Nouum testamentum graece ad codices mosquenses utriusque bibliothecae SS. Synodi et tabularii imperialis, item augustanos ... adhibitis patrum graecorum lectionibus, editionibus N. Testamenti principibus et doctorum uirorum libellis criticis, iterum

901쪽

Excursus.

Ad Maim. 8. 23. Marc. 6, r. et Luc. 8. 26. Quamluam et ipIeeoriana sententiae accedo, qui I te pandoni retia a tribus illis evangelistis narr. Ita ira rno arbitrantur: tamen sitie allo dubio auctoritato praeli. nci ε-stinorum 'o l l . . apti l Μ Etthaeum γεργam: νών, apud Marcia in vero et L.ucan γαδαρηνιώ, legendit in conliso. Miultoties in hac editione monui . nomina propria, et personarunt. et locorum, plρIacitae ab Origrue et ei iis sectatore Hi ron vino letnero vexatii ess . Ict coiivenit etiam in hunc locum. Auctore ergo oris uno IV, is o. I 4r. coss. 172. I P apud hos

tum legitur, intelligens lus est. Haec Origenis ani in adversio translata est in scholia Uictoris Antiocheni. ut viil ro vo c. ni. ad locum Marci . Vulo meain catenae in Marcu in editionein V ol. I. pag. 8a. 85. Alterii in pag 689. Postiiratur pag. ioo. In locis ab origono tentat s et

902쪽

μεταμειβομ ἔνυ της εβραιδος εις τήν ελλοα φώνην. Dct Da C elvmologia vicis ibi interpretoria pag. 473. auro in hic Theophanes γἴργεσα et νάδαρα pro tirio habet: ita Hieronum iis tria ista γζργι , Et γαδαρα pro uno videtur habere. Etenim do locis Hebraicis T. II l. pag. 186. ita reseri r 1, Gadara ii rhq trans Iordanem coralia Scotti opoli Ira et I'iboria deni ad orientalem plagam sita in monte. a d cuius ra lices a tua calida o erat inpunt, balanis desii per aessificatis. M ED . G rgma, Do,cos, qui a damnonit rus , ahantur, falNator ri fittite ianitati: Di troili eque super morat na viculus clerno Miratiir iuxta Ragnu in I ih ria his . in illi clporci praecipitaui stitit. Diximus do linc et supra. M Scit. p. t. 5. M Gu gnis civitas trans Iordanem iuncta monti Galaad. iiiii in tenuit tri laus Manasse. Et haec esse nunc clieitur Gerasa urbs inlionis Arahia H. Quidam autem ipsam esse Gadaram existimant. S d et mmng Aluna me ni-nit Gerasenora rn. .e Qtiod Gergesa et Gerasa pro lino loco habωt . ac ibi adeo acthue viculum monstrari ait, id videtiir Deislo in gratiam OH- genis . clia, ipsia etiam tradit. haec sibi peregrinanti monit rata esse. Verum Origenes aperie contra γέρασα ch spinat . ut quia erat nunc in/editione eius logitur. Sed de hoc insemus dictunt. ΓIeασα et γαδαρα loca esse vicina, noli licet dubitare per Iosephum T. II. p. 397. coli. II, 6a. 223. Γαδαρα et γέρασα memorat etiam Stephanus cle Urbia. utri citro vo in Cabillo ait dans: πολις κοίλης συρίας. . Γίργισα, tit equi terra arbitror, Diillibi alibi, tilli apud Maritia eunt, momoratur. Quin otiam Ioseph. I. M. In ea orans gentes ab Hetuaeis si octas si, ibiis et poliassionibus suis, de his addit: γεργεσαίων, sic et LXX. pro qlio alii dicit ni γε ζ γ ση- νων, πλην νων ὀνοματων ἐν ταῖς ἱιραῖς βίβλοις ἐυδε, ἴχομεν. ἔβραῖοι ναρ

903쪽

que suit, aut: nomen diseγισα iam Iosephi. igitur etiam Origenis aetate dudum oblivioni sta erat traditum. I eruntamen in liis valere debet Matinthaei et pra ollantissimoriam Codicum eius auctoritas. Marilia eo enitri regiones Galilaeae notiores esse debebant. quam Origeni, qui tanto ter poto post Alexandria fuga ia per illa loca Caesarea in servavit Pro Ma thaeo Iaudo verba ipsius origonia r ουκ αν .υν, προφανες ψἔυδος ἰυIλεγκτον οι ἰυαγγελις- ἰιeήκεσαν, ανδρες ακριβως γινώσκοτες τα πεζιτη, Ιουδαίαν. Duo hic adlaue adcloncla sum .' Primit m ergo. Ex eo, quos Origenes tam audacter trilaus illis Evangeliitia tribuu γεργεσηνών. eo liliunt non nulli .iain liis Aliclia elis. γεργεσηνῶν ex Ori ens de In tam venisse in Codices N. Toliatilenti. Ait Elatim: die Handy ch ten . cicimelchen γεργεση- ν ii elat, ind Insσ fiam me neuer. GLr Oragenra: mei-ves Eracla tens nivissct er sag nr ne er ala dino Han*hr 9ιon dra Grigm . I telas Har aber sine offenbare Liig . Ich a uino. te hier nur talos: Hena Aelatiliches mit Aehniichem vergit clien Heiden soli, lis War docti Matthaeus alter, ais origones. ιιnu in is non tyi dor Tot nacti Orag nes Ariti schen Permuthung gerandore. Sielio Einteit. in dis gGril. Selir.3777. Setts 6i7. Hic iam re4 redit ad accirratiorein notitiam Collicum N. Testamenti. Videamus ergo. Origenes eo lem in loco IV. rdo. Pidne , ut hic γε ξασηνων et γαδαρηνων , ita ibi βη νία Io. I . 26. in dubium vocat, legendumque celalet βη9α ρα. im in o . Ut βη Θαβαρα firmet, hunc ipsum locu in ara H γερασηγοῦν καὶ γαδαρηνω, aclseri. Utroque loco autem coniectura in suam defetulit ab eiyariologia vocum. βη-9αβαρα enim, inqtiit. norat oικον κατασκευης. Ibi ergo nescinyrrio baptisma Ioannis fieri debebat. Γέργισα vero norat παραικιαν ἐκβεβληκότα ,. Ergo hie necessuio Oiriltu, ab incolis proli ibet, liis prat linibus. Haec, ut puerilia et sciirrilia, ohitor. i leainus iam . qiii Coclicses Io. r. M. ex Origena adimiseri ut βηθαζα, βη Θαραβα aut βηθαβαρα. I ii pilai enim modo in illis tam praestantii iis et vetustis Codicibi linigenis i gitur. Sunt er mulio excellentiores Coclicibus T. Teli tanti otnisi bus. Codices N. Testamenti ergo i Itas nu ira Origenis ait naiserunt 'Ex nistis omnibus uniis L. simpliciter. Nam d. P. et g. in margine no

904쪽

omn M. Orageni ergo reptagnant A XII. Cod Ices mei et linus c. qui ta- nititi ita ex correctione habet. I ii a priorem emtionein ria ea In P. u9. So.

Post priorem editioneni hoc loco constitui odices VII. Ex his tres corrupti. qu.tituor exhibem βη λανία, in his divinus Atiguit. 4. Accedit

ita; ens itum euus apud VVelitenturn. I taetri apud Birchi uiri, clui hic plures Collicus coli Iuluit, quam in aliis Iocis. HOC autena loco non praete ' mittentia sit tenteritas et aut lacia I clao linitarum Graecorrum , ex quibustio iiis . qua in ex Origeno laic aliqui Codices corrupti sunt. Et oni in Ori*Ρris S , cIMI arne n aiactor eIt lectionis βη9 αβαρα, ita ait: ἰ, πασι τοῖς μντι γραφοις κιλ- - βη Θανία. Illud σχεδ)ν oratorium et ni clivuin est, non criti una. a) παρὰ κοῦρα κλέψι βηροανίαν οῦν ἔγνω αεν. Heracleo inina ante Origeneria interpretatus fuerat Ioiannem. 5) Iam clasuo a Uit origon s : ἐπεισροην, μή γε ν βηθανία αναγινωσκειν. 'Επιί-

905쪽

stiles et relivione Crati Ca. Quaeritur nunc etiam, quot ex Origens apirii Marcia ira Et Luca in habeant ; Nam do Matthaesγεργε 1,ὼν titilla est Hic eni in Cossicus N. Testamenti conis

seniliant. a c. ex nieia cluiclem, duo tantum ex Marco aut Luca laabent

δαρηνοῦν. Marc. ergo S. t. ex ineis omnino oninibus duo soli habent γιργεσηνων, etsi adeo scibolia itao ibi situ pro eo. Luc. 8. a6. unus solus

ex o initibus ni eis habet γεργεσηνῶν. Nequo vero hic ulla necessitas cogit, ut γεργεσηνῶν .R Oii gene potius . quam ex Matilia eo translatum cretia iir, Cum P r. lesertim nec ex eo repetitum sit. nil ex II. N aiat I .uc. . Lli ergo haec paucorii in Cocli . corraiptio ex parali lisino , ut vocant. Oria. Cuiusn odi cormiptiones pili res sunt. niaxime in

Evan 'oliis. Quot ergo Codicea ex meis corrupti sunt vel ex Matthaeo, vel ex Origene Z Diis omnino, et in liis Cois ex x. qui i r lite Corrupi iis en Euid vero antea, in notitia Codicum, ut co ruptura . notav xain. Apuit VII et itentiam et Birclitum ita sere otiana I. ies liabet. R Aat po Aretria cita aestio de Origene. pragmonia eius et ita quidem sunt a viris oratilicis Iirnis, sed ex Codicibus paucis . recentioribus et corruptis. Ipse. cum in bibliothecis Mos auensibus et aliis ingenteni copia in Codita cum vetiistis Itinorum ac praestantissimorum inveni sie in Girysolii, rni, Gregorii diagi. in aeni et Basilia M., tamen Origenis non nisi tres, eos ille P centiores . ac rie integros quidem, invenire potui, ta .rretii studiose qua si vinem. Tanien quorundam levitas et temeritas lot. Ian, lire praeitantibus Collicibus N. Testa inenti opponit vel Coclices Origenis . vel . quia his nulla aiutoritas tribui pol sit, Origene in a leo ipsunt. Id qtiam ricli. cu e fiat . Per l, intelligitur. Nec ellitii ora geries, sed oti genis Cossices Cum t olli cibias F. Telia inenti comparandi sunt. Cuni enim hoc senIa oris eires a Pyellatur. Uodices eius. non persona eius interligitur. Sunt autern iit his ' sis Origenis duabiis paginis, ite quibus laic sermo est. notabiles Codicum errores. Limitur enirn βη Θαρα , βη9αραβα et, haud dubio ex ali luibus Codicibus N. I elia inenti alit Chr, lotio iiii. rectius βηγαβαρα. Occurrit hoc iplo loco alia i tiam, vere porcina , lecti O , σι

γε τε

906쪽

Excul Stas.

ωrinae, nomina ista consulto permutabam. Ut censearn, xiqit ipsa

tali favesiit. ii hic conlulant Latinulas, Origenis simios. Quid orgo isti Scilii et in tribus illis locis vulmata I Atina ciuiti reliquis Laticii sitis apti l

1:latii i Inuin et Sabatieri uiri non Gorgisnorιιι n. sed Geraris nomini, repu-gri .intii us N. Tollante mi Collicibus Graecis orati ibi is, es xhibὐt. Quinini ino Ili proiiymus, ard sent IIi: ius Grigeriis an ator, tit suis παιοικοῖς πratificarμtiir, cum ipse et in in Geroes noruin a puci Alaritat euin trivenisset, piosecrias est in Palaestinam, sicuti Ionas quondam ait Nin vitas, cura.vit suti, ut ab pilis regio uis incratis, non quulem tentorιtim, σκηνη. Iori.

4. S. 9 se I mimιlus aedilicaretur, ac sibi rii ora luaretur, qui duplici nonii ne Gergesa et Gerassa appellaretur. Iam vero, si Origenes, iri credibae ost. Pr ,baverit qui Collices N. Testa inenti ex eo corrupti sunt Scilictit V 'ollionii D. et qia idem in tribus istis locis trium Evangstina-Ditii. I raeterea in Ilarco Vat. Iaae. seu B. et ita Luca iden . in Latino vero etiam V M. 559. hei sit Q lso nach AIicii adlis: Dιe Han chris,

o Ita tamen habet sere etiani Hieron urtius in de nominibus Hebraicis T. IlI. p. im. Ger Heus tini tuo, Gergesaeire aut Gergesenus. co

907쪽

Excursus.

rnum. Theophri actum, scitoliatias Graecos et contra universam receii si nem occidentalent. Docte et acute de hoc loco itisputavit Gries laetichius

etiam in commentario in XX. priora capita Matilia ei p. 9o - 9a. Pag. 8. Mattia. I 6, a. S. Sctolia . quas Ivet Ilenius memoravit, viarunt ius pari erra edidi in priors editione. sunt ex Clarisiit. Un . 64 LIn Codicibus, i tui plenissima scitolia aci Mariti. I 6. I-6. la aberit. Priato legitiir scholium ανεπιγοάφου' καίτοι διαφώνουντες - Aliai lio e scholium demuni incipitini: ἱιτα ἐλέγχει, ill- quo tutioiant i cliolio ibi antecedenti : Σα καΘ' εκατην. Secundum scholi uiri inscribitur: του ἁυτοῖ γενια πονηρὰ ad ὲις αδου, et in aliis. ad την ἰς ἰλ. . ,. Notabilius est, quod hiuius loci rue minit etiam Basi- Iius M. I. 55. smi in emoriter. Ergo ita rufert: ora χειμων ἔσαι. σονα ζει γαρ πυρραζων ε ὀνρανός. Basilii Iocus repetitus eli etiani tu . Cateria Corder. in Matth. pag. 54 I. Pag. 587. 42. Praetermissis . citras In hae et in priora editione clixi, addo solum haec. Orig. in caten. ori . ait Ioannem P.

quae ibi adduntur. ita iungenda sunt: οὐ των πολλοῦν του νόμου ἰ,τελοῦν χρεία. Nam verba καντα το γραμμα , per παρένγεσιν sunt explicanda . NeC enim γραμμα νόμου hic notatur, leti γραμμα εὐαγγελίου. Scilicet Matth. 22, 4 . Origenus latine locum ita corrumperet, in caussa suε-riint Digidissim ot pueriles eius allegoriae. Nani I. l. Maria eli lina Ooeccli si ae lirilitanae ex gentilibus; Martha circii inciso rutra ; Lagarus, eorum, qui secumlum Ps. 37. ad inferos descendunt. Martha ergo περὶ πολλα ἰyoρυβιῖro, quia iri ulta fiant mandata legis Monicae t Mariavem paucis Hudebat, qtrod secun tum Mailli. 22, 4o. poli Cis opus ethpraeceptis ad consequenda in salii teni Haud clu iis ori =enes retinu Iset, ,οι , nisi apud Mattiraeit in l. l. duo praecepta metrio rata ellint. Eri; ex . νοο secit ἰλίγων, Eodem iure poterat in serre δύο. Sud iliuit m luit Has Origenis nuoas cum alia. ita in Basilitis M. secuti sunt, ut et in alii a Iocis iactu in est. Laudat ergo Baii l. II. 2DI. Hαζῖα, μαρ3α, μιριμναε καὶ τυρβα η πεδι ποδ λα' ἰλίγων οἱ ισι χρεία ἡ θενίς. Hanc lectiori m. ex mea sentontia, recto a piaci IIasiti in defutu Iu doctilli is o litor. Videtiit autem Basilius illi plicetra lectioneni riotasse, alteram Origenis ὀλίγων. alietarii Evangelii ἔ,ός. Sic ruriri re Ptit ii id. 565. atque adeo uir uiri, qua interpretatur. At viaim vero extudem locu in tractat et interpretatue

908쪽

Minimo ergo ighorabat veram lectionern . altiora tan eiI, ab Orio ene invecta. pro tempore, ut asceta, utebatur. Ex Codicibus soli quatuor lite corrupti sunt, qui nec inter se Consentiunt. Naria V, et lienia L. Ot t. lia

ergo aliam lectionis varietatem. Fonne veri dissent iis hic quoque aria guit corruptionein 7 Ex istis scitoliis pcirilere etiani Tlic Oplaylactuin, iam monui . Alteri alterum exlcribit, iit ii olim novi critici. Admirabilis est constantia in eorum Codicum. Nani si etiam, cliit scibolia ista ac tecta habent, in quibus illuc l .λίγων vexatur, tarmen iit non receperiint in contextum. Acco modultir tola lautia i loci crisis uti itisque edi licitiis insas Matthaei II, 25. et Luz. Io, 15. Nain ibi quoque allegori cas et livpo theticas interpretationes. seu Cavillationes, Graecorum Patrii in tuebas d clerunt. Ac sic ita locis pene inlinitis. Utrii in vero Bli cluis ilicat, cellii ingemus Codicum ex scholiis. an eK Patribus corruptum eno, ill pro Deioidem est. Fons enim idem est. Per mo tarneu sis , qui nulla schiolia

nec tractariint, nec intellexeriint, neC Ie erunt. NeC viderunt. cpii latas quo

Patros ex indicibus solum noti sunt, sic illi ipsis Placet, liceat argiliari. Alius orgo dixerit, ἰλίγων h. l. et t. ex Origene, alius ex Basilio, alitis ax Cytillo, alius ex scholiis. Hoc nehio certo desintro Polost. praeter illos ipsos scribas, qui istitit furtim inlii lemini. Nemo aut erri sur tuba a fit

tintinnabulis ligna lat, cum spoliatum exit. Cressibile tamen est, pri inciid venisse non ex re itio to , sed ex vicino. At qui scitolia erant in vicitio et tu pronitu. I s his logori a clatis Hon cerio. Numit Ianaen clixi. Omnes corruptione, , Ex scholias veni R e. rati s eX Patribus, aut aliunde.

D. Basilio vide hic continuo ad IO. I, IS. Par. 388. Griesbactius opinat tir, preces dominicas apiria Lircani inierpolatas esse ex Matthaeo. Ompareinus lite iam duo alia interpolata

D d ii loca,

909쪽

loca. ae videamus, iliit Codices, tibi interpolati sitit. Matthaei ergo rap.

autem lianc appen ilicem lectionis eccle Iiasticae . dnilum docui in mea 'priore editione. Qui vero Codic s ex meis interpolati liint. Evangeliarium b. ac praeterea O. 8t X. estros dilos ritillibi auctoritato pares clixi praestantioribus meis. Ex iis . qtros poli priorem editionem comparavi. nulliis ista hal,et. Quot veri, Cod ces , et lieniani hic interpolati si in t 7 C. E. II. et viginti alia. Apud Birchium undecim. - Rurissus Litca x7, 36. ex Mat Iliaeo isernere interturn est. Hic in culpa suerunt Codices scholus instructi. Interpretos enim hic simul, ut alibi iam pius se locum parallelum Marabaei interpretabantiari Oimittunt ilia maxima et praellantior pars ex meis, maxin us item numenis apud VVetsi nium et Birchi urn. Qiuomodo ergo late probabile sit. Codices omnino omnes ex Ilatthaeo interpolatos esse praeter paucos et in salos V 'e stensi D. L. r. 57. Coib. ct apud Birchium Vat. 359. Graeco- Latinus. 36o. et Esc. a. citii tamen nec ipsi iister se Luc. II . u. consentiunt 'Accellit, puod Origenes, et, eius auctoritate, scholiauao Graeci, ex qui-btis haud raro ali iiii odiem Graeci corrupti sunt, illa tollemia esse. liseriis verbis adiriliant. Nani Latinissae laic omnes Hieronymum . co eum Origenis sectatorem, secuti sunt. Verum praesta citiores Codices Graeci, nec Origenis . nec selaoliasiarum temeritate moti sunt. Immo Hipsi Coclicet, qui illa ex Origene ropetita scholia reserunt, hunc totum Iomina in contextu incontaminatum sistunt Ds Mosi uensibus dixi in ectitione prior . Adilo ia in de iis, quos novissime consului. Ex iis ergo

ni illus omnino alta in coli textu tollit, cum tamen in uno, Au st. 9., Luc. l. 4. vocabilium πειρασμην, laaec legantur : μεχρι μεν τούτου την

genes hoc loco vix videtiir liberari posto ab p etfidiae ct inendacii crimine . cuin ptaieserti in ici locis pluribiis suspecta sit fides eius. Ait eum

tantθn closeiideli turn hoc Oxco ri possit. Forte Clemons, aut Heracle . aut Basili te s. alit alitis ante cum preces dona iiii cas utriusque Evangelista otia murat in t re talu , ut ea, illiae a pu i Lucam legerentur, Praetermiserit, tari lia atri esx Matilia eo nota. Et si vero Otigenes hoc ri odo utcun- lilo it ei licti pollit ay Persi liae crimine, a lovitatis criim ne tamen nullonio lo libi rari potet t. Illures alitent antes eunt tractasse Evangelia. vix dubitari pollui. t erat leone in certe non lotum evangeli irria Ioariliis . sed et Mattia aut . ac fortasse Lit ac satio lite interpretaturi es , Conltat ex

Clem. At . p. 5oa. Idem ex eo dein p. 5ob. suspicari licui cle Basilido.

910쪽

Excursus

eu us ibi memoratur libor vicesimus tertius rων ἔξηγητικῶν. Ad hanes picionein do Osigeno et cis corrupti me liuitis loci cluralis sunt ab Hieronymo . clui ea, quae Origenes temere o Niriit, ita exeu Liro l olet. at ea nota dicat, ac ni illa' interpretatione imligentia. Vide supra ad Marit . I 6. a. pag. 78. Si autom Origenes tam hic, quam alibi. aporis ac bona sic o xoluisset, Coclices , quom irri auctoritat movebatur, in singulis locis no ini nati ni appellasset. Id autem ab eo nullibi saetii mella, bona suto iesios, iii si aliquis hiuc trahere velit duo , irps o loco . in quibus Heracleonein, noc euin quidem satis accurate. notat. Ergo Codices ora genis eius ipsius culpa prori us ignoramus. Caussas, cur has preces Cor. iiptao sint. aperiti in prioso e litione ad Lucani pag. 5os. Scilicet iliterpretes fias duas preces pro diversis hiabeba fit. ac illas quidem, apud Matthaeum, Plebeias. has vero. apud Lu Cam, P ρὐtolicias credebant esse. Ut autem pro diversis haberent, levi malo ar uimento moti sunt. 'Εκείνας ναρ, inqiliunt, nimirum . apti l AIatiliae uni, ἰν τοῦ Ορει. ταύτας ἐν τύπον τι δε ιδίδαξιν ο χριςός. Cum ergo latio rict arguntenti ii ,nacinio tum illi similes essent, data opera eas reddebant dissimiles . non

nulla temere omittendo.

' A l Ilaith. Is I9. xo. verba κόφινοι. Io. Aug. Ernesti, viret ingeniosissinius, et eruditissimus, et in primis Latino clitarii Issinus, disputationem , Iroc est, ut vulgo it niunt. Ic:rmium iubitariuna ad mon-ιIIanduin yrUostmn. conscripserat. de Origeno grammaticas intο-pretation .s alictore. 'iri divini ingenium et 1 acundiam saepenuria ero et in aliis, et in hoc scripto ait miratus sum. Arbitror tamen . cliteirilibet

Emieltio sit nitorii Deili raso otio clis phitationem . si velit. ae praefertina . si Origenem legerit. conscribere possu, de Origene ineptarum, scurrili una.

vesanariun et i inpiarii in interpretatio itu in auctoro summo , maxi in o. Ire gratiam tiron tun Gries bachiariorum , quibus Originos a critico acinnino et Crrii ea icientia ex recensione Coifi pluterilium Pt Eta Mni iam satis notus eii, clito soluin ilic exenipla graininati cariani iriter pietauioni in eius memorantia sunt. .d recenta sint ilia enina itui vis in eo m perire poterit. Se l lin ira verna Cirta ut senilum est, tit idi liron rno intelligarat. Ori

라틴어 텍스트