Compendiosa institutionum justiniani tractatio : in usum collegiorum

181쪽

INsΤΙΤUT TRACTAT ID sessionem missi erant. t d. l. 17. Personatis, si antequam missi erant, alienatio' facta sit. v Ili 7 g. I.

Id requiritur ad hanc actionem uti v v , eb.

mimum fraudandi Debitor habuerit x, ΔΙ-3-2.ZII. ut eventu etiam Creditores fraudatis, 2 δ ποῦ sint . ut denique possessor etiam frau 3 - qmodis conicius fuerit . Xcipe nisi e Cau d. g. 3. Lxo. si lucrativa rem acceperit a f-X f. t. Actio Serviana attio in rem prae-6.8.ff. d. t. orim, sua datur Domino fundi , adver-n φ sus Colonum , vel alium quemcunque post de R. Iur. sessorem, ad restitutionem rerum pro mercede fundi expresse obligatarum. g. 7. h. t.

Dicitur expresse obligatarum nam fructus quidem in fundo nati tacite promercede obligati sunt e sed res Co-ς - f

loni non aliter pignorlS jure tenentur, pira. iacite quam si expreste eas obligaVerit d. Se- .hΛcus quam in rebus inquilini obtinet, inimia l. s. C.

quae in praedium Urbanum illatae sunt eo animo , Ut perpetuo ib sint hae e.

nim tacito pignoris iure obligatae sunt e ς - - Θ qq. tam pro deterioratione, quam pro mea cais pign. Adtio quasi Serviana ive Hypothe-fLa.j, eod. caria est actio in rem praetoria , qua datur Creditori, advorseι quemcunque Aossessorem ad restitutionem rer m ipsi di 'let d. g. . b. . pro te, lime tacite obligatarmn J LI6. g. 31.

182쪽

a o COMPENDIos AQuod ad effectum harum actionum attinet, nulla differentia est inter pignus Whypothecam quae alias ita disserunt; quod pignoris possessio creditori traditur, hypothecae autem pos-h d. g. . I. 9 sesso penes debitorem manet. s. a. i. 3s f Actiones in persionam civiles sunt om-

g nec, quae oriuntur eccontractu, Vel quasi contractu e maleficio, vel quasi maleficio, eaeque ante descriptae sunt. Actiones in personam Praetoriae tre proponuntur rei persecutoriae , achio de Constituta pecunia, in quam translata transfusa est antiqua actio Receptitiat, actio in factum X urejurando, a- fg. 8. IV. h. io de Peculio, item tres poenales,

L. tio Albi Corrupti, Actio in factum

ex Edicto de in jus vocando, actio in sedi um ex Edicto, ne quis eum, qui

in jus vocatus est, Vi CXimat. Acilio de Constituta pecunia est actioperyonalis, praetoria, qua competit et , cui constitutum est, adversus constituentem, ut solvat, quod se soluturum promisit. k f. s. h. f. Constitutum est pactum, quo quis abs- -g- - f vique stipulatione promittit, se soluturum , quod ipse, Vel alius debet. d. g. . Constitui potest debitum' natura-

183쪽

ΙΝsTIΤUT TRACTAT. III Actio de peculio est Actio praetoria ersonalis aliquando bonaesdei, aliquando stridii iuris, prout es Actio principalis,

oui adiicitur, quae datur ἰei, qui cum servo, vel ξllofamilia contraxit, auuersius Patrem vel Dominum, ut solvat quatenus est in peculio, dedunt eo quod sibi debetur. O g. ro. I. ti Actio in factum X Iureiurando, est . 9-3-z-O

am perional1s, praetorta, rei essecutoria, is

qui datur ei, sui iuravit bi rem deberi adverseus eum, quibusjurandum detulit, ut praeste id quod sibi deberi iuravit. Pti Etiam e competit actio, Cui rem il-ζ iis P sum est ii urandum, cum jurare pa dejurejur.

ratus esset. l. 8. . de Fus urandum est religiosa Divini no-reb. cred.

minis assumptio , ad id , quod agitur, vel asseritur, confirmandum. Estque vel Promisorium , quo aliquid promittitur, vel Litis decisorium quo lis deciditur. Hoc iterum est tripleX, vel Voluntarium, quod praestatur X conventione partium, etiam Xtra Judicium Arg. 17. pr. Lvel Necessarium, quod is, cui delatum 8 9 d est, referto, vel Iudiciale , quod JU-s L 12. g. r. dex defert in dubia causa, desinopia pro c- ς' - A

Pxaestito Jurejurando non ampliusI P η' quaeritur an debeatur , sed id solum

184쪽

e d. g. II.LI. an uratum sit.

2 2 δ Actio Albi corrupti est actio pes

iis , Pratoria, poenalis, competens cuivis ex populo, adversius eum, qui album Praetoris dolo meso corrupit, ad poenam quin-pL7. 8.θ9. gentorum aureorum, a tori applicandam. p

. Iuris . Album erat tabula dealbata, in qua Praetores singulis annis edicta propone

bant.

Quid si plures corruperint,singuli in Q-lidum tenentur, nec unius solutio libe-

S Reus ob inopiam dictam paenam rcg. 7. g. . non possit solvere , pelle luere debet. Actio in factum ex Edicto de injus vocando est actio personalis, poenalis , Praetoria, annalis, qua datur Parenti vel Patrono, aliisve qui eorum loco unt, contra Edictum sine venia in ius vocatis, adver pus eum qui vocavit, in poenam quinqua- ' Pginta aureorum actor applicandum Ssen.ss. d. iv Actio in factum ex Edicto, ne quis V' ' eum, qui injus vocatus est, vi eximat, est actio personalis, poenalis, Praetoria, qua datur ei, qui aliquem in jus vocavit , a versus eum, qui in ius vocatum exemit, aut dolo fecit ut eximeretur , ut solvat tantum quanti ea res ab actore fuerit aesti-

cymie -qμ Praejudiciales actiones proprie nec in

185쪽

ΙNsTITUT TRACTAT 1 3 personam sunt, nec in rem; quia tamen& in istis jus aliquod nostrum asserimus,

magis in rem esse vidensUr c s. 13. h. a

Sunt autem praejudiciales actiones controversiae status, per quas Actionibus inde pendentibus praejudicatur et tales sunt tres,cl. per quam quaeritur an quis Libertus sit, vel non 3 2 per quam quaeritur an aliquis Liber sit, vel servus. 3. de Partu agnoscendo ' ἀ- g. I 3. Cum verbum dare in formula personalis actionis significet dominium transferres hinc nemo rem suam, nisi Furi

condicere potest et g. 4. h. ,

Actiones sunt vel Rei persecutoriae,

vel poenales, vel miXtae a g. I 6. FAetiones rei persecutoria sunt, quibiusqq - perseequimur id, quod ex patrimonio nobis abest, sive nostrum sit, sive nobis debea In specie res dicitur abes e X patri-οbcoact. monio quatuor modis. 1. Quod est in patrimonio nostro, sed ab aliis tenetur, verb. gr. res nostrae ab aliis occupatae , quarum nomine competit vindicatio.

a. Quod in patrimonio esse desiit, sed

186쪽

i 4 CoΜPENDIos Aex obligatione restituendum est. Exi Sr pecunia, vel quantitas alteri mutuo

data.

3. Quodcunque nobis ex Contractu debetur, sive nostrum sit, sive non. . Quodcunque ejus quod nobis abest, aestimationem continet. Rei persecutoriosunt omnes actiones in Rem, item omnes fere, quae e Conine g. r. h. . tractu descendunt c, item quaedam exidi. 7. S. 1 F. Delictis, ut Condictio furtiva d. Actio,

se rerum amotarum .el ai .f.s f. Actiones poenales uni quibus persequDamor mur poenam tegrumam, ut in actione Iur ig. 18. h. t. si e injuriarum fQuod si poena conventione promisia sit, non poenalis actio instituitur, sed rei

larg. I. 68st persecutoria g. m. o. Mixtae sunt quibus partim rem partim panam persequimur, ut actio vi bonorum raptorum, etiam Legis Aquiliς, Actio legatorum, quae relici a sunt piis locis, ,hf. 29. h. s. casu quo heres ea praestare distulerit h. . Alio sensu quaedam actiones mixtae dicuntur, quod in illis uterque actor estit. 37. g. Sesset reus i quae aliter vocantur dupli-

mundis Tales sunt Actio Famili Erciscundae Communi dividundo de quibus antea et Finium regundorum.

187쪽

INsTITUT TRACTAT IN Actio finium regundorum est Actio

resonalisci, qua datur inter confines pra-l1.1 . u. disrum Rusticorum , ut fines rirρημm m L . sten. tui sunt turbati accuratius iterum distin-st. eod. quantur, CV praestetur omne id, quod ejus no

Fines sunt spatium quinque pedum, 'Φφ' quod inter agros confines liberum erat

Quarta Actionum Dioisio. Actiones vel in Simplum competunt, vel in Duplum, vel in Triplum, vel in

Quadruplum , ultra quadruplum nulla lege aetio constituitur a g. 2I. h. t. In simplum agimus cum rem nostram vel nobis debitam, vel denique poenam certa lege constitutam, sine re peti-

In duplum, triplum , quadruplum a gimus, quando praeter rem petitam persequimur aliquid ultra, quod ad aestimationem ejus rei duplo triplo, aut quadruplo accedit. In simplum competunt onmes Actiones rei persecutori . In duplum agitur adi ione Furti nec manifesti, Servi corrupti, Depositi miserabilis Actione Legis Aquili , Legati ad

188쪽

r 6 COMPENDIOSA ad pias causas b. Ex his duo priorere se, o sua natura in duplum competunt, reliquae tres non nisi ex acciden.ti ut si reus conventus inficiatus fuerit, vel etiam in legato ad pias causas

Praestando moram fecerit. 46. g. . C- Actio ervi corrUpti est actio eryo lis. natis, partim rei, partim sena persecu tori , quae datur domino servi corrupti, adverJus eum, qui dot malo servum cor

rupit, in duplum ejus , quod interest. 8L1.pr.I sis Corrumpere servum est malis sermoni- εἴ V. i. 9'USe animum servi depravare corruptio .F. GF corporis servilis lege Aquilia vindica.. L. 3. insis tur fol. .m. σε - δε triplum agitur in Condictione ex Lege, contra Actorem, qui dolo malo majorem quantitatem libello conventionis inseruit, ut Viatores majorem summam portularum nomine conse In quadruplum agitur actione furit ,

in actione quod Metus Causa, actione in factum de Calumniatoribus, Condictione ex lege in Viatores, qui majores sportulas exigunt, quam ipsis deben-

Aetio autem quod metus Causa sica reliquis tribus differt, quod illae simpliciter in quadruplum competunt l, c

189쪽

INsTITUT TRACTAΥ. 777 autem non nisi reus restituere nolit, cum sit Arbitraria. g. 27. h. t. Adtio quod metus causia est actio per

annum, post annum iis ἰηm pl. ι.ες. rem scriptae dicunturi Adtiones, F. G4. quae licet sua natura Morigine personales sint, tamen ad instar realium Adtionum, contra quosvis posscsibi es competunt. Melm autem requiritur non futilis, aut vani timoris, sed talis, qui in constantissimum hominem cadit, ut mortiS, Cruciatus corporis pudicitiae amittendae, vel similis, non vero metus infamiae q. t. s. 6. Aetio de Calumniatoribus est uisio per-s rq U it

fonalis , mixta aua datur ei, propter s.f. . f.

quem pecum sata es , ut ι, negotium

sat, vel non far, adversm eum, qui ob eam causam accepit, in quadruplum intraunnum, post annum in simplum. fCalumniator est, qui per fraudem falsa lite alios vexato in specie hic Calum niator dicitur NU pecuniam CCCpit, ut alicui litem moveat, Vel non O vs s. h. c

190쪽

i 8 COMPENDI os csiuinta Actionum Divisio. Actiones aliae sunt Bonae fidei, aliae x s. 8. Stricti uris, aliae Arbitrariae. 3 -- Adtiones bonae fidei, μm in quibat libera udici est potestas aestimandi ex bom

in quo , quid alter alteri praestare debet. quamvis id expresse in conventionem noty g. 3o. h. t .sis deductum.

ω , Strictijuris sunt, tu quibus Iudicis po,

testas excedere non potest id, quod in con 2499.s de ventionem deducitum est et r. o. Arbitrariae actiones sunt, in quibus ambitrium judicis per modum interlocutioni interponitur, ut is reus pareat, gravim

Actiones bona dei sunt illae tantum quae enumerantur in f 28 hoc titulo ita tamen, ut sub directis adctionibus e tiam contineanturin Utiles Contrariae his in . 29. additur Aetio ex stipulatide Dote repetenda. Cum pleraeque a ctiones, quae hi proponuntur, ante de scriptae sunt, restant paucae definiendae Adhio praescriptis verbis de aestimata vel aestimatoria est asilo personalis, bonfidei, qua datur ei, qui rem 'imatam alicui vendendam dedit, adversus eum qui incepit, ut restituat rem, aut jus aestimatis Cori