장음표시 사용
581쪽
I. Furtum quid, 1. Furii poena Paris cinia, anct quando capse
dia, Gallia, o Germania. In Hispania, ct 1 talia. v In Anglia, O Hungaria. 6. Martu supplicium pro furta irruandam anct quate πω tifendi posit , centra Theola s. 7. Magistratin, sui Μοὶ Φ,caurisque Sacra Scriptura panis, indelibu quam Mnime advictis. 8. Furti requi laqueo qualia. v. Mendicam es νatio an θ quando pro Iuribis plactendι in Belgio. o. In Gallia. II. ano quando ex rei μrrepta qualitate tim tara puniantur surra. ra. Fures saccularii aηθquomodo puniredi.
IN bonis , aut adversus bona aliorum committitur surto , quod est quaelibet fraudulosaeonir ctatio rei alienae vel usus, vel possessionu, F. I. 96. Inst. De obligat. qua detict. ι. xla. F. Defurti lute eivili distinguinit in manifestum, quum quis in ipso setis. & nee mani sestum , quod non nisi post factum deprehenditur. s. s. Iastis. De obligat. qua ex delia. Cuius poena tantum erat ilpecuniaria, praeter ipsius rea persecutionem, ordinaria, pro simplici furto manifesto quadrupli, nee mani selli dupli tantum erat restitutio. s. s. o g. vis. IVit. eod. l. 9. g. De condia. furtινα Extraordinatia , si alia etiam delicia concurrebant, veluti sivi aut peressi actionem commit ebatur, eriminalis arbitraria erat, carceris, relegationis , aut in opus publicum damnationis, L D. g. De niνat. delia. LD. f. Desura. l. i. ct ala f. δεμα balneat. I. Oseq. cum tactis. θ Expuat. aut si aliquandiu in eodem serti genere frequentaverint, & aliquoties lactine deprehensi, quo casu etiam delictorum poenae exaspetari & augeri solent. I. 16. F. M. ι. 2 d. s. pen. g. Depos. Nunquam tamen propter furtum, etiam qualificatuin, ultimurn supplicium impone re licuit, sed expressis verbis cautum erat ΝοτG. t s . cap. final. ct auth. sed nora iure. Cod. daων. furitiν. quod pro furto nemini membrum abscindi, aut quis mori debeate nis aut vis publi- ea, aut tale quid comurrat, quod per se ultimum suptilicium exigit, ut in abigeis, qui pecora ex pastuis vel armentis subtrahunt, depraedantur, illudque quasi studium, sive artem exercent, quis decem oves, porcos quinque, equum, aut bovem, licet unum abegerint, gladio puniuntur, vel bestiis objiciuntur. De abiges. Quod etiamnum fere ultimo supplicio punitur, praeter quam in furantibus anates, anseret, gallinas, inuruuis arbitrarie puniti solent, telis Damh d. Prax. criminia. cv. II s. in friSed in caeteris hodie ex generali fere omnium gemium consuetudine fimi manifesti, & nee imanifesti distinctio, ejusque dupli & quadrupli poena exolevit, ejus Ioco iaceessit gravior, illa
arbitraria, quae&ex iterato delicto, aliisque cireuis stantiis ad mortis, & laquei medam exte di solet, per ea quae late Iul. Clari lib. s. sentent. . furtum. mran. S. Gome2. Dyιar. resolui. ιεm. s. cap. s. nsm. s. Menoch. De arbitr. Dd. casa 93. num. 8. Osiqq. Moribus nostris ferepto limplici furto virgis caesi in exiliam mittuntur, si aliquoties iteratum , si imatis in terga ipsorum inustio superadditur, semel atque iterum , tertio e victi in patibulum attolluntur, ut laqueo vitam siniant. In qualiscato autem furto , veluti si una cum furto vim publicam commiserint, prima vice ad laqueum damnantur, nisi aetatis aut eircumstantiatum ratio poenam mitigandam suadeat. Quo facit text. Holland. Oidd. Placit. I 6. Deumb. IIo . o Martii art. 2.
582쪽
V1d. porro Damhoud. Prax crimin. cap. III. num. 28. ct seq. Gudeli n. de Ture Nepig. tib. s. ωp. cap. II. Pres. Sed ουσν. Zyp. Notit. Tur. Brittit. Defurtis. Quae suspendii poena in furto iterato, aut alias qualificato non tantum apud omnes fete Christia ii orbis nati,nes, sed & apud Turcas, & Europaeos in usu est, referente Riserg inrelas. re r. Turci car. cap. .pl: .s . De Galliae moribus testatur Eguinarius Bato ad tit. Instu. de obligat.-ex GIict. ηηι. Jocon. Papon. lib. ι . tit. 6. art. i. in Germania & Imperii terris, exuat Carsi ri ordinat. Cris lGLau. Is 9. junct. Etest. constit. 3 a. pari. 4. Cui convenit jus Culmense, & Provinciale Ducatus
In Hispania, pro primo furto verecundiae poena imponitur, pro secundo flagellorum ,& ab
scissionis auriculatum, pro tribus furtis suspenditur etiam flar ea committens, nisi ex causa mortis poena in triremes commuteturr teste Alphon Eo de Αχevedo, ad Constit. Reue tisania lib. g. tit. Iι. Ieg. 7. num. 9 I. ct seqq. Gomer. Ua ιar. resolui. t m. s. cap. hi de Italiae moribus tria serta etiamsi levia morte puniri probat Menoch. de Arbit r. Tud. ιas 29s. num. ι T. θρ q.
s Sed Angliae leges severius in sarta, propter maiorem suae gentis in furta inclinationem, animadvertere solent, nee mitius quam committentes morte puniri permittunt, dummodo re a lata duodecim denariorum valorem adaequet, teste Iohann. COMel. Instit. Pir. RVIicani lib. q.
Et in Hungar Repno furtum committentes, etiam rei minimae, indistincte suspenduntur.' ex decreto S. Stepham Anni Ios 3. Uti a. cap. 4o. o si.&S. VI adinati ungariae Regis a
6 Sed an tute haee poena defendi possit, dubitare videntur T heologorum q iidam . qui ut in emteris Reipublieae gubernandae causis, ita & in delictorum poenis ipiis suis Magili ratibus . non inia serioribus modo, sed & supremam in Republica potestatem exercentibus, is, ni odo ita Deo via sum esset) I gem ponere, inque anteriorum subsellia ex Canonica quasi avi ritate involare & i Grumpete quotidie student. Cujus & hoc non leve argumentum est, quod has ipsas ligas notitas' pro avertendis fibriorum sceleribus justissimas , S tam pias, atque salutares, ut tanquani lus Gentium ob omni paene populo receptae & probatae fuerint, nec meliores dari, ab ullo potueri ut, ut iniustas,iniquas & Iuti Divino emitrarias, quotidie ex Cathedra publice populo traducant, At tu gno conamine deblaterent: quod, quasi Iure Divino in fures nul quam capitali poena fuerit animaduet suis. Quibus, eum eontrarium facile ex ipsa Sacra Scriptura probari possit, ut qua non munus arbitratie pro eircumstantiis, temporis, loci, de delicti gravitate in furta quadrupli primo restitutione, Fod. 22. I. sub Rese Salomone sextupli pranrλ6. I i. & sub losua, 7 ua .as. vltimo supplicis, & concrematione firerit animadversum: Λdeoque mores nostros ultimi suppliaeti poenam in latibus in tantum temperare constet, ut vix imponatur, nisi de praeter simplex fit r- tum alia qualitas aecedat, quae aut per se capitalem exigit poenam, aut ipsutia delictum in tantum di a glaucti Hoc illis etiam ut Theologis, di veris Mosa Icarum legum interpretibus, pro recantauone insulsi, de maleversantis sui argumenti, sciendum erat, legis Mosaicae delietorum poenas . etiam ab initio mutabiles fuisse, neque eas pro conservatione tot uis univers aliter potuis le consim tui, adeoque eas non magis nos instringere quam leges ceremoniales: quarum hae ad Christi a
ventum manserunt, illae quamdiu, nec ulterius quam stante eadem republica, & quousque isti p pulo e veniat. Adeo ut ex Iure Divino quidem etiamnum probati possit, crimina, di delicta esse punienda, sed quo modo nequaquam. ut qui modus Magistratibus indefinire fuerit eoi missus, Magistratu legitimo a Deo constituto, eique sanciendatum salutarium legum concessa potestate . qui ut Dei minister, & viud ad iram ei, qui quod malum est, secerit. nee frustia gladium gerit. Eryl. Quae ut procedant vid. per ea quae docent
num. iunctispecie judiem non teneri ipsis leges Moysis iudiciarias sequi, probaretiam Ioan n. a Mndelib. s. tit. s. cos. 9. Ut curet ergo Magistratus, quo conservatio rei communis propagetur. pax& tranquillitas publica stita tecta conservetur, qui ad furta coercenda.& commodum reipublicae promovendum, severiori supplicio in fures animadvertere, legesque . eo intendere debuit, ut quod nullo alio remedio eo eiceri posse eventus satis superque edoceat. gravioris poenae sormidine evitetur. Adeo enim hujus mali genere totus increbuit mundus, ut nulli ferme res suae tuto manerem loco, si non gravius in id animadverteretur. Quis enim de platea ad plateam , de domo ad domum absque spoliatione migraturus esset quis noctu si curius somnum capturus in templis , aedum in domibus tutus solet, si impunitatem
583쪽
sibi ex et plumitterent isti spe quicquam perpetrantes λ Et sane bisce temporibus, quo ite
Firitur ex rapto , nee bosipes ab hastile tutus ;Non socer a tenera , fratrum quoque 1 rasis rara est. Plurimi tantae, ae tum desperatae malitiae terrehenduntur, ut ne hac quidem , quae acerrima est poena, a sua malitia deterreantur: Quid ergo laturum. si ejus loco mitior aliqua intercederet poena Iustissimam ergo hanc de sitibus suspendendis legem, ne ostendamus. aut ipsum Iegi stato rem ut Dei Ministrum in eo eulpemus . adeoque divinae ordinationi rei istentes conscientiam notstram oneremus, juxta admonitionem Divi Apostoli ad Romanos d. cap. II. D. M 3 . Caeteruin quum hujus criminis pCenam pro varietate circumstanti. rum arbitrariam dixeri-inus: de quibusdam circumstantiis ipsum delictum aut mitigantibus aggravantibus, vide duin est. Et quidem primo ut surtum dicatur commissum , facti de personae qualitat consideranda a
veniunt. Quomodo nee fui tum sine affetu furandi committi dicitui , 3. r. Instit. Derat. qua ex delictε. & ut per sotiae sint doli capaces requii itur. I. Defurt. Quae capacitas non ex annis certis, sed ex fact, pro re nata, ad aroitrarium judicis alii manda elt. Quomodo minorennibus, licet regulariter a poena suspendii non sint exempti, mitior tamen poena ipsis quandoque imponi solet. ι. 16. F. s. f. Dι paenu. ι. Io I. s. De Reg. 7ur. Myni ingeri ιentur. 2 s. Menoch. De artar. Dd. casus 29. nam. II. Matth. Coler. Iart. 161.
Sed eontra ad hane furti circumstantiam spe eommissio, quod a validis mendicantibus, ,
scurris , stellionibus ac imposioribus committitur . qui non tantum si inter mendicandum furtum commiserint, severius puniri solent . quod eam artem silauitate exerceant: sed in vagabundos ac via. αε. errones istos, licet nec furti proprie accusari possint, quum tamen sub paupertatis S misellae. clauditatis , mutilationis membrorum, & quandoque dissimulatae caecitatis, veris pauperibus d bitas ele Sin, synas e faucibus eripiant, pro circumstantiarum qualitate virgarum flagellis cum rete gatione antinadverti solet, quorum plurima, etiam nostris temporibus extitete miraculorum exempla, quibus simplex virgarum flagellatio, incis visum, mutilisque integritatem repente re diderit. Quorum duo etiam lepida lectuque digna sui temporis recenset exempla Iodoc. D-houder. Prax. criminaI. ωρ. II a. num. II. O Et ejusmodi impostores in Germania cum stellionibus nonnunquam laqueo, interdum & frequentius, perpetua relegatione sub poenas spendii eum stilligatione puniri probat Petri Helgius pari. a. qua l. 27. Sic ut immerito conqueratur Damho . d. cap. Ita. num. Sy. N exclamet neglectam prorsus Lanica. Od. De mendι- cantium νalidu , eui successu NaνH. 8 o. cap. 3. Quae diversis locorum statutis probatur, quibus
omnino mendicitas sub ieiunii in pane de aqua. & in ergastulo ad id exstructo, ad opus publicum
damnatione ali ive albitraria poena interdicta est. Vid. cyp. Notit. Iuri Bist. Rubris. De Mendiacant. Valid. o adui. Ced. De Epistop. 9 Clerit. vers. Quod attinet: θ seqq. Quibus adde placit.
Quo spectat etiam Edictum Catoli ix. Calliae Regis; qiro errones, Boemos, seu gyptiosi fiextrudi Galliae regno intra bimestre jubet, eorumque uxores, liberos, & asseclas, ouod ni faciant, ut si in Galliam redeant, viris barbam radi, ae capillos descindi, eosque remis addicari deplano , Se sine ulla inquisitione ad triennium praecipit.. Et ex rei surreptae qualitate furii pinna augetur, aut mitigatur. Quomodo mitius & exigua tantum poena puniti solent, qui cibaria esculenta, sive edulia iaci guris necessitate surripuerit, tumqvod ob rem minimam surreptam ordinaria cesset poena. γ mcido in Electoratu Saxoniae& reliquis imperii Germanici terris distingui solet, inter fummexiguum, di fimum magnum, quod quinque solidorum, sive aureorum astimationem excedit, qu bd solum laqueo puniendum, constitur. Eiectorat. 3 a. s. 4. praeeipit , & in poena fimi dictanda.
niagnitudinein furti conliderari iubet Caroli U. Ordinat. criminia. art. 14o. tum quod necessitas non hibeat legem cap. quod ηοη est licitum Dι Re .l. 7M in 6. de vitian redimete qualibet ratione liceat. I. 1. in=η.I Debon. eorum qui antesent. pM meri. constri Et siecula iii , qui in turba de circulis hominum incautorum loeulcis secant, peeuniasve eo modora
subitatant, ab ordinaria suspendii poena excusari soleat, quυ ipsa incautorum negligenua,&
584쪽
Atti exiguitas tantam vix exigat pinnam, sed plena iri lue earcere vel relegatione pleωntur, aut virgis calligati dimittuntur. t r. s. De extraordis. crimini λas Ita etiam qui ex petulantia modicos fluctus arborum vel agrorum, uti poma, pyra, uvas, nuces transeundo decerpserit, quas statim in vinea, vel agro, aut in via comedat, a furti supplicio, de omni prorsus poena excusatur. I. A. tranflere per argum i*nct. I. eap. Pus. De consecratisne distina. s. junct. arg. ex De Moen. 23. ωs. 24. ct seq. secus si futti, & luctis ficiendi causa arborum, aut agrorum fructus secum abstulerit, aut hortos, quos apud nos preti
ses habent, sepibus di sessis a conmuni via diiunctos separatosque destinato trant ilierit, huctusque deliciosos, herbas odoriferas. aut medicinales, rosas. ilia, aut similes flores seu futieessertimetis, o omnino furti tenetur, & pro arbitrio judicantis vel in aere, vel carcere, vel proditione delicti, relegatione, vel etiam fustigatione puniuntur. a g. l. a I. 3. 1 F. ad la aqui L 32. F. I. . Desuri. I. as. in D. . De Usilvat. θυμ ay. ι. I. lusin. n. i. Derer. Iemmul. Quo facit etiam text. ex eis Euct. Saxon. 37. pari. q.
a s Eademque fere distinctio est. licet hi gravius puniantur, eoque magis quo pluris aestimantur P. nimia arbores fructiserae, quam Hilices de plantae inter eos qui ex petulantia noctu transeundo arbores exuli trint, fieserint, aliove modo laeserint, qui pecuniarie rere puniti solent, do eos qui damniam lucri faciendi mula, maloque proposito id commiserint, severius, puta carcere, vel teleg rione, quandoque etiam fustistione puniendos existimo ari L arborum furtim casaram: Porum quaedam etiam exstant exempla , eosque Carol. V. tanquain agri depopulatores ultimo
supplicio plectendos praeceperat. edicto sin Funii as 6.1s Λ tbitrarie etiam puniuntur cadaverum aesunctorum spoliatores, qui illis vestem, aut aliud P. penes se existens auferunt. quos mitius, velut relegatione , carcere , vel fustigatione puniendos, gravius vero in eos qui ipsa sepulchra destruant. L . Od. De sepulibra violato, quos si armata manu id perpetraverint, ultimo supplicio, sin minus, in metallum ius civile damnat . I. 3. 7. Ls. q. s. in . eod. Moribus ut acriimos ultimo supplicio puniti volunt. per ea quae late tradit Farinae. Prax. crimina quo. 1o. num. D ct seqq. Quos Iure Saxonico haud ni in uxae latrones rotae supplicio affici probat Carpeo v. Prax. Πm3ηri. parti t. quo. 8s. num. I Sed motiuus nostris, praesertim inter resormatos, quibus ipsis sepulcIiis nulla reverentia externa
debetur,nullaque sepulchralia ornamenta ipsis eadaveribus apponuntur, Ac quod apud pontificios Ecclesia de coemeretiis abunde provideat, vix est ut hoc crimen obtineat, adeoque & eius poena in desuetudinem abiisse videtur, aut si occurrat, mitius puniri putem: per ea quae tradunt Iul. Clar.
circa sis. Zyp. Notis. 3 ur. βιου. MIigus. Et quae latius supra hoc eodem libro car. a.
,- Cessatque ordinaria furti poena in amotione terminorum, veluti si quis terminos, vel lapides D. H. 1νr Miles, vel arbores constituendorum finium eausa positas eruerit, amoveritve. Cuius Iure civili epto singulis termisis dolo malo ablatis quinquaginta aureorum poena fistituta erat L in.Τtremisia ι.vel arbitraria relNationis, vel etiam Gigationis adversus eo qui obfuscandi fines aut linum oe pandorum causa eosdemterminos moverint. I. I. a. f. ML ut late Iul. Clari ii
Quod quum clam testium fieri seleat, adeoque de dolosa amotione vix constare possi, ultra im. terminorim arbitrio judicis deemendam restitationem, vix ulla me usu venire soler. omodo intelligendum quod Groe ππ. post Bugnon. tumn.&alios, hujus imis poenam in desuetudinem inime refert, quam etiamnum imponendam, si modo de dolo & delicto
liquido eoastare possit. nihil est qumi vetat; eamque in Germania et Mum praeticari probae Matis. m. m. a.diuisis Neque ordinaria furci poena loeum vindieat, In erinlata hereditate, quum quis in domium dixtin
mortuariis aliqua bona Medum disssione heredharia partita, aut clamaut vi abstulet . quem M. bitrarie etiam iuxta qualitatem personae &-i ehcumstantias puniendum lex praecipit. l. a. o malis rat. I. tit. Expilat. Foeduar. Vid. Damhoud. in . oh ML ωρ. It q. & Carpxori infra parti a. v f. I. ram. 79. Om. I9 Severius quidam animadveni kolunt inam iuim instrumentoriam violatores , de raptores , art. l. tb. uri iustres. Cota. qua res pigneri. Quod si modo aratrum spoliaverint, aut furati int, rutae supplicio Meses,at Ius Saxonicum antiquum. Quod tamen ab usu tractutem iis , recestae probat Carprov. Furi A. inens para. . costit. I. in tantus ut perinde iut alii lares petamiaris rantum, earceris, aut resegatissis poena plectamur: Quod εc communiter sequendam videtur, ut quod cena emineos constituta non sit. i.
585쪽
ses gravius ubique puniunt ut preudum , sive amentorum abactores, non tantum qui ani-2 nralia agro in sylva, seu grege, sed etiam si a stabulo vel domo ibitim abduxerint , fis abigis. quos ultimo supplicio puniri supra diximus , & de Saxoniae motibus pluribus probat CarpEov. Prax. crinii l. pari. a. quast. 36. num. . In Hollandia exstat Placu. HAE LOria. I 6. Decemb. 19. Martii i6I . art. s. de ali ix vid. Damhoud. Prax. nimi I. cap. II s. Christin. I. . dreis ros. mum . ZIp. Notu. H. Best. xit. de abigeis. Quemadmodum & fures ineendiarii, qui in incendiis aliorum bona eripiunt. severius p miri ,1 eommuniter est receptum. Quos laqueo puniri resert Dam h d. Prax. crimin. cap. II 6. eamque menam ad eos qui simili modo nauseagorum bona eripiunt. extendi putat arit. 13. Ced. Deberti Gravius etiam puniuntur qui eelandi seu privandi animo lihetos parentibus surripiunt, desidueunt, quod plagium dicitur, cuius poena olim pecunIatia in metalli damnationem postis v. xlist 13. ea mutata est. ι. vla. i. ad ι. Fabium da plagiaris, eandem ad bellias damnati, ves gladio puniri coepit. I. iat. Cod. eod. cum qua eonvenit Ius divinum Deutero. cap. 34. Wrs T. Exod. M. Fab..e cap. a I. - . 26. Vid. Georg. Tholo a Syntumat. r. tib. , si cap. 3I. Menoch. De arbitrus s. Iul. Clar. s. . qua l. 63. num. s . Farinac. Prax. crιmina para. T. quali. I T. Quod i a foro Saxonico & reliquo Germaniae Imperio obtinere testantur Petr. Heig. parti M uast. 32. num a. ct 3. de Benedict. Carpa 3ν. Prax. criminat. para. 2. quast. 8 .mm.' .e,
seqq. In Belgio vero ejus poena arbitraria ede videtur, ut plurimum fastigationis & exilii. si stil. celandi animo sagium commissim non sit. per ea quae tradit Croen eg. de legib. abruar. ad F. Io. Instititi publici judic. Si vero pugium fierit quali fieatum. &celandi seu ptivandi animo liberi parentibus surripiantur, eoque modo viventium filiorum miserandas instixerint parentibus orbitator quis non dixerit pro delicti modo gravius illud esse plectendum. MI. Lult. g. OL in. Cia. ad ter. Fab. de Bagisti ubi pro teueantur relictus legi tenebant M. ex I. - Cia. Threcolian. ad ι. Fab. da liniar. animadvertit Duarenus a. an iri 2 . o. a. i. Nee solum ipsi fures, sed&hi qui opem & auxilium furibus scienter de dolo malo prEsthe-χης - qu 'pmd puniuntur. 1. 3 q. i. Io. g. .L 3 a. iη π.cts. ι9. g. Defura. t. ss. - de F. I. f. da Ureb. filmscat. L I. L. De receptator. Quod quum varie fiat, arbitrio iudicis etiam α' committitur, an & quando mitius, aut severius in eos animadverti debeati per ea quae tradunt Farinae. Prax. criminal. quast. o. ram 9 . ct seq. Gometi rari resolui. temta in Menoch. δε arbitrar. 3uc GL 3 8. Quod de ad ultimum suptilicium extendi potest. In Holia exstat Orda. Placit. I 6. Decemb. I 93. o ι . Martii i61q. art. 4. quibus manuinos . . fures seienter receptantes , de fianorum mercenarios dolosis , eadem qua fures pinna puniri Eoipitur: quos tamen vix unquam , aut certe petraro suspendio puniri e stat, sed ut plurimum si stigatione, ερ relegatione, quandoque etiam pecuniarie tantum. Vide Damh d. 'vita acrim L cap. I I . I s. Et de Saxoniae moribus CarpZov. Prax. crimi I. partia. qua=87.
De Obligationibus quae quasi ex delicto nascuntur ex
586쪽
Horum quidem duo sunt genera. Unum quo quis ex propria sua persona convenitur. propte ea quod vel ipse suo facto nocuerit, vesutirrimo , si judex per imperitiam male iudicaverit, qifieo ipso litem suam faciebat. N in litis adiutinationem damnabatur. pr. Instit. De Oblit quae quo extilia. ι. De oblig. Oact. quod, quum consilii non fraudulenti nulla sit obligatio. I. r. f. de Reg. Pri nullatenus moribus probari, notavi supra cap. 7. circa fin. dc pluribus
probat Grome Neg.delerib. abrogat. ad d. pr. Instit. eos. Quomodo & Medicorum errores terram tegere, post Mornae. 8c Autumn. & Vinn. v Iuli Gr neve . de inib. abrogati ad ν. 7. IVir. de Iet. Aqxiba. Qui tamen jure meritoque t nentur, si ex dolo, vel malitia malum medicamentum dedetiat aut malam sectionem fece int. Ut capitis pcepa mulctentur. per. l. s. s. I. f. adtig. Corn. de Sicariis. i. 6. . I. f. de c. prasid. Si ex imperitia, quae eulpae aequiparatur, quid commiserint, arbitrarie ad relegationem sueba num damnantur. au. s. 7. Iustu. de lege aquilis L S. adlag. Aquit. l. 11. F. r. f. de pernis. Vide Hippoliti de Marsiliis ad ι. 7. g. ad Ieg. Corn. de Sicar. Iul. Clar. hamitidium. uum. 7.
Deinde quum quid alicujus culpa & facto ita comparatum est, ut licet nondum nocuerit, nila tamen mature obviam eatur, nocere facile posset: veluti si quia in loco quo vulgo iter fieri solet, quid positiam aut propensani habet, quod possiet si caderet, praetereuntibus nocere, quo casu. pinna decem aureorum erat eonstituta. . I. Institi de Obligat. qua quas ex delia. quae actio popularis est, adversus eum qui ita quid positum habet. d. F. l. Instit junct. l. 3. . 6.ctuti. e. De his qui essus. Sin vero ceciderit, de damno etiam actio adversus eum qui posuit competit. Sed nee illa prius quam eeeiderit, nee ulterius quam ad damnuna datum eo inpetit hodie.
Alterum huius quasi delicti genus.
De quo hic praecipue agendum, est quo quis ex persona alterius tenetur , cuius iterum duces etes diverse. Quarum alia ex personis, alia ex rebus dominio nostro subiectis provenitia Ex personis quidem alienis ex quasi delicto alteri obligamur, si quis deiectu in effusumve D. ix. m. fuerit, quod alicui praetereunti in corpore , vel investimentis, vel ali re nocuerit, eo nomine in duplum damni dati constituta erat actio, adversus eum qui in coenaculo habitat, unde easus iste prodierit: hominem liberum oecisum so . aureorum poena erati si vivat noeitumque ei in corpore inatur, quantum Iudiei aequum videretur, qui mercedes Medieis praestitas, eaeter que curationis impendia, praeterea operas quibus caruit, cariturusve est ob id,quod inutiIis fictus est, computare debebat. d. s. I. Instit. De obligat. quaqua ex delιct. ι. I. in prict Lust. . Debis qui effuder. quae actio etiam popularis erat. ι. s. si. De his qm uad. sed his illi praeferebam tur, quorum intererat. I. I. F. i. g. Depvus. aa. Et hoc singulare est . quod non eompetat asversus dominum ipsius aedificii, aut ecenaculi, sed adversus inhabitantem. quia penes eum eulis P esse intelligitur, d. l. De his qui σαι. nee adversus deiectorem, intendi neeesse sit. quia quisquora miliae, & eorum quos excipit. curam habere debet Instit. De obligati qua ex ritia. Nisi ut inhabitanti pro indemnitatis actione ia seditam adversus eum consulatur. I. s. g. . d. me bis ui . . Cujus etiam dupli, in fictum damni dati, Be 3 o. aureorum ob hominem occisiam poena motibus exolevit, eiusque loco remansit damni dati arbitratia eo,
pumilo, in quantum ob rem aequum iudiei videbitur ocelsi viduae liberisque applicanda, secutis
dum ea quae latius notantur supra hoc eodem i. s. cap. 2I. Deinde si damnum aut funum aliquod laetit fictum in navi, caupona, aut stabulo, duae etiam D. tri aes oriuntur actiones. una ex contractu, de restitutione eorum, quae nautae , caupones, stabularii salva fore receperunt. l. I. ct tor. tit. f. Nauta, copon. stabularii r quae actis honoraria est, Sin eo civili a ni ex locato, aut depolito praevalet, quod haec etiam tune locum habet, quum res periit sine eulpa eius qui recepit L . . s.f. Nauet. Qui pon. Stabaiar. altera ex quas maleticis, s damnum datum, aut sartum ractum Detit ab iis, quorum opera nautae, caupones, stabularii utuntur. quae in duplum erat, sed tantum ex maleticio eorum, suorum opera exercitores sunt. ι. 7. 1 pr. g. r. Oseqq. f. eod. neque etiam si furtum factum sita viatoribus , aut vecto G s . haec actio competit, ι. l. 7. f. eod. l. unic. f. furti. adversus nautas: pro quo tantum .slaetior illa ex contractu competit. I. I. Lult. t. a. OL s. in n. g. emi. Estque poenalis, qu
non datur adversus heredem, nisi quatenus ad eum pervenit. d. i. r. s. sin. f eod. quum alia illa perpetua se, rei perseeutoria, heredi,& in heredem commens I. . . . grad. Sed quuin moribus dupli in fictim poena exoleverit, consequens estia haeetae confindantur, parumquc Zα2 3 - . reind
587쪽
resert utrum a vectoribiis, an ab iis quorum opera Nautae, Caupones , stabularii utuntur, sinetum.
damnumve sit commissimi modo constet de recepto. Vid. hristin. a. s. ticis 6 I. m. 2 r. θρει. Pecc. ad La. ct . f. Naut . - . Stab. num. s. Quod in nautis quidem praesumitur si res eorundem voluntate & scientia in navem sint immis- sae, licet nominatim assignatae non sint. I. I. . sin. g. N. t. Copo. Stabul. qiue tamen assignatio areeptatioque in tantum proficit, ut etiam earum quae in littore perierint, dum ad navem exportantur, peticulum ad nautas petuneat. I. s. in pia feta. pro iis vero rebus quas vectores ipsi ei eumferunt, aut si praedixerint nautae, ut unusquisque res Lasservaret, nullum est nautarum p riculum. ι. 7. ιη με. LLod. Sed in cauponibus vix est ut procedat, eos pro viatorum periculo teneti nisi in rebiu nominatim receptis, qu Malias viatorum factum caupo non praestet. Lami L in. 1 furti adrers. η-. Hi ne quaeri solet, utrum nauta aut eaupones etiam inviti quosibet viatores . aut quasi tres xin navim aut diversorium recipere teneantur r Quod communiter quidem affirmati concludunt. non esse in eorum arbitrio qui palam ae publice navem, aut caupanam exereent, viatores vel repellere, sed recipere omnes ex muneris, quod profitentur necessitate, & hinc eum qui signaeauponationis ostentat. indisserentur com omnes iter agentes admittere, ea solum moderatione
volunt, ut si hospitium repletum sit, plutei recipere non possit, vel si inter caupones & hospites inimicitia intercesserit. aut si qua probabili causa excusare se possit, non teneatur. Ut post Bartex DD. Pech. de Vinn. a. i. i. g. Nasu. Cavis. Stabisur. Quorum tamen sententia licet in nautis & transvectoribus ordinariis qui intra numerum sunt moribus nostris sere conveniat. quibus in ipsius muneris eo essione & susceptione, id specialiter, emtaque lege atque conditi ne, injungatur, ut scilieet de loco ad Ioeum eui praepositi. statuto certo tempore vehant. & rev hant, omnes & quoscunque, in careeris de Iure defendi posse non video: Ut quod rotundioribus, nee minus perspicuis verbis ex Ulpiani lib. I . ad edictum. sententia in L ι .L. Naut. O p . Stab. ideo eos arctisti vinculo teneri, neque id graviter adversus eos constitutum, quia in ipsorum arbitrio est , ne quem recipiant. Neque ad rem facit argumentum , ex L Mic. s.far. L. fati adνers nauta . in verbis: nec repellere potes iter uentra: Quae etiam Ulpiani sunt verba, non
ut quidam habent Codices ex hisa is. sed ex libro s 3. ad edictam. Ubi de Norali furti actione
egit. Hae quum illi ignorarent, ne antinomia aliqua esset inter haec, R verba I. I. . rasa. cas Ilia. modo relata; utque magis sitae opinioni serviant ea verba. quibus Ulpianus in a. I. i. ait in in ipsorum arbitrio, ne quem recipiant: id non alium sesi sum re, quam si dixisset, liberum iis me, de ab initio non exemere, &postea id exereitium omitterer non autem hos posse per severantes in eodem exercitio em arbitrio is vel recipere herfieientes, vel non recipere. Qui sane, me sibi hae in parte adstipsantem non habent, ut qui ab ipso textu in tantum recedere adduci non possim. Verba KL I. g. nota, cor . labularii. dubia non sunt, nee siquam restrictionein patiuntur, nisi quod publica necessitate ussiente, veluti si Princeps urbem ingredit ut, aut rasi advenientis multae militiae, non tantum caupones, sed di reliqui cives hospitia militibus praebere cogantur inviti, L. I. GL de Orat. iunct. ι. I. s. I s. g. Deus πιλεν μοι b. his ver bis e nam era milites, qui bis severoeminibus be=uia prauem iηciritatevmet: ab inalbins stetitarer sint excepti) excipi connnit. Sic ornauta quoque eorum exemis etiam mviri, oc. Quae
traditio ipsam tegulam satis confirmat, quae scilicet speetaliter excepti nos sunt. Restat itinuetaerpretatio L Mic. f. i adνer in nautati quae omnem eis dissentiendi causam praebuit. Vertia sunt, ηις repellere id iter agemes: Qui textus quum de receptis, & iuriis a funilia factis coniseeptus sit, ut ex rubrica tituli, &inscriptione legis satis si perque constat. Nam ut de Rubri ea nihil dicam: ex veteribus fi agmentis constat ut planum in M. ι . ad edictum. quae inscriptio est L i. g. Naat. Canis. Stabia. nihil alivd ouam de receptis egisse, in libro vero ι8.ejusdem edia quae L anisi I Inii adνersis nautaι inscriptio est , tantum de noxali actione δι sulto a familia ficto. Qui tituli, praeseri posterior illa, aliquo modo eonfiindi videntur, ut quaedem verba de uno in esium sint transposita , adeoque nee sine collatione vere intelligenda sint: quomodo etiam verba illa, nu rutilare rotest iter Mentes, ad priorem titulum collata, aliter accipi non possunt, quam de casu quo semel receptissierint, rei sis non risunt, stilicet postquam receperint , quod permissim non est, secuta. d. r. g. Navi. Causa. Sta M. Datque rationem , quare nec campo viatorum factum praestet, aut pro eo poenali actione conveniri possit, squila
men eorum respectu pro receptis ex contractu tenetiui secundum eandem distinctionem, La
L. Na u. cavo. Staia. quia scilicet proprie viatores sibi eligeream videtur, quos mc r
588쪽
De Obligationibus quae ex quasi delicto proveniunt ex
r. Obligaria ex quasi tilina ex rebis nostris quibae
2. Paureries quammio commutatur eiusque poena. . Noxatu actio qua , quando cem rat, ct aa . Pro tramimbis aut frumentis a ricivi pecare dualis quanam competat actio. s. Pro damna a mimadibis ιtato quanam competat actu.
9. Ob damnvmex caerruum duarum concursu. aut si equι laxatu habenu curruum pracstatarcrιnt, an s quanam competaι actio.
ri nostrae percilias ex quasi delicto obligantur, sunt aut animatae, aut inanimatae: Animataex quidem extra personas , de quibus superiori Capite , sunt omnia animalia dominici noli rosuriem. Quorum alia feta natura , alia mansueta est. De se ii, quidem bestiis . lilitio edi cautum est, ut ne quis canem , verrein, aprum , lupum , ursum, pantheram, leonem, aliud νe an mal quod nocere potest ita habeat , ut qua vulgo iter fit, damnum inferre praetereuntibus possit,& si adversus ea factum fuerit, ut ex eo liber homo perierit, in ducentos aureos, si nocitum tantum, quanti bonum & aequum iudiei pidebitur, dominus condeiunetur, caeterarum rerum dupli damnum praestet. ι. o. I. l. or i. a. g. de ad uti edict. a Et praeterea utilis depa peris actio datur, I. ριη. . Si quadrup. pavertemfecisse dicato. Quadi I . directa competit , si animal non serum contra naturam generis suilliue iacientis iniuria, aut culpa hominis pauperiem fecit. id est damnum dedit , ita dictum, quod dominum eo ipso pauperiorem, redda , veluti si equus ealentosus ealce percusserit . aut scoriai petere litia cornup 'tetit. ποῦ et V quapropter ei qui ex ea re damnum sensit, adversus dominum animalis actio datur noxa lis , de pauperie, seu damno dato , ut aut noxiae aestunationem solvat. aut id animal quod macuit. noxae dedat, pr. Instu. O L a. f. Si quadrup. pau' fecisse dicatari tot. Di. . o Inst. de Noxasib . ix imo actio. Proprie autem, di directo demat inrali intelligitur, quod gregatim solet pasci. utiliter veto de omni bestia Li. g. l. Instit. Si quadrupes paup. nec tantum in quadrupede , seu a . di quolibet alio non quadrupe locum habet. ι. pen. f. eia. M. Dixi, sine facimites injuriaJ quia quadrupes, quum sensu eareat, proprie iniuriam committere diei non potest LI. . 2. g. 43 qua H. eod. aut culpa hominuJ quia sculpa domini, aut alterius hominis intercedat, veluti, si mula propter Ioci iniquitatem, aut culpam mulionis, aut plus iusto onerata, instigatu hominis damnum dederit, aut si prwer imperitiam hominis aut negligentiam. aut ii More eo statum animal quid fuerit, cessat haec actio, & agitur ex lege Aquilia. ι. I. g. . 3. 6. I. i. f. M quaam'pav.sests dicat. ι. a. in .st .seq. I. 2I. g. 3. Lad P. νη. xtin. acimt. Mis.' ha hie defenso sui, quasi miti eramen inculpatae tutelae excusat. Quomodo siqua' drupes quadrupedem concitaverit, adversus dominum ejus, quae concitavit actio datur, si provocata perierit aut damnum passa est. ι. Sι quadrap. pauper si provocans, aut perierit , aut damnum passa erit, nulla adversus provocatae quadrupedis dominum actio competit l. a. II. g. estu. . Si vero secundum naturam animal nocuerit, veluti, si vicini alteriusve gramina aut frumenta depaverit, de pastu ex lege xj. taludarami, aut ex lege Aquilia in cictum quod dominus animal tam non recte custodi velit actio comperit ι. I . s. sis. st de prasi ripi. Hyb. ι. sin. LM aala aquis. Quod in agro alieno deprehensum, si dominus eius ignoretur, ibi includi non potest, publicae custodiae tradi debet, donec de domino coniici. ut ibidem tanquam propriis n tractetur interim, donec de domino,&impensis fatis fiat ι. I Laater Aquil. junct. ι. avs ad te
Iuc D auis. Quo retinet quod nostris de aliorum moribus pecus alienum in agro nostro de
589쪽
prehensum, indistincte sive dominus ectrus sit, sive non . publico elaustro vulgo id plerisque locis eonstituto, per Iustitiae ministrum includi&mancipari, cuique licet, remania serum donee de dianno & sumptibus impensisque factis fuerint satisfactum. De Hollandiae molibus testatur Grol. Introd. ιιλ s. vos dat en-bolati . Atque ita plerisque pagorum statutu , nominatim cautum. vid. Rhenotandis flatum art. 1 ου. Agri vornens. art. 76.-Κ nemariat statui. oc consuetud. pag. milii 2Oi. Zuydt-Holland. Statui. pag. 3 i. o II. DelmLandiae Consuetud. confrmat. 1 F. Novemb. Is s. o. NΦνemb. I 8 .ct Statui.tib. 2.tit .s .art. s. De Arabantia moribus testatur ZIp. Nouldur. Beli.m.adle'. aquil. ν pecM. Propter damnum, a rebus inanimatis, veluti ab aedibiu, aut aliis operibus nostris, extra cul- spam datum , eadem fere lege tenemur, ut si praeserusit, veluti ii aedes nostrae in alienas aedes deciderint . aut rudera tollamus data numque datum sarciamus, aut aedibus totis quasi noxae deditione D. int r. cedamus ι. 7. s. ali. de .amno, Oct. Si taurum ex aedibus aut opere nostro metuatur
damnum, potest vicinus praetorem adire . ut de damno suo nomine caveatur per stipulationem opis damna Hinc quaeritur quid de incendiis ex vicini aedibus exortis iuris sit, quae plerumque inhalaitam is D. xxv t. tium culpa fieri solent. t. r. f. d sic. pra est. Fui ι. Sa in re quum omnis praesumptiob sit. neque sibi volens obesse quis aestimetur, ut alteri noceat; distinguendum quibusdam vide secr' ut non aliter paterfamilias inhabitans teneatur, quam si probetur eius negligentia. au. t. II. δε- ct commod. rei HM. vid. Andr. Gail lib. a. ε,serri ibi attigas. Sed magis est . ut quum praesumptis illa quod regulariter incendium non nisi alicuius, & ut plurimum inhabitat tu eulpa committatur, non lacti sed juris praesumptio sit arg. ead ι. M. f. tipemia. ct commo rei mri cujus ea vis est ut probationem in praesuinptivinia reiiciat L s. l. 12. . 1 .cris probat. L i 6. Cod. eod. inquilini earum aedium unde incendium suerit exortum de damno vicianorum aedibus ob id assato ex lege Aquilia teneantur, niti & innocentiam suam probent, puta ei cumeundo & inspiciendo an ignis rem habeatur aut alias in custodiendo igne eam adhibuerit dilugentiam . quam debent homines fiugi, & diligentes praeliare per eundem text. l. I i. L de rei tammed. rei vend. neque n ligentia eius ollendatur in recipiendo vel adsciscendo perdito, aut dissoluto I. 17. s. s. s. ad ιQ. Aquic f. secati. Dummodo clare constet de principio igni, unde originem suam habuerit, quum alias incendium externe commissum, aut casu obortum praesumiamur per ea quae tractat Matth. de Assiict. decis . Neapolit. 73. m. q. s. vid. Arnold. Vim
qua lim. setia. Iib. I. cap. 33. Sed quum ficilis sepimenegligentiae hac in p1rte excusatio sit, ut quod vilibet etiam proprium incendii damnum satis sollicite praecavete soleat, dissiciliorque exorti incendii circumstantiarum sit probatio, vir est ut haec actio institui soleat, sed quodlibet fere incenditan pro casuario accipi consuevit.
Hue pertinet etiam eastis,quo navis negligenter in aliam navem navigando impegerit,cuius na- et vis dominus alteri damnum resarcire tenetur. arg. l. 29. s. a. f. ad IV. aqvil. eoque pertinet Placit.
υι. Wis ycensari. 3. Quibus porro cavetur, ut si ad extra alterutrius culpava &casum, qui praeis caveri non potuit, contingat, damnum utrimque dimidiatim seratur. d. placu. Ieg. Narat.
Catoli V. Do Naaιic. I9. Iulii Is 1 I. art. 6. Ita tamen, ut eo casu noxae deditione ejusque poriationis quam quisque exercitorum in eadem navi habet dedendo liberetur. ara. L 7. g. vlt. Ly. f. da damno infecta. Prout a Suprema Hollandia Curia iudicatum reserunt Iacob. oren obsin. tuis. Q. O r. Neostid. Suprem. Cur. ris 41. 49. aBrabantiae Senatu Christin νει. . decis Is s. num. II. , ..... o dciis io8. Quibus adde Andr. Gail. lib. a. bsal. mm . 9. GIOR Imr Uib. s. cap., 8. circa. D. quae quum facti sint per dios vel tres, qui naufrasio interfuere & melius veritatem scire praesumum ter, probari uolent, veluti sint ipsi navium magistri, quibus plenior est scientia, quae si fusi fiate . defuerint, in alios inquisitio detertur, I. s. C. de naufr. Cui adde damnum ex cumium duorum e cursu, aurigarum culpa, aut alias ex equorum stglectu illatum. Quod ab a gis resarciri debet.-L L 29. 3. 2. f. ad Ieg. a ML quorum printerea currus di equi, si laxatis habenis currum praecipitaverint, ut exinde vectotes vulnerati tu rint, pro poena fisco applicari solent, moribus nostris. Papetu pag. 81. Quocirca quum interdum eveniat ut ubi viae sunt angustiores aurigae aluinalia bivias dis ortas non animadver-i Stentes, transitu ita impedianitat, ut alter alteri transeundo cedere, sine periculo non possit, & 'quandoque in viis latioribus, inter aurigas, imprassiissimum hominiis genus, uter alteri obviam venienti cedere debeat, vehementissime altereationes & juigia, unde A eades & vula 'a otium
λ reparatione actis, competit ι. 29. g. a. o seq.F ad lari aqrii. Dixi extra culpam J quia si culpa nostra damnum aliquod eveniat. ex Aqualia
590쪽
ruri motibus & eerta tonsuetudine introductimi est , ut potior sit ejus eonditio , illi lue de iure cedatur, qui in angustiorem viam prior fuerit ingressiis, aut in caeteris, qui de loco ad locum longiorem , mediamque itineris partem superaverit, argumento, quod id, quod publico usui destinatum, oecupanti concedatur: nisi quod biiugum indilii e quadrijugo cedat, atque i terim discretionis ratione , & seposito hoe juris rigore , ei qui majori onere gravatur saepius parci soleat . idque frequentiori usu sit receptum: ut post Dionys. Pontan. ad tit. is. F. 17. C sueris. Bissos notat Nicol. vander Horili ting. jur. 1 I.
Quibus modis solvitur obligatio ex delicto & de poenis ;& de confiscatione bonorum.
gio, o Ceriuania. 6. Paeua non capitales qua θqualm 7. Mulcta. Ira m Civiles. a Colvitur obligatio ex delicto poenarum per iudicis sententiam executione. εe solutione. Pα- n. Horriona enim est noxa vindieta. I. Is r. in pris de Ureb. Signi c. eiusque exectulo est epilogus, atque actus extremus processus crimitialis . inquit. Dambouderiis , Prax. rer. Criminati cap. II .is n. Alia civiles sedit. aliae eliminales, quamvis alias propter easdeni civiles poenas, si proc a d i modum spectes, eliminaliter agi non male quis dixerit. Criminales sunt e poris afflicti vaerei viles pecuniariae, aut alterius seneris leviores non corporales , veluti, mulctae, relegationes. d nationes. Quorum diversa iterum sunt genera. & gradus, pro cujusque sere criminis pro prius circumstantiis. 3 Criminales poenae Eenim sint capitales, aut non capitales. Capitales non sent capitis ars - putatio, ut quidam distinguunt, sed omnes illae quae vitam hominis adimunt, aliter mortis sive ultima supplicia. I. a. l. I. 6. A. vir. I. 8. s. I. i. 2I. 1. II. I. 29. 1. de panis. l. 2. f. De pu Mic. jud. s. a. Instis. eod. l. 4. I. Sι quis cautiοη. in Iudic. Uend. cos. Cujus diversi sunt gi dira, culleus cui vivus inclusus omnibus elementis privatur. PompeJ. de parrisu. I. susc. Cod. de bis qui parent. aut Ii, occid. ignis, quo vivi concremantur, furca qua laqueo vitam iunt,&gladiusqvi, cladio resem cervice codicentur. I. I. in pr. Jde abig. ι. I l. s. ult. Lall. t.:4 Las. LII. ι. fg. s. ast res. f. depaen. Quibus propter fravitatem desisti rotae supplicium, quo cruci impoliti per membrorum compulsiones vitam tiniunt vivi, mortui rotae spectaculo exponuntur , dissectiones in quatuor partes, & iacularum consessiones, Opplicii penus inter milites peculiare. Ultra quas lapidationes, praecipitationes, excoriationes, de mones in terram, ad bestias damnationes, venenationes antiqui diis observatae, nullae aliae inter Christianos sunt
receptae, de quibus fiuigulis quum suo quoque loco pro delictorum variis generibus septa actum sit, docendi causa hie monuisse suffecerita
metrea tamen notandum eapitalem poenam communiter sequi bonorum confiscationem. o. ,1.i, diu. tit. g. OGL data . damnat. Quae, si nulli descendentes, adstendentes. & ex latete usque ad tertium gradum delinquentibus consanguinei supersint, ultra dotem & donationeni propter nuptias secundum Nopellans is 4. ωρ. βη. in tantum iuris veteris secundum quod indistinctex mortis poenam bonorum eonfiseatis tacite sequebatur. l. 3. Cod. D paenis. l. a. t. . l. Lo.Cει αι. correctoriam ipso jure ad fistum devolvuntur t Sed nostris & Gallorum moribus, dam orum bona fisco non cedunt, nisi & illud in ipsa sententia fit expressum ; quod si expressum fuerit, omnia defincti bona fisco redunt indistincte, neque quisquam piae fictis per nis reisuatur, exceptis iis, quorum bona a consseatione indicta cella tantum Limnia redimi; privit lo est concessum. bus sere gavdent Hollandiae bilςs. &pleriqueHollandiae Zelaudiaequemuniςipes, quorum alios praeter vitam, non ultra octita sinta, alios sexaginta, alicis quadraginta florenatum summam erimitia liter eoiaemnati riselao latrocinio &laesae inajestat, crimine'
acepto, speciali privilegio indultum est. ciue orcyne recens tui Spud Bataνχὰ Areadiae