Henrici Martinij Dantiscani ... Anatomia urinae Galenospagyrica. Ex doctrina Hippocratis & Galeni nec non recentiorum, imprimis Theophrasti Paracelsi, & Leonhardi Thurnheuseri, aliorumque chymiatrorum principum scriptis adornata. Cui accessit ejusdem

281쪽

CALEN - 1 AGIR. 3p.MU. 2 Item turbulentior. Eadem est ratio in Venere. In Balneis vero eadem

quae in Vigili js, propter caloris interni dissolutionem & impresso nem externi. Otu denique eadem,

quae in Somno.

Ingluvies quia calorem opprimit copia & retentricem dcbilitat, ut alimentum tamdiu retineri non possit, donec idonee coquatur, LLrinas profundit crudas , tenues &aqueas , maxime in potu copioso eoque tenui, quale est vinum otiagophqrum. Ita Matronae delicatio- res apud nos in frequenti usu habent Cere visam albam Vino nup tam, quae quia praepropere periabitur ac prieterquir tiim-b tenuitatem partium , tum ob stimulam a vino ) urinam reddit copiosam & icrudam & quae, Fernelij verbis ut , ne pararum asse Eliones nec qua- d. rim titates expressaου referrepossit: quod cap.P. ideo moneo, quia ejusmodi tunc

L a urina

282쪽

244 ANATOMIAE URINAE . Urina no raro ad Divinatores Medicos adfertur sed & merces, placet hoc ejusdem ali Si verbis exprimere, consilii fructus Consultoribus dignus refertur; quaeriS ex cap λῖ- me quis ρ Mundus vult decipi. Ab Inedia initio calor accenditur, &. alimenti defectu humores deprae datur, unde Urina pauca & ardens in calidioribus praesertim; nam infiigidioribus .pe humores crudos attenuans Urinam crassam

producit: quod si nimia tandem sit,

calore contabescente Urinae tenues & ad lividitatem concedentes'

, oriuntur. '

Ex Medicamentis alia Urinae copiam insigniter augent,ut Diureti catalicta, quae humores attenuandi, serumque a sanguine segregandi ac fundendi vim habent: Alia eam alieno colore inficiunt,ut Rhabam barum, crocus flavo ; senna, cassa

subnigro: Alia denique peregrino

i Odore

283쪽

G ALENO- SΡέCIR. Ca XIII. a sodore persundunt, ut Therebinti na, quae violae odorem Urinae tribuit; Cardinis qui humores commovendo foetorem in ea sitscitat; idem de aniso existima , & dcallio ex cibis, quod tria haec facere Aria 'is. II. stotel. scriptum reliquit: ut urina a augeatur &spiritus excitetur, isq; cie Orsum non sursum. Cum igitur excrementum allii omnium maxime ad vesicam, quae etiam ob situni '& connexionem cu testiculis spiritui opportunior est, una cum spi- . ritu perveniat, odorem gravem magis spargit, cum caetera vel se sum spiritum & ructus moveres Oleanx,vel urinam non excitent. Ex

his de reliquis sat dicium. Naio& rutam & caepas idem praestare author eis Galenus,idque propter L

284쪽

AM TOMIAE URINAEratur etiam in colore. Nam a puru' ticular siligineae aut lactis usu ininas saepe albas profundi, ut & a pulticula leporina nigras 'observatio docuit. Animi Perturbationes quod attinet, quia aliae spiritus resolvunt &corpus refrigerant,ut Tristitia, mor, studia, Urina ab his redditur deeoloratior & minus splendida ;adiar verb spiritus excitant & calorem augent,ut Ira, gaudium, spes, similesq; quae consentaneam etiam Urinae signaturam imprimunt. Psi & graviores & diuturniores iactarint.

HACTENUS Urinam eiusq;

partes quatenus citra ignis

examen

285쪽

CALENO-DAGIR. .IVV a 'examen humanis sensibus sese os ferunt, ad Rationis & experientiae Cynosuram examinavimus. Quar

illud nunc superest, id quod etiam

initio declarandum suscepimus, ut ejusdem examen adhibito ignis praesidio & ad mento instituamus ; quo partim ea, quae supra ex rationis dictamine attulimus, confirmentur, partim via & aditus ad judicium exurinis Dagyrsce quo que instituendum, aperiatur Urina autem operationi vagyricae subjicitur duplici fine : Vel uepartium quae inUrina continentura dissimilaritas resolutione magis patescat . N ex tenebris quasi in Mypricum producatur,unde de cujus que natura & facilior& certior fieri possit conjectura: Vel ut, quas in illam natura dotes recondidit, ignis , artificio rccluis &eductae atque in

meliorem statum exaltatae,urum in

Medicina idoneum praestare pos- t L stat.

286쪽

248 AN ATOMIAE URINAT sint. Prior consideratio proprie est hujus loci.Urinaeque resolutionem in jua principia s. partes ex quibus

constituitur, concernit.

- Partes has cc Thurnheiserus in triplicem substantiam dividit: Ua porosam, A quosam & Terream. VAPOROSA est, quae cum ignCIentissimo primi gradus, clauso a- lembici rostro attollitur informa Sudoris, Exhalationis & Salis; Salintellige volatile, quod in prima statim resolutione cum reliquis exhalat & in altum sustollitur, quemadmodum & Sal C. C. volatile una cum spiritu ascendit &capitello alembici adhaeret. An hic ille est Sal, qui dum in Corporet existit, ad circumferentiam inclinat, adeoque vel interno calore e citatus , vel evocatus exterr una

cum sudor exit, qui propterea etiam salsedinis est particeps Galeni testimoniO-

287쪽

GALENO-sPAGIR. CV.XIV. 249 AQUOSA est, quae exalembico in Recipiens destillat, eaque est trium generum. Prima est Albas per ita , levissima,& quae primo ascendit tanquam aqua capi, quia nihil salis continet. An haec est primae concoctionis serum ὸ Imo an haec est Urina Theophrasti Externa sive Tartari, quae illi ex cibo de

potu generaturὸ ' , Altera est Citrina subtilitas,tanis quam essentialis Urinae virtus &humor radicatis. Nam quemadmodum non cxYino tantum, sed &vini faece spiritus elicitur , isque crassioris consistentiae : Ita praeter vaporosam Urinae exhalationem tanquam spiritualem, alia corpulentior prolicitur eaque aerior &violentior. , An haec est secundae

concoctionis substantia An Theophrasti urina cruoris s. Alcati,quae

in sano ut vulto nonnisi post quatriduanum jejunium, in aegro post

288쪽

aso ANA MIAE URINAg unius diei jejunium colligitur 3 ILlud observatione digi aiud obtervatione dignum eli, quoa

ec Clarina substanti si cohobetur, id eridenuo destilletur, primo emittit spii immifalsimi, post sit cedit aqua capi; qui spiritus pro

terea aemulari videtur naturainspuritus vini,sicuti prior aceti.Nam in aceti destillatione, primum emi

titur phlegma , post phlegma demum spiritus acris illa etiam in prima urinae destillatione , Primumdestillat insma,post Iiquor ac Une Vini vero fphlegma autemodo in s

289쪽

1 GALENO-S AGIR. o XIV, alti volatilior est quam phlegma, maxime si aliqua Urina fermentatio: 'praecesserit, qua subtantia ex fixi mage volatilis redditur,unde etiam hic spiritiis φλογ ις-ος cxistit, flam- , mamque instar Spiritus vini comeipit. Haec Spiritus Vini cum spiritu inae assinitas Johanni Baptista ab Helmont Nobili, ut prae se fert, Chymico persuasit dicam , aniΠΙ- posta Vpiritum vini in Urinaco teret, atque quemad-

ritu vini spiritui uri

nent ' ultimal

runcientia incor enerari, enerarIilculi Ceolis, quas dat, per

290쪽

2 AN ATOMIAE URINAE . invenisset & laborum & ingenuae in philosophando libertatis, nunc

omnium in se calamos experturus,

neque immerito; nam situli intollerabili insolentia venerandam Antiquitatem insectimis est, ita non minori audacia, sita, sotunsis saepe similiora, tanquam ex Apollinis tripode profecta Seculo propinat. Sed rem ipsam examinemus.' Constat autem, opin0r, cui vis, per hanc Helmontii opinionem calculo eos saltem fore obnoxios, qui Vino utuntur, eosq; calculo carere nunquam posse, qui eo sese liberata. Ilus ingurgitant: At contrarium

non minus verum est , cum & ab- istemios ex calculo laborare con-: tingat, & strenui potatores saepe immunes sinci: Quomodo autem Spiritum vini in Urina Helmontius primus agnovit & solus, quem tota Chymicorum cohors hactenus pervidere non potuiOSed nihil