Concilium Mexicanum Provinciale, celebratum Mexici Anno MDLXXXV. praeside D.D. Petro Moya de Contreras, Archiepiscopo eiusdem urbis. Confirmatum Romae die XXVII. Octobris, Anno MDLXXXIX. et postea iussu regio editum Mexici Anno MDCXXII.

151쪽

M EXI CANUM. Iar

itansas defendant , & scitarium quod sibi fuerit ab Episcopo constituturn,ex Camera percipiant. Hi vero illorum causas, quos Vt pauperes, in eorum patrocinium Iudices tradiderunt, gratis defendere teneantur , nec arum eis quicquam accipiant, eorumve operas ad suos usus conferant, sub poena reddendi duplum , cuius multat dimidia pars miserabilibus personis applicetur. Admonetur etiam . ut irae his pauperum causis accurate studeant, ei pro brevi earum expeditione laborent, cum omni charitatis Se mansuetudinis affectu ne pauperes ius suum amittant. Quod si opus fuerit Iudices verbo aut scripto in iatruere, id praestini; si Vero . ex eortim negligentia pauoeribus damnum importetur, restituendi illi id poenae subiaceat x.

N capsis minorum si ex eorum aspectu talis esse appareat, ipsis praesentibus, sive adsint, sive absint , cum speciali id mandato Curatores deputentur,qui iure ux seminorum suorum causas defensuros , omni diligentia , consilio adhibitis. Confessio vero a minori ne petatur . nisi antequam praeincipiat, curaror

praesens sit, aliter consessio invalida sit. S. V

152쪽

CONCILI Ubi

lla dolid, lib.

blica instrumenta , & ea quae guae dicuntur, & chirographa

recognita,etiam non praecedente mandato, aut moni rorio, executori mandentur,

serrenturque stylus, & tarma laeularium Tribunalium , ac leges regiae se) de hoc

sancitae, ram quoad executionem, termillos praeconia,& fideiussores Quam quoad alia. Clericus autem , in quem executio

laeta est , carcere sit inclusias, donec tanquam pauper gaudere velit privilegio in vorem status Ecclesiastici a Gregorio Papa IX. concesta in Decretali , quae incipit : Odoardus. sa) Quam Papae constitutionem Iudices, & officiales inviolabilitere observent, & adimpleant. Quando autem creditores chirographa , aliasve privatas scripturas obtulerine, Ut recognoscantur, Iudices id fieri mandent:quod si debitores Clarici id non fecerint; duabus, & non minus, nec aliter,nisi in proprias eorum perlanas coiitumacijs incusatis, chirographa, & instrumenta privata huiusmodi pro recognitis habeatur, &tanquam recognita executioni mandem t*r, servato ordine praemista in publicis instrumentis,quae promptam habent exe-

153쪽

M EXI CANUM.

F. VI.QUxlibet declinatoria exceptio, aue incompetentiae iurisdictionis, ii

tra noven i dies opponatur, a fine

praefixi termini computandos, aut parte praesente a die, qua intimata fuerit citatio : quo termino elapso declinatoria huiusmodi exceptio allegata non sit , restitutio in integrum adversus eius temporis lapsum non concedatur, & si in alijs camibus concedenda esset: pro termino auten ad probandum viginti dies praescribui tur: quod si exceptio declinatoria probatur , causae principalis cognitio cesset, sin minus , in expensis , & damnis pro reta datione litis alteri parti illatis condemnetur ; quae statim solvere a Iudice reus compellatur. Si vero intra praedictum tempus pars non deest naverit, lis conteia hietur , reconventiones fiant, eisque intratcrminum respondeatur, iuxta legum (b b) Lex ..de Regni dispositionem , quarum usus , & 'observanxia, quo ad hoc praecipitur. Bre- viori vero in termino definire,in potest

te Iudicum sit, si ob iustas aliquas causas id fieri debere sibi videatur. Idem praecipitur observare in clare.& aperte positio- , Dibus respondendo , iuxta leves (c Rem rum qi circa hoc uisponentes. h * xlx v.liis .

154쪽

CONCILIUM

&bunod de i psent,nc Partes ultra ii odum Quir. ecust ' igyi Unibu' , & expensis; sta 1. . . tuit,ac sancit, ut Ecclesiastici Iudices huius Pro vinciae, sive Ordinarij, sive speciatali Epis dipi commissione delegati, in causis levibus , & patvi momenti ri ullos libellos admittant. In his vero, quae maioris hierint momenti duo tantum ab utroque lucisatore libelli producantur, usque ad priiniam cones usionem, & articulos adprobationes faciendas. Post publicationem vero a singulis litigatoribus produci ,. nil unus tantum libellus non possit. Quod si de faeco plures quam hoc decrem sancirum est, producantur, aut tecipiantur ; ij nulli decernuntur, omnisque probatio eorum virtute facta invalida sit, nec fidem ullo modo faciat. Qui libelli subscripti. signatique sint, ab Advocato probaro,& gradu insignito vel ab eadem

parte , nec aliter admittantur , nisi causae

qualitas Iudicis arbitrio aliud postulaverit. Si vero aliqua declinatoria exceptio opponatur,inera octo dies continue a die oppositionis numerandos , probari ii beat , ne parti ad probari viri terminus

155쪽

M EXI CANUM. Tay

prorogetur. Conclusa vero causa ad pro nunciandum interlocutorie dies sex, ad latendam vero definitivam sententiam dies decem praescribuntur,quibus elapsis, si Iudices contra fecerint;expensas hac de causa factas a die elapsi termini, usque ad sententiarum huius odi pronunci sinena, in duplo reddant.

. VIII. CUM partes ad suas probationes fa

ciendas admissae fuerint, si probationei non fecerine, neque si teras, quas vocant receptorim extraxerine, & altera

pars ob non sectam diligentiam a parte

adversa, nec ab eadem litteras huiusmodi extractas petierit;terminum pro denegato haberi, & eausam pro conclusa, &definiendam esse ; altera pars citari. ma detur,& contumacij3 incusatis, provide tur , quod ad tertiam diem receptoria extrahat; si autem illas non exeraxerit,ii beatur causa pro conclusa, etiam termi no ad probandum nondum elapsio,ve hac ratione lites brevius expediantur.

Uando Vna ex partibus litigantiabus factam probationem Troduxerit , & ea neri obstante, Pars al-

156쪽

xet 8 CONCILIUM

tera in causa concludi petierit; pars prinbationem producens eiretur,&super hoc articulo contumatiae incusetur,& conclua datur, antequam conclusio ultima fiat in causa : quod vero secus actum fuerit, in se nullum. s. X.

SI publicatio petatur,& haec eo qubd. terminus duret,ab altera parte contradicatur, ad excusandum actorum examen , & alias de hoc dilationes ; pr ecipi tur Iudicibus, ut sub conditione, si te mimis elapsus sit , publicationem fieri provideant: quod si terminus adhuc du Saverit, declarent quod duret, quod sic iubeant, quamvis decretum conditionari Iesita

FLapso termino ad probandum, si

probatione facta, publicationem fieri postuletur,aut probatione non facta, causam haberi pro conclusa petatur; par te adversia citata, & non contradicente, contuemaciaque incusata,fine ulla alia di latione causa pro conclusa haberi mandetur : si vero pars contradixerit, cognis iudicibus contradictionis causa , di actis, quod iustitiae fuerit decern iis,

157쪽

METICANUM. et

s. XII.

Uando capitula contra aliquam huius Provinciae personam den- tur Fiscali tradantur. Quae si subsecripta non sint , N a quo exhibita suerina ignoretur, in eisque testes designati sint,

ac in eis contenta adeo gravia provideantur,ut eorum remedium ad Dei cui

tum , & bonuni commune spectet , factis prius de hac xe certioribus Episcopis, sea Episcoporum officialibus, Fiscalis capi tuta huiusmodi prosequatur. Quod si constet quis capitula obtulerit, praestitis idoneis fideijussoribus,promittat ille, qui

ea dedit expensas hac de causa faciendas, si capitula minime probentur, per sol turum : itideuique puniatur, prout accusator calumniosus de iure venit punien

6. m. IN his qui matrimonio coniuncti,eonfiiugalem vitam non ducere denuncia-huntur , parochi testimonium in proba tionem admittatur , quatenus ad matri monium , & non cohabitationem : & sic cymparere praecipiantur , di de litic interrogentur. Qiiod si negaverint Fisca-

158쪽

vso CONCILIUM

pliorem faciat probationem, & ratificatis testibus, prout iuris sit, in musa decerna.

raro

T. XIV. IN causis criminalibus binarum nupatio ruin , vivente primo coniuge, rei inclusi carcere teneantur, dum lis agitur, eosque sic detineri Iudices procurent, etiam si a sententijs per eos latis rei huiusmodi appellaverint,ve sic finis his cauis sis imponatur.Quando veroFi alis accusaverit,illae partes, quarum interest citentur, eaeque citationes fiant ex pecuuia ius,

titia sumptibus applicata. Uando Iudicibus expedire videbia- tur , in causis criminalibus parti praesenti actorum sumptum concedere, ut se se defendat, fuerintque alij rei,di complices absentes, Notarij Advocato huius artis, suppreus nominibus, processummant: & id usque ad publicationem diligenter servetur. Si vero nullum sit iuris

impedimentum, etiam cum nominibus huiusinodi sumptum concedatur.

g. XVI. I N eapsis immunitatum restitutionum,. ad Ecclesias confugientium , , alijs quibuscuinque, in quibus Iudices proce

159쪽

eunt aggravando censuras 1 andiquatricensurae hujusmodi aggraventur , praece-:dat intimatio anterioris censurae iam de . .cretae, de cuius intimatione fidem faciae .liotariuS. Praecedat quoque invocationis brachij saecularis informatio: quo ordine, de non aliter ad Ecclesiasticum interdio, cum Proctauur.

S. XVII. IN clandestinis coniugiis,quicquid citi

ca ea a partibus petatur, Fiscalis opis positio, di accusatio admittatur. Aeta probata a partibus exhibita pro insorma-.tione summaria recipiantur.Deinde testiis bus a partibus productis per Fiscalem Fatificatis , iterumque habita partium com fessione per Iudices nostros hac in re deis

cerni, dc definiri potest, iuxta dispositio. nem dacrosancti Concilij Tridentini.

: s. XVIII. Quando uxor proprium marinun

de adulterio,concubinatuve accu-

saverit, Iudex efficiat, ut Fiscasis, aut executor iustitiae in iudicio denunis: cier,& causam Prosequatur,adhibit, cau- tela, n* maritua a propri. uxore delatum

160쪽

das CONCILIUM

S. XIX. A Miserabilibus personis litigant hii

nihil quicquam pecuniae accipiaretur ratione litis : eaque miserabilis perso, na reputetur, quae in bonis movilibus, re immovilibus quinquaginta pondo valorem non habuerit: probatio vero quoad hoc per Notarium fiat, ex qua si ossicialibus constiterit de paupertate personae lutigantis, eius detri causas semotis dilatio. nibus expediri , & in omnibus subveniri iubeant.

S. XX. A ccusationes criminales contra Cle

. ricos in Sacris Ordinibus consti tutos illatae, cum omni secreto , prout Sacerdotalem personam decet, tracteri, tur,& definiantur.

. XXI. Uamvis delinquentes plures sint de

eodem crimine accusati, us tami tum processus conficiatur, nec ratione actorum processus aliquid aliud, exigatur, quam quae sunt in indice laxae constituta. Nam si in eadem causa tres complices sint, tamquam ab uno solo sularia, de expensae Cugendae sunt.