Disqvisitio historica de modo conseqvendi svmmvm imperivm in Hvngaria a primordiis monarchiae in haec tempora

181쪽

175dine, quo rincipes in specie ibi succedere debeant, lege publica Spiam aliquid sanctium exstitisse. Sunt igitur qua Lakitsius frequentissime legem fundamentalem post Prayum nominat a), primaevae illae quinque conditiones, Sub quibus nonymus Belae Regis Notarius Almo Summam imperii traditam fuisse narravit b). Verum inter idem historicam , et sanctimoniam legi debitam, ingen profecto Subversatur discrimen. Lege quidem undamentales, quae imperii civilis habendi ac exercendi modum determinant , jura imperantium et parentium definiunt, non cuicunque hiStoricae verosimilitudini superstrui, sed haud ob Scuro, eoque SUDscienti Principis atque Populi consensu niti,

in tales denique solenni legislatoris auctoritate elevari debent. Narratio itaque nonymi testis Singularis, trecenti anni tardior, et Priu8quam opera privati Historiographi ante

Septuaginta circiter anno lucem conspexi S-Set, USPiam, omnium Sane minime per legislationem ullo unquam tempore Vel om-

memorata ultra di dedignitatem historicam

182쪽

a8Surgere nequit. Quamquam quid etiam prassidii Lukitsius ejus donaque sectari in Sta nobis obtrusa, et multa cum acerbitate propugnata lege sua fundamentali collocare pos-Sint, ProrSu non Videam. Num quae So Verba haec Liber Doluntate et communi consensu seytem Virorum elegerunt sibi Ducem et Praeceptorem in filio fliorum suorum usque ad Ultimam generationem , Almum, et qui de ejus generatione descenderent. Vel illa: Ut quamdiu ita duraret tam ipsis quam etiam OSteris Suis , SemPer Ducem haberent, de rogenie Almi Duci3 - Successionem linealem nec pure agnati Cam, ne CPure cognaticam, Sed mixtam ex utraque ALm et utriusque SeXus Posteris delatam indicant sq. 76. verba inquam , quae nec liquem Successioni ordinem defigunt, multo minus illam in utrumque Serium eritendunt.

LXXIX.

At a fides certa Diplomatum rem evincit, quandoquidem Rege ipsi jam primae etiam stirpis complures in litteris solennibus, modo Se Regis primogenito nominant,

183쪽

mox haereditario, Vel geniturae, aut Successionis jure interdum Simul et ordine, regnare ultro declarant. Quojus tenoris formulae apud Cornides, atona , ray, akiis, in Opseribus provocati Sollieite collectae, atque semel et iterum repetitae inveniuntur, ut in exemplo Sunt Ego Colomarinus ex Hurigariae , Croatiae , atque Dalmatiae urolu e S. Crucem obis Tragurinis meis idelibus irimam pacem , mihi tilio meo aut Successoribus meis tributari non sitis.

Ego Gela II secundi Belae Regifilius

Nos et III secundi eietae filius arbitrati sumias congruere , ut Sicut Praede Ce3εοrum nostrorum haeredes sumus in Sariguine, et legitimi succesSore in Soli , cet.

Stephanus V. Quod cum jure successori totius Regni gubernaculum adelytimuis

Ladisi aus Stephani prioris filius A tem-

yοre obitus carissimi Patris Nostri Stephani Regis illustris recordationis , cui Nos exigentibus juribus naturalibus, ordine genitu

184쪽

176 His terminis adversarii persecti nominis

haeredium , quidve eo tempore obtinuerit sat superque indicari Praetendunt.

LXXX.

Argumentum istud , quomodo illi prae- Sertim herculeum reputare Po8Sint, qui Sacris Themidis enitus initiati se non jus ex factis sed facta ex jure uti reapso deberenthiae Stimare SAe Verant , mirari non sufficio. Expendere cilicet noluerunt inter jus geriiturae , et Primogeri itura , eam SSentialem differentiam intercedere , quo istud tamquam Pecificum, atque ad Singularem Per-SOnam reStrictum, Praerogativam immediatae Succe SSioni uni ante reliquos tibuat illud genericam Succedendi capacitatem de Signet, cunctis de eadem Stirpe geniti S, nec uni magi prae altero, competen adeoque SinguliS aequaliter Proprium et Commune Certe clausulas hujusmodi adhibentes, plane illi etiam, qui Se primogenito Regum nominant, VH- quam Se jure Primogeniturae, Verum SemPer duntaXat geniturae, Successi SSe litteris suis asserebant. Quaero autem Primo, utrum hae

185쪽

reditarii Principes, qui inter Plures ure a res Populi adpeobatione clavum imperii con-Secuti Sunt, non aeque jure haereditaris, geniturae, et succeS8ionis regnaverint vel propterea, quod praeeligebantur parentum Suorum primogeniti, Si id antea fuerunt, S8Θdesiissent Deinde liceat mihi ultra sciscitari, utrum siliu natu major, cum Se non Ο do jure verum etiam ordine geniturae in Regimini gubernaculum succes Sisse dicit, hoc praeciSe ordine Succedere plane debui 8Se censendus sit 3 - Ergone X Stis , quae factum praecis indicant, jus etiam rite deducitur 3-Μinime profectori hoc enim tum solummodo e Victum foret, si modus et ordo Succedendi Pacto Primae Vo, lege o Steriori, aut quacunque tandem conAtitutione legitime introductu fuisse doceretur; quod quidem obStantibus iis, quae Supra memorata Sunt, O Cerinunquam Poterit. Actum agunt, qui etiastiorum ejusmodi Diplomatum clauSula 8, o StSaeculorum deCUrSum , Secundum rotium Ρusson dorsium, Martinium , et De Seio, quo Srecentiore duris consulto interpretari Volunt, atque ubi de jure quaeritur, a Similibus expressionibus systema civitati repetere conaI1

186쪽

1dotur, qua arbitrari , et improprio persaepe sensu Diplomata in Stylum redigentes, pro Suo quisque geni et cogitandi ratione, Simplicitati illius aetatis respondente, ad ScriPSerunt. Ita Bela junior Dux Sclavoniae Belae IV. Regis filius in Instrumento Transactioni Scum Templariis a habitae, Sclavoniam, Dalmatiam, et Croatiam ad Se aeque jure geniturae, imo jure Plane naturae Pertinere S8eruit. ' Num haec Strictae Veritati congrue re, atque illo, quo hodie acciperentur SenSu, sumenda quispiam dicet 3 - Aut vero quia Bela IV. et Stephanu V. Se voluntate atris Reges in Diplomatibus compellarunt, un-gaxiam Regnum Patrimoniale aliquando fuis

strorum Diplomata et Litterae privilegiales quibus ad Reginarum consensum B diserto provocatur An hinc legitime concluseris, regiae potestatis plenitudinem ad hunc conis

SenSum ae Strictam inliquando exstitisse

ia In Regest anni . Litter Apost Gregorii P. X. Epist. 47. - Hujus exempla memorantur

apud Palm Not Rer. Hung. Om. I. Introd. in nov. Hung. Histor. f. u. apud Pr de vetere Reginas coronandi more 3 5 et alios.

187쪽

1613 adrenses denique non modo Mariam et Hod- vigem filias, sed plane Viduam Ludovici . Regis Elisabetham, Urematurae Et SucceSSorio ac ordine geniturae Seu debitae Succes sionis in dicto Regno Hurigariae Successisse pronunciant a). quin attamen ulli in mentem Veniat, has omne idcirco Regibus esse

accen Senda8. Nolo plura congerere Unum alterumve

exemplum adduxi SSe ad rem illustrandam Suiliciat, quae Per Se Probatione non indiget, quamque ii, qui in Historiamungariae, nedum in Scientia intermedii aevi diplomatica totius

Europae vel mediocriter versati Sunt in ControverSiam vix revocabunt ignorare profecto

non PoSSunt. ' Subnecto huc spectantem indicati Diplomatis partem: Cum Olim interdi lustrem et Magnificum se Virum D. Belam Dei gratia inclytum Regem Un-

gariae CariSSimiam patrem nostrum, nomine no- is Stro, utpote ejus, ad quem jure geniturae Duca, tus clavoniae, Dalmatiae , atque Croatiae pertiis nere dignoscuntur ex una parte, et Magistrum et, fratres domorum empli suisset di-

ci Luc. de Regno Dalmat et Croat Libr. 5. cap. 2 pag. 45.

188쪽

, sceptatum. - Cum os interim de sacris pater. , ni Seu poteState patria egreSSi, administrationem, praedictorum Ducatuum jure naturae nobis debi- torum SSemus adepti, idem agister cet.

LXXXI.

Idem prorsus de promiscua Domini Regni naturalis, aut haereditari Domini Regis de Dique Reginaeque compellatione tenendum eSt, quae in remotioris aetatis documentis haud infrequenter adhibetur. Erronee pro-focto alitisius a de adista Posthumo infert: ,Si veru et naturalis ex sinit, erat id

tione palatenses Tragurini Episcopus

Zagrabien Sis, et tres Bani di ne plura exempla memorem, SigiSmuridum DomiDum suum naturalem αlutarunt, atque Ipse etiam

hoc Sihi cognomentum repetitim attribuit e). De atthia Corvino Peraeque Gregorius Bodo

e Idem ibidem pag. 353. 565 et 595.

189쪽

Tavernicorum Magister ad CasSovienses anno 14 d. hac nomini Significatione utitur: ;Eco Ce inquiens littera Serenissimi Principisse D. Matthiae Regis ungariae Domini sciis licet nostri Hatiaralis vestri Sagacitatibus, transmisimus. Matthiam in Litteris etiam alterius ordinis, Concordiae scilicet inter Eum et Casimirum o Ioniae Regem anno 14 u inita b), Praelati , Barones, et rocere Regni Hungariae in prae Senti Conventu Budae congregati, Domirium o Strum a turalem appellant. - Publicae plane Constitutiones anni 1474. Sic incipiunt c): NOS Prae-- at et Barones nec non electi Nobiles Η- is ni ungariae in Prae Senti Conventione, Budens co tigregati, totum item Regnum

se ungariae reprae Sentante Significamus -- - quod cum Nos his diebus vis voluntat sse et mandato D. Matthiae Dominiis nostri naturalis ConVenissemus cet. Et tamen, Si modo quod res est , dicere veli

190쪽

Sigismundo, sive atthiae, a genere jus ad Regnum Sse lotuit.

LXXXII.

Noquo Clausulae illi Iure perpetuo tam quam Dominus haereditarius , haereditariae

Succe8Sionis Sensu praeciS inerat verum jus proprietatis Solummodo ad perSonam e Strictum quandoque denotabat Luculenter colligimus istud ex Instrumonto itidem Concordiae, quam ab obitu atthiae . segis cum Ejusdem naturali filio Joanne Corvino Regnicolae inierunt '), quandoquidem in eodem

supra memorata ClauSula Iure emetu et Dominus haereditarius cum restrictione ad dies vitae occurrit, qui itaque haereditariam ad POStero Succe SSionem inVolvat. - Quoties praeterea ipse Regum Reginarumque titulus ago prorsu ac improprio significat in vetustioribus paginis, vel Chronographorum deprehenditur monumentis p -- Chronico Thuringi cum ah et Auctor Rerum igni acarum b),

a Apud Menken Script Rer Germ. Tom. 5. pag. 335. - Apud Citatum enhen Tom. a. pag. 422.