Compendiosa institutionum justiniani tractatio : in usum collegiorum

121쪽

I u ira XIV. D Obligationibus. D. - . . . C. q. T. IO. Bligatio , si juris vinculum, quo Lat. 3.1. b. stringimur ad aliquid prostandum', ' Ξstque vel naturalis, Vel ovus p. b , .ss. fis Naturalis est, quae bl aequitatis a cond. indis.

ione nititur.

Haec vel perfecta est, vel imperfecta. p. s. s M. Imperfecta seu minus plena est, quae ori I, Liure sola affectione hominum, se-d: .F. quitate qualis est obligati ad remune e l. 8.. g. r. randum c Haec nullum civilem habet effectum. si. M. Perfecta seu plena est, quae oritur ex IV L, UConventione d qualis est obligati exti . g. . nudo paci oe item sillifamilias ex mutuo ' M Z a. contra Senatusconsultum Macedonia-GUM,

Haec licet actionem non producata, .F. eod. tamen aliis effectibus non destituitur, nam impedit repetitionem soluti , . ad- ί. 6.s demittit Fidejussorent . . Novationem kTCrs. . . q. Compensationem l s. Constitutum 1 G cons. m producit etiam Sceptionem. Π τὰ L .f. Obli 4. Opa .

122쪽

Obligatio Civilis est, quae oriture jure Civili.

Haec vel est mere civilis quae sola logum civilium autoritate nititur, ita ui ipse juro quidem pariat actionem, sed tilem, quae per exceptionem elidi potest ut si quis et , vel Dolo inductus, o g. 1. Vel Errore lapsus, stipulanti promisit. pr I. Mixta Civilis est, quam ti naturali sustinet aequitas, Civilis firmat autoritas ita ut obligationem, lactionem

enicacem producat et estque ea, quam Imperator definit. Obligatio est uris vinculum, quo ne eestate adstringimur alicujus rei flvendae. νγ h. M. secundum jura civitatis Romana p, sive quae sua natura efiicax est ad producendam a

tionem.

Civilis iterum vel civilis in specie est, quae legibus constituta, aut certo Jur: Civili comprobata est. Vel Praetoria, aliter honoraria, quam PraetoreX sua ju- s. i. h. aia risdietione constituit. Obligatio civilis oritur ex Contractv vel vero, vel quasi contractu, item ex , ..h. ver Vel quasi Delicto.

A. tia. l. 1. Contractus est conventio sua natura o-

123쪽

Nominatus, qui proprium & specialeromen habet, lactionem ejusdem nominis producit. Innominatus , qui nec Certum nomen labet, nec certam dc nominatam actio em producit. Species sunt quatuor . do Ut deS 2.

do ut facias, . facio ut des, . facio a facias. Ea his oritur Actio Praescriptis ver-r 's' 'φ' '

Nominatus contractus, vel Verus est,ffol. αν vel quasi contractus. Verus contractus est, qui constat consensu vero di liquido. uuasi contradim, qui constat consensu praesumto, seu ficto. Veri contractus constant vel Re vel Verbis, vel Literis, vel Consensu g. ωθ.ib. u. Contractus re constans est, ad Cujus per t. 1. .i, sectionem solus consensus non sussicit; sed omnimodo necessarius est ipsius rei

interventus.

124쪽

r I COMPENDIOSA Mutuum es contractus juris gentium , re conflans, stricti iuris, quo quantitas alicui datur, ea lege , ut eadem quantitas rea pr. . h. ut siluatur , non in s=ecie , ed in genere a Rus hae uuantitates aliter vocantur res Fungibiles, etiam res quae pondere, numero λε F mensura constant.

r. h. ni. . m.

EX mutuo oritur actio, quae Vocatur: eis. 1, Condicii certi. Certum dicitur quando constat quid id L. 6. f. et quale,a quantum injudicium deductur. d. Rς Condictio certi ex mutuo est actio Iersnalis, civilis , stricti juris, quae da-rur ei; qui mutuum dedit, adverseu eum, qui

accepit, ut rem mutuo data mineodemgenere, eadem triantitate . qualitate restituat.

Mutuo in quibusdam similis est Inde-.biti solutio, quae tamen non verus, sed a g. 6.1.d quasi Contractus est e, quo is, qui in-OH. quisq si debitum accepit, obligatur ei, qui per

errorem dc ignorantiam solvit indebi-

I. I. h. ni tum, ut restituat f

oritur inde Condictio indebit quae est actio persenalis, quae datur ei, qui Ptia per probabilem ignorantiam factia sol-

Lbis io vi indebitum, adversus eum , qui ac re cepit, ut reddat, quod accepit. Commodatum est, contractus juris gentium, bonae dei, re constans, quo res ali' a sive ecies, gratis alicui utenda da-

125쪽

ΙΝsTITUT TRACTAT II 3tur . ad certum tempus, modum, ea ege , ut eadem res in specie restit

Ex Commodato oritur duplex actio.

direct ain contraria. Actio commodati directa est actiopei

onalis, civilis , rei persecutoria, quaeda-ur Commodant , adversus Commodata-jum, ut rem commodatum in 'oci restiuat, ct praestet dolum ct culpam etiam D-ussimam. d. g. a. L . Actio corramodati contraria est actio g. a. d. ii 'ersonalis o civilis , rei fersecutori , quatitur commodatario, adversus commodanem, ad id ut servetur indemnis l. I7.g. 3.

Depositum est contractus iuris gentium, ae Onasdeici, re consansa , quo res aliqua deposit. orporalis, ct mobilis alicui gratis l-ψιλ- 'inliendam datur, ea lege, ut eadem res de a positionenti restituatur, quandocunqueletierit m Tais Depositum est tripleX Depositum in f, 3. h. t. m

pecie, depositum Miserabile, c Seque . . .

iratio. pl. I. g. 8. o

Depositum in specie est rei non Litigi si . sae citra casium necessitatis. Depositum miserabile est, quod naufra ii, incendi , tumulius causa deponi In hoc deponto si quis dolum comaisit, in duplum tenetur.' f. I. g. II

126쪽

xi COMPENDIos ASequestratio est cum duo, vel plure rem litigiosam apud tertium deponunt ea lege, ut is finita lite rem victori re

,- Haec vel voluntaria est , quae fit exconx 37-ε ventione partium , vel necessaria, quds L . .su.g. st autoritate judicis , haec regularites s est prohibita tproh.s qu r. EX deposito oritur duplex actio, di

Actio depositi directa est actio persona

v . . in . ac tis, bona Mei , famosas, qua datur detipor AElcm i nenti X, adversis de fitarium; ad id, ix f. 3. h. t. rem depositum situm ct sarcia dam ni isti. . Vm Vlst, ct ut culpa datum. dosti Li. c. Adhio contraria datur depositario, ις' versus deponentem, ad id, ut servetur ir

tr. Lzῖ-j- ς' ignus est ontractus uris gentium t bii. AEnss. bona dei, re constans in quo res aliqua M. - th debitore, vel alio creditori datum, insects. dis. de ritatem debili , ea lege, ut soluto debit . et eadem res in decie resiluatur. e . . S. 3.F. EX hoc Contractu oritur actio pign π ratitia directa, contraria. ff. tiu. h. iis Directa datur debitori soluto debito adversus creditorem, ad id , ut restitu signin cum omni causa , ct resarciri. 1. ct seq. domnum dolo, lata , C levi culpa d. 'pu tum g

127쪽

INsTITUT TRACTAT IIS Contraria datur creditori , adverseus debitorem , ad id , ut servetur indemia

De prastatione Doli, Culpa, o Casiis,

Praestare dolum aut culpam ess sarcire lamnum dolo casu, aut CUlpa datum. Dolin est omnis calliditas , fallacia, nachinatio , ad Circum Veniendum, allendum, decipiendum alterum adhi-

Culpa nihil aliud est, quam hegligeri Vμ ia, in rebus alieni sive omittendo, s1 committendo admissa b , estque tri bl. 91. r. f.,lex, lata, levis, WieVissima, rip. Culpa Iata est non adhibere eam di P. igentiam, quam vel negligens paterfa

igentiam, quam frugi oc diligen pater ff. . . ad L milias suis rebus adhibet. st haec culpas λ μ δε - - egulariter denotatur qUando VOX, Culpa per. Ocom: e.

impliciter in legibus ponitur. ἡ 6 εδε

128쪽

116 COMPENDIOSA Casus fortuitus est vis major, cuiau κε δ mana imbecillitas resistere non potest iis isti av Dolus praestatur in omnibus contradi i

a regulariter praestatur secundun

G M' - Quoties contractus solius danti gratia initur toties dolus tantum, lata culpa praestatur, ut in Deposito. Σ. Quoties contractus celebratur blius accipientis gratia toties dolus omnis culpa, etiam levissima praestatur ut in Commodato. 3. Quoties in contractu utriusque versatur utilitas toties dolus, lata, & levi culpa praestatur, ut in pignore, emtio ne Venditione. Praedictae regulae de dolo, culpa, d Casu, tunc cessant, si aliter contrahentes pacti sint: eXcepto eo, si convenepL234sd rit ne dolus praestetur ρ vel etiam cum 6 specialis ratio hunc vel illum contractuna communibus regulis eximit.

129쪽

De Verborum obligationibus. D. S. T. I. C. 8. T. 38.

VΕrborum obligatio, seu Stipulatio,

est contractus Juris Civilis a stricti a s. s. iis Aluris , verbis constans , quo is , qui in errogatum, daturum facturumve se, quod

Ex stipulatione oritur duplex actio. ' - - Condictio certi, si res certa in stipulatiorem deduci a sit; Condicilio incerit, seu di io ex stipulatu, si incerta res in stibulationem deducatur. dil .lq. pr.

Utraque est actio personalis, civilis,f i . ricti juris, quae datur stipulanti, ad- tersius promittentem, ut praestet, quod romisit. Omnis stipulatio vel Pura est, vel insem, vel ConditionaliS. e f. a. h. iis, Stipulatio Iura est, quae sine tempo-qs, aut conditionis adjectione contrahi- urs inque ea dies obligationis statim fit. 6.1.

Dies Obligationis cedere dicitur, quan tu S.

do res in Obligationem deducta deberi incipit, licet peti nondum possit. Dies venire dicitur, quando peti potest id, quod debetur. ἐ.K2ID

130쪽

118 COMPENDI Os Adtipulatio in diem est, quae fit adjecto

ig. I. iti; Sie, quo pecunia solvatur. Dies obligationi dupliCiter a ici pote1t, vel tanquam terminus, a quo, ut post quinquennium dabo ; Vel tanquam terminus ad quem, ut inque ad quinquennium, vel juod vivam.

Priori casu dies obligationis statim quidem Cedit, sed ante existentem diem

k d. g. a. non Venit si integrum tamen est de i si δε bitori ante diem solvere, si velit.

cond. indeb. . Altero Casu etiam praeterlapso tem-L. 1 .fide pore, ipso iure perpetuatur obligatio 2 '. sed promisso Conventus, eXceptione pasmg. . . . dii ConVenti se tueri potest m

Tempus porro non tantum CXpresse stipulationi adjici potest, sic etiam interdum tacite inest quod contingit, sin J. s. . t. et Locus stipulationi adjectus sitis vel ipsi praestatio rei, vel facti in se tractum

O , 73. pr-F temporis desideret. Stipulatio condit:onalis it quae Colla pq. . h. t. ta est in casum futurum incertum p in

ea obligationis dies nec cedit, ne Ve-q i nil, nisi existente Conditione. Spes tamen tuturae obligationi ab Utriusque contrahentis parte ad herede

iv. g. transmittitur.

Quod si Conditio ad praesens vel praeteritum tempus collata sit, vix ea pro Conr