장음표시 사용
451쪽
lorem frigus in eodem corpore prodititiam ' in hoc utroque tentamine non observavi ullam esservescentiam vel motum conspi
Postquam ambae hae misturae ad eundem calorem elapsis aliquo- horis pervenerant, nempe ad 6o gradus, eas secum permiscui, calorem Vero excitaverutit usque ad gradum Is , nam fortiori Oleo Vi . trioli sic quasi Aqua affundebatur, quae in diluta mistura fuerat, atque ita generari debebat calor, secundum experimentum aO3. s. a 20. Ad tres drachmas olei Uitrioli adjectae fuerunt duae drachmae Salis Ammoniaci, illico oborta fuit ingens effervescentia , valde spumescens , eruitans fumos copiosissimos, qui totum locum impleverunt , acerrimeque nares feriebant, adeo calidi autem erant, ut Thermost0pium supra ees positum ad Io gradus adscenderit ' cum interim I hermoscopium alterum misturre impositum , descendebat propter frigus a 6o gradibus ad 48 , peracta effervescentia erat maxima Salis copia soluta. Si autem quo temp0ru Sal cum oleo eL fervescit , Thermo metrumque descendit , assundatur aliquantum Aquae, illico oritur calor, & Thermometri liquor rarescens adscendit. S. 23 o. Quia hoc experimentiam cum oleo Vitrioli ct Sale Ammoniaco adeo paradoxon est, id in vacuo instituendum quoque erat, sed ita ut explorarem quom0do adscendens Vapor comparatus foret : proinde unum Thermolaopium suspendi supra misturam ad eam altitudinem , ut spuma effervescentis misturae illud non attingere posset, sed ab ips0 4 vel 5 lineis pollicis abesset: aliud Thermoseo pium pus ait in vasculo capiente Salis Ammoniaci drachmam; in phiala mobili misi tres olei Vitrioli drachmas : tum omni hoc apparatu tetio recipiente , eduxi sollicite Aerem, & per horam sic sibi cundia reliqui , ut ad calorem sequabilissimum reducerentur 'deinde in vacuo affudi Oleum Vitrioli ad Salem Ammoniacum , illico ingens effervescantia suscitata fuit cum copiosis adscendentibus fumis totum vas implentibus , ita ut vix gradus in Thermost apio cognosci potuerint, elapso tamen semiminuto magna pars vaporis se parietibus vitri applicuerat, pars deciderat ad fundum, pars implebat recipiens , quod tamen satis tum pellucebat; descenderat liqu0r
Thermolaopii, in ipsa effervescente mistura p0siti, a graudii 67 ad 46, manente liquore in Thermoscopio supra misturam pendente immoto in gradu 6T, ad quem ante experimentum haeserat : perstabat ad gradum a6 liquor in Therm0sc0pio misturae spatio unius minuti , eumque incepit adscendere , postquam pervenerat ad gradum 58 ,
452쪽
adscenderat liquor in altero suspenso Thermoseopio ad gradum 69r
immisso autem Therm020pio superante gradum 6o , adstenderat
liquor suspensi Therm0scopii ad gradum 69ά. Sed elapsis duobus minutis , ct liquore immissi Thermo scopii superante gradum 68: perUenerat liquor suspensi Therm0scopii ad gradum o. elapso iterum minuto adscenderat in utroque Thermolaopio liquor ad gradum o. post quinque minuta adscendit liquor immissi Thermolaopii ad gradum Ia, manente eo suspensi Thermoscopii in gradu Io. imo post horae quadrantem, & cessante jam effervescentia adscenderat liquor immissi Thermolaopii ad gradum 74 , manente suspenso ad gradum Io. Solet durare effervescentia ad minimum spatio 2o minutorum: Repetii hoc experimeutum bis, ut ipsi tutius confiderem , eundemque successum habuit. Vapor adscendens proinde iuvacuo calorem secum tulit 3 graduum, mistura refrigerata a I gradibus : in principio dedit mistura frigus, postea genuit calorem , in primis qu ad quietem magis magisque partes redibant , quamdiu enim validissima ct spumescens effervescentia dabatur, tamdiu aderat frigus. intercedit igitur inter eXperimentum hoc in vacuo ct in Aere aperto institutum notabile discrimen, quippe vapor in Aere adscendens valde calet, ct illico Thermolaopium mutat ; in vacuo id in principio non observatur , sed postea. s. 231. Ad olei Vitrioli tres drachmas adjecta suit Salis gemmae drachma, a qua nulla effervesentia , quae conspici poterat, suscitata fuit, calor tamen, dum Vel tantillum Salis pedetentim solvebatur , increvit tribus gradibus, a 6o ad 63. . s. a 3 a. Ad olei Vitrioli tres drachmas adjeci Saccari vulgaris susti drachmam, nulla visibilis inde esservescentia oriebatur; sed parum Saccari solvebatur , atque interim increvit calor tribus gradibus cum dimidio. in vaeuo etiam hoc periculum cepi; tum dedit Saccarum aliquam effervescentiam , ct calorem quatuor gra
f. a 33. Ad olei Vitrioli tres drachmas affudi Spiritus Salis Ammoniaci tantundem , hinc insignis & spumans effervescentia suscitabatur, illico tamen sedata, cal0r vero increvit a gradu 42 ad 9a, mixtura manente limpida ct absque colore , hoc experimentum ut& praecedens hyemali tempore institui. S. a 34. Ambas praecedentes mixturas ex Saccaro ct Spiritu Salis Ammonaci, calentes ad graduum 4 a , permiscui, hae denuo speciem effervescentiae praebuerunt, excitatis multis Aereis bullulis, ct caloris incrementum usque ad gradum 5a. Saccaro interea coeunte ,
453쪽
ADDITA MENTUM. 1 3 ct natante in medio liquore, destituto suo solvente menstruo. S. 23s. Cum ad tres drachmas olei Vitrioli affundebam drach.mam Salis volatilis Urinae , ingens, spumescens, fuman Sque excitata fuit effervescentia frigida, qua Thermo scopium descendit ex gradu 6o ad 44. omnibus manentibus limpidis. s. 236. Olet Vitrioli tres drachmas permiscui cum olei destillati Faeniculi drachma, illico perfecta horum fluidorum fiebat mixtura ,
nullus tamen inde motus esservescens, sed calor increvit a gradu 6a ad Io. tum eXplorandum duxi an Vitri0li Oleum adeo intime permixtum foret altero cum oleo, ut non amplius in terram ageret idcirco mixturae adjeci oculos cancrorum, mox assurgebat magna esserueseentia, calorem intendens usque ad gradum 86. picis tamen
simillima evasit massa, atque probe unita; expl0ravi an in igne haec flammam caperet, sed quicquid egi , igni alendo erat inepta, extinxitque prunas ad medium usque huic materiae impositas. S. 23 . olei Anisi stilatitit drachma mista fuit cum tribus drachmis olei Vitrioli, omne oleum perfecte mixtum non fuit, sed pars quaedam, quae in massam nigram abiit, haec in igne accendi potuit, ct artit aliquousque; mistura autem non esserbuit, sed produXit ali-qHem calorem, nempe a gradu 6a ad 69. S. 238. Ad olei Vitrioli tres drachmas assu di drachmam olei destillati R0ris Marini, dubito an in principio mixtionis aliquod frigus adfuerit, postea generatus fuit calor a gradu 6a ad Io, ianita tamen effervescentia conspicua excitata fuit, sed maxima pars olei Roris Marini intime fuit mixta cum oleo Vitrioli. g. 239. Tandem ad Olet Vitrioli tres drachmas affudi olei de lateribus scrupulum; abiit massa in piceam, homogeneam substantiam, sed absque effervescentia , calor tamen productus fuit decem
Quoniam in hisce experimentis aliquoties memoravi in Indice Mercuriali descendisse Mercurium propter Fluidum Elasticum, Aeri analogum, ab efferVescentibus c0rporibus generatum, necessarium erat ut cognosceremus, quantum illius Fluidi productum erat descendente Mercurio in Indice ad unum duos pluresve pollices, eorumve lineas : Hunc in finem menstravi Recipiens, quod praeter apparatum internum, S permiscenda corpora, capiebat pollices Rhenotandi c0s cylindric0s I 84. Index Mercurialis erat tubus diametri unius lineae, adeoque si haec vasis capacitas c0ncipiatur mutata
454쪽
tata in tubum diametri unius lineae , hic tubus longitudinem habuisset pollicum 26405: tubus Indicis est 3o pollices longus adeoque totus tubus fuisset 265 26 pullicum : Quod si gravitas atmosphaerae , qu0 temp0re laetum est experimentum , aequiponderet cum Mercurii altitudine , quam Voco a. atque aliqua Aeris nun cale- fasti portione tu tubo relicta , Mercurii altitudo post factum experiment m , sit b. tota autem Tubi longitudo vocetur i. Aeris vero relicti quantitas ignota ponatur x. erit per regulam a MARIOTTo aliisque demonstratam , a, a-b: : i-b. x. sive
'-- . Ponamus igitur Barometri altitudinem tempore experimentoriim fuisse 29, pollicum Rhenol. ita enim in nonnullis occasionibus se habuit: Ponamus insuper Aereum fluidum in Recipiente generatum ejusdem indolis esse, quoad elasticitatem , cum Aere Atmosphaerico, tum illud fluidum ad eandem densitatem ac fuit Atmosphaericus Aer redactum, in Recipiente occupasset sequentes pollices Cylindricos, suspenso Mercurio in Indice ad notatos pollices I lineas in hac Tabella , quam brevitatis ergo hic d scribo; cum autom maximas fractiones evitare volui , numeros Veis ris proximos tantum apposui.
455쪽
Bar0scopio ad 29 pollie. Erunt pollices cylindrici Aeris, ejusdem densitatis ac Atm0sphaera, in Recipiente generati
456쪽
I 8 ADDITA MENTUM. Ecquis non videt hanc doctrinam innumeris p 0sse amplificari experimentis , cum ad qH0dlibet menstruum, quo usi fuimus, omnia corporum genera quae Tellus pr0fert adjici p0isent: Est quam certissimum, fingularem corporum indolem singularia phaen0mena producturam,quae non nisi experientia detegere p0test, clijus ope latentem corporum indolem eruere licebit. Multo plura, quam hic trado , ct aliis qu0que modis, in corporibus cepi pericula, quae, ne taedium pr0lixitate creem, silentio involvam, arbitratus, pauca haec lassicere ad ostendendum, quam latus hic pateat n0vorum tentaminum campus, in quo quilibet facile cum v0luptate, I humi se e Xercere poterit. 0Juerunt perspicacissilini prudentissimique Florentini ex paucis a se captis periculis generalem Theoriam c0ndere, ex qua omnia phaen Omen9 explicarent, quae effervescentia inter se corpora edunt: fieri enim facile p0terat, ut universale non Dret, quod duo vel tria cor-p0ra, in quibus experimenta fiebant, c0nspiciendum praebebant: imo quamvis multo plura iustituerim, haesitavi semper, an quidem experimentorum numerus adhuc lassiceret generali d0ctrinae malui idcirco Fl0rentinorum prudentiam sequi, &, qnam nunc arbitror esse Veram omnium phaen mea0n causam, silenti0 aliquamdiu involvere, ut quae seriori imaturi 0rique aetate detegam, prius ad hanc tanquam ad lydium expl0rem lapidem, an quidem vera sit, eaque clavis, cujus 0pe h2ec Naturae sera feliciter aperiatur. Interim brevillimum generale esse-ctuum observatorum in praecedentibus dabo Schema.
IV. Fiunt nun nunquam effervescentiae eorundem c0rp0rum aeque
calidae in Aere aperto , ac in vacuo BoYLEANo, uti liquet inexperiment0 I 5 S I 6, capto in Antim0nio crudo Spiritui Nitrivulgari injecto, increvit enim calor in utruque tentamine a gradu 46
2'. Fiunt nonnunquam effervescentiae in Aere majores ct calidi0res, quam in Vacuo BOYLEANo : quod patet in c0mparato experimento I 33 9 Ι3ι , in quo Bismuthum a Spiritu Salis Marini Q Iutum in Aere, multo plus efferbuit, incaluitque, quam in Vacus, quippe increvit in Aere calor a gradu 4 ad os, in vacuo tantum
3'. E contrario fiunt aliquando effervescentiae in vacuo BOYLEANO calidi 0res quam in Aere aperto, uti manifestum est c0mparando eXperimentum a s cum 27, quippe Spiritus Nitri in Aere effervescens cum Aqua dedit augmentum cal0ris a 4s ad s3 , in vacu0 autem fuit
cal0r observλtus a 45 ad 56. ita quoque Spiritus Salis Narini cum
457쪽
Ferro esservescit longe vehementius in VacHO quam in Aere, nam inerevit in Vacuo cal0r a gradu 4 ad IO, qui in Aere modo dabatur
4'. Aliquando in Aere aperto nullae conspicuae fiunt effervescen
5'. Sunt effervescentiae, quae in Aere sunt calidae, sed in vacuo nullum calorem comitem habent, quemadm0dum fit a Spiritu Nitri solvente Argentum in Exp. I O & III. 6'. Fiunt quoque effervescentiae, in quibus nec calor nec frigus gignitur, uti c0ntigit cum Plumbum miscebatur cum Spiritu Salis Marini in vacuo, Vid. EXp. Ι26. Hinc liquet calorem non consistere in motu intestino partium c0Npus componentium, sed esse pr0prietatem ignis, qui singulare corp0ris
Q. Nonnunquam in corporum esserVescentiis, quae in Aere contingunt , producitur calor cum ab iisdem corporibus in vacuo effervescentibus gignatur frigus: veluti fit in oculorum Cancrorum esservescentiis cum Aceto, Vid. Exp. ΙO8 9 ΙO9. 8'. Aliquando in effervescentiis, quae in Vacuo fiunt, producitur frigus, qu0d non producitur in Aere aperto, vel minus saltem
90. Generatur nonnunquam a permistis du0bus corporibus magnus calor absque conspicuo partium intestino m0tu: uti fit cum oleo Uitri 6li assunduntur Aquae sive pIuviae, sive stillatitiae in EXp. ao 3, 2O4,aos,aO6. tum ab assu se Vin0 in aOJ, 2O8, 2O9 IO'. Sunt effervescentiae quoque magnae a quibus progignitur frigus , uti cum ad Oleum Vitri0li adjicitur Sal Ammoniacum aut Sal Volatile Urinae, in EXp. 229, 234 In hisce experimentis fit frigus, quia avolat ignis cum fumo: pr0bant
haec experimenta evidentissime, calorem non pendere a ta Ut V partium, sed ignem esse corpus sui generis, quo dato adest cal0r, qu0 a Volante fit friguS. 11'. Corpora, quae cum menstruis miscentur & esseruescunt, non nunquam plus solvuntur in vacuo, quam in Aere aperto; hoc constat
458쪽
aperto, quam in vacu0 uti imprimis patet in Orichalco Aquae serti
immisso, vide EXp-9 v n . 1 '. Generantur in esse rVescentus saepJssime Vap0res etallici, qui Aerem aemulantur, idque fit in Vase Aeris pleno ct in vacuo BOYLEA No : aliquando tamen h0rum vaporum indicium nullum adest. I 4'. Sunt menstrua, qHae in unum agunt metallum; in alteriim nihil , ita Aqua fortis n0n agit in Aurum, cum tamen operetur in Ferrum, Cuprum, Argentum, Stannum. Spiritus Salis Marini n6n agit in Antim0nium, cum tamen agat in ferrum & Bismuthum. Oleum Vitrioli agit in Ferrum, vix aut n0n in Cuprum, Vel Marcasitam auream: vid EXp. 225, 226, 227. Si quis haec Experimenta repetens, effectum aliqNantum discrepantem Ubservaret, hunc adscribat tempestati, differentiso Menstruorum, aut vaserum in quibus tentamina fiunt, p0tius qHam minus accuratae descriptioni, nam summa cum prudentia S attentione haec omnia pericula capta fuerunt. Nolui qu0que addere, quaenam pr0 ducta dederΠnt corpora, 1 nmenstruis memoratis stlUta, tum arte Chemica ulterius examinata,
haec enim potius Chemiam spectant; quam0brem ea alteri tempori loc6que destinavi : sussiciat in praesentiarum levem Effervescentiarum dedisse scintillam, ut alii qu0que incitentur Philosophi ad hane d0ctrinam pdliendam perficiendismque, ex qua n0n parum singularis c0rp0rum indoles erdetur.
459쪽
PENETRARI POSSIT AB ODORIBUS ET II U M I D O.
Circa O D; PS. Oleum Cerae, quinta essentia Sulphuris, EXtrae fiam Odores acum Urinar Caballinae, quae inter odores acuti stimo Spotentissimos habentur, si in phiala Uitrea hermetice Clatis a per bas ii ponantur, quam is Valde agitentur & calefiant, nequa- μm te quam tamen sensibiliter transpirant. Insuper tenuissi- mus ille Spiritu S, qui eXhalat ex cortice mali citrei Spiritur acerbi cum scinditur aut qui cum premitur, ex osculis tir tenuisti mi roris instar exsilire Videtur, per Vasculum Vi- Iathe, ii treum tenuissimorum laterum & hermetice sigillatum iram jubti- non transit in Aquam, aut cum ea odorem communi si V- cat. Eodem modo si sturnus includatur tenuissiimo Vasi ciuis Odo
Circa Humidum. Globus vitreus hermetice sigillatus Salis minutissimi &perfecte sicci plenus, postquam stetit decem die' fisium ivirum spatio in fundo cisternae, totidemque diebus in re-ctius se, si, positorio glaciei, non acquirit ponderiS incrementum, rupt0 globo, sal qui est unditur, siccissimum deprehendi- db esemis, tur, ita ut inter eVacuandum spargat pulverem.
.vitreo, quod aliquo in angulo cubiculi ponatur canis odoris equuS prope diei tun Vas sit, nullus e sturni odorem percipere edit.
460쪽
Diij j isti Accidit quidem Zliquando, ut in phiala Salis Vel mino cos' tantilla parS le 'issime humida reperta fuerit; sed hoetrari m arcuit penetrationem; si enim haec reVera daretur D. videtUr eam non in Una parte magIS Uam in altera esse
debere, sed semper deprehenditur leve illud humidum in uno tantum loco, hoc e Venire Veros millime credi potest a pauca ista humidi quantitate, quod in Aere mansit, atque Vasi instar soliti velamenti adliaerebat, quodque vi frigoris ex Aere exprestitan fuit.