장음표시 사용
391쪽
314 CENSURA FORENS is Lib. IV.
I. ult. Cod. De mori. Mus donat. Ut sunt , quod easdem eum Codicillis solennitates desideret r
l. s. l. v. l. ia. Co/. adleg. Favid. Ut& de iure Saxonico confirmat Cati a civ. des n. Farens paν t. s. constit. 1. desin. I. Quod vivo donatore ex poenitentia revocari possit. a. Instit. De donat. ι. so. f. De mora. caus donat. Quod irrita fiat, ii dotiatarius ante donatorem moriatur. d. r. luist. Las. β ιe mori. caus. donat. Quod inter vitum & uxorem valeat. i. s. ν. uti. l. IO. I. D. . pen. g. De cauat. inter rι r. ct uxor. Porro, si quis in periculo mortis eoultitutus. alicui quid mortis causa citra traditionem donet, Z postea re toti valescat, aut periculum evadat, eo ipso donario tacite revocata censet cir per I. χ9. 9 L 31. F.
pr. L. De reb. cred. lueet lich. de cis ιου .iat autem donatio mortis causa dicatur, donator disertis verbis exprimat,& declaret se ob modiastis cogitationem, vel suspicionem se dona ire, nectile est, nec qualis qualis mortis mentio sufficit. χ .s De mori. caus donat. aut amori elate facta, I. 42. F. ula. f. eod. Donetl. Iιb. l . cap. 3s. Sie ut vel in minimo dubio, donario inter vivos reputetur, non mortis causa. Ut ei commua. Dia. opillior per ea quae lite Menoch. lib. num. q. praes v t. s6. num. l. Claris. dona ι. quas . q. ms. Sed quaro. Fac hin. lib. 3. coni. cap. 22. Amon. Fab. ad σου ib. S. defin. s. Ioann. a bande tib. s. rit. 1. desin. s. Carprov. deon. Forens pari. 2. constu. la. de .sn. 24. Boer. Dcis Burilegat. s. num. 12.
T. Permmatis quid, o quomodo ab emine differat. 8. Permutatio pecum a. vastandisset. s. Contractus do ut aes, an a permutatione disiserat
ι o. DO ut facias, quia, ct quematiaticariatudisserat. ll. Facis ut des.
a. ha amanti ex bis contractibin via M. θquid mmbin. Contractus alii sint eerti. frequentes, & eodem modo semper sese habentes, quare & iu noc amen certum & specificum , & actio nomini illi consona tribuitur. l. r. .rit. I. 7. . . . Dipaa. Λlii varii, latc patentes, & raro eodem vel simili modo redeuntes, sed in varias figuras pro partium utili ate sese convertentes. d. a. f De pact. I. I. a. s. f. de Π ascript. ver b. Unde eorum alii nominati, alii innominati dicti sunt. De nomisatis hactenus, sequitur dei nominatis, quatenua scilicet etiam re per ficiuntur. Contractus igitur innominati sunt omnes illi, qui nomen non habent, nec certis limitibus aede finiti sunt, ut nominatim ad contractum reserri possint. I. I. I. s.f. de prascript. Fer,. ι. I. .a. d. de Rer. permat. habent ea negotium civile, i. tis de aestimat. sive actionem praescriptis verbis, unde etiam simpliciter negociam civile, vel actio praescriptis verbis vocatur.
NKotium civile dicitur, eo quod in iis quid detur vel fiat, quod si ipsi conventioni non in sit sper se. non esset contractus, sed pactum duntaxat, quod servari aequum& civile est. ι. 7. F. a. θν. . g. δερελActio praescriptit verbis inde dicta est, quod olim in eius sermula, l. a. F. s. g. De Origis. Iur. hodie in sit ello eonventionis, aritet. m. De formul. ct Impetr. action. ablat. negotium disertis verbis, prout gestum est , miratur. Unde etiam dicebatur actio civilis in factum. Lt. θι. 22. f. de astri ι. νολDicitur etiam ei vilis incerti actio, ι. De act. quod ut plurimum intentetur ad id quod interest, cujus incerta semper de arbitraria aestimatio est: I. anic. Cas. De sent. vario eo quod interest. aut condictio incerti, id est, actio in personam ad incertum. ι. t. r. Deserit. ναλ j α L 7. s. a. f. Pepass. Desi.
392쪽
Detaitur actio praescriptu vobis , atrio civilis in personam . competens ex contractis , cuius N. πνη eertum nomen non currit, ad hoc, ut contractus fides servetur. res s quae tradita restituatur vel praestetur id quod interest. d. t. I. 2. s. t. I. s. ι. - . I. ι. I. f. de Uri t. nr, . I. s. ult. f. tire pernus.1 Alia est specialis, alia generalia. Specialis est, quae oritur ex contractibus , in quibus negotium quidem nomen aliquod habet,
non tamen certom & specificum, unde nomini illi consona in actionem produeat . qualis est permutatio. ι. De rei permul. g. 2. In lιt. De empl. vend. ι. I. g. I. f. eod. in qua species intimque, & loeo rei. & loco pretii est, ut emptio & venditio esse pollit, I. a. f. de ter. per inuti actionem tamen empti venditi non producit, quia uter emptor aut venditot sit non eo stat. l. I .,ead. Quae ad nomiaatum & certum aliquem contractum quidem restiti potest, sed dubitatur ad quem. ut est contractus aestimatorius. ι. i. in pr. L. De astimat. l. ι7. . I. g. De pratcrvt. νεν,. qui propter stipulatam aestimationem, ad einptioncni ae venditionem; aut propter operas,
mereede interveniente, adhibitas ad locationein conductionem, adi, non interveniente mei cede . ad mandatum referri posset, I. I. De astimator. Quare dubitationis tollendae gratia ex eo praescriptis verbis actio nascitur. Generalis est, quae oritur ex e traita, de quo prorsus dubitatur, an ad contractum aliquem nominatum reserti possit, qui, quum omnia negotiorum genera indistincte comprehendat, duabus tamen speciebus ineluditui , quarum una in dando , altera in ficiendo consistit. Quae ab impletione iterum duplices sunt, alia do ut des, alia do ut facias, alia faeta ut des. alia facio ut ficias. I. s. insis. cytot. m. De prascri t. ναλ ex quarum tribus tantum actio datur praesci inis verbis, quae actio civilis passim nominatur, ex quarta autem specie, facio ut des, de dolo acti competit, quos sifaciam. f. de praser t. νο,. junct. LI. in νιν b. hu actis Lia dato. Quod miror a nemine observatum. De quibus lingulis ordine. 6 Contractus aestimatorius est contractus innominatus, quo alicui certa res praefinito certo pretio D τ .. iri vendenda traditur, ea lege, ut ea vendita pretium restituatur, vel si non sit vendita, res incorrupta reddatur. I. I. L. De Umat. De quo, quum ad usum vix pertineat, hoc solummodo cirea pericus tum ipsius rei notandum . ut si res ante venditionem petierit, periculum spectet ad eum qui prior rogavit. &, si venditor rogaverit, venditoris, s is qui rem aestimato accepit, ejus peric tam sit, si neuter, dolus&culpa praestetur. I. II. I. De nascri t. νολ secundum quam
distinctionem ei iam intelligenda est ι. i. g. r. f. Deoimat. R. id periculum quod ex culpa, vel dolo, si neuter triavit, vel quod ex casu, si is qui suscepit, sese ultro obtuleriur Petinutatio est contractus innominatus, quo certa res vel species, pro alia certa re vel spec e q. nix. t in alium tratisset tuti in quo differt ab emptione venditione, quod hae utrimque speciem, illa ab Runa parte pretium desideret. I. I. f. de Rer. per M. LI. s. I. g. Dee t. νιηι. & uc in emptione venaitione alia est merx, aliud eli pretium, alius venditor, alius emptor, in permutatione una res 'non magis est merx aut pretium, quam alia,& uterque dicitur permutare & permutator. LI. is pr. g. De reri permit. le similibus. Hisce addunt communiter x eam disserentiam: quod emptio nuda voluntate contrahatur. nee ab ea, licet ante rei traditionem, poenitere liceat. ι.ε. Cod. De resii ηἐ. Nnd. permutatio autem, non nisi per utriusque rei aut specierum traditionem perficiatur, ae proinde ante traditio. nem poenitere liceat, quo adducunt text. in L I. I. 2.1derer. permur. θι. 3. Cecrad. Et rursum alii distinguunt, inter nudam permutationem, & eam quae interveniente stipu latione munita est, quasi hare, non illa, plenam & efficacem consummandi contractus actionem ante traditionem pariat. au. d. I. 3. Ced. de Rer. permat. Inter quos est Anton. Fab. ad Coclo. . tit. I. is n. 6. uum. 3. &post eum Carpzov. don. For spart. I. confli l. 3. num. as. Quocirca tamen, quum ex pacto nudo, quod serio & deliberato animo initum est, essicax detur actio, ut supra de pactis satis superque notaurinis,consequens est, ut hodie permutationis contractus solo consensa, & nuda voluntate valide & efficaciter eontrahatur, nee ante traditionem
subseeutam poenitentiae locus sit, adeoque nec ad dictam distinctionem confugere sit necesse. 8 Est de aliud permutationis genus apud nos usitatum , quod in pecunia munerata consistit, non id quod cambium vocant mercatores, de quo ad tit. De ea quod certa laco. quod huc non pertinet, sed id quod nostratibus voratur & licet in pecunia numerata quodammodo contistat, propriam tamen permutationis naturam retinet, quo una pecuniae species secundum iustum suun valorem pro alia pecuniae specie eiusdem valoris peravitaturi quod ut plurimum obtinet in num-- aatiquius & obsoletis, quique functionem in suo genere non amplius recipiunt, cui ea
393쪽
M 3, 6 CENSURA FORENSIS Lib. IV
Dublica auctoritate tanquam publicae nriotiationi singulis fere civit tihus quidam secundum praescripturn ordiuem fit modum praeficiuntur. Quo pertinent Holland. Ordin. GeneraL Ordurat. Ita Martii 36o6. 6. Piau isto. θ 7.M.n tu i 6 I9. Contractos do ut des, est quo convenit, ut data certa re vel pecunia alia vicissim detur. L s. 'ν. i. g. qui quamvis subtili iure a perinutatione ei Stat, usu tainen ab ea vis distinguitur. Do ut facias, est quo eonvenit , ut certa re data vi issim aliquid fieret. d. I. s. eod. veluti Ios eonvenit ut tibi bovem darem, tu mihi tabulam pineas. mi in ea a locatione differt, quod in eo pecunia pro opera, id est, pro facto quod locati saet , praestetur. Dico pro facto quod locarisblet, quia live de re, sive de pecunia pro iacto quod locati non sol tit, danda convenerit, est & m
net contractus, do ut facta . d. l. a. st. De prascripia rerb. Facio ut des, est contractus. qilo convenit, ut quum ego aliquid facerem, tu certam rcin mihi radare . dA. β. De prascripr. verb. Facio ut facias, quo pueuit, ut quum aliquid fecerim, vicissim etiam aliquid facias. d. I. s. v x t. ... Ex liis contractibus daplex competit actio condictioni initum causa data causa non secuta, qua ': . ab altero non tradente aut iaciente . quod promist, alter quod dedit repetit. I. I. insin. f. dero.
perindit. I. s. F. r. f. De prata pr. νtr,. I. I. g. De prascript. rer, quo ipso. ille qui rein tradidit,
aut factum praestitit, causi non secuta, a contracta redecere potest. Iure civili: quia, quum ille, cujus gratia magis principaliter contractus inicias est, ab eo recedit, nulla alteri, qui nondum implevit iniuria fieti intelligitur, dummodo indemnem eum servet, si aliqua ex causa ei intersit. l. s. in ν. 2. g. DeceηdicI. Est . ca U. non sicut. Altera est praescriptis verbis actio. quo contra ctum impleri, proindeque id fieri desiderat. de quo convenit. vel praestetur id, quod interesti A. i. g. De prascrip .verb. I. . ι. 8. Lult. feta. Ita tamen ut per eum steterit, quod causa non secuta, aut quod promissum, praestitum non sit. Si enim causa per casum fortuitum implerie. ix. vrt. non possit. nulla dati competit repetitio. Lici. O seq. Cod. de codict. ob cavs dris. adeo ut si datum non sit quod promissum est, ea non obturae id ipsum peti ac condici possit. t. 3. g. s.caus dat. caras non secula. Nascitusque haec actio simulatque contractus innominatus eonsulto initus est: etiamsi nihil asi hue datum vel factum sit, I. l. 7. 3.1. 1. De paci. I. M is de Condia. caustas. cos nos cata. II. I. De prascript. νer L cum effectu tamen nemo ea expetiti potest, nisi ex parte sua con ventionem impleverit. L 7. g. r. cr 1. LI. De pact. l. credere. ais. II. De Preb. I. 2. E. De ex cepi. quemadmodum illud&m contiactrius nominatis requiri, a g. I. De ainem .
Quod ad mores attinet, notandum, quod hie ob eausam non dati ex poenitemia a e tracta recedere posse traditur ex ι. s. f. de Cana. 99s dat cos. - sum. unde defutatur regular quod in contractibus inno niuatis re integra poenitere, & ad eontractum dissolvendum agere liceat, in Bart. & D D. ibid. quemadmodum in permutati me, ita nee in caeteris ulu receptum sit. Sede eontra , quum nudum pactum eandein quam stipulatio actionein producar, ex quolibet contra ctu innominato effeax oritur actio r nili aliud actum apparuerit. Vide G κχ. Far. resolat.
ros Mi. t. cst Uri. 3 .ddit1 2s. insin. Neque hic pro actione in factum, aut personali praesta tione debitor liliaratur praestando id quod interest, sed in faciendi obligatione, praecise quis p test eni ad iactum adimplendum. Ut ex Neotericorum doctrina sequuntur mores nostri, quibus in omnibus faciendi obligationibus plomissor praecise eogitur ad facti promissionem, quam implere recusens, custodia detentus constransi potest, ubi si contumax facti praestationem tec sare perseveret, quia factum invito extorqueri vix potest, ad facti aestimationem iam tum rem
ritur, quam praestare post omnium sumptuum rectisonein tali executi e tandem compellitur debitor. Quo pertinet Sapr. IIcl. Cur. In uct. art. 17s. ct seq. Ampliat. Isbaa. Curi Prerincra ct Ordinat. IUιt. Ganoal. Cipitat.'Onitari uolt d. art. 3ι. θ 32. Quod deas Nemo Brabantiae Senatu servari restri Christin. νοι. i. decis 23. in . g. & Suisti Ciritat. Aut verp. expresse cautum tit. 68. art. t. Quod a ratione uris Romani alienum videtur. I. I . I. a. ι. 24. i. g. it. De Veri. Quod etiamnum in Getarata hac in parte se vari testatur Carpto v. 3 aris, ac Forens pari. 2. MV. 18. des r. I. num. 6. o pari. I. siit. bo.
risin. 9. Nisi sorte industila alterius personae sit electa. Ut tecte distinguit Mattia Coler. de Pra
394쪽
namerata peιunia exceptionem oti tueat. In
Frisia , an Saxonia , ctanei renunciari possit 7. An o quanam centra pesuma ἐν bila accepta, nec namerara apoctam emissem exceriis si,
strat vi , in assecessum obtundi muneru a metrandurn incumbit.
I . De munerum o Uitioram publicorum mer cenatione in Hollanaia , se Gai Iia. ι . an suffarii nomiηe solutum , tanquam inde. bitum rercti positi I L. in eontractibus. quἰ re persciuntur. commune est , ut ex iis duplex competat actio. una in personam , quam personali. altera in ipsam rem, quam reali actione persequimur, id quod misis ex contractu abesit , aut debetur, per condictionem, quae est quasi quaedam rei vindicatio. I Quarum altera alteri potior est: quod tutius sit rei incumbere quam personae. Haec in mutuo est rei condictio, quoties generalitas mutui specificata incondietionem transiit, unde tit. Si certum preatar, o de condictisne. Quae tamen quum functionem in suo genere recipiat, proprie dicta condictio non est, ut, qua noa eadem quae res nostra est, species petitur, sed tantundem ex eodem genere quod mutuo datum est: potest enim is qui mutuo rem accepit, pro commodo suo ea uti, eamque consumere, ae liberari, si reposcenti creditori rem ex eodem genere & tantundem reddat. I. v. in . g. I. ιιι. . re seqq. s. Dere,. cre nis sorte creditor te mutuata usita non sit, quo etsi & ipsi rei suae et editor inclinabere verius dicetur. H si propter pecuniam numeratam, condictio emi, si propter quamcunque aliam rem P in a praeter pecuuiam numeratam, vocatur condietio Triticiaria, in qua non quantitas, sed ipse species, de corpora veniunt. rat. tit. I. De coaria. triticiar. Daturque eius rei quae petitur mimanda eausa: Ita dicta, quod in antiquis formulis , tritici fiebat mentio: propterea quod qui hane actionem sibi dari prius postulaverit, Arte ei res erat de aestimando tritico,&inde ei tritici nomen iacitum fit ei P. Ut ex Stephano Graeco interprete probat Iacob. Cujac. Paratit. Ia eommodato, deposito, & pignore, per veram rei vindieationem rem nostram condici, &ὸ quolibet possessore vindicati pone recte dicitur. In caeteris autem condictio sine causa locum lubet, quae generalis est, competens adversis eum apud quem res nostra sine causa esse repetitur, δἰ cum caeteris omnibus condictionibus eo currit, ut ubi sepeliorum nulIa Iocum sibi vindicat, hac agatur. In specie sumpta vocatur condictio indebiti, quae est repetitio ejus quod per errorem solutum, vel cautum, quinnex iv. . no & aequo non deberetur. Decandist indeb. Cuius requista sunt, ut solinum vel 2 cautum quid sit. d. I. I. F. I. per errorem. t. 1 . o I. so.f. rei quod nulla ex causa debebatur. L Iq. θμε. Leed. ne quidem naturaliter: quare & ope perpetuae exceptionis, semper&ia omni causa peremptorie objici, & condici possit, quod ita indebite solutum, aut cautumrss. De coxiij. isob. I. qo.A. eos. l. 7. F. De condist caus dati cras non secur. non facti tantum, ut quidam volunt. au. t. Io. Cεέ. δε jur. ωθ' uaen o I. 9. CM. adleg. Duid. Inter quos Cujac.
395쪽
lib. s. obser ν. 39. Duaren. ad tit. de condict. inde ,. cap. s. DOnell. I. ceramento. 2 . Bronc-horli 2. assert. 6. Pere E. ad Cod. in. De Condict. lndeb. Fac hin. contrεν. lib. I. cap. to 6. sed de per tutis error: i. t. r. f. de condist. Ob Iur . cavs. ι. 7. g. de condict. catis dat. l. sa. I . I. f de confict. inde ,. C d. quibus loci, de errore juiis agi , negari haud potest. Quae veterum etiam interpretum opinio fuit. Ut videte est apud Las. ad rabru. de con- dict. indobm. & , ichard. eod. Vide etiam Nesenbee. & ruiden. eod. Bacho. . de ac ion. disp. q. rbes II. Et inores probant, per ea quae tradunt taro t. mrod lib. s. cap. o. ver Ollio eunde. Et Distin. xal. s. decis s. & late Arnold. Vin. Iclect/r. ιι,. l. cap. 67. Co . Huc pertinet chirographi spe futuraenuinei araonis ei misi condicito, quae intra biennium de- bitori non numeratae pecuniae exceptionem tribuiti qua de re specialiter conuit ut timeti , ut qui spe laturae numerationis chirographum emisit, qua se pecuniam accepiste & debere ex mutuo iste
tur, quae tamen nutrietata non est, intra hiennium non Obliante tali confessione. vel chirographum condicere, ι. Cos. non numer. pecvn. velli conveniatur, opponete exceptionem non numeratae pecuniae possit . qirae hanc praerogitiva: ti habet, ut ii et editor pecuniam numeratam prcibare non possit, debitor per solam non numeratae pecuniae inficiationem liberetur. t ιr. IVitide litter. obligat. I. i . I . Co . nonnum. pecuu. nitiei exceptionis beneficio expresse fuerit re
Pol lapsum autem biennii, utrum exceptio talis contra seripti consessionem admittenda, Se squomodo λ communiter assicinant interpretes, dcbitorem etiam polt bientduna contra piopriam confessionem, non numeratae pecuniae exceptionem opponere posse, modo onus probandi in se suscipiat. secundum sententiam Accullii, Barioli. & aliorum ad l. s. Ol. 1 . Cocce nou numerat. pecun. Baro, Scheidulo. & Bach ov. adiit. In M. Detiiter. obhe Bronchorii a. aeret. aa.
vol. s. decis s7. Ioan n. a 'ande lib. s. ut. a. desin. ι. Cari rov. aestu. Iorens part. I. cor stit. a.d yn. 66. &, quicquid alii sentiant, verissima, & scripti iuris rationi inagi, consentanea est et non eo soluin quo caeteri moventur argumento, quod haec etiam exceptio natura sua perpetua sit,& tune etiam obtinere debeat, quum ex ea causaria si Itur, ex qua aet o nata temporalis est. I. 1.Lult. 1 de excipi. dat. mal. aut quod cum hac actione concurrat exceptio doli, ι. s. Ced. densunum. peιan. quae sine dubio perpetua esu d. ι. I. f. uli. f. de Excepi. aoti . quibus Arn. Vin que i. selest. lib. i. quast. t. sed&diverso, quani ille, poli Andi. Fac hin. ιιλ a. cem νεν. cap. Lie Harim ann. Pilior. pari. q. quast. ιχ. num. is . in contrarium movetur argumento: scilicet,
quod in litterarum obligationibus necessitas solvendi non ex solis litteris naLatur, ut illi putant, quasi post consessionem numeratae pecuniae litteris factam . . non ampliu, qua ratur an numeristum, sed scriptura aut holitate juris pro vetitate habeatur, &constemein obliget. arg. pr. deIι ueri oblis. I. 8. Cod. de nonnam. pecvn. haud aliter quam post rem judicatam, iurejurando decisam, aut confessionem in iure facta ira, an debeatur amplius non quaeritur. ι. 36. U. de Re die. verum , quod si res extra suis ii juris scrupulosam subtilitatein eonsidet et ut obligationis vinculum non ex litteris, sed ex ipsa re, id es i. ex numeratione nascatur, ut diserte probat. I. 3. Cod. den unum. pec ui. ubi dicitur: peti pecunia , quasi credita. Cui accedit, quod in
praxi etiam lit receptum, ut ex obligatione, quae causam expressam non habet . agi non possit. nisi debitum ostendatur, pertext. de probat. Ut latius supra liλ . cap. 2. e que fiat id amento creditor etiam causam exprestam , propter minimam indebiti suspicionem, veram & iuuam esse solenniter eonfirmare quandoque constringatur. Quo posito, non video eur non etiam privilegiata non numeratae pecuniae exceptio , per biennii lapsum exclusa , L sq. Cod. de no num. Pecun. 3. I. Instu. de luter. σbligat. ad ordinatum excipiendi & opponendi
rationem debe atres tingi, qua ei etiam locus sit , si debitor negati vi probandi onus in se recupiat, ut ita negligentia eius, dissicultate dc onera probationis qui si coerceatur. uti id ipsinn non obscure innuit ι. ι . Cod. de nonnum .pecvn.juηct. I. a . . ult. st de probat. Nostri autem, S Galliae motibus, quibus debitor, qui in publieo instrumento se debere seon fellus , chilographum inficiari non potest , per fiduciariam pecuniae consignationem, non ob llante aliqua exceptione . quae in altiorem causae indaginem tejicitur, in antecessum condemnatur , nisi exceptio sit in continenti probabilis , de qua late Ioann. a Sande lib. t. tit. 8.per tot. Hujus exceptionis pii vilegium usum non habet . & tam ante quam post biennium,
chirographum suum agnoscenti ejus probatio incumbit.-LHι. Cει. de apoth. rubuc. R
396쪽
nsm. 6. Zyp. Notit. Tur. Best. lib. a. tit. de Excepi. Groene Neg. De Iegib. abrogat. adiit. Cod. de non numerat. In Frisia tam , jure scripto utuntur, nisi huic exceptioni expreste fuerit renunciarum. Sandelι b. i. rit. 8. de n. s. vers. Exceptis quoque, O lib. desin. I. Uti&in foro Saxonico. etiamsi huic exceptioni expresse fuerit renunciatum , nisi ex intervallo renunciatio accesserit, aut iuramento fuerit confirmata. Ut post Harimann. Coler. Berlich. N alios, testatur Carpetov. definit. Forens pari. r. constit. I 2. desin. 5 . Nolitis autem&alii tum moribus ab exceptione non mi metatae pecuniae valide renunciari, eo nitans & perpetuus est stilus : quo ipsis
tandem ipsi quidem exceptionis priri legio intra biennium debitoli concesso, non autem ultet icti justificationi , qua probandi onus in se recipere palatus est, renunciatum intelligitur. Ut post alios recte distinguit, Λ feci induin eius opinionem a Frisiae benatu judicatum refert Joanu. a
Sande lib. I. sit. a. desin. I. γ Sed & alia non mi meratae aut a coeptatae pecuniae exceptio est , adversus apocham, vulgo quit anciam, qua pecuniam sibi solutam creditor constitur, quam tamen non accepit, O. uictum te intuo praescripto, intra quem onus etiam probandi pecuniam esse solutam in debito iem reiicit. ι. I .F. sit per cateris, Cod. nonnum .pecvn. sed eo elapso creditor omnem exceptionem, & apochae condictionem amittit, nec audiendus postea, etiamsi probandi onus in te tecipere paratus sit. I. I .F. 2. Cod. non num. pecan. Ut ex Salicet. Sichardo & DD. ibid. contra Amon. Fabr. C d. lib. q. sit. aa. do . r. recte tacitat carpZov. de in. Forens . constit. 29.dι Iin. Ratio differentiae est in eo, quod facilius inducantur debitotes spe suturaenunierationis chirographum emittere, quippe quod saepius necessitate adacti mutuum sumpturi initiumento caveant, antequam pecuniam numeratam percipiant, quod interim pecunia non numerata, iccipere negligunt.& tandem emistim, aut a se subscriptum ignoram: quate, nec illi, ne creditor cum ejus factura Taeter consensum locupletetur, l. iq. g. De indebit. ordinarium exceptionis refugium etiam post biennium denegari posse volunt. Creditores vero tantam crediti recipiendi necessitatem non habent, ut non facta numerai ione liberatoriae cautioni aut apochae subscribant, qui pi pterea so. dierum termino praeterlapso hane exceptionem in tantum amittunt,ut omnino cautioni uae stare cogantur, nec ulterius de pecunia sibi non soluta quere Iam movere possunt, etiandi onus probandi pecuniam non esse solutam in se recipere velint. Ut satis indicat generalita a text. d. I. 14.1. Cod. non num. pecan. Quippe quod & simplex chirographi restitutio debitolia creditote facta remissionem inducat, I. a. f. r. I. s.f. De pacl. nee praesumptioneni in contrarium admi
tati ut late Menoch. de Pra pilan. ιιλ3 praesempite . I o. 9sq. Mascard. de Probar. cari s Ex hoe etiam Opite quasi indebite datum, aut solutum, per condictionem repetitur id , quod D. xit. ob turpem vel injustam causam datum, aut cautum est. Di. titI. De credict. ab tur' vel injust. causUb turpem quidem causam, si turpitudo solius accipientis sit, quo solo casu condictio com . petit. l. l. s. xIt. l. 2. in pr. A. I. cta. F. De condict. Obtur . τιι injust. Λlias. si solius daniis, C s veI uti iusque turpitudo versetur, cessat i petitio. l. 3. l. q. s. a. Leod. veluti, si quis meretricialiquid dederit, aut promiserit, datum non repetitur. quia in eo utriusque turpitudo versatur, imo magis dantis quam aceipientis turpitudo est. Quamvis enim meretrix turpiter facit quod sit meretrix, non tamen adeo turpiter facit quod quum sit meretrix, aliquid accipiat. d. t. q. s. s. 'De condist e, turp. eavs. Ut late Maestert. de Psi. Romanari Ieg. lib. a. dabitat. Is . Promissum tamen peti non potes . au. t. 17. θι. r. de Verb. Oblig. Io Quo pertinet etiam aleae lusus, tu quo etiam quum uitiu ue turpitudo versetur, quod datum D. M. v. est Inon repetitur, d. I. . s. De Con ict. Ob Inrp. cans. I. s. Cod. eod. quum in pari turpitudine me- 'ialior sit causa possessoris, ι. ra. Od. Decori dict. ab tu p. cavs Et quod ex ea causa promissism, aut cautum est, exigi non potest, quia audiendus non est, qui propriam suam turpitudinem allegat,
397쪽
Quod tamen limitatur, ut repetitio dati habeat locum. l. Si quarido alter dolo malit vici ι. 6. 7. De candι t. ebrurp. vel injust. ω s. II. Quando non pecunia, sed vestis aut palitum in solutuin data sunt, aut quis ingentem pecuniae summam in magnum satraliae suae alipe dum in aleae lusum profudit. arg. t. vlt. Cod. De aleatori ,. Iunii. 3 uu. I u. Deba ui Drelialen. jων. Qitare de multarum Hollandiae Civitatum statutis calitum , ut nequis ultra certam
argenti sui hina ita aleae lusu perdat, aut si quid alterius solutum repeti possit, teste Grol.
inue et lain reserti volunt sponsiones, nostratibus turbi indin. Quae tamen quatenua subirconditione castiali via pendente a fortuna & dubio eventu , faciae iunt, nullo iure prohibitae ee sentur, a M. I. ici 8. f. De Ver,. Oblig. cri lutat . Adeoque per se lub iste te rectius .ffimant,
cam se . Gii vel l. dicit. Datan. Chiivin. τοι. a. deMs. 399. nom. a. Joann. a baude de ιη Frisiit. lib. 9. i. Nili interponantur super Lbjectomtioncsto, aut moribus repugnante, aut aliss aliutu dolo ad spondendutiis eduxerit.
In Gallia tamen sponsiones a fortuna depeti dentes prohibitas esse, nullasque ibidem admitti, qtia ii quae de nolitis pign ,ribus, vel conlig rata pecuata fiant, reseci Chirond. in suis
praemi uni sit promtisa n, ex i ii dolii, Arcadii, & Honorii constitutionibus , I. ιιηι c. Cos. De Suffa io. sive res mobilis. sive immobilis sit promitia, quali mutuo datum solvi debet ,& condicii , certi iocum habi t. Quod quum S: ad muricra publica, praeseritin iudicialia, detorqueretur, sustulit imperator, cap. 2. di moxime I, ovili. 8. qua de prael dibus, & magistratibus ea itum, ut line prcunia data vel suisti tollat. t ;& ut huic malo occultatur, re magistratibus tanto niagi cimnis malitiose in suo mune te versandi occasio praecidatur, conitituit Imperator, ut iri antecci subii solenni iura nento obstringantur. Δ secundum formul viij ut amenti et dem is Novelli sibi ecta in tutent: si nihil dediste vel daturos este, vel proinisisse ad consequendum ina-git 3rat lini, alatiis suis contentos esse,& quemadmodum gratis in igiltrarum luit adepti, sic & gr tis tuisti iam a d. Dinistrare velle: item paterna affictione,& cura subditos complexuro , odioque vel gratiae, vel li. iiiiibus locum nultu. n daturos, sed juxta aequitatevi ta leges ei te iudicatur .Quo pertinet etiam lex unu. Cad. de pro ea. dignitat.
Cujus exemplo non tantuin plerit,iηe Hollandiae Civitatum eonstitutionibus idem in iudicitius & m gistratibus expresse cautum stricte servaturr Sed Se benatores tam supremi Sen tu quam Hollandiae Curiae Piovincialis ingressu muneris expresse verbis juram,se pro adipisce da dignitate, neq te dedille, neque promissi ite quicquam, neque postmodum daturos, neque pacta ulla, conventionesve ea de re secisse, aut facturos eise, directe, vel in directe, ut videre est In rast.
Suprem. Cur. art. II. ct utrinsque Cur 1a Instruction. Ampsat. anm 16 4. ait. st. lncorruptos porto, aut pecunia in transvetiuiri actos judices, severissime etiam cautum In rati.suprem. Curiari. o. junc2. cap. ut . at . 1. 3. 4. . 6. 7. a. Ampliat. uirtusque carisaiae ut ut ad alia quaecunque digilitatuna Reipublicae munera fuerint extansa, nec in eos tantum qui juramenti praestatione adsti inguntur, sed in omnes alios quoscunque omnium ordinum magi liratus, te Reii ublicae ministros publicos, qui se talibus sordibus inquinatos fierint coni- preliensi ordin. Gener. sanctione, I. Tatii I 6s . oe nori ima Ilo2 d. Ordin. PIasit. 6. Februaris verissa illo fuerit animadversuine dolendum tamen abominandi ejusdem mali radicem p
nitus evi ilia tu non esse, ut quibus, salva in multis quidem ius dicentium integritate . in aliis non minoribus tantum, sed & majoribus dignitatum functionibus. etiam in iis quibus sola , irtus &etuditio viam S: gradum tibi affectant, magno Reipubl. inalo, mercenatio, de caecus amicorum favor, tam eruditionis, solleritae, quam vitae probitatis maxime immeritos, ad summum etiam honoris, de dignitatis gradum provehant: Perperam distinguentes inter magistratus& ReipubI. munera, quae solennis luranienti sacramento ab omni ejusnodi suffragii vitio coercentur, di alia quae ad statuin politicum proprie non spectant, quali non haee, sed illa dictis Iegibus subjaeeant, quas eo respectu post Francisc. Balduin. ad .s.nt. praeterea. naind. Inflit. Depuisc. judic. imnes exclamat Matth. ,teph. ad Nov. s. num. i. Quod hodie nisi ambus, nis ores , iusidones, ni bilagas, non emitur, inquit, sola virtute potestis.
398쪽
Αpud Gallos autem variis etiam primo rNum edictis , magistratuuin promereio interdictum refert Choppin. De morib. Parisens lib. r. nzm. 39. Sed his tractu temporis abrogatis insolennis & lege quasi ponitente munerum venalitas irrepsit, sicut&circa annum I 6I . de munerum promercali nundinatione, indagine oborta, a regni ordinibus omnis munerum, pta: fertim iudicialium venalitas abrogata, eadem iterum vir uno interlabente anno, teste Grammo i do, pag. II. contemptu legum praevalente, ut ante, invaluerit, lic ut & ipsi regi inde ingens pecuniae iit proventus. 33 Λn autem suffagii nomine solutum repeti possit non videtur; sed quia utriusque in eo turpitudo versatur , sicut non soluti petitio, ha nee soluti aut dati repetitio esse potest, ι. s. t. F. De condict. obtur . νιι injust. caus. Sed Se ipse suis agator, aut is, qui ob eam causam aliquid Promisit, at hirratiam incurrit poenam, secundum ea, quae diximus. Ib causa in injustam dati, aut eauti condictio datur, veluti ii quis doIo inductus , aut vi, nam tu vecoactus, aliquid dederit, aut promiserit. l. s. l. I. g. Deceηdict. Obturp. causti generaliter ii quia dativit aut cautum ex causa, jure , aut legibus improbata.
De Actione Arbitratia , sive ussistimatione facti, S: eo quod Interessi
6. Quid in hac astimatione considerandum. I. Pro eo quod certo Im, Orampore dari debebat,
qua ct qualis comperat actis, ejusque interes
quomodo astimandum. s. Cambium qMa i , cui. st quanam ex eo cempe
9. Quid de acceptante alteriis cambiam. an ipsum solationi adjetium liberet.
a. st quomodo protestandum, is agenanti de- nuruiandum, ait base actioni licia sit. I. Cui in precii, saluti an s. Irendiratisiuinem darei olimamne habenda.
1 a Uibus eausis ex eo quod factum est , quum seri non debebat, aut eo quod saeuia non est aquod fieri debuit, actio competit, in omnibus iis experiodi ius est, ut eo nomine in id
quod agentis iliterest condemnatio detur. Et certe quum, quod factum est infectum fieti ne- queat, di pro eo, quod faciendum est, reo, ut quod nolit, saerat. vis inseri i haud facile possit. ni. il aliud te smi, nisi ut quemadmodum ficti, ita etiam non aestimatio exigatur, vocaturque communiter id quod interest. a . Hoe aliud est conventum per formam poenae, s.fη. Instit. de Crab. Oblig. Aliud singularis asscctionis, de quo in tι t. f. De in item Tarando. Aliud arbitrariam, quo venit id, quod re vera alteri abesse judicis arbitrio relinquitur. Sed quum poenaeonventionalis in infinitum ex λri non possit, & poenalis stipulario in tantum
motibus eoarctetur, ut competentis iudicis arbitrio ad bonum & aequum redigenda subjaceat. au. 1 unic. Cod. De Sentent. qua pro eo quod interest. Seja, in f n. g. de Verb. Oblieat. Rebυff. adtex. . Reg. Rubr. De Sent. qua yro ea quod interest, inglos profer utitur. Menoch. dea tyar. jud. eas. 16o. num. 7. ct seq. Gulier2. lib. 2. Cane . quest. 1Ο. n. s. Matth. de ' RU ia. Dicis Neapol. is . Ioan. Papon. Iib. II. rit. 9. Irr. 4. lniberi. Enchirid. 7hr. Gall. i. 't νιν b. poena conventis alia. Anton. Fab. ad C d. lib. T. xit. 2 s. don. 2. ηum. 2. Carpeto v. don. μ ens par t. q. constit. I. defη. 7. in n. Nec tantum assectioni tribuatur, ut is, iri, mi nsum jurare Dd. liceat, pro eo quod ob dolum aut injuriam illatam Interest, secundum I. 6b. f. de Rei Vιη. dicat. sed plerumque ipsum iuramentum iudicis moderatio praecedat. arg. I. q. s. a. o I. S. . . A. f. de in Iuem jurando. quam actot solenni juramento in litem firmat. Ut recte notant Anton Fab. ad Cod. lib. I. rit. st. de in. l. num . . &post eum CarpZov. desu. Ioretis pari. I. cm-
399쪽
L v . ceri agatur, eoque, qui cetram quzmitatem vel ruturam h bet. in contractibias, ex quibus id. quod in obligationem deductum cst,cettain aestituationem recipit aut certos sines haia: ut sitne Venditiones Ioeationes, Niliuiles: iudex, nomine ejus, quod interest , ultra duplum . evi simin. id est . res ipsi de qua litigatur . eiusque veta aestimatio , inest, condemnare non potest. I unic. C d. se Sentam. dea ira es quod inter s. Quod ut exeinplo clarius in olescat, finge meeemn i undum a te emisse, climn aut tradere 4 reeusa veru, aut qui traditus ab alio eviet iis est, tenebetis exempto, ultra ipsius rei simplum preti mi, in id quod ob moram vel evictionem extrinsecus mea Intereti rem traditam, aut non eis ictam fulser quod quum circa objectum versitur, quod certam altimationem habet, fundum
scilicet, qui ab iuitio certam naturam, & quantitatein habuit, ipsum interess ipsus rei daphim excedete non debet, etiamsi, pluris interesse pio tur: qui est verus dictae legis intellectuae, nisi sorte dolus intercedati veluti, si sciens obligatum vel alienum iandum vendideris, qui cum incertus sempet sit, hujus dupli taxationi non subjicitur. secundum quam distinctionem pro recepta ejusdem legis sentemia recte a Lypaeo Notit. 3ur. si I . tit. ιι empl. in fati dissentit Crocne Neg. de abrogat. ad ἡ. rit. Od. De sentent. His quas pro eo quas interest. Si vero super casu incerto, eoque qui nullum certae aestimationis obiectum habet, veluti sis obligatione ad factum, de personali praestatione quaestio sit. i. II. F. I. g. De Re Pu tiι. a. in sin. g. De Verb. Obligat. s. D. IV. rad. de alicujus rei possessione, L I. . si . o. De vi o v armat. Jaetus retis emptione. ι. Ia . . de actiam empl. Ec similibus, in tantuni, quantum telligioni judicis conveniens videbitur, fieti condemnatis potest. eaccou. Cia. Dasiment. qua pro eo ε d i ηtire'. in line aestimatione de damni eessantis, de luta emergentis raela habetur. rem rat. Fab. 4 d. I. anit. Cod. De sententi qua pro eo quod iηterest . pro utilitare quae circa res ipsas est, Lans. s.f. de action. em t. secundum communem rerum functionem. ι. δs.f. ad Ieg. Falcis. Dd. Hue etiam pertinet actio de eo quod certo Ioeo dc tempore dari promissum, quae proprie, &simpliciter dicta arbitraria est, eiusque nomine in jure venit. ι. 2. L I. L 7. f. De dcerto tuo. F. st. Insti 1 Baal/m,. qua, promissore ad locum Iuo dare promiserat nonaee Q.γ- dente, alio loco idem petitur, quam pro dari promissum est. Hi, commemoratione ejus Ioel μ' quo solvi debuit, I. I. i. g. De ea quia ceris ista. ut judex arbitretur quanti actoria, vel rei intersit, stipulato loco potius agi, d. i. a. is r. βδεω quod certaων. I. mc. Od. Ubi ιμυαε ιιrta dari promisit. In qua actione de hoc peculiare est, non ipsius rei tueri ratio . sed dii crum extrinsecus accedens spectetur. ι. po. ctah. L. Dera quod certorus. Actioni de eo quod certo loeo, proximE accedit Cambium, inter mereatores usitatum, quo quis pecunias sibi datas, pro certo lucro per litteras assignatorias emto loco, de tempore restitui promittit. Ex quo duplex competit actis , una adversus eum, qui sesutioni adite r. arra ι. I. g. depast. OL s. cod. De Oblig. ctaa. altera adversu assignautem, ut praestet id quincerto loco dari promisit.
Nee solum is qui solutioni adjectus est . sed de quilibet pro assignante eas litteras aeceptare at
pinest. au. t. 39. f Nupr. Iest. nudaque litterarum acceptatio, acceptantem obligat. i. tr. Institi mandat. quae tamen a nantem non liberat, qui eontestatione, licet ad versias adjectum aut aeceptantem, is nihilominus obligatus manet. au. ι. 13. Cos. Deserat. Neost. Car. Βεμιιηι. c. osvr. O . iacis 1 a. Rot. Genuens. deos. a. mm. c. ticis . num. 3. iaris .
Si adiectus solutioni litteras assignatorus aeceptare reeusametit, aut postquam agnomis sim si tempore non solverit, facta protestatione solenni, id ilico assignanti denunciari debet, ii rest tuta assignatione exhibitaque protestatione solenniter iacta. ad damna de interesse quod nummi victo loco soluti non fuerint, dato regressu ad versus suum debitorem, eondemnabitur. Ut late La. decis. Vide porro circa hanc materiam Synvs Staria. AUιladam. p. o. ommissiI-Wiebri . min. amorp. v. S. Pierium autem pro ineunda ejus quod interest aestimatione non spectatur quod datum Minpromissum est, sed quod sint eo tempore quo maxime interfuit: adeoque sive ad res nostras, sive nobis ab aliis in specie, vel in genere debitas agamus, quotiescunque earum ineunda δειρο standa est aestimatio, insoiciendum est tempus, quo post moram eontracta res plurimi valuerit. sime per lapsum diei in obligatione postae, sive re ipsa, sive per litis e testationem contracta sit.
ais. I. Dr ii. L,Lκli. F. ι a. vi. Et quidem si conreait, ut res certo die redderetur.
400쪽
dies adiectus in re aestimanda speetatur quasi terminus a quo. l. ν invet. Q. f. de reb. credit. l. ult. rn pr. f. De Convict. tritu. s. r. s. I. I. Sιquucare n. I. I. g. De Re judicas. l. 9. g. De Veib. obligat. Lapsus enim diei interpellat pro homine, ac debitorem in mora constituit. l. 12. Ced. de Contrab. cr Commit in alat. l. 32. f. De Usur. Sed si obligationi locus adjectus tit , ut in eo quod certo loco dati promissum eli, tantum tempus intercedere debct, quo continode in locum illum perveniri potuit. I.6o. l. TI. ιnpr. I. 2. De Vca b. obligat. Quod de tempore termini a quo: Sed pro tempore terinini ad quem, distinguenduin, ut si apse adtor, certani quantitatem nomine precii relatam ad id tempus, quo res, poli contractam moram, plurimi valuerit, petendo exprimat, ejus quantitatis rationem iudex habebit, nec quic- quain petitae quantitatis . nisi augendae eius venia ab actore impctrata. adiicere valc t. l. s. Cod. De edendo. Si vero officium judicis super aestimatione ineunda imploretur, ut communitcr fieri
solet, aut sub clausula salutari, nobis, oste tot anderint et t. eompte hendi intelligitur, in bonae fidei iudiciis , usque ad tempus condemnationis aucti, post moram pretii, ratio h iberi debet. ι.I. s. r. . ιommerati. In stricti juiis autem judiciis, ipsa aestimatio litis contes nae tempus h inde cedit. d. I. s. i. a. f. commodat. Ut qua magis sormulae, quant eaqliae bonae fidei sum adstri: gantur. a Q. so. Iulit. De amemb. I. g. De petii. hered. i. g. de resciit end. renis dit. Nisi & ipse actor in libello explessetit, ut inint unda aestimatione iudex etiam illud tempus observet, quo res ante & usque ad condemnationem plurimi erit, aut fuerit. Quo sensu recte procedit, quod Servius ait tempus condemnationis spectandum: in l. Linpr. F. De conuict. triticit Si vero non res ipsa debeatur, sed aestimatio, ea debebit ut, quae tempore chaligationis contractae justa fuit; quia non res, sed pecunia debeti intelligitur . quae semel cotistituta, certa manet. arg. ι. 28. g. De Novat. quo pertinet etiam lex inpr. g Mandat. Quod ut rationi magis consentaneum, in iudicando ubique fere servatur, teste Anton. Fab. ad Cod. ii . Sιcer . pelata definito I. Sande lib. 3. tit. q. desin. 8. Vide etia in olla l. ad ι. rinum. 2 a. J Dereb. cred.
De Uerborum Obligationibus, & Stipulationibusc
jectus censeatur, O cujus sit sectas diei. jιctio. s. Conditia qualis adiicitur. Husique est aus.
Qualis verborum obligatio moribus obieet, O an causam expressam habere e beat.
2 πν Erborum obligatio ea est, qua per stipulationem contrat, Itur . pr. Instit. De Irirb. obligat. v bii latio est contractus, qui perficitur ex interrogatione , eamque subsecuta coordurata responsione. t. i. f de Vob. Obligat. pr. I it. eod. Alia est certa. cuius species vel quantitas certa , & determitiata ostenditur, quae dicitur condictio certi. I. 6. f. de reb. cred. I.; . 1. de Verb. Obligat. alia incerta, qua factum , vel species in determinata, in genere, in obligatione Co ivit . est. Lys. tu pr. θ g. seqq. g. de Verb. Oblu. junci. Instit. eod. Alia dividua est, alia iudi. idita. Dividua est, quae pallium praestationem recipit. ut in pecunia S re idnsibili. I. a. ρ. 1. f. de Verb. O lig. lndi, idua . quae non recipit, veluti si in opere au: f. ceto cotii istat. l. a. I. a. λ27 a. f. r. . t. v. g. i. st . de Solui. Quomodo, si contingat pro mill rem mori, telictis p'uribus, a , ..heredibus, pro stipulatione dividua, singuli sol uni pro palle heredit alia tenentur, si individua si ii solidum, unusque omnes liberat, relervata actione, pro repetitione a coherede familiἀercis uia ν. - . dae judicio praelianda. l. a. . a. f. de Verb obtig.
E consistis stipulatio , vel lauando, vel intaciendo. l. a. F. ia Dib. Quae in danda