit amor nummi, quantum ipsa pecunia cresciti Ovidius eandem sententiam tractat in Fast. lib. I, v. 21 sqq.:
secreverunt et opes et opum furiosa cupido, seEt cum possideant plurima, plura petunt. 8at XV v. 147: Cujus sensus egent prona et terram spectantia.
Ovid. Met. lib. I v. 84: Ρronaque cum spectent animalia cetera terram, . . . Sin V V. 406: se . . . quibus Verbis concumbat quaeque, modis quot.
Os eum Ovid. Art. m. lib. II v. 8 sq.: Quoque loco fuerim tecum, quotiesque Cypassi, MNarrabo dominae quotque quibusque modis. Sat. VI v. 287 sqq.: Praestabat castas humilis fortuna Latinas
Quondam, nec vitiis contingi parva si nebant seTecta labor somnique breves et vellere Tusco,,Ve Satae duraeque manus . . 0vid de medic fag. v. 11 sqq.: Forsitan antiquae alio sub rege Sabinae seMaluerunt quam se rura paterna coli, Deum matrona premens altum rubicunda sedileisAssiduum duro pollice nebat opus. Sat III V. 30: se . . . maneant, qui nigrum in candida Vertunt. cf. cum Ovid. Met. lib. X v. 313 sq.: Nascitur Autolycus, furtum ingeniosus ad omne,,Qui facere assuerat, patriae non degener artis, secandida de nigris et de candentibus atra.
Venimus jam ad loeum, qui ropertii et Catulli lectionem declarat Invenitur in
Satira VI V. 7 sq.: se . . . Haud similis tibi, Cynthia, nec tibi, cujus -Τurbavit nitidos exstinctus passer ocellos. Cynthiam enim proprio nomine Hostiam appellatam, cujus amore incensus erat, ropertius carminibus amatoriis immortalem reddidit Catullus vero carm. III de Lesbia amica, proprie Clodia Vocata, quae diu passerem mortuum deflevit: Passer mortuus est meae puellae APasser deliciae meae puellae, o miselle passer Tua nunc opera meae puellae
MFlendo turgiduli rubent ocelli. M. Annaei Senecae controversias quoque Juvenalem bene nosse, testes sunt Sat IX V. 3 , . . . solaque libidine fortes et ejusd sat v. 133: Qui digito scalpunt uno caput μquibuscum conseras, quae leguntur in Sen. Contr. lib. I, 62 senumquam nisi in libidine viri et ibidem III, 19: Fasciola qui crura liget, digito caput un0DScalpit, quid eredas hunc sibi velle virum 3 eum autem Juvenalis in Satici v. 49 dieit et fruitur dis iratis, A memor fuisse videtur ver-b0rum unonis in Hercule urenti, quae fabula L. Annaei Senecae nomen fert:
Superat et crescit malis iraque nostra fruitur. conseras quoque Sat. X v. 25 sqq. - . . . . Sed nulla aconita bibuntur seFictilibus tune illa time eum pocula SumeS Gemmata et lato Setinum ardebit in auro. eum Verbis in Senecae Thyeste aet II se. 1: Hum jacentem scelera non intrant eaSam, DTutusque mens eapitur angusta cibus, DVenenum in auro bibitur.
Denique supersunt loci, qui ad Lucani et Martialis, Juvenalis aequalium, scripta referendi sunt Sat VI V. 3I6 se . . . erinemque rotant ululantque Priapi, Maenades. Juvenalis alludit sine dubio ad Lucani hars lib. I versum 566 sq.:
14쪽
isSanguineum populis ulularunt tristia Galli. Quae leguntur Sat. V v. 147 sq.: Boletus domino, sed quales Claudius edit,isAnte illum uxoris, post quem nil amplius edit. , pertinent ad Mart. lib. I c. 21: Dic milii quis furor est Turba spectante vocata siSolus boletos, Caeciliane, Voras. -Quid dignum tanto tibi ventre gulaque precabor MBoletum qualem Claudius edit edas. His locis allatis, qui satis superilue declarant Juvenalem multa et optimorum quidem scriptorum lectione mentem formasse, pergamus jam exponere, quomodo juvenes illius aetatis instituti sint. Qui igitur grammaticorum scholas egressi erant, in rhetorum disciplinam se tradentes artem 1eendi colebant, quae apud Romanos fons quasi et caput omnis eruditionis dudum fuerat. Notum est in libera republica non solum eum ad summos honores provectum esse, qui manu sorti et arte militari excellebat, sed etiam eum, qui dicendi facultate florebat. Itaque Cicero non ita pulchro versu sed verissime eeinit 0ss. I, 22) Cedant arma togae, concedat laurea laudi*, nee minus recte per in Dial de orat. e. 5 eloquentiam vocat studium quo non aliud in civitate Romana vel ad utilitatem fructuosius vel ad dignitatem amplius vel ad urbis famam pulelirius vel ad totius imperii atquc omnium gentium notitiam illustrius excogitari potest. Veteres , autem non in rhetorum scholis declamabant, sed juvenis qui foro et eloquentiae parabatur, imbutus jam domestica disciplina, resertus honestis studiis a patre ad eum oratorem deducebatur, qui principem in sivitate locum obtinebat Hunc sectabatur hunc prosequebatur huius dictionibus in judiciis et In contionibus intererat ita ut vera statim et incorrupta eloquentia imbueretur magnumque lauetum aperet ad eam
sive in judiciis sive in contionibus ipse exercendam. Auct dial. c. 34. Vide de cicerone L. Aelia discipulo Brut. c. 56 et praeeeptor coeli Pansae Hirti Cassii Dolabellae Quint iust XII e. i.
Illo igitur tempore rhetores, qui Romae jam extremis L. Crassi temporibus latina dicendi praeeeptores gmavissimis tamen viris improbantibus exstiterunt, oratorum splendore obruebantur. Num autem re publica bellis civilibus eversa omnis potestas ad Augustum conferretur, eloquentiae quoque condicio mutata est, nam publica negotia jam intra parietes curiae continebantur et In soro, ubi ad id tempus oratores cum libero populo de summa rerum egerant, modo causidicorum et litigantium altercationes audiebantur. Quamquam autem oratores sub caesaribus nullam vim ad ipsam rempublicam gerendam habebant et modo causas publicas in curia, in quibus dicendis qui perieulum suscipere nolebant, ab antiqua libertate recedere debebant, et privatas in foro agebant, tamen etiam tune ars dieendi eloquentissimo cuique fructuosissima erat viamque ad summos honores muniebat, uua de ausa totius eruditionis caput manebat dam undique ad rhetorum, quorum numerus et auctoritas in dies augebatur, scholas fiebat concursus et acerrima studia artis oratoriae exardescebant,
nam quicunque majora appetebat, ad aliquam dicendi facultatem pervenire studebat. I dicendi exercitationibus autem in rhetorum scholis discipuli si non nullam minimam utilitatem ad vitae usum capiebant, eum rhetores plerumque omni juris disciplina carerent et quae argumenta singebant ad rem publieam magis quam ad judiei pertinerent. Grat autem hic disciplinae ordo ut
initium esset ab historia et narrationes stilo quanta maSima posset diligentia omponerentur. Na rationibus subiungebatur opus destruendi confirmandique eas, quod ἀμ-nni et καταmem, vocabatur; inda paullatim ad majora tendebatur, laudandus claros viros et vituperandos improbos et somparandos uter melior uterve deterior Deinde communes loci tractabantur, denique theses, quae ex
rerum comparatione sumebantur, diseentibus proponi solebant. Quint II, 44 Qui his operibus
bene instituti et satis exercitati erant, suasorias et controVersias, fictas ad Imitationem ori consiliorumque materias aggrediebantur, ex quibus suasoriae tamquam leviores et minus prudentiae gen-
tes, pueris delegabantili , controversiae robusti0ribus assignabantur. Auct. Diat. c. 35. Sed cum declamationum materiae viile quas asser Seneca iurauas et Controv. libris), praeceptoribus ut jam supra diximus legum peritia arentibus, plerumque a veritate abh0rrerent talesque essent quales in foro vel raro vel numquam agebantur, rhetores re vera Scholae n0 vita dueebant. Hucaecedit quod mutata civitatis condicione etiam in arte dicendi maximae mutationes saetae sunt. Ac primum quidem Cassius Severus vidit cum condicione temporum et diversitate aurium etiam sormam et speciem orationis mutandam esse itaque non inscitia literarum ne infirmitate ingenii, sed judicio et intellectu, ut auctor dial. c. 9 ait, ab illa vetere atque directa dicendi via flexit. Populus enim eum antiquis juribus expulsus rei publieae administrandae jam non particeps esset et paulla-lim in desidiam segnitiemque conversus parvas illas causas, quae Sub Caesaribus in f0ro agebantur, nihil curaret, magis magisque in judiciis adesse desistebat. Oratores igitur gravitatem, qua quidem plurimae causae arebant, condita dictione compensare studebant, ne sibi accideret quod Vibio Crispo Passieno Sen. Exo. Contr. III , quem cum coepisset dicere post Xordium statim auditores reliquerunt ad epilogum reversuri. dam enim non longa principiorum praeparatio et narrationis alte repetita series et multarum divisionum ostentatio et mille argumentorum gradus in honore erant, sed pervulgatis his omnibus, cum vix quisquam assistentium elementis studiorum non imbutus esset, oratori qui fastidium aurium effugere volebat, novis et exquisitis eloquentiae itineribus opus erat. Diat. c. I9. llanc autem novam viam ac rationem orandi primus Cassius Severus iniit,
qui sub Augusto acundiae laude floruit, nam ut Quintilianus X, I, I 17 dicit, et ingenii plurimum
in eo erat et acerbitas mira et urbanitas ejus summa. Sed cum sequerentur, qui Cassio Severo et Varietate eruditionis et lepore urbanitatis et ipsarum virium robore multum cederent ita ut illi comparati vix oratores vocari possent, eloquentia mo in peius mutata fit. Jam enim oratores novis dicendi artibus, quarum perfugio Cassius, quo erat judicio et intellectu, sapienter usus erat, intemperanter abutebantur atque cultu ornatuque et deeore e noV0rum poetarum aerario prolato alius alium superare studebant. Nimirum tali assectatione omnis Venustas ablata est, nam orationis lumina quae non flammae sed scintillis inter fumum emicantibus similia esse debent, ne apparent quidem, ubi tota oratio lucet. Atque Quintilianus quidem, cuius auctoritas apud suos non sane exigua erat, vidit eloquentiam quam erat viam ingressa, praecipitem ire, attamen interitum amovere non potuit, praesertim eum L. Annaeus Seneca, Vir praestantissimo ingenio praeditus, etiam aetatis rationi voluntatique indulsisset et orationes auribus aequalium accommodatas composuisset. Quamvis igitur intelligentes dicendi magistri non desisterent Ciceronem ut eloquentiae Latinae principem atque unicum apud Romanos specimen orandi proponere, oratores tamen novo dicendi itinere non labebantur, quin etiam cum viderent suam eloquentiam tempore suo majorem Vim habere, quam quae ad Ciceronem formata esset cujus rei testis est ille Vibius Crispus Passienus, se Cicerone disertiores fateri non dubitabant. Cf. Juv. Sat. VII v. 213: Rufum, qui toties Ciceronem Allobroga dixit. Quae cum ita sint, quis mirabitur, quod mutata eloqnentia forensi doctrina quoque in rhetorum scholis mutata est Nam novum dicendi genus judiciis illius temporis solum
aptum, quo jam carere non poterant, qui in causis agendis operam perdere nolebant, ut ratione discipulo docerent, rhetores neeessario cogebantur. Magistri enim nequaquam bona erant condicione parVae rhetoribus operae mercedes dabantur, minores grammaticiS, ita ut, si uvenalis verbis
utimur, nulla res minoris patri constaret, quam filius VII, 87). Idem in Sat. VII v. 21 sqq.d gr mmatio0 Quis gradisio Celadi doetique Palaemoni affert,
hQuantum grammaticus meruit labor et tamen ex hoc hQuodcunque est minus est autem quam rhetoris aera seDiscipuli custos praemordet acoenonoetus;
,λ qui dispensat, frangat sibi. et de rhetore, quem omnia etiam levissima
15쪽
Scire parentes volebant . 24 sq.: Haec, inquit, cura sed eum se Verterit annus,MAccipe, victori populus quod postulat, auril m. Sed si forte credas satirarum scriptorem veritatis fidem non satis Servare, adest Seneca, in erius Contr. 20 sub sin legitur: Dixit Haterius quibusdam querentibus pusillas mercedes eum accepisse,
cum duas res doceret, numquam magna mercedes accepi SSe eos, qui ἐραν νειματα docerent. Quamvis autem parvum esset doctrinae pretium, attamen ad id accipiendum haud raro tribuni eognitione opus erat Sat. VII, 227 . Rhetores igitur, eum docendo artem dicendi vitam sustentarent, habebant cur et parentum et discipulorum benevolentiam sibi colligerent Sat. VII, 65). Quo laetum est, ut declamationes, quae sub extremum Augusti imperium admisso populo ostentationis ausa haberi coeptae sunt, denique modo discipulorum gloriae avaritiae explendae essent, quippe qui sententiis cumulatis, novitate figurarum rhetoricarum, adhibito poetico decore clamores venarentur. Nee minus recitationes ab Asinio Pollione, qui primus omnium Romanorum advocatis hominibus scripta sua recitavit, eonditae ambitiosis ad subitam gloriam adipiscendam idoneae videbantur. Itaque tota dicendi ratio commutata et depravata est, quod cum neminem fallere posset, omnes excepto uintiliano, qui veram corruptae eloquentiae causam perspiceret, rhetorum scholas acerbissime reprehenderunt. Sic uvenalis quoque multis locis praesertim in satira septima rhetores acerbis laeetiis irridet, ut v I 50 sq.: Declamare doces o ferrea pectora Vetti, sicui perimit saevos classis numerosa tyrannos. , deinde difficilem proponens declamationis materiam Sat. V V 280: Dic aliquem, sodes, hic Quintiliane, olorem l Vide Sat. I v. 16. X v. 84. 166), eum ipse rhetoricam disciplinam dissimulare non possit. Totam vero Juvenalis elocutionem ad oratorium aetatis suae usum conformatam Sse, nescio an melius cognosci possit quam ex usu figurarum oratoriarum. Itaque de his agamus. Et eum satis videantur, quae
Quintilianus lib. IX, . . . de figuris disputavit, statim ad propositum accedamus. I. Figurae Verborum. ΕΗ ipsis.
Ellipsis frequentissima est in Juvenalis satiris, praesertim Verbi substantivi, quod, si recte numeravimus, omnino centies nonagies omittitur. Variae autem hujus verbi formae supplendae sunt. Ut nonnulla exempla asseramus, deest sum II, 22 es II, 37. VIII, 27. 53. XIII, 14 I. XIV, 275. est I, 56. 13. 129. 134 142 a. l. sumus Tm, 42 estis VIII 41. sunt II, 4. 19 119. sitis XIII, 46. erat VH 96 199. erant m 104. X, 90. esset XIV, 312. essemus VI, 638. ero Ι, 1. erit VII, 99. erunt ri, T. fuit X, 248. XV, 94. Non sine aliqua vi verbi substantivi ellipsis adhibetur in sententiis ut II, 8: Frontis nulla fides. II, 47. IV, 8 et in interrogationibus oratoriis, ut Ι I: Semper ego auditor tantum Ι 87. I, 2. 31 m, l. 3. IV, 9 84 Deinde verba die endi quoque apud nostrum haud raro omittuntur, quod cum in pedestri quoque sermone pervulgatum sit, satis est hos locos assere II, 165: Quid enim falsi Laronia sc dixerat. Simili modo omissum habes: dieam IV, 11 loquituram, 1. dicere V, 107. loquuntur VI, 7. XI, 5. loqueris VI, 193. loquitur X, 256. dicta sunt m 71 dixit XV, 24. Sed haec omnia quamquam leviora sunt, vides tamen
brevitatis studium. Quod multo magis apparet, si poeta in uberrima rerum copia commotum animum incitato orationis cursu testificaturus lectori nonnulla supplenda relinquit. Itaque graviora audet, ut si indignatus facinus ontiae, quae pueros suos Veneno interceperat, exclamat VI, 64I: MTune duos una, saevissima vipera, coena3 sc ne casti, aut si confirmans quod statuit miserum esse aliorum ineumbere famae dicit Vm 142: Quo mihi te solitum falsas signare tabellas In templis 3 ubi fortasse nobilem praebes supplendum est. Adde , 140: Ρrotinus ad censum sc fit aestimatio m 166: magno servorum ventres et frugi coenula magno sc pretio constat. m, 250: Centum convivae A se adsunt, veniunt. G, 309: Qua fornace graves, qua non incude
catenae c. conficiuntur. IV, 25: Hoc pretio squamam 3 sc emisti. Deinde IV, 69: Quid apertius 3 , ubi si apud animum proponis, quae piseator in praecedentibus versibus in Neronis laudem dixit, facile suli plebis ,ista adulatione est. Vm 208: Di, majorum umbris tenuem terram Spirantesque ero eos et in urna perpetuum ver sc date. VI, 286: Unde haec monstra tamen cic. profluxerint requiris 3 Vide praeterea VII, 141. 78. 38. m. t 3. V, 25. 56. VI, 69. 381. VII, 184. Vin II l. X, t. XII, 62.18 l. XIV, I 89. XV, 62. Restat ut pro nominis determinativi ellipsin commemoremus, quam Juvenalis aliquoties durius sortasse solito admisit. Atque duo loci memorabilia praebent exempla. , 16l: aecusator erit, qui verbum dixerit, quorum Verborum sententiatum demum satis bona est, si e pronomine relativo genitivus ejus intelligitur. Similis est alter locus VI, 143: Nec tanaen id vitium magis intolerabile quam se ejus quae . . . vicinos humiles rapere Solet. Denique non praetereundus est satirae I versus I 34: Cujus ad emgieni non tantum iriere fas est. Scilicet supples .sed etiam eaeare, memor Horatii qui scripsit in Serm. I, 8, 38: In me veniat mictum atque aeatum. A Mym d esto n. Mutata sub primis Caesaribus eloquentiae condicione, ut supra eXpo Suimus, oratores operae plurimum studiique in brevitate consumebant, ut nam servidissima oratione auditores caperent. Ac novum hoc dicendi genus in rhetorum scholis exere itabatur. Cum autem nullus illo tempore scriptor exsisteret, quin arti rhetorieae operam dedisset, scribendi quoque genus eandem viam inisse non mirum videtur. Invenis igitur ut aput onines scriptores illius aetatis brevitatis studium quoque in duVenalis satiris, quarum cursus, quamquam poeta nonnumquam hoc sibi indulget, ut Sententias ariet, semper rapidus est. Maximi autem momenti ad orationem concitandam est iam ν-δετοi , quo Saepissime noster, quippe cui ut satirarum scriptori in describendis aequalium moribus vitiisque materia reseeret, usus est. o primum quidem conjunctiones copulativae omittuntur, ut m 76 q. seGrammaticus rhetor geometres pictor aliptesisAugur Schoenobates medicus magus . . - Ι 85. b. V, 169. , 31. 73. Vm 79 a. l. ubi ἀσυνδετον per singula verba fit. Deinde fit per plura verba, ut m 73. IX, 12. et
per singula enuntiata IV, 5 sq. m, 19 sq. XIV, 60 sqq. XV, I sqq. Ι 114. V 26-27. 3. H, 124 212-14. 24 sq. 27 sq. IV, b. VI, 64-68 VH 70 sq. 129. H, 64. 19 sq. 217 sqq. Sed
hae satis de copulativis. Deinde particulas sinam et enim , ubi simplex causa significanda erat, Juvenalis saepissime neglexit, ut Ι,16 sq.: Quum veniet contra digito compesce labellum Sc. nam Accusator erit, qui verbum dixerit hic est. O, 17. 169. II, 40. 49. M 41. l. 3. 113.143 243 299. IV, 3. 70. 140. V 60. VI, 50. 98 208. 232. 293. Vae, 0. II 4. IX, 19. 130. XI, 35.182. XVI, 23l. XIV, 204. XV, 160. an autem veluti legem poeta sibi scripsisse videtur, ut ante
sententias, unde argume ut dictorum repeteret, conjunctionem causalem omitteret. Nec temere, nam
sententiae tum maximam probandi vim habent, si nude ponuntur, ut I, 73 sq. H, 4 sq. 82 sq. VI, 43 sqq. IV, 8 V, 140. VIII, 76. 40 sq. XI, 208. XIV, 47. - os causativas particulas saepiSSime ad Versantes omittuntur, ut V, 9 sqq.: Varroni muraena datur . . . Vos anguilla manet. I90 sq. 283 sq. V, 36 sq. 43 sq. quibus omnibus locis pronomine ab initio enuntiati posito oppositio fortius significatur. Adde I, 165. H. 47 69 m 49. 4. 180 212. IV, 35. , 56. VI, 4. 100 324. 362 404 VH 75. Vm 125. X, 22. H, 134. XIV, 87. XV, 13. - Denique Ju-Venalis, quamquam rarius, ellipsin particularum consecuti Varum admisit, ut m 227 sima nihil nocuit, cura graviore timetur Proxima tempestas. XIV, 303 sq. I, 17 sq. m 4 l. 97 312. VI, 76. M 12 l. IX, 97 118. XII, 128.
Polysyndeton. Haec figura contraria est ασυνδε r*. In Juvenalis vero satiris numquam quantum memini eonjunctione copulativa et cinsigni modo repetita effieitur. Inveniuntur autem loci, ubi conjunc-
16쪽
tiones conditionales temporales aliae geminantur, quamquam satis erat singula enuntiata copulativa Medi conjungere. Quo efficitur, ut suam quodque gravitatem habeat. Sic repetitur si UI 10T: Si bene ructavit, si rectum minxit amicus, Si II, 26 28. III, 148 150. IV, 2 53. V, 1. 3. VI, 1. 2. VII, 122. IV, 9. 0. I. 14. 14. 6. a. l. quum VI, 303. I, 21. 24. 24. b. 25 32. T. - 55 58. VI, 2. 5. - 1. 32. - 458. VII, 3. 6. X, 252 3. XIV, 136. dum HI, 26 27. V, 100 101. IX, 128. XI, 5. . quando I 87. cur H, 8 postquam XV, 2. ut X, 24. VII, 230.231. 232. H, 237. . IV, 184. 18b ne VH 239. 240. XIV, 4. 66. Anaphora. αναήνορας, quae est ejusdem verbi in principiis repetitio, permulta apud Juvenalem sunt exempla haec figura commoti animi est et magnam vim habet in ornandis argumentis gravioribus et in amplificando. Ac noster quidem non solum particulas vel pronomina, quod genus in vulgari
quoque sermone tritum est, sed etiam nomina verba adverbia conjunctiones duplicare solet. Atque inVeniuntur ανας, ροις exempla, nonnumquam cum figura πολυθύτου consociata et intra ejusdem et duoruna pluriumve versuum fines, quod nimirum permultum ad eorum vim augendam vel minuendam valet. Ut nonnulla exena pia afferamus, ἀναφορὰν habes ab initio duorum pluriumve versuum
XIV, 208 9. X, 220. . . , in finibus duorum versuum XVI, 33. 34. in principio et in fine ejusdem versus I, 15. II, 27. XIV, 239. in alterius versus sine et in alterius principio XIII, 44 sq., in ineunte et medio versi I, 94. a. l. in medio priore et ab initio posterioris versus VI, 275. II, 153. 4. a. l. ἀναφορῆς Xemplum maxime memorabile est iu Sat VH v. 29 sqq.: D . . . Sed os Saevas imponite leges, sed praeceptori verborum regula constet, sed legat historias, auctores noverit omnes,,Tamquam ungues digitosque suos ut forte rogatus MDum petit aut thermas aut hoebi balnea, dieat MNutricem Anchisae, nomen patriamque noVercae Anehemoli dicat, quot Acestes vixerit annis, siQuot Siculi Phrygibus vini donaverit urnas. -Exigite, ut mores teneros ceu pollico dueat, AUt si quis era vultum facit exigite, ut sit AE pater ipsius coetus, ne turpia ludant, seNe faciant vicibus.
Inter hanc et superiorem figuram hoc interest, quod in superiore plures sententiae ab iisdem Verbis acriter et iustanter incipiunt, in hac autem in iisdem desinunt. Ut illa sic haec quoque magnam vim habet in augendo et exaggerando. Apud uvenalem ter invenitur hisce locis II, 53: Luetantur paucae eomedunt olyphia paucae. VI, 48I, qui locus aliquam ανα ινορας similitudinem praebet, eum repetitae elausulae ab initiis duorum versuum positae sint. Tertius denique loeu est in Sat. V v. 147 sq. Συμπλοκην autem, quae figura quasi ex duabus Superioribus componitur ita ut plures sententiae ab iisdem verbis incipiant et in iisdem desinant, ne semel quidem, quantum memini Juvenalis admisit. Epanalepsis. Efficitur haec figura, si idem verbum simplex enuntiatum ab utraque parte cireum texit vel si bipartita sententia ab eodem lueipit et in eodem desinit. Trioris generis duo invenimus exempla, quorum alterum in Sat. III, V. 166. simul cum figura ιιι α νορας conjunctum est: . . . . magno hospitium miserabile, magno ,Servorum ventres et frugi coenula magno. Vide B 81 Alterum genus
X, 205. IV, 27. Ana diplo Si S.
'Aναλ πλαρ τις est, cum ea quae in superiore membro postrema ponuntur, in posteriore prima
repetuntur Haec figura apud Juvenalem invenitur in nominibus verbis adverbiis ac saepe quidem cum figura πολυπταπου conjuncta est III, 66: Attendit Thymele, Thymele tunc rustiea discit μVI, 2l3. Hac obstante nihilo nihil haec si nolet emetur. Adde VI, 12. VIII, 188. XI, 176 XIV, 139. XI, 112. III, 158. III, 146. VI, 15. IIII, 192. II, 148. XIV, 176. si mi et era ci S.
Huius figurae quae Verbum repetit cum vi et ad sententias confirmandas aptissima est, frequens apud Juvenalem est obtinet autem μι ζαξις, si nullis interjectis Verbis usurpatur, plerumque sinem praecedentis et initium sequentis versus, ut II, 135: -Liceat modo Vivere: fient, ἡ Fietit ista palam cupient et in acta reserri. Cf. V, 112. VI, 166. VI, 279. VIII, 147 Ab initio versus invenitur IX, 102: O Corydon, Corydon . . , ubi irridendae stultitiae inservit. - Nec minor πιζευζεως vis est, si inter erba geminata alia interjecta sunt ita tamen, ut simplex sit enuntiatum; nam ea exempla, quae bipartitam praebent sententiam, ἀναφοροῖ tribuenda sunt Atque duo huiusmodi exempla invenimus ubi verbum quod ab initio Versus est, post caesuram in tertio pede repetitur VI, 393 395 deinde habes πίζευξιν ab initiis duorum versuum VI, 64 sq. VII, 213 2l4.,
denique in medio praecedenti et ab initio sequentis versus hisce locis IX, 67. X, 315. VI, 34 4 Vm, 7 I. 2. IX, 82. XIV, 45.
Prioris figurae quae efficitur, si verbum saepius ab initio positum declinationibus casuum aut generibus aut numeris immutatur, nonnulla haud ita insignia exempla apud Juvenalem invenis, ut VI, 69 sq. Haec tamen ignorat, quid sidus triste minetur, Saturni, quo laeta Venus se proferat astro, hQui mensis damnis, quae dentur tempora lucro . . II, 8. III, 312. 22.l97. V II 4. 36. VI, 383. His adde duos locos X, 177 et HI, 146, ubi haec figura ad ἀναδι-λωσιν proxime accedit. -- Παρηγαενον ter habet Juvenalis hisce locis III, 312: proavorum atavos, VI, 347: Sed quis custodiet ipsos, Custodes. IV, 25: Potuit fortasse minoris Piscator quam piscis emi
'Oμοιοτελευτον est, cum syllabis iisdem in ultimam partem collocatis similis duarum sententiarum vel plurium finis fit, ut in exemplo quo Quintilianus utitur: Non modo ad salutem ejus eXStinguendam sed etiam gloriam per tales viros infringendam. Inveniuntur quidem hujus figurae Sempla apud Juvenalem, ut VI, 27: nemo repugnet, nemo vetet. III, 300. H, 262 sed rariora sunt. Quod minime mirum, cum poetam, ne hac figura eodem modo quo oratores uteretur, Versus impediret. Nequaquam autem Juvenalem similem verborum sonitum fugisSe, immo vero eo delectatum esse, permultis ex locis cognoscitur. Solet igitur nomina substantiva et adjectiva inter Se 0Muneta ita ponere, ut alterum in fine versus sit, alterum ante caesuram in tertio pede, quo fit, ut eorum syllabae extremae similiter eadentes magis emineant ut XVI, 134: lacrimis amissa pecunia eris.' Π, 12. 25. I, 5. 28. 36. 62. 24. 157 a. l. Deinde frequentia sunt talia Ι 148:headem facient cupientque minores. H, 56: melius, te Vius. V, 49: Vinoque ciboque. μVI, 3: ignemque laremque. X, 344 152. XV, 145. XI, 63. XIV, 3 l. Denique non praetereundi sunt loci, ubi duo vel plura verba similiter adunt ut III, 240 ἡ . . . curret Super ora Liburno - Atque obiter leget aut scribet aut dormiet nitus. VI, 496. V, 143. H, 136. X, 29 sq. X 316
17쪽
Efficit haec figura, quae verborum collocatione continetur, ut verba quaedam insigniora fiant. Quatuor exempla digna videntur quae asserantur Ι 145:ἡEt noVa neu tristis per cunctas fabula uenasse Ducitur iratis plaudendum funus amicis. Vide I, 39. II, 102. VIII, I98. Pina miti era i s. Efficitur cum in continenti sententia aliquid interponitur, quod sive ausum sive parvum momentum continet. Pro versuum numero apud Juvenalem haud ita frequens est. Plerumque autem, cum παρενθε adhibet ea quae dicta sunt argumento confirmaturus, interrogatione utitur, ut I, 46 sqq. ubi verbis interpositis ausam affert, cur judicium inane dicat X, 298 sqq. ubi affert, cur naturam benignam larga manu vocet, quippe quae plus tribuere non possit quam castum ingenium vultumque modesto sanguine ferventem. Adde IX, 24. XIV, 176. IX, 58. VI, 151. III, 15.182.
Isocolo n. 'Iσοκωλου, quod est cum membra aequalia - πάρισον vocant, cum Verba membrorum non
paria sunt numero, sed unum vel alterum in superiore menabro aut in postremo additur componuntur, frequens apud Juvenalem usus est Ac saepissime quidem cum figura ἀναφορῆς conjunctum est. Memorabile exemplum habes VII, 197-8: Si Fortuna volet, fies de rhetore consul, ἡ Si volet haec eadem, fies de consule rhetor. Vide
VII, 184 sq. VI, 27. HI, 214. I, 1 q. II, 3. VI, 51. X, 316. I, 35. IV, 141. 98 245. 310 sq. IV, 56 sq. 10 l. . VI, 12 458. 10. IIII, I. IV, 130.
C. r. IIermannus in iis, quae uvenalis satirarum editioni praelatus est, jure dicit rhetoricam hominis disciplinam imprimis etiam hoc artificio censeri, quod pleraeque satirae in summa libertatis specie ad certae dispositionis formam partesque numero definitas descriptae sint, quarumaeeurata Observatione, etiam ubi longissime exspatiari videatur, tamen semper velut sponto sua in Viam redeat neque miluam tam licenter excurrat, ut non omnia aequabili inter se tenore jungantur. Atque oeconomiam satirarum, argumenta singularum persecutus, vir doctissimus perspicuam Deit, quae ut mihi quidem videtur apertissima est in satira VH ubi Juvenalis imperatoris honorem praefatus condicionem poetarum historicorum ausidicorum rhetorum grammaticorum deseribit. Id igitur certum est Juvenalem diligentia, quam in distribuendis satiris adhibuit, in rhetorum scholis assuevisse. Quid Quod nonnumquam ipsas figuras oratoribus in causis dicendis usitatas admisit Sic adhibet Propositionem, ut I, 19 sqq. IV, 1. Occupationem' plane ad oratorium usum eonformatam I, 150: Dieas hic forsitan Unde cingenium par materiae 3 et in 163, ubi etiam exemplum Concessionis' habes, quae est, cum aliquid concedimus, ut reliqua graviora fiant: ἡDefensor culpae die et mihi: ἡFecimus et nosis Haec juvenes. η - sto desisti nempe, nec ultra, Fovisti errorem Denique Praeteritionem quae est eum maxime sed breviter dicimus, quae nos non dicturos simulamus, invenis VI, 60 sqq.: Transeo suppositos et gaudia vitaque et quae q. et X, 273 sq.: Festino ad nostros et regem transeo Ponti rat
Interrogatio. Interrogatio oratoria, quam dicimus, Juvenali frequentissima est, nam omnino ea, si non totos locos sed singulas sententias computaveris, fere trecenties nonagies usus est Quod minime mirum, cum interrogatio quamvis vulgaris ligura tamen ad asseetus exprimendos et orationem vividam reddendam multum valeat. In initiis vero satirarum, ubi imprimis animus concitatus apparet,
l ejus usus rarus est vid. sal. I. VIII. XV) sed hic quo gravi 0ra sint initia, percontationes per sex Sat. l. atque adeo per duodeviginti versus sat VIII. cumulare non dubitat. Interro alio autem raser ut Indignationi, ut ab initio satirae I a. l. deinde arguendi gratia cum particulis causativis finam et enim condulaeta adhibetur. Sic invenis quis enim II, 8. III, 208. IV, 46 10 V 163 nam quis I, 30. IX, 8. quid enim I, 48. II, 65. VI, 300 568. nam quid Ill 6 29 l. Proxime autem ad orat0rium Suni terrogationes aecedunt, si pronomen quid enuntiato praeponitur, ut VI, 4b. Ull, 83. I, o X, 36 183. Deniquo hi afferamus locos, ubi poeta se ipsum uterrogat et sibi respondet, ut VIII, 39. VI, 136. II, 155 V, 24. VI, 42. VIII, 17 sq. X, 18 a. l. Exclamatio. Hac figura, quae augendis affectibus accommodula est. Juvenalis modice usus est Adhibet eam, ut indignationem exprimat VI, 17. I, 91 140. deinde optans ut vitia quae insectatus sit nuxerit VI, 638. tum dolor et vero quidem commotus II, 159. Sed plerumque exclamatio ad irrisionem pertinet ut VI, 255. XV, 9 sq. X, 157 sqq. ubi poeta in nomine subsistit neque sententiam explet. Cf. VI, 7. XIII, 140. Denique asserenda sunt exempla, quae Speciem quidem exclamationis praebent, re Vera autem allocutiones sunt, sed sortiores, cum interjectione o conjuncta sint Ialia habes II, 12 I. 26. V, 36. VI, 46. IX, 102. IX, 37. Hi fere omnes loci sunt, in quibus exempla exclamationis exstant, praeterm iesis sane iis, ubi poeta aliquem exclamantem inducit, ut Δ, 84. Il, 38 sqq. Se r in ora L ad Lo Praecipuam Juvenalis artem in eo quoque consistere, quod Satiris eam. illam liae, amat poesis, dramaticam formam accommodaverit, nemo negabit. ItRdium Vero rerum semper sic exponendarum quasi aguntur nescio an maxime appareat ex Dequenti sermocinationis usu, quae fi ura est, cum personae certae et incertae loliuentes inducuntur. in primum quidem inveniuntur loci ubi verbo aliquo indicatur certana personam loqui Sic adhibentur inquit, inquis, ait, lamati exclamat alia verba Multo autem insigniores sunt loci, ubi persona loquitur omissa tamen quo id an dicetur verbo. Quid quod poeta hoc lectori permittit, ut cui personae verba tribuenda sint, ex ipsis colligat. Sic loquentes inducit nobiles sportulam poscentes I, 101. Creticum se excusantem quod multiciis indutus sit II, 70 sq. divitem divitis clientis gratiam quaerentem V, 3 Sq. pauperem reliquias ferculorum domini exspectantem V, 166 sqil. seminam ancillae imperantem VI, 329., dominam servam increpantem VI, 492. denique cinaedum avarum clienti exprobrantem, quae dederit Σ, 39. Deinde poeta incertas personas sibi obloquentes fingit VII, 188. X, 324. 346. XIII, 174. I 80. II, 0b., qui loci, cum o uti statim objectionibus respondeat, proxime ad occupationem accedunt. Sed omnium maxime memorabilia sermocinationis exempla sunt quae dialogi forma induta sunt. Atque ipse poeta se sermocinantem fingit duobus locis, altero I, 150-71 cum monente quodam ne in Viro Ρ0tentes et imperatoribus gratos invehatur, altero VI, 38 cum Iontia. Denique 4n-Veuluntur loci, ubi poeta, ipse dialogi non particeps, duas personas colloquentes inducit Sic habes dial0gum inter uxorem et maritum VI, 21 sqq. inter mi eos duos de marium nuptiis celebrandisu, 32-34. inter imperatorem et piscatorem de rhombo IV, 24-35. inter dispensatorem et e0u-ViVam V, 74-79. inter magistrum et discipulum V, 158-166. denique inter quosdam e plebe de morte Sejani colloquentes X, 67-72. 81-88. Alt oi uri Lo. Huius figurae tacilitas apud Juvenalem magna est. Ac primum quidem se ad satiras Scribendas adhortans ipsum alloquitur Sat. I v. 149: Utere velis otos pande sinus. Deinde eum appellat, ad quem satira missa videtur, ut at VI, 2 Postumum, VIII, 1. Ponticum vide ΔΙ, 7. II, 1. 3. XIII b. 33. XIV, 1. XV, 1 , quae satirae omnes epistolae formam induerunt. Nova vero tota dialogus est inter Juvenalem et Naevolum. Ium alloquitur poeta quamVis paucis
18쪽
- 18 verbis eos, de quibus dicit, ut Π, 66 77. IV, 24. VII, 25. 98. Vm 95 18 I. 185. VI, 29. VII, 20.et mortuos ut praesentes excitat. IV, 102. VI, 124. 67. VIII, 26 39. 56 231. XIV, 3l9. X, 66.3Deos denique invocat hisce locis II, 126 128. IV, 34 124. VI, 393. B, 207. XIII, 8 I. Iis. vero locis, ubi poeta mutas res ali 0quitur, προσωροοποιιιις initia habes, quae rei vita carenti vitam et orationem tribuit. Sic invocantur pecunia Ι, 13. nummi V, 36. ex Juliam 37. Libya provincia V, 119. divina Philippie X, 25. Verae ποοσω-οπιιω exemplum unum invenimus Sat. IV, 3:ἡSed pensio clamat Poscet Sententiae. Rhetores sententiis orationes exornare studuisse iisque nimium delectatos esse, jam Supra diximus. Itaque Quintilianus modi eum sententiarum usum commendat, cum necesse sit solas cap tanti sententias multas dicere leves, frigidas ineptas neque enim posse delectum esse, ubi numero laboretur. A Juvenalis multas quidem sententias satiris admiscuit, sed ut mihi quidem videtur, vituperationem effugit, cum suo quaeque loco aptissima sit. Locos cunctos, ubi sententiae inveniuntur, hic asterre mihi in animo est, cum pleraeque hodie quoque verissimae sint. Vide igitur I, 74. , . T. I. 3. 3. II, 43-144. IV, 8 V, 66 140. 170. VI, 221. 268-269 362 460. H, 145. Vm, 20 76 83-84. 40-14 l. 165. IX, 2. X, 172 173. 297-298 328 329. 363-364. XI, 35-36 208. XIII, 189 236. XIV, 47. 139. 204 304. 315. 21. Incrementum. Haec figura, quae gravitati servit, efficitur, cum quasi per gradiis ab in limo ad summum progredimur. Apud Juvenalem tria exempla inveniuntur in Sat. VI, v. 149-I5 I. v. 189- I9 I. V. 329-334. quorum summum afferre libet. Gam dormit adulter, ἡIlla jubet sumpto juvenem properaro cucullo; ἡSi nihil est, servis incurritur; abstuleris spem, Servorum, Venit et conductus aquarius hie si ἡ Quaeritur et desunt homines, mora nulla per ipsam, hQuo minus imposito clunem submittat asello. Αντι θώπα. ἀντιθετον, quod contrapositum Latini vocant, proprie quidem ad dispositionem pertinet, sed egregie elocutionem exornat. Est autem, eum contraria contrariis opponuntur, quod tribus sit modis. Nam et singula singulis opponuntur, ut II, 23: Loripedem rectus derideat, Aethiopem albus. VII, 20 l. et bina binis ut XI, 38 sq.: Quis enim te deficiente crumena ratcrescente gula manet exitus. V, 113. et sententiae sententiis, quod genus apud Juvenalem frequentissimum est, praesertim in satiras, ubi de diVitum insolentia patronorum et pauperum clientium misera condicione agit. Ac si singulos loco consideraVeris, Videbis αντιτετα quae uvenalis non captavit, ad gravitatem plurimum Valere. II, 3: Curios simulant et Baeelian alia vivunt. μII, 63: Da veniam corvis, vexat censura columbas.' VII, 57: Nosse velint omnes, mercedem solvere nemo. Adde V, 18 49-50 53-55. III, 283-288. IV, 13-14 V, 37-39. 49 52. 81 8499-103 146-147 161 162. VI, 94-101. Vm 55 182. 15. Ε. Strube. - 19
19쪽
Religiones I. eutestamentlicho Bibet hunde. - . Alitestamenti teli Bibet hunde. De ut seli: I. II istori selie Grammati undaektur de Nibelungen im Grundtexte. I. Uebersielit uber die alte Litteratur undae litur de Gudrun im Grundtexte. Late iniseli: I. Cicero, de imperio Cn. Pompei. AusWali aus Livius XXII. Vergil. Aen. I. Privatim Cicero, pro Roscio Amerino. - . Cicero, divinatio in Q. Caedit AusWali ausLivius XXII. Vergil. Aen. II. III. Privatim Cicero, pro Ligario und pro Deiotaro. Gri de his elis S. Lysias, in Agorat. AusWali aus Herodotes . nil momer, Ilia 3-6, 7 privatim. - . Plutarch, Themist. . eam. AusWali aus Herodotol. un VII. Hom. Bias 1 4, 8 privatim. Frangsi si seli Capeligue, Histoire de Chariem agne. Hebrais elis Nach de Grundielirplan. Gese hic liter admiselle Geschichte nil Geographie o Alt-Italien. Mathemati k S. rigonometrie. - . Gleichungen. Geometriscli Uebungen. Physi h S. Nechanii 4er tropibar unx gasidrmig-1lussi gen Idrper. - . lektrieittit und
Late inis ch: G. Caesar, eli. Gall. III. un IV. Ovid. Metam II mi AusWah Caesar
20쪽
Religiones Bibliselle Geschicliten inus dena alten Testamente. memoriere nil rklarun des
Materi alien etiam Uebei feteten aus dem euischen in FranZsisi sche.
Latointsclio Itomata n in rima L T. Quinctium Flamininum bello Macedonico et sortitudinis et humanitatis laudem meruisse. 2. Fuisse vel ante Homerum poetas. 3. II annibal apud Antiochum regena causas fugae suae exponit et hellum in Romanos suscipienduna Suadet. 4. Cur eodem vocabulo Romani honestatem et sortitudinem appetaverint quaeritur. 5. Verumne sit quod ait Horatius, carmina ceteris monumentis esse potiora. 6. In Antioclio rege parum fuisse consilii et fortitudinis. 7. a Agricolam a Tadito non immerito in praestantissimis ducibus numerari. DEnarretur Hectoris nex. . a Cur Horatius divitias dixerit operosas b de genere suo quae Glaucus reserat Il. 6, It fgg.), ex ordine enarrentur. 9. Quae utilitas ex inimicis capienda sit. 10. Quid Graecis Romani debeant, exponatur. I. Quibus in rebus cernitur Romanorum magnitudo 12. ΗΟ-ratianum illud laetus in praesens animus quod ultra est oderit curare quomodo intellegendum esse Videatur. 13 Pyrrhum cur in gravissimis, qui umquam suerunt, Romanorum hostibus numeret Horatius. b in Obor- Secunda 1. Quibus causis Cistero demonstraverit, bellum eum Mithridate esse eeessarium. 2. Quibus de ausis Livius 2 l l bellum eum Hannibale .gestum maXime omnium memorabile fuisse contendat. 3. Quae uerit accusatio in Q. Ligarium. 4. Ciceronis in Q. Caecilium divinationis argumentum Sponatur.
et odio iis esse, universa eius vita satis coni probatum St.
Late inis ch: M. Catonem tam e republica fuit nasci quam Scipionem alter enim cum hostibus nostris bellum, alter cum moribus gessit Seneca. Mathemati k I. Tenia an iis denandi'unkten de Sette ed ines Quadrat ab ed, undZWar iis c mi de Sette e selbst, undisus Dinit de Diagonale brareis beschreibi, o bildendi Peripherien derselben in mondiarmige Figur, deren lacheninhali estimmi erden soli. 2. Es sol eine ab gestumpste erade vramide mitis ei egebenen quadratischen Endflachen soconstruieri erilen das thre Manteissaes gleiel de Summe der ei de En dilachen ist; elehes istibremuli unxi h Raum inhalt 3 3. Vonisinem Bootes aus,urde de Elevations inhel ε - 32'54 37 eine an dem fer ines iusses stehenden Saul ad und de voti deii Richiungslinien nach der Spitae de Saule nil iner letnen Iu se e ebilitete in kel ab - - 47 25 18 gemessen. At man an de Saul voruber die erade trech bc - 150' bis gur Inse gesalire War, and man den inhel ae - 18' 16 4b . te hoeli is die Saule 4 660raugelia sollen inen oss-stundi gen, achiarmigenialisen on I Sehieliten hilden und war so das jed Euge au vierander rubi; te vie Icugelii liegen in de ersten undisi viet in de telette Schichi