Examen omnium catapotiorum, vel pilularum, quarum apud pharmacopolas usus est / Ad illustrem Alphonsum Estensem

91쪽

positionem parat seruare, quando opus est. S. I. uel. I. f. praebere, tamen ego potius descriptiorinem primam secutus sum, tum quia ita insiuetus sium a pueritia,tum quia multa uentriculum roborantia recipit. BRA. Extat CT alia apud Mesu pilulari stomachicarum descriptio,quae caeteris leuior est,CTu nullo paratur pharmacopola,quod sciam, psque caput etiam,C stomachum expurgat,quam ne dest deres eraferre statuimuS. . Aloes s. i. Masticis

Confice cum Acco solatri. i. Ex tot,tamque varijs compostionibus quam praecipue sequi debemuss R A. Cum hae piluta stomachicae nuncupentur ora macto poti imum opitulari debent optarim ego,ut probus medicus non signiter cons 'deraret,qua re indigeat stomachin,quaque a licetiones lacesitus, prouprie autem stomachus,gulam, Ci deinde uentriculi os etiam signat, quamui re nonnunquam pro fundo ipso accipiatur. Nunc tam pro fundo,quam pro ore, Criualia parte accipitur ,s ergo stomachus male afectusft,electio ipsa conoro ansa est,qua af citur, ansit

sola qualitas,uel etiamst cum materiamus toti quarilitate af ciatur,alterare si inlimi opus est non euaru are,idques per oppostus qualitates,tam intrinstaec quam extrinseces materia ad sit genus materrae cooderare oportet, an pituitu, auditis, an atra bilis, s mixtae

92쪽

git Scito autem hic sermonem non fieri de materia, quae in cauitates uentriculi, sed de illa,quae contineritur in uenis, in rugostatibus eiulmum quae in cauitate ei facile educitur,e plerunque: nam ipsaq)onte per uomitum illam expellit,quandoque per infernas sedes. Si uero materia in bis uentriculi uenis,CTinsensis bilibus meatibis contineatur fecundum materiae genita, eo medicamento uti debemus. Si ergo materius pituitosa,medicamentum propiti in pituitum educens . Sibiliosa,bilenis utrubilaria , medicamelo atrum bilem educente utemur. Si materias mixta, C medicamenis tum ipsium mixtum sit: Adde eadem materia in cupiis te abundauerit,ea addenda se, quae a capite educunt. Si CSid inferre tentas , per hunc tuum tum prolim xum fermonem BAE A. Hoc soli in quod qui que notare debet,medicum primo componendi regulas addirificere. Addiscat ergo,addi cat uere medicus simplicium naturam,ta commiscendi modum, secundum humoriri genus,er membri peccantis sinu mi ceu simpliocia, in dicamentum ad suum commodum, Tud aegri salutem paret S L. No erit fermentatum tam breui tempore BRA. Non indigent fermentatione huius generis medicamenta, quae ad unam. s.formam non deraducuntur sed unumquodque implex medicam tu per

se ipsium educere debet,im si unum simplex post aliud

sumeretur nihil referret. s L. Si per huc ordine inα cederent, non indigeremus compostis medicamentis.

93쪽

B R A Hoc summe probo,ut in os cinis jint pauci i

ma composita medicamenta,praesertim ex cat burticis:

m medicus promptus ebbe debet, C doctus, statimque

exsinplicibus composita parare,ut aegritudini conueranit,qream curandam fusicepit. De egregijs uero illis medicamentis, quae tempore longiore indigent, priusiqua recoctasuit,qualia Theriaca, M tridulumsecus diccndum est nam illa parata habere praestat. Vndes bis pitulas ad unguem contem fieris,uentriculo parum conmuenire uidentur,ultima descriptione demptu. Tamen in praesentiarum compositiones ipsas ad uerbum examinemus. Primo recipiunt hierae picrae Galani. s. q. s. la de qua superius in uarijs locis apud Galenum descripta. i. Nonne haec Galani hier uentriculo conuerinis BAE A. moi ut Galenus inseptimo Methodi medendi i referto praestant imum est hoc medicamentatum ad uitiosios succos,qui in tunicis uentricul habentur. S E. Hoc Galeni medicamentum leue uidetur.' A. Galeni praecitato loco docet esse leue,medio αcre, fori fecundum quantitatem, quam accipimu s. Nempe mediocris modus est, si eo sicco ex aqua utuαmur duorum coclearium mensiura. Est uero maximus modus duorum magnorum coclearium mensura, si temperetur in tribus aquae oatbis: Minimus modus est unius parui cocleari mensiura. Itaque hoc medicamentum feri potest,ta uehemens,e debile, C mediocre notaque Galenum dicente ualere ad succo uitiosos:

An ueri succi uitiosi,humores praui cuiusicunque gem

94쪽

neris unde C si loe bilem educat, en e tunicis uentriculi omnes uitiosios humores reducit, feris potest ex o elota,ci non elota,ut superius dictu est. Ego igitur quantum in me fit u erem hanc Caleni compositione pro stomachicis pitulis parari. Aliae uer),quae turbit recipiunt imittantur. i. Haec compostlio aeque no educit,ut istae fuci ut, quae turbitb receperui. R A. Imo egregie educit absoluti imus ille praediis

elus ex Caleno modus S E. Tamen non aeque,ut

fu compostiones faciut. BRA. V ltima sue complitione praetermitto,quae non recipit nisi locii muris licen, CTro us Aliae omnes educunt humores,etiamfuitiosi nou ut compositio autem Caleni solos uitioriso insequitur . M suae igitur compositiones a capite contemptimur. Primo recipit bici am hanc Caleni simisplicem nucupatam,quae omnes succo uitiosos educit: postea decein drachmas turbi ibi qua radice in sinplicium examine diseruimus uolat author es tenuem piratuitam expurgare,quamuis experientia duce,C T cra se sum smid expurget quod,ut exqui stius faciat,a nonα nullis iugiber commiscetur, tamen is ira Arabes turbith iuuentores dicunt subuersonem facit, C nausicam,quae in uentriculi fectibus uitanda furit nisi cuitobis inst tutum sit per uoinitu evacuare. Recipit praetcrea tria Frobalanorum genera,ide i, citrinos, I hembulos, indos.' S E. Cur potius haec gemera intelligit, quam beliricos, σὰinblicos BAE A. Quoniam

sunt perlectiora genera,imo scrupio quem aut seicuti punt

95쪽

eui sunt in uno capite de bis tribus uerba facit in is scripto dem 3 robalanis, in alio deinde his duobus,ac si non 'in inter ii robalanorum genera computanda. Recipit etiam agaricum, qui pituitam cra sum educit, C bilem crassan uentriculum mire per turbat, famecta quacunque praeparatione,experietia ob eruauimus smplici insubstantiam garici potui dure longe minuis obesse,quanis inglbcre sale nate, trica, Oxi melitae uel alia qualibet re misceatur, ii mum recipit, qui atrabitarios humores educit, C Scamonium,quod bilem purgat. Ex his intelligere potes nos hac compositione folion uti posse, quando omnes Auccisuerint imitos,C non quando unus sisIus. St. .ntre magistinum humorem educit,quam alium BRA. Omnino nam turbith, quod pituitam educit in maiori copia copo sitionem ingreditur,quam alta CT etiam garicus.

Sed a te peterem senex prudenti inte, quid in his piis Iulis faciant penidius si Penidia ex Succharo fiunt in aqua dis oluto propterea iudico apposita spe, ut is postio constet iam saccharum ita dis olutum seruat, ne adeo est ne compostiones exsiccentur. BAE A. Conuenientius igitur fulsea rugagantum accipere, praestertim cum in sicariolarumsucco dissoluat 5 E. Quid intelligit per sicariotis BRA. Debis infimis plicium examine satis dictum est na intubi ' ecies est, sed diluestris i Graecis fieri dicitur nostri feriola sutrisbari corrumpentes sicariolam uocant hicque recentiore res syrmant apponiscariola,ut si minus calida com

96쪽

positio,. si tam pauca succi quantitas in tot tamque rebus esidis aliquid possit. Dic iterum nubi praestanisti mi: sencae, quid intelligis per sil indum s C quid

pro eo accipis S E. Ses nigrum accipio. BRA.

Et quid hoc est nigrum aE s . Nolisum quod in usu hubcinus sui, quod nigrum est, idest,minus album

alijs. BAE A. Hic est maximus error num ad quem fuem huic compositioni sal addere Si certe nonscio,ego copo frtiones paro,ut mihi instituitur,quid ergo accipere oportet pro sale indos BRA. Scito indit usu es e uiuiquorum succharum,quod intra cuun.s concrescit Me quo C Auiccna tractat, ubi agit delinguae peritate. 4. canone Gi. prima C lirquit hactbere colorem salis, Gi te in dulcediti inellis e quo instinplicium exuintile perplura. 5 L lucctile tibi haec coinpositios in A. Non bolum ion placet fles Crsiain quoque fullae tam habeo nam iuri incido compositiones,quae plurafrinplicia recipiunt sub uno pondeis re,C ulla deinde sub ullo pondere,postea alia sub eoae dctu polidere, coinpositiones mihi sunt sit pectae, neolmaia pondera praeter ratioticiu positasint iiunc ad secundam l0inachicari in pilularum compo litionem deras crudelites icimus a primu iton irruit uin differre, ipsisua que onmes humores educere,qui si vitio talitain uoltriculo sed etiam in o miri corporis parte. Viidelion sunt huic solo membro latutae, iiii. ut ipse refert Mesuri caput,C iecur explιrgant, quin omnia, αbra expurgare certum est i in maiori copia sumatur De tertia

97쪽

DE PILVLIs 4 De tertia compultione idem iudicium est quarta compositio, quam dicit esse suum, C ipsa pituitum, Cris educit: quinta. conuenit quodammodo cum simpliuc hiera Galeni Sin. Dic igitur quas pitulas lomaonicus seruare oportet nino. Ego pro stomachim cis pitulis simplici Galeni hiera semper utam Cri ut contingit, cundum uario sectiones implicia adis

derem,CT auferrem,uel potius compositiones istas feri querer,quae a Galeno octauo de compositione medicarimentorum fecunduin locos seripta sunt, quas Andrommacbus,ta Asclepiades sequebantur. Nunc tu aliud pilatarum genus e tua sichorda depromas. E. Morcinae pitulae accedunt. BAE A. Quis Massiciae fuit harum pilularum authors S E. PetrM At polica C. sis Cociliator nuncupatus in cap. de indigestione flora muni,videtur ipsarum inuentor uero capite. 19. additionum iu suen, ne longe requiriis,ubi dicit stomachum ab omni sione praesieruare C eb e mcdicina uitiose matricis uiscerum interiorum. BAE A. Afer huc compositionem S E. n.

Aloes electae S. .

Agarici boni S. q.

Confice cum succo Altiliae Notique in calce vigesimis rimi capitis eiusdem authoris iterum repetitas eisdem utitur Pedemontanus, ubi de medicinis corrupti appetitus agit B in Ex his, quae hanc compositionem ingredintur d,quod omnia iiij excedit,

98쪽

excedit,est aloe. Vnde potius nuncupandae essent pilulae de loe . i. Cum aliae extent piluia, quae suo proprio nomine de aloe nunculas etitur, bae merito deis nominationem fortientur secundo implici, quod posum compositionem copiosius ingreditur,id autem est mastix propterea non ab re musticinae dictae sunt. haesunt, quas in no Dis of ciniis paramus. BAE A. Nos potius loco harum sitularum dejimplici hiera uteremur. Et si opus es et adderemus agaricum tamen apud recentes medicos reperiuntur,ez aliae piluia mustichinae nuncupatae. Non quere medici,qui riserunt nos parare mallichin is alias a Me ue in sine capitis de caput purg fod frigidae positas. BAE A. compostionem adducito. Si blaec est. si Aloes . q. Masticis

confice pitulas Us earum est a. S. ij usque ad iiij. M ue uocat basillulas de multiche, quas stomaricho,c cupiti oberre dicit. BAE A. Pro me nunqua umerem. Vidimus C Septifarios,qui pitulus Nicoola de aloe et mustice pro mastichinis parabant. St. Quaena est earu copo sitio BRA Ilaec subscripta. Aloes I. Masticis V. Cardiopbγlorum

Croci

99쪽

compo litio haec uentriculum roborare debet B R A. Magis roborant illae,quae desimplic biera dicuntur, C pluribus afectibus conducunt,ut apud Calenum latueri licet,in octauo de compo sitione medicamelorum feci dum locos C inseptimo Method libro Nos er), i compo stiones aliqua paratus eruari uolueritamus, quae masticen reciper ent, ex his unam parari iurifer et,quae ex Andromacho in praecitato de compo saetione medicamentorum Irbro a Careno reseruntur, Creum in pilata reducerem sed conducibilius est secundu sectum compositionem parare, si ea indiguerimus Ad rem uer redeuntes mastichinae pilaia,quas ex Apponensi parus,solum conserunt uentriculo, cum in eo

uitiosi fuit Acci, C in capite Aucci inquam biliosi,a pituito HS F. Asfieret piluu mastichinus e mutur sic

BRA. Misfuit harum pilatarum i ruentor si rari Auicena in primufeti. quarti libri tractatu primo catapite decimorion debis mentionem acit. BRA. Nuuid Auice iam de his pituli aliquam mentionem fecissese copo stio est,qua a fieret uocat quae forte potui datur,uel incitu forma redigitur. S E. Equidem ab Avicena non dicitur pilulas feri oportere, imo nec addit simplicium poridus, quae compositionem ingremesantur. BRA. Quomodo igitur compositio iem

tuam

100쪽

tuam paras Si Gentilenisequor binatem Avicenae interpretem, qui bis simplicibus pondera statuit,

id facit in fluo antidoturio Montagnava. BRA. QMonam modo conjiciuntur SE hto. Hierae picrae . . Musticis . Mirobalanorum citrinorum,

mγrobalani additi sunt. Si Mastix additur, ut mactior adsit copia ad uentriculum roborandum. Aloeque iterum commiscetur u uehementius educunt. Mγrobalani uero, ut prohibeantur uapores acuti calidi, si in stomachosunt,ii in capit ascendunt. BAE A. Mihi uidetur hunc compositionem uentriculo potius, quam capiti coimenire,iseinpe aliud nihil est, quam picra Galeni additis in robalariis c 7 in illicbe,ac lo auctis. Daerupus uero ille,quo coi cimitur,G cormetrificentur, s capiti conuentat,uentriculo ion obest nec in tam magiia copia ingreditur,ut trullum prodesse posui, imo pulueres soli in Gluturat. De Auiceria igitur miror,

qui proprie pro imbecilli solutivo capitis Assuleret b

posuerit, quamuis si in copia detur posit etiali caput purgare Naini ut Galenus docet in octauo de compositori medicamentorum sicuriduin locos in expositio αne hierae aloes medicamenturn est inbecille,quod euuae at a uentre, σὴ idoque a iecore,s in Diplioripoli re