장음표시 사용
651쪽
ORDO ROMANUS XV. Oct. P. Anulis. 487
ipsoque qui a dextris est, etiam anulum Papae tenente dum lavatur. Notandum etiam, quod praedicti tres cardinales in prima & in secunda manuum lotione de mensae benedictione debent esse sine mantellis & mitra, dum Papae ministrant, sed in gratiarum actione resumunt mantellos suo:& mitras loco suo : de facta per Papam prima manuum lotione de mensae benedictione, de qua infra seriosius dicetur, in secunda lotione vadunt omisnes ad sedendum. Et tunc omnes cardinales , cum sederint, manus suas supra mensam in platellis suis lavant, Ac sibi mutuo serviunt , ut infra in alia lotione dicetur. Et attende quod Papa, dum comedit, sit paratus; ut dictum est supra,
usque ad dalmaticam inclusive, habens mantum rubeum ad scapulas, an nem sive orate in capite , dc mitram auristi statam super senonem, de anuis
tum preciosum non pontificalem in digito , de sandalia in pedibus, prouein Missa , demptis chirothecis, pallio, dc casula. Cardinales vero omnes . tam secula res, quam religiosi, habebunt cottas sine superplieiis eum sub tia seu roeliet tis tantum,& mitras simplices degarnelio in capite, de mantellos de hi unetio ad scapulas: sed seculares habebunt mantellos de bruisnetto rosaceo; religiosi vero habebunt mantellos coloris suae religionis r de
ita parati comedunt, & omnes alii praelati simpliciter sie induti ; facta
tamen inter eos discretione de saecularibus dc religiosis quoad mantellos in colore, sicut dictum est de eardinalibus. Sed nota modum mantellorum omnium , tam saecularium , quam religiosorum. Retro inter duas scapulas conjunguntur duae partes chlamydis , & bene sumitur per spatium palmi , de stat dissutum ; S illud
quod est sutum , quod conjungit duas partes chlamydis , stat super colinium I & chlamys pendet ante pectus ab utraque parte usque ad terram ,
de etiam retro usque ad terram dumtarat de sine cauda , sed in forma circulata di sphaerica, nec partes conjunguntur chlamydis ante pectus.
L X X I. De ordine sedesia in mensa. Sedet autem ipse Papa in una mensa eminenti solus, diversis de magnis
aureis vasis Be argenteis super mensem positis , vel in trilladotio . seu teloneo sitis propter mensam a latere sinistro Papae. In alia vero mensa , quae est ad dexteram Papae, in longum aulae seu tinelli , sedent episcopi cardinales τ inter quos sedent patriarchae, si sint, quattuor principalium ecclesiarum patriarchalium secundum oedinem prioratus de posterioratus ecclesiarum suarum ζ ita tamen quod primus sedeat inter primum episcopum cardinalem de secundum episcopum . nisi ellet ibi rex : quia ille sederet inter duos episcopos , & pata triarcha inter secundum episcopum , tertius post tertium , de sic deinceps ; ita tamen quod semper inter duos episcopos cardinales quili e eorum sedeat; de ita in Milla. In seeunda mensa ejusdem lateris , vel in eadem sie satis longa . sedent preser teri cardinales post episcopos cardinales & patriarchas r in parte vero siuili ra, quae etiam est in longum aulae diu tinelli, sedent dia-
652쪽
eoni exedinales omnes secundum ordinem suum dc prioritatem singulo istum , in quo statu sint cardinal tus, nam priores primo in menta sedenti M post mensam cardinalium erunt mense omnium aliorum praeia latorum & nobilium. Cotam Papa seruient laici majores natu de nobiliores , qui praesen tes erunt, secundum ossicia illis distributa per magistrum hospitii. Notandum tamen , quod in mensa primo primum sereulum ponit coram Papa aliquis de principalioribus dc nobilibus , etiamsi esset rex. quo posito , si rex foret , vadit ad sedendum inter duos primos episeopos eardinales , nisi Romanorum imperator τ quia tunc iret ad mensam suam a latere dextro Papae paratam cum thalamo , gradu minori de basias ori illo de Papa r de secundum serculum portaret rex. quo etiam posito. vidit ad sedendum in mensa a sinistris inter primos duos diaconos earis dinales. ερ sic faciebat dominus C AR, O Lus primus rex Siciliae, de omnes descendentes ab eo reges. Et nota, quoniam tune imperator Constantinopolitanus erat in curia ,& sedebat inter duos primos episcopos cardinales. qui primo de primum ferculum coram Papa posuerat: secundum rex Siciliae . qui tune erat praesens: alii autem nobiles majores. qui si essent: filii imperatoris vel tegum , serviunt Papae in mensa, videlicet unus de cupa , alius de Uaeellis ad ineipiendum t alii adstant comedenti , alii sequuntur portanotem ferculum . de ipsi in firculo Papa dc cardinalium . prout suit ordi
Comestione sumpta, Papa lavat manus , ministrantibus sibi episcopodi duobus diaconis cardinalibus, ut Prius et qui tres cardinales, resumtis mantellis εc ministris suis, redeunt sedere cum alus cardinalibus in iis cis suis in mensa. Tunc tam singuli episcoporum , dc quilibet cardian alium , de unusquisque similiter sedendo lavent suas manus , servientere infundente aquam cardinali lavanti: cardinales autem qui assistunt , teneant iobaleam unam ex parte una lavanuis, alter ex alia a de se sibi mutuo ad invicem sibi servient. . Quibus omnibus lotis dantur species. In fine vero remotis mensis surgit dominus Papa , de omnes ipso sanie seper scabellum suum peiades, ministra litibus sibi duobus diaconibus ει opiscopo , redduntur graiatiae ut insta sequitur. Illis autem redditis . P Pa reducitur a duobus dia eonibus praedictis ad cameram , vel antecameram suam , ibique sedet in tal distorio cum cardinalibus tantum fratribus suis : ipse de illi parati ut erant in mensa consequenter, exutis vestibus , discalceatus sandaliis teduiescit. Cardinales vero, dc alii praelata redeunt ad eorum hostilia eum mitri eques, tamen equis non paratis , nec alias coopertis et seu tin comestione steterunt, ita recedunt. Memorandum quod omines sapellam domini noliri Papae commenta Ie s. quasi non commeniales , dc ut so die comedere cum domino ea
653쪽
L XXIII. De benedictione mensa , ct gratiarum asiane. In Coena Domini ad benedicendum mensam dicitur absolute sine G loma Patri, versiculus , Christus p)o nobis factus est .beriens usquaad mortem , Sc non amplius : oc deinde dicitur Pater noster secrete. quo completo, sine pronunciatione aliqua dominus Papa ignat tam men. Iam suam, quam alias. Hodie non dicitur , Tube domne benedicere , nec Tu autem : sed mensis signatis , ut dictum est , vadunt ad ledendum , prout est superias ordinatum. In fine prandii in regratiarum actiones repetitur versiculus, Christuro ius est obcdiens , ut supra e dicitur immediate , Pater noster. quo finito , Papa dicit absolute orationem , Respice quesumus Domine , dcc. nec pronunciat, stur tecum, nec Fidelium anima , sed solum sine aliqua pronunciatione dominus Papa signat se , de omnes alios devote . nihil dicendo. Tunc reposito fauone de mitra super caput ejus , cum manto ad scapulas, redueitur, ut dictum est , a duobus diaconibus cardinalibus ad cameram vel ad aulicam eram , quae vocatur camera pau
Notandum quod si Papa non conficiat sanctum chrisma , non habent locum praedictae ceremoniae. Item notandum quod si cardinales non somedant cum Papa , no a habent locum predictae tollemnitates.
L X XIV. Non licti quod aliqua mulier interveniat in comestινηθsummi Pontificis.
Item notandum , quod aliqua mulier numquam eo medit in praesen tia Romani Pontificis, etiam si esset imperatrix vel regina. Ita extitie observatum tempore domini Clementis quinti. δρ domini Iohanmis
XXII. domini Benedicti XII. Clementis V I. nec fuit auditum quod
aliquo tempore fuerit sactum. Contrarium tamen tempore domini Urbani V. domini Gregotii XL aut Urbani V I. Contrarium autem ejus etiam suit observatum tempore
Bonifacii noni de Iohannis XXIII. summorum Poatificum ἱ dc male, L X X U. De insteio inferia sexta in Parascevem
Feria sexta ; videlicet die Veneris sancta , ut omnia dicantur per ordinem , prima hora hujus diei secundum Jacobum Gaitani omnes capellani vocantur ad dicendum psalterium domino Papa sedente an is lectum suum: capellani etiam juxta pedes ejus vicissim totum psalte
a Addigit in codice nem nemo recen- ε reli ur. Uerum id magnopere improbaetiori manu : imma a ima semare. Nam m l in Alexandro Jaeobus Diatii ipsius Λleo C risus ι-εLt mmmulieribus. Ita ua re- l xandri auctor. eis se omn/ Inuo ut aes . Alexander, o l
654쪽
4yo ORDO ROMANUS XV. on. P. A melio.
eium complent. quo finito , sacerdos cum aliis dicit antiphonam , remina ras. postea dicu intur Letaniae & Pater noster private, & psalmus Z1iserere mri Deus sine Gloria, &c. deinde capitula, de sine Dominus vobiscum absolute dicuntur orationes, Deus cus proprium est misereri, dcceterae omnes , quae consueverunt in Quadragesima ; & in fine dieitur oratio illa , Respice quaesumus. Sciendum quod sta die dominus Papa, antequam vadat ad ecclesiam seu capellam pro ossicio faciendo , bis venit ad fenestram pro Indulgentia more solito danda , videlicet de mane semel , & sero , cum ad capellam vult ire pro ossicio iaciendo : 6c qualibet vice portat pluviale rubeum & mitram planam de garnelio sine auriseisis & pertis. Qua indulgentia sero data , vadit ad cameram . de ibi deponit pluviale, α accipit cappam de scarletio rubeo , apertam a medio poctoris usque ad pedes , re eamdem mitram albam de planam de garnelio absque aurifrisiis de pertis tu sapite portans cum cardinalibus intrat capellam pro officio faciendo. Cum autem Papa est in capella , ilico vadit ad altare , ubi est cathedra nuda cum scabollo parata : dc ibi genu fiexus , de sibi deposita mitra per diaconum cardinalem qui est a dextris , orat aliquantulum 3 de postea surgit , & reponitur mitra sibi. Deinde vadit ad aliam cathedram nudam, longe ab altari cum scabello paratam. Notandum tamen quod ista die cardinales non veniunt ad Papae reverentiam et sed immediate in ipsa cathedra de scarletto praedicto , icipsa deposita , diaconus eardinalis dicturus Passionem , indutus superplicio , alba, amictu , stola lata, absque planeta , sc indutus induit Papa ni sacris vestibus ii gri coloris vel violacet, prout sibi placet. Sciendum tamen quod ista die Papa non calceatur sandaliis , sed quotidianis calceamentis. . Ipse vero dominus Papa paratus , idem dominus cardinalis accipit planetam nigri coloris. Similiter omnes cardinales recipiunt paramenta , videlicet episcopi cottas, amictum latum, de pluvialia et presbyterii vero de diaconi similiter , non tamen pluvialia , sed planetas nigri coloris, sicut Papa. Quibus para mentis receptis, Papa progreditur ad cornu dextrum altaris a parte ante , ubi est cathedra bassa , nuda, δοsne scabello : bc ibi sedet respiciendo ad caput sinistrum altaris; ερ etiam omnes alii sedent in locis tuis, prout est consuetum. Notandum tamen, quod si aliquis rex illa die esset praesens in dicto officio, ipse non sederet in eathedra more solito , id est quando Papa facit omelum , sed sedet in ordine episcoporum cardinalium , videlicte inter duos primos episcopos cardinales:& statim omnibus sedentibus, unus capellanus absolute sine titulo in modum lectionis prophetiam dieit ,
ae dicit Dominus et In tribulatione. Qua fiuita , cantatur tractus , Domine audivi. Finito vero tractu, Papa iurgit, de ibidem respiciendo ad altare dicit, Oremus, de prior diaconus cardinalis stans a dextris Papae dicit, Memmus genua, & immediate diaconus cardinalis qui est a sinistris Papae, dicit, Levate; dc tunc Papa dicit orationem , bcμIa quo, dic. dein fine respondetur mcn.
655쪽
Qua finita . subdiaconus deposita planeta legit sine titulo prophetiam , In diebκs illis dixιt Dominus ad AI oysen. qua finita , cantatur tractus, Eripe me, dcc. Diaconus vero cardinalis dicturus Passio nem , antequam terminetur tractus praedictus , debet exuere planetam , te eam
plicatam ad modum stolae quasi recipere debet super humerum sini-hrum , ita quod capita ipsius fit mentur ad latus dextrum quasi retro ;& finito tractu ipse diaconus eardinalis facta reverentia genu flexus coram altari, sine benedictione & pedis osculo , procedit cum libro evangeliorum sine cereis de incenso ad pulpitum nudum : & absolute sine Daminus vobiscum incipit, Passo domini nostri Isu Christi secundum Iobaunem , de absque aliquali responsione dicit, In i Eo tempore egressus refui, dce. In principio I assionis Papa surgit de cathedra , dc de polita libi mitra stat pedes contra altare circa medium , quali sustentans se super illud retro in scapulis , tespiciens ad illum qui legit Passionem jundis ante pectus manibus et & sic semper stat , quout luet
perveniat ut ad locum Passionis, cum dicitur, O inclinato rapiιe dc α& tunc Papa penu flectit ad altare , & stat genufl xus per tantum spatium , quod semel possiet diei Pater uoster. Pollea surgit , dc istat si me prius: similiter de omnes alii faciunt. Sciendum quod Papamet Passionem legit, dum cantatur per diaconum cardinalem: tunc autem quando per alium quam Per Papam legitur, scilicet per diaconum , & pervenitur ad locum illum qui debee dici in tono evangelii, videlicet Post hae astem rogavit Pilatum, diaco nus cardinalis inclinando se, submissa voce petit benedictionem a Papa ibidem, & acolrthi repraesentant more solito thuribulum cum incenso, de Papa ponit incensum benedictum , quod acolythus portabit ad diaconum pro evangelio incensa udo : & alii duo acolythi ves capellaui
Finita vero Passione , una cum evangelio reportatur ipse liber Papae more solito osculandus, videlicet in loco praedicto . Pephae, &c. Exinda secundum modernos consuevit fieri Sermo per aliquem mastistrum in theologia vel praelatum : de ille qui facit termonem , genibus fiois ante Papam petit benedictionem, ted ora osculatur pedem I sed habita be nedictione & recepta Indulgentia pronuncianda post sermonem , vadie ad locum solitum pro sermone faciendo. Cum autem fit sermo , Papa tenens mitram in capite sedet in ea hedra nuda ante, ut iupra. quo L. nito, non dicitur, Consteor, sed statim ille qui fecit sermonem, pro . nunciat indulgentiam de mandato te auctoritate domini nositi Papae. videlicet de vII annis x v It quadragenis. Quibus peractis , Papa surgit , & ibidem amota cathedra 8e deposita mitra , dicit has orationes sollemnes , videlicet, Oremus dilectissimi, Se omnes alias , prout sunt in Ordinario seu in Mittali Romano positae; sed in fine harum orationum , eum Papa dicit Oremus , praedictus dia conus cardinalis qui stat a dextris & sinistris Papae, qui prima ste
xione genu dixerat , Levate, dicit nunc, Flectamus genua , de penultimus diaconus dicit, L mate : & in quarta Oratione penult mus cardit -
656쪽
Iis dicit, nectamus genua, & tertius diaconus cardinalis dieit , Lemate di sie faciunt omnes diaconi cardinales secundum ordinem suum juxta prioritates ipsorum usque ad ultimum , quousque omnes orationes sint completae: & si forte psu res orationes sunt quam diaconi cardinales , sin-tim cum ultimus diaconus in ordine suo dixerit, Fleliamus stenua , prior diaconus praedictus dicit, Levate, dc delude factu ut sicut prius usque ad
Notandum tamen quod in oratione , quae dicitur proJudaeis, non dicitur , Hellamus genua , quia ipsi Judaei hac die Domino irridentes genua sectebaiit. Et ideo pro ipsis non uectit Ecclesia genua in oratione quaepto eis dicitur. Quibus orationibus finitis, Papa ibidem stando in altari deponit spinellos , pallium , plane tam , di mitram , de vadit ad cornu altaris dextrum a parte retro : dc ibidem sacrista, si est episcopus. vel alius episcopus familiaris , non tamen cardinalis , paratus cum pluviali nigro, qui etiam episcopus servit Papae in Missa , tradit Papae crucem : qui tenens in manibus versa facie ad populum, indutis chirothecis discooperit crucem sinistram partem crucis. LX X VI. De prima, secunda , terata ostensione crucis. Qua parte discooperta , Papa solus incipit eantando antipho-Nam , Ecce lignum crucis : dc quando tunc incipit , eum adjuvandin cantu adstantes, quousque finita sit antiphona ipsa ἱ dc cantores cantant. VenιIe adoremus. Qua finita , Papa progreditur parum ultra quasi in cornu altaris, & discooperie aliam partem crucis, videlicet dextram : de ipsa discooperta, Papa iterum vocem altius elevando solus incipit antiphonam praedictam , Ecce lignum , ut supra adjuvantes eum. qua finita antiphona, Papa progredietur ultra quasi in medio altaris discooperiendo totam crucem & elevando vocem altius incipiendo , quae est tertia , antiphorram praedictam, Ecce lignum crucis, adjuvantes eum in cantu ut supra. Interim vero fulcatius ponit tapetum cum pulvinari de munda iobalea ante altare. Qua finita, chirotheeis non extractis descendens gradus altaris , & genibus fi is ponit erucem super praedictam mundisumam iobaleam, de super illam ornatam de sirico , quam ponte sacrista ante altare in terra super pulvinare extensam cum illa etiam cum qua cooperta suerat crux : de ipsa cruce sic posita ibi per Papam , statim subdiaconus fiexis genibus a parte dextra crucis, cum mana una tenet pedem crucis , Ze cum alia ej summitatem cum illa iobalea de s rico. Cruce vero posita per Papam , Papa vadit ad cathedram nudam
de basiam sine scabello paratam I de ibi sedendo caleeamenta deponit, quae sui e ubicularii deponere consueverunt , uno episcoporum cum pluis viali suo cooperiente ea : dc nudis pedibus , dc mitra sibi deposita cum chirothecis in manibus vadit quasi ad portam regiarum capellae , comitantibus eum praedictis duobus antiquioribus diaconibus cardinalibus, uno a dextris, & alio a sinistris: de versa facie ad alta te ibi genii flectit,auclinando caput ad terram junctis manibus: ec hoc .facit tribus vici
657쪽
ORDO ROMANUS XV. a P. F. in melio. 493
bus, antequam perveniat ad crucem , surgendo & progrediendo paulisper usque ad locum , ubi crucem posuerat et & prostratus ibi ad terram , ipsem crucem adorat eam deosculando : & postea surgens revertitur ad cathedram supradustam I & ibi sedens calceatura praedictis cubiculariis , non tamen sandalibus, sed quotidianis calceamentis.' Nota quod dominus Gregorius X l, nec non dominus Urbanus VI Romani Pontifices numquam voluerunt se discalceare in cathedra piae- dicta prope altare , credo propter reverentiam altaris, quia ambo devoti : sed in illa magna cathedra etiam nuda longe ab altari, ubi conia verum se induete in sollemnitatibus. φL X X VII. De adorari ι erneis kρά e, ct communione. Postea vero omnes tardinales discalceati in to eis suis per eorum familiares , nudis pedibus vadunt per modum praedictum bini & bini ad
adorandum crucem secundum ordinem suum, & ter flectunt genua et similiter & omnes alii ibidem praesentes eodem modo eamdem crucem
adorant. Interim vero cantores cantant . Agios, &a. vicissim repetentes, Sanctus Deus, S antius Drtis, sec. Popule meus quMi fiet. lec. te alias antiphonas , prout in Mil sali Romano continetur. Papa etiam praedictas antiphonas & omnia predicta legit sedendo in cathrdra , dum ipsa crux adoratur per cardinales & alios. Finita vero crucis adoratione , lac illa vel alius ad hoc deputatus eam reponit in loco suo super altari, & pecuniam oblatam in crucis adoratione clericus capellae reci
pit sola hac die , quoniam sua est , in aliis capellanorum. Ipsa igitur
cruce in altari inter taculas seu cereos collocata , dominus cameratius Vel vices ejus gerens aliam crucem portat extra rcgias . comitantibus eum clericis camerae & capellae ad adorandum aliis. Facta ergo adoratione in capella, dum illi de extra aliam crucem adorant, Papa lotis manibus , 6e depositis chirothecis , quas amplius
non resumit, surgens de ea thedra , ibi stando resumit praedustam planetam nigram & pallium cum spinellis de manu diaconi cardinalis qui dixit Paulonem : & lic progreditur ad altare sine mitra te sine conseiasione consueta, asIistentibus sibi dictis duobus diaeonis cardinalibus: deinde vadit cum cruce, luminaribus & i incerisbad armariolum seu cophinum, in quo die hesterna fuit calix cum corpore Chri lii rei et vatus. Ita extitit hactenus obtervatum tempore Iohatinis XXII , domini Benedicti XII, domini Clementis V I , domini Innocentii V I , domitii Urbani V . domini Gregorii XI, domini Urbani VI, Romanorum. Pontificum. Qui papamet ad armarioltim seu cophinum vadit , Meorpus Christi portat ad altare cum illa iobalea de sirico coopertum cum uno capite, & cum alio qui sibi pendet super humerum sinistrum. Licet ieeundum dominum Iacobum Gartani junior presbyter cardinalis corpus Christi antiquitus ad altare portare consuevit. Accip:ciis igitur Papa ipium calicem in manibus , prius flexis genibus incensa,
. Id patet ex a utiquiψribus libellis OIdinis Ronisui, quos iupra tetul .mus.
658쪽
tum seu thurificatum , coopertum quodam panno nobili de sindone seu de Ii lieo, portat ad altare : dc discooperto calice, recipit ab inde tamen manu eorpus , & ipsum ponit super patenam , quam diaconus qui dixit Passioneat , tenet in manu et & iple diaconus corpus Christi cum p tena offert Papae. quam Papa suscipiens collocat super altare ibidem extetita corporali. Postea calicem sacrista praesentat Papae absque lotione & tersione propter sacramentum , ne aliquid de fragmentis in tus esset, de nihil dicendo infra dictum calicem ponit sacrista. Postea praedictus diaconus cardinalis offert praedictum calicem cum mero &puto vino a de su iaconus oneri ampullam cum aqua . quam Papa vino commilceat, nihil dicendo: de reputet quod ista die emanaverunt sacramenta Ecclesiae , videlicet sanguis & aqua de corpore Christi. In quibusdam vero ecclesiis , secundum dominum Iacobum Gaitani , purum vinum sine aqua offertur , ut in puro de sorti crudelitas Iudaeorum repraesentetur de asperitas passionis Christi. Collocato autem per modum consuetum ad latus dominici corporis I calice J a diacono cardinali praedicto , offerat ipse diaconus cardinalis Papae thuribulum , manum Papae osculando in dando de recipiendo r ω Papa , ut moris est , incensat tam corpus Christi, quam calicem. De in. de Papa vadit ad cornu altaris , dc ibi lavat aliquantulum digitos cum aqua in duobus bacilibus per unum de militibus seu domicellis suis , vel per nobiliorem ibidem praesentem, ipsum juvante priore episcoporum qui servit in ossicio capellam et de ipsa ablutione facta , vadit Papa ante medium altaris absque confessione , prout dictum est , inclinat se orans de dicens, In θι ritu humilitatis, de erigens se vertit se ad populum dicens, orate tra me fratres , dcc. deinde dicit plana voce, ut moris est, sine Per omnia secula , dcc. de fisse Te igitur I sed ab lute incipit cantando, oremus praceptis falAtaribus moniti, dcc. Pater nostιr, dcc. de quando erit in illo loco , ubi dicitur , sicμr in calo O in terra , celein blans accipiens corpus Christi, elevat ipsum , ita ut possit videri a circumstantibus, de incontinenti reponit eum ubi prins, de in fine Pater noster respondetur, Sed libera nos a malo e sacerdos vero sub stentio dicit, Aman , 8c statim in eodem tono sine oremus dicit hanc orationem
I ibera nos quasvmAs Domine , dc in fine respondetur, Amen. Et tunc diaconus offert Papae patenam , ac deinde Papa frangit hostiam consecratam secundum consuetudinem , ponens de ea tertiam particulam in calicem , nihil dicendo. Sanctificatur enim vinum non consecratum per eorporis Domini missionem. Pax Domini etiam non dicitur , nee unus Dei cantatur, nec pacis Oiculum datur, nec post communio di
Communicat autem solus Papa sne ministris , non ad sedem sollem niter, sed ibi tantum eo die ante altare, ob humilitatem reverentiae de passionis Christi; de non cum calamo; sed cum calice sumit sanguinem ; At vinum post sumptionem sanguinis in calice funditur per factistam , vel alium episcopum . qui sibi in Milla servit; de sumitur eum calice in cornu altaris : & ibidem cum aqua, in bacilibus per unum. et
659쪽
militibus vel domicellis hortata , lavat manus. Et deinde depositis ad altare spinellis , cum quibus firmatur pallium & planeta, vadit ad 1edem altam nudam , di ibi deponit paramenta , & cum ministris & capellatiis ac clericis suis dicit Vesperas diei praeteriti, non cantando, sed legendo, etiam antiphonam Calicem salutam , cum aliis sequentibus deplalmis, prout sunt notatae in Breviario Romano, semper sine Gloria, desine capitulo , & sine versu. Nec incipit antiphonam ad Magnificat ipse Papa , sed omnia dicuntur legendo. quibus completis , dicitur, Christus factus est pro nobis , de e. & sine Drae eleson , & sub silentio dieitur, Pater noster. Et nota quod post ChriIttas fartus est , Ze e. statim Papa descendit de cathedra magna , 5c vadit ad illam alite medium aliataris , & nudam cum scabello: de ibi genibus flexis dicit psalmum Miserere mei Deus, e c. quo completo sine GIoria Iasri, dicit Oromus Re- pice, dcc.
Sciendum est enim quod ista die servit Papae in ossicio ea pellani unus presbyter cardinalis , videlicet ille cui Papi mandavit , vel cui prior
diaconorum cardinalium ex praecepto Papae hoc sacere commiterit.
Episcopus autem eardinalis servit, si Papa celebret hodie. Peractis ergo omnibus supradictis , Papa eum pluviali rubeo de mitra plana praedicta , comitantibus omnibus cardinalibus indutis campis laneis, duobus tamen diaconis cardinalibus antiquioribus sibi xslistentibus, uno a dextris, de alio 1 sinistris, vadit ad dictam senestram in qua consuevit dare Indulsentiam : de ibidem in praesentia cardinalium facit absolutionem more solito & benedictionem; postea dat Indulgentiam populo & omnibus assistentibus, videlicet de v II annis de v II uadragenis: quam Indulgentiam pronunciat de mandato Papae junioriaconus cardinalis, vel ille cui Papa mandaverit. Et postea intrat in
cameram suam , in qua pluviale Se mitram deponit, Ze vestes consuetas recipit et de cardinales absque confabulatione ad propria revcI-tuntur.
LXX v III. De ei scio sabbati sancti.
Notandum quod die sabbato sancto, in vigilia Pascliae, antequam dominus Papa veniat ad capellam seu ecclesiam pro ossicio faciendo , bis venit ad senestram pro Indulgentia danda more solito populo , scilicet de mane semel, & sero , cum vult ire ad capellam pro cilicio faciendo : ct qualibet vice portat pluviale rubrum & mitram planam dealbam de gari ullo sine auristisiis & pellis. Ipsa etiam die extrahituris nis novus de crystallo vel alio lapide, & benedicitur in capella praesente domino Papa per juniorem prcsbyterum cardinalem sacris indutum vestibus, cum cruce de aqua benedicta de incenso , legendo ora. tiones sine nota. ignis benedicitur antequam Papa veniat ad capellam. Hora vero debita omnibus praedictis primo completis . ut dictum est . Papa indutus manto rubeo & cum mitra praedicta venit ad capellam , cum associantibus caidiualibus qui sunt ibi in camera cum eo praesen
με, cum duobur antiquioribus vi conis cardinalibus sibi assistemidiu ,
660쪽
N t moris est , lino a dextris , de alio a sinistris : de deposita sibi mitra per diaconum eardinalem qui est a dextris ejus , flexis genibus orat albquantulum ante altare, ubi est cathedra cum scabello & pulvinari pa-νata. Et sacta oratione surgit de vadit ad sedem suam magnam , quindam panno nobili coopertam e de reposita sibi mitra sedet. Deinde veniunt cardinales more solito ad reverentiam Papae. qua reverentia fa-4ta, junior diaconus cardinalis , qui debet benedicere cereum , indutus paramentis albis , videlie et amicta, super plicio stricto , alba , stola , tunicella, dat mattea & manipulo, exit regias expellae I & praecedentibus
eum ministris cum cruce , concomitantibus eum capellanis de cantoribus & reliquis de clero & populo , vadit quasi ad finem capellae, & re cipit de manu acolythi vel ministri arundinem trium cubitorum & dimidii cubiti, triplicem eandelam accensam de novo igne illuminatam habentem : de ibi genuflectendo arundini, elevatis paululum manibus cum arundine , dicit cantando, LMmen Christi: de respondentibus omnibus aliis, Deo gratias , vadit quasi ad portam regiarum dictarum , de ibi secundo genuflectit, de plus solito manibus elevatis vocem magis elevando dicit, Lumen Christi; de omnibus respondentibus , Deo gratias , post anodum vadit usque ante altare, & ibi tertio genuflectit , de plus eleVatis manibus , elevando vocem magis dicit, Lumen Christi; & omnibus respondentibus, Deo gratias, postea ascendit ad pulpitum ad odinatum, de absolute incipit benedictionem cerei, & cantando dicens ut sequitur , Exultet jam angeliea turba ea Iorum , continuando ipsam benedictionem usque ad finem : fc tempore debito ponuntur per ipsum diaconum cardinalem quinque grana incensi in dicto cereo ad modum crucis. Postea tempore debito accendatur cereus de igne novo
praedicto prout in rubricis in dicta benedictione positis praecipitur &
Facta igitur benedictione eeret Papa descendit de sede illa, & va.dit ad revestiatium longe ab altari paratum , si sit ; alias vero, si non sit , ibidem calceatur landalia , legendo Quam dilecta, quae debent esse
alba cum pertis, quia ea non mutat. Deinde induitur omni ornatu suo
quadrageli mali violacei coloris, scilicet alba absque paramentis, cinctorio & succinctorio albi coloris , pectorali, fanone, stola cum pertis, dc ista non mutat tu uicella , dalmatica violacea, s interdum vestes istas duas propter taedium exspoliandi Be induendi Romani Pontifices consueverun portare albi coloris : verum tamen totum stat in bene placito eorum planeta violacea per diaconum cardinalem qui fecit benedictionem cerei, stantem in alba tantum cum stola. Et postquam Papa chirothecas induerit, Omnes cardinales paramenta sua recipiunt, vide.
licet episcopi cottam , amictum latum , de pluvialia ; sed planetas vi lacei coloris recipiunt et de etiam ipse diaconus cardinalis qui induit Papam , Papa induto induit sibimet planetam violaceam, scut de alii diaconi cardinales : subdiaconus vero non planeta . sed tunicella alba uti tui in toto osticio Se in MilIa , ut magis iit compositus Se expeditus ad legendum lectiones , de alia quae sibi illa die agenda incumbunt. Omnibus