Io. Francisci Pici Mirandulae et Concordiae domini De auro libri tres. Opus sane aureum in quo de auro tùm aestimando, tùm conficiendo, tùm vtendo ingeniosè & doctè disseritur. Cum explicatione perutili & periocunda complurium, tam philosophiae quàm

121쪽

ner titist mentis incumbunt ,preterquam quod male auditius ben ' in i tutis hominibus, proprio etiam feleratae consilentiae morsu torquentur, si quo Iadto inter diaua iure poterunt numerari. , quasdo etiam paratae ab attauis usiue diuitiae possunt eripi facisi e , r gnam principatus sepe mutari hesit nemo, qui no uit etiam mendicatum vitta carthaginepanem,at eam artem , quae in an mo sani hominis est, quis asia rit, quaad vixerit ' quis prohibebit ubi τbi te rarum fuerit , modo ignis adfuerit , m certi non defuerint aut liquores aut pulueres quo minus aurum sibi non consciat, certe quod multis hominum mistibus , Germani Pannonj ueprincipes multis mensibus eruunt e montium steluncis profundi is, quodque etiam vix triennio magno classes ibiparant hispaniarum reges cum e Bethycis db Lusitanis portulus oram fluontes atlanticos indicos futitus metiuntur , ut ignotas inusant regiones auri feraces, id artis aureae compos, m minori impendio parat, oe maiori cum lumero ,saucisque diebus vel domi vel in hospitio conssidens paruo, etiam saepius ministrorum fami litis, quam rem uiri in eis , quae ante citauimus aureis argenteis iue enigmatibus carmine placuit significari. Diues agri diues picitas me sis mauia Praecelsa m regni nunquam Ut me iudice diues,

Nunquam etiam diues puppi Esteius lyber

122쪽

Ter mare allantiacum Boreae contemptor maustriusque coloratis gaos conuectet ab Indis, is autem diues celso cui mittit Olympo, Eternus genitor votis opim e secundis,

uicquidmortales possunt, cum lumine recte es, ymbatus Messanamque in corpore sano .entem habet, externis etiam quae commoda visa Non bona Chi Isippo rebus vastatur opimis, Sed quando humani generispars maX UM , Heu misera argento semper metitur m auro, Ditior illi quidem, nun a sim creditur areata, Sui plenafruitur, oe abundat vir=que m tal , 'cceptorique domi nummos aliena remittit, yn regna τι numero, numerum reserata tuis data . Vultiplicet, lucri que nouis, nou enora iungat, E princepseopulusq; rapaxpredentur, data erganturpelagi,m bestis rapiantur iniquis , Hic mihi semper erit diues, magis Isie caminis sui trahit eproprist argenti pondus m aurie nnua centene se per et quod nora menserique dolo prauo me uisen aude ma nataympense fetus pauca Jaucrique dolus

Quod lucrum nequeunt reges sopiatque nec hostes ali auferre, aut vasti inclementia ponti Purgamenta obstiam flavum vertit in aurum

auomodocunque fibra , ob sibi conficius ipsi

123쪽

it 6 L I S E R Ut satis appatre a, quod attinet ad ternata, JEumfacile omnia tenere, qui tenuerit artem auris ciendi , ut in casfm pandoram sitim suam iactauerit antiquitas fabulosa , . ostentaverit stula famo

ΙQVOD AURUM MODO F C TITIUM NON

sit, quod nec licere vendi probabilius videtur , sed factitium & svncerum deterioris non sit inter medendum conditionisque natiuum&sossile, sed saepe melioris. Cap. V.FFERR ET etiam is mustum mortalibus intermedendum opis modo ferat aurum aut aegrotis aut sanis emolumentum, siquidem omnibus qui prestantiores litteras

nouere notum est aurum arte confe

ctum verum sit, eius esse prorsus essentiae siluespe

ciei, quantum spes communi use dignoficitur cum eo amro,quod aut elicitur ex terrae cauernis, aut defluminum colligitur harenis , m easdem iliud habere ad commmnem usi improprietates,quibus pollet aurum defodinis erutum metalgicis eorum enim explosa flententia est, qui cociliare diuersas opiniones eo moliebatur, quod coced bant alteru arteseripose,negabat alterum. Neq; enim unqua insus qualitatibus mestprietatibus mauis

124쪽

QMdus inuenitur natura corporea, nec in cognitionemra alicuius essentiae, sis natura siquisurperuenire o uapossi/mus eis abollis dot As. CProisil e hytiit a s totiris ea dem ipsetis conditiones, quae qΠamquam multae R Irre 2 rio voca L M, A cc.α, ἰα ίoc Vi acciae mia nuncupaturo ad cognoscendum idquod si, vidi licet res naturam , nos Iuuare si vero aurum arte conjectum eandem teneat essent mm,tensiit quod i confluam eas inqualitates cum eo, quod natura peperet auro , atque ita ejusdem prorsus erisprecis o tanti aestimari uen aeque sic bit, omnia drramus accidentia quie quidem ab auri traritaninperitis queant interno sici,non earum Τuaedam,aut

etiam plurima,quoniam sivclunum desset ad inigritatem , id fast tu nomines peIIam haberiposset: ου Franquami qui de moribus di utant,volunt litium auris v argentumpro fet Do quodsi isticum dicis

kt,vendi hcere,etis rhon tanti veneat,quanti iure nedum est, irato aestimetur ndilominus, quoniam aliud pr.esi fert primori aspectu,alu estat clausim in pen trabitibus,res estplena perici, propterea nunquam intacorum ego sententia edibus manibusque conressirim, qua loqui lepos ut minus prudeles, quorum magna paraversetur Inter morteses,aperte deludi. Accedit huc quod , si ierni uidetur raudoismis hominilus simita quaepia is furti ques mone per confection m alites,ig nti . quescit ly, quod Fbjxcu nuncupatur. P a quo τω dic,

125쪽

uerssunt muni aes edi oudeaeque metalfi, diuersique artes , t abeantur oesinit quae alterutrum parantἰ quoniam altera praeceit, subsequitur altera: nalilominus impo lores faciliorem vi intur doli, mali, viam n

Eli, qui mi tactum iam sali ni fusum, quam qui legiti

mum cona itur peruertere mixtione deterioris e numquam vero malis hominibus augenda j8facicndi m lis j commolias, hac de causa fortassis magnus Albertus dum artem qua mutantur merasta tanquam ueram

reliquiset, eam ut sesam se italis, qua colores tantummodo vel auri vel argenti m ntiuntur artifices pluriami , qui ubi fulvum auri pastorem oe alborem argem reum putant si minoribus indus' metallis,exultant meluti compotes artis faciti, emptores plane ludificat ture con lare quoquepotest uirisprudentitus ,siverumeni aurum, quanqua actitium, non natruum, dummodo ictitium falsum seophisticumue nonsit, exhiber os nixtu cibis alexipharmacis , aquarum de otis, non secus, ac id quod erutum dicitur e latebrosis terrae cubilibus, multoque etiam Ttihus, quam quod nota principum,aut R.Psigna hoc ipsum quoniam multos latet, idnegoti, latius explicare tentabo noui enim qui tametsi aurum conficere norant, docere tamen eius con ciendi artem amicos m asines recusetant , n abuterentur ea scilicet veriti, hoc εἴ nestititium amram aut vivi argenti aut alicuius rei, quae noxiaputetur

: si ea

126쪽

si ea vescamur, naturamsaperet. Audierat enim fost sis illud, mi it argenti θtalia pondora Tisi, CE ret ut celerem viveminata necem, oe facile quoi --dam legerat libros, a sirmantium proprietates natiui auri,praecipueque letitiam a ferrentis oe repugnantis leprae,no n reperiri in auro facititio, quibus tam rite repugnauit Timon inter disputandum de rebus metheo logicis, quam perperam admisiit a bologicas imagines ad auri confecisionem accersendas liberauerim ego eas qui ha Upicione laborant ab omni metu: nam si verum est,aurum quodsi per artem Teram auri tenet effinita,m quod Hi sequens accidentia omnia, quae Aldu n ruram fluunt ab ea, ut ante monstrauimus: ego ρο iaritiam a ferret, modo eae sint partes auri, stes aduer abitur l prae sis aurum id pertinet; At dixerisfortasse, in aurum quod ars moe tur m visum argentum os alius quoque res uenenatas ingredi. Alfirmauerim,rg οὐ rebin eisdem immis in terraesidi us alti umpro re

ri . Deinde subd)derimpossi per artemfers arinum multifariam ,non uno tantu modo. Adiecero iduo quae forte adhibentur ad artem complendam venenata fomenta, non ad essentiam rei quae si ea pertingere , sed haberi inter inarumenta trans nutationIs huc, stes /Lud etiam, attulero uiuum argentum, cum vel in aingentum sit dum, vel in aurum est redactum, ut via

uum argentum esse des t , ita Letalcm ammisisse H iij propriem

127쪽

Inv etatem , siue ea .fluxerit de occis a qma litate jiue, ut pia uti e Gerto de ma et fesso acumine , quod exfrigore ζυ ίumore coaluerit. Nam n, si gradu rigoris, humorisque sicundum superare notari, nerasis tamen ob id nocere decretor, quaquam fimi qui malimino JWgida vinum argentum sed talda se natu re, idque

tueri contendunt: neque autem ommiserim permultas, conuersiones, ea omnia quae venena a dicuntur purgari beneficio ignis, m alia formam,alamque naturam induere , quod sane contingit etiam in subterraneisis ec tu, bisulphur, aes, Truum argentum convcniunt

ad promendam substantiam aura I Quod quanquam apud eos qui contra sintiant saluberrimum habetur,

tamen ea quilus consciebatur antequam mutaretur buersam naturam esset nactum, etiam apud eosdem inte iuxta computabantur,si dixeris habere in se rerum natura arata Τπpiam alex harmaca quibus careat ars. Dicam ego, quiseam est, qui conbuluerit sem naturam, cum pareret aurum quis percontaripoterit ob-s etrices naturae ut adpraefriptum noscere queat, quaenam auer antur, quanam repellantur, quaenam sint

ab omnis itione libera, quaenam sint quae priusquam

conueniant tu id operis, ammittant virus, quaenam

snt quae inter id parandum, aut poliquam istud ess cerint, exuantur eo , confirmari possent haec exemplis

128쪽

I II

animalium, quae ijs vfuntur salubriter, quorum esu

necarentur , alia in causa es coquendi os transemutandi uariauis, a iuuersa manans animantis natura. Atque iterum me lis uenenatarum rem utipossim

quae mistionibu, concoctionibusque quibusdam evadunt saliarica, ut in theriacis antidotisque plurimis plane compert- ear contra quoquest, ut exsalubribusfant perniciosa , nulti adiecta forinsecus noxia qualitate , fit in exemplo gastinaceum ouum, quod crudum si fuit plerisque omnibus excitat nauseam, silcniter codiam ut sorbitioni fit aptum, mirum perquam est salubre , si penitus induruerit igne nimio inter aedula noxia

praecipue numeratur. DFultat enim non tantumsere uaria rerum mixtione uaria natura, uariaeq;proprie

tates emunt ex contura vel nimia uel min m. Ad haec cum jactitium aurum non tignatura naturati per humana cognitionemaboqui nec esse, nec dici osset eiusde Jeciei si diuersis acciderisus, re ducut ad rei nubflatia cognosed cerneretur,cu inqua nodstinguatur, 'ia nudiam est periculu, iam nulta causea periculi, Quoniaaurum,quod coquendu in cacabo ponis quod dis, quod gercutis, quod insubii sima ramcnta cascluod in aqua mergis feruentissima bubedum, nescis iuprorsus e .usceribus terrest errutum,an hominis arte constitum. Adde m antiquitus escis aurum aliquando si alloqui

yietissitan.apud plei Milue , ab omnibus locis genu

129쪽

etivus homo reperiretur, qui factu, etsi arti hos , octingenta iussa volumina, prχλου pir uprat tragintat Liapraecepta ι spe, cum antiquitust inquam sit essedium, quod oe experimentis iam probauimul. 2uid labes tu aut cause aut argumenti uti factitium anatruo doscas. Numsigni mrant intina nota,cuomuita vetu fas ut aetas nostra signatat aurum nota virorum principum, ad officinassubhcas convehelat e cernendom. Non color, Index enim lupistisnquam honio rarius arbiter Interpares colores pro neutro dat litentis . Nonponiti,quando quidem bilanx non divergit ab examine. Non teneritas, mostitudoue, cum utrumque lectenti tractantique non relusitatis. Non eis citus,namque aut comesso aut epoto auro, id iure non potes adpriabere, quod alius diuerse a rubet rei, ratione nul pacito leuiore: cum enim plura simul non storsum assumuntur

ad quidpiam es iciendum ,si diuersi promtintur ess Llus,

cui natura rei diuersitatim eam debeas ad ribere, creto non moueris, nisi diuersas rerum iliarum naturas quae simul conis neres orsum perca ueris nuquam enim de rit Ocasio quod alteri adpribitur, ad crdendi alteri, tantoquest se ilia praebebit amplioriquanto fuerit aut maior mixtio, aut magis numerosa congerics. Itaquesi sis di linguere uerum aurum quod partu naturae nacitus es deo 1uod idipeperit artis industria , nunquam rite propinabis

130쪽

nabis aurom. Iam aut omne fabrndum noxii siquod pium d athr influbre, cum non I abeatur,et ii vidimus legitimum . cerniculum, aut omnesalubre aurum, quatenus aurum naturae hominum conuernire dicatur, aut omne datam, si alterum A altero non scernis, uel lapide fodio, vel examine vel aqua dimum cui nomen est in litium a partitione, quoniam orum ab argento ilis escit,atque ita E alterutropernitie no exclud s. uid '

quod si et Lum est salubre,id tam n quod nota principum

rerum publicarum In Dbu est ementium,stvendi n-tium ,putandum es insalubre. Miscetis enim .es et i lapis heraclius de eo fecerat coloratius inditium. Mificem tur m alia non nulti, factitium quoque sal acerrimum, quod ammon acon hoc cii far narium false nomine citatur, Nitrum etiam quandoque . id et tui arg nti noxium , cui ncmcn DLInm ε si ex co quod in subimes

tolgatur, quorum omniιm conccdhone contrahItur et rus P .eris enim rullo recrι mentumue, quamstomacho

noceat, quis Ignorat ' Tt praeteream alia quae diximus pernitiosa, quorum et sus cni in asi endo aureis nummis fulgore apud argcntarios mDίros auri 'colorant enim aurum siuapte natura palgid us uti magis cmicet,

atque corrus cet; de salubritate satis multa, nunc artis modumsubsignemus uulgi falsam opinionem