Rhetorice, Placidâ quam Pierís irrigat vndâ, grandia Facundae reserans Praecepta Loquelae haec etiam Logicae praeludia docta sagacis, strictaque Grammaticae compendia digerit Artis Authore P. Petro Iosset, è Societate Iesu

발행: 1650년

분량: 457페이지

출처: archive.org

분류: 시와 노래

251쪽

sta RHETORICAE

Die tu parem , merita celebrent quam armina lauae Si oci itque alta grauis Admiratio sensu

LIBRI DUODECIMI

PROLUD IN M.

ricae ita necessarias esse contendimus, vi sine altera esse . sine a Itera pro de se non possit Altera illi vitam impertit a I ter commendationem mssicit altera , ut menti infigatur altera ut auditoribus communiceturi sine a Itera nuIta est, fine altera. Imperfecta ToIIe memoriam . Tonis Rhetoricae causam di matrema Tolle Pro nunc Iationem, tollis Rhetoricae effectum . illam. Finge Rhetoricam sine memoria; Vere fingis, non ericis Fingis enim Rhetoricam hae Tentem, In tricatam, interruptam, ad omnia vestigia offendentem, ad omnes syllabas im- reditam . titubantem,incertam, Cespitamem.

de se Ientem et Quid ergo minus fingi qu in Rhetoricam , quam esse oportet fluentem, rectam, plandidam , aequabilem, sine offensonc. sine lapsu, sine defectu Quid minus assi. Rhetoricae quam esse illam' ad

omnes versus oscitet caput fricet immoriam excutiat . Verba quaerat meditetur cum Ioquendum est, cum verba depromenda monitorem ct nomenclatorem expectet ζFInge Rhetoricam sine piso nunc Iatione; quam mihi fingis Rhetoricam , quae in senatum non veniat in rostra non descendat .concionis ora formidet, clientem non defendat,

252쪽

LIBER DUODECIMVς. ar,

reum non increpet, veritatem afflictam non erigat, patrocinium miseris aut neget, aut afferre non audeat', venalem non refellat actorem Iudicem aut ignarum non instruat.

aut corruptum non corrigat, aut metuentem

non exellet Quam fingis Rhetoricam nisi gIadium in vagina reconditum, quem manus non exerat nisi florem In caudice inclusum, quem tepor Vernus non explice id nisi corpus ignauum , quod anima non agite es nisi pupillam hebetem , quam spiritus non acuat i nisi riuu Interceptum, que fons origo destituati

In Ilia enim artis est cumulus corona Iaudis , auditorum suffragium . spes victoriae, complementum eloquentiae. Caeterae partesserunt, Ista metit . aliae Incipiunt, ista perficit caeterae manum operi admouent ista Im-pIet , caeterae pugnant . ista vincit, aut si vincunt aliae, ista triumphat.

Rosasque fundens guttuνe conciliat tantumsibi nomen , ct ore diserta Crimen eoereet insolens' de olet lacr)ma acerris prouo timbisulla agra corda vulnerati Illiuis in blandos eu erebra i concio pla sit Mirata magnum Prasulam

Ebjiciunt equidem I lendentia verba loquentis, Et dictionis granditas, Illustresque rvi momentaque lecta potensq-

is eoncitorum motuum;

Plus tamen scit miro grauis Maio gestu Et e vitus 9 ultus di censili stola Hrium circumuestitus amictum, Linoque tectus desupern bifida Ornatus canentia timora mithra, ZAltu modes sintegro

253쪽

RHETORICAE

nollensque polis oculos . blandique refectens In concionem nobilem; Composit que manus, ct piachro corpore rectus. Labris Suadam deferens. neundam euolui ling--, vo quo canoram, Disertiorem pectinaari eiurasia meliorem ipsiqua tempera orpheu B Phoebus ipse dirigit, Diemem cireumspici ι, mrantur inntem, vir ueplausu personam. vis ergo nae est ronunciationἔs,d gnitasque Memoriae, sine quarum auxilio magnus nunquam fiet orator 1 Illa nos libro sequenti explicabimus:

LIBER DUODECIMUS

De Pronunciatione c

Nemosynes dicturus opes, non crera poscam uxilii, ain alios supplex tentabo

fauores

Etuam vestra , o docta cohors , quarfudit ab ulnisu nemosyne, sis pariens in monte locanit;

Nam qnid ego dubitem vestros accedereontes Et plenis haurire labrisi quae me hactenus ire Inuoea- d vestrar voluistis aquas dum externa seqvibartio. Argumenta,parens ckm iam mihi vestra canetur. Facundam remunis opem LMeliora Camoenae, sobis sperare licet Nunc ergo fauete Pierides, vestra laudes in matris ituro.

254쪽

Omnia sic Natura suis animalia donis uxit . appositos sic columis aeqvafauores Vt nullam erroripermiseris adfore sedem, Si dentes aliis construxit in Oreferinos, Sic ngues manibus, sic cornuasortia fronti plicuit sesquammam aliis aut addidis alas, Si villos aliis superinlisit, omnia tandem Nativis vibus mater charissimaseu t. Suin etiam his umbram Rationis, O ardua mentis Impresiissmulacra Letenim quid dicere prastat, Vt volueris nidos, luteique sedilia lecti

sui Manens e Blua examinet adest Lenia ct molli praedura Obilia plumactuosant pullis implumibus apta fovendia 'Aeam intactis apibus, quas eris pimi Praeda vocat sorumque seges deducit in hortos

Hanc artem ingenitam cieris ut claustra benignia Stipent, tum loculos, parua cubilia natis Virgineafabricentur , opes exinde micantis Ex horti areolis . aperto e rore paratas

In sua septaserant, ct mella liquentia condant, Et leges aequas . ct iura politica seruerit. 'formica mihi sileatur , inditamen haectua sibi υentura ieiuna in tempora bruma Prosticis, faciles infrigora comparat escasaeuippeferax dum tempus adest, dum favus ari a nnus Opimat agros O messibus arua redundant, Ipsa reponendis sibi frugibus Horrea eondit, caedificatque domnm, is frugi de more coloes Instituit sibi cauta penum . neserte putrestas

Semen humos sum , ct positum tellure sub im , Fertile sulfhs germen de semine rodit

Exciditque omnem ne pullulet inde, vigorem. Vt taceam Pisces, quos necpomoeria certo Limite me magna muris obstantibus arces,

Vasta ne oppost surgentia ulmina monte Impediunt , tamen affixos in finibus iisidem Stare , nec externi suctus inuisera ponti,

Quibus aliquam

rationis. Vmbra indidit an auibsipatet.

In for inicis.

255쪽

Sed patria elut cons ιra semper in undά.

contra alios, qui perpetu moveantur. Indo Nunc errentpelao, nunc aquora Persica tranent. Nunc Hi l ana leues nim littora Galla frequenten Turmatim, ast illos certo neq- buccina signo conuacti, aut rigidis in υiiibin agmina cogat centurio facto tamen agmine tempore fixo Ire redire citas arti per litι ora Ponti. Inaer inqμa, ut ocea , hanc cerui quis contulit arte, vii quρtie Triquetra Siculo de margine terrae, Litrus in aduersum, Calabraque in limitis actam Ira diuuet, totiesia saltu examine multo conueniant intrentque salum; quifortior ille Primus eat ductorque gregem praecedat . at illa conditione sequens ut ponat in illius armis

Defessi capiti molem, caput ipse sequentis Subleuet, ct tali multio natet ordine cerum IIn Echi sui, talem aquori rationem infudit Echino Vitempestati rabi Hs fori. sutura Pracipiat, tumidosque procul prasentia Euros, Firmius ob atquὸ cireumfantibus Austrii, collectis oneret pinnas, ct erga lapillis' In le-mi tandem Hippocrates medica sc instruit arte

phant Is iης lios Elephantum animos, ut hiantia curent Vulnera, O herbarum lac mis solentur amaris Atuis vero Ueribus , quos garrulasemper ineptas In voces natura trahit, dedit illius sum

sensis , ut in celsiquoties conisinia Taurist Deutiliunt, illic quila quia rupibus altis si xi, ' Nidis aut erebrosque selint educere pullor,

Auas hostes nouere suas, ne fortefrequenti Prodantur clamore , leues in rostra lapillos Immittant ocesque premant, intra ora loquμceaῖ

Et se furtiuisfallant traiectibus hostes Cafri Ergo i in tantis nimalia dotibus auxit,

de Ius ram qua ima tellure cant, tism qua aetheris alta de pro Penniger pen trant examine , quaeque profundo uidentia. qmne natant, liquidiqκ petunt caua marmora ponti

256쪽

erga hominem Quem despexime ἔ- detur ι unum Natura hominem de sexti l ct illum, mundi Princeps ct primus matris alumnium:uri, o Caeli simul o Telluris Horicion, Luminis aterni radius, delapsus ab alta Caelituum virtutesatus par coetibus ipsis .Angelicis errae Deus . cognarus Ohnipi es: Desertum,exermem, m meros casibus aptum, derit ex uterosne viribus , omnis egentem Prasidii, inualidum, nudumqua Lis vlla pararit Ormad manus uncis non cinxerit ' ora cruento Non dente armarit φ placida neque cornua fronti Fixeris Dexiles illis neque texerit artus ζBociande est Princeps Animal, quod in omnia regnatio equidem quoniam cunctis pro dotibus, una Mens illi, Rarioqua data est lac fretus in alto Ethere remigii, pennaeque Oiabilis expers Optat aves , media stumantis in aquoris unda

Pinnisque squammis Me carenis omm β-q sor imam pei- Tector asturos sectatur in aquorepisera, Inques raminibus tetras excidit echidnas,. Mesertisque ferat iccto captiuat in antris. Ista propinqua polis aliis contermina Diuis, Emula sderibus semen spectabile verbi, Immortala iubar, deceptum e sole supremi Numinis , excelsa solium virtutis, ingens Doctrina sedes , Animaόque usigne theatrum, Grande monile animi, spee lumque. Deique Rillum,

Eue fa humana supra contagia earnis Imperium tenet atque omni dominatur in Orbe

Sus eret sola ipsasbi, per seque valeret,

Alterius nec egeret Opis s viveret unus Ipsesbi, nee haberet Bomo commercii, nee se Urbibus insereret, nec se civilibus ιhro

Traderet aut rebus commune impendere auum

Sed quiasilicita numerosa negotia mente Tractat O impensas conferti publiea curra, Et Ratio perseipsa nequit sine viribus oris Euolai, linguaeque veraci Mens viribus ris

iiij

Sed non

ita quia illi a

nibus domina

tur.

257쪽

diuta prodit secrera, sinu qua clausa latebant. Et si priuata res tantum agerentur in umbra Cum pancis magno compti sine lumine eultus, In medium educi quacunque oratio posset. t quia in augusti crebro dicenda senatus Ore . vel in elaro populi I lendore locanda est, Propterea debet pompa praediuite cingi.

pata iiii i lori mimis conspectu, umbra paremum cum ac BAEreat, externos tunc non asciscit honores,

tron L 'ςςgrandem insolita cultum sibi comparat arte, splendi vel Procerum as estus subitura virorum est. da in magnifica scenam ventura chorea, Mille oculis jactanda , habili tum quidquid in arca Miue habet, rubri pretiosa monilia ponti,

Et seres croceos . ianthina muricis ostra, Et auespeplos . reretesque recludit inaures. Componitque suum cultu locuplete decorem.

secus in media populi hectanda Orona

Meeesia Rhetorici, aut oculos augis aditura senatus. Tia ora Non modo natiuo,sbifumet idonea comptus, tori Splendorem eloquii s ectabile mentis aciιmen. Ornatum Argumentosos artis solertis Elenchos, Lumina iudi ii, numerosaque vincula voeum, Et motus celeres, norrunasque figura , Verum externa etiam multa conamine cura orname ua paret, qua nobilis Actio conferti Rhetor enim media depugnaturus arena, communUM forisuctis , clariἱmue senatum, mpla petiturus vel rostra vel adis in ampla Luce scelus lingua castigaturus acerba, Vt unctis niteat splendoribus , ordine puro Frigeat artifices lingua vibrante figuras Voluat, e accensos vehι mentior excitet ignes, Mancus erit tamιο, alta illum nis forte coronia

258쪽

LIBER DUODECIMVS ras

Actio is ornato commendetgra gestis. Bine docta linoa oui Principeflexit Athmas, in 'ς Γ Et qui Romuleam diris a cadibus orbem Iram Viribus eloquii Cicero seruauit inermis comoedos adiere iros, tragicique cothurni Doctore , leuibusque adeo msueuere theatris Urioncs ctroforet ingemtiplicior Actio gestur. Propterea doemnenta dabo, quibus Acti pagis compleri, Calli te tiιum est mea mentesagaci Pracepta excipere , ct nostris non defore votis, o primum e ternis complexa est cicti robur, Cap. 4.rice graui vultu facili gestuqise potente. De par- Rox sonus est, tu circunuans percellitur aer, tibus Non omnis tamen , haud et musimseri mnantes Action IsInter se nebula tritu incurrere maligno, Ac pri- tuisalit ό,cbaliorepitus, non illa , lapilli inu voccae em collis edunt Ῥοniιs, ist quem concita vento S)luasacit, non qt:em ad lapides incursus aprarum

Sola creant, nec eun carent Insecta vigore, Nec ocem proferre queunt, Apis Attica murm G. Si ita serpentes stridorem arguta cicadactim Pili vigilante parit, perfecta arietis Pulmonumque vera sundunt animalia Ocem. Ergo , velim ornatamsacundo in Rhetore vocem, Mollia robustoferiat qua guttura pulsu, Qualis 2ua nee in exiles ascendi acuta tenores, esse de- Nec contra obtus nimium se pectore findat. beat vox Nec duram nee semineam, rigidamu . rudema oratoris Immanemne velo si candida clara eanora,

natura atur.

Flexibilis, eontorta grauis , vehemiasque potensque xira.dotes natura licet, geniusque alenti Orporis, ct palmonum anima, atque affecti lati Pelioris, ct iugula, ctfauces, guttur pertum conserat, Ars naturam auget tamen i bona lingua ς mplificat vocique decus prastantius addit p*yNon aliter quamfundus agri quem diues Opimat *x' Natura . felix blanda Duci indole vina ,

arte

259쪽

Ets artis nihil addid ras , tamen ipsa profundit Initusos Natura satus, per seque vires it

Pingue solum. Erivarias telim creat optimafortus. Sin artem, e litimquesera ,sυomere crebro

Q mp3 Sollieites, raserisque sinus o vis ramentcr, x xi Π Oniasque manu; acilem. Diuestre repelli 'pungotium , qua poma praus luesim iani Μ iς μ maloi, aut gramma densaferebat, Nunc Cererem faecundaseret , ουόque rvius. Culta coronata eristabitur,ndique esse. Ergo Tibi, Calliste tua fidissima vocis Cura curast, Indomitus vastos Athleta lacertos

summa ImmanUque toro , O membra valentia curat, adii be V m dia latitans configere posit arena.da ad il- Et tenuem famam seriisque referre triumpho 3. Iain o Phonascus cantorque, chori quo mulaea aureulicndam Concilici quo ite lucrum, quastusque minui MColligat, ingenitam multo conamine Occm Expolit, o linguam studiis solertibus Oora. Tu quem forte sacra magnu Deus aptat arena, Non quo membra teras victor sed pectora, non qu. Monstra domes saesasqueferas sed erimen ei asum Infandάmque lucm vitiorum , horrendάque vinc, Flagitia , O populum vota ad meliora resectas, cui gregis est commis selur, qMem voce magistr Informare decet, culta prastaritia vocis ornamenta premes sne qua, nec catera prosilit AEqua ense quem clausa tenet vagitus latentemivis eiu Vμlitia multi m iuuat omnia morbus d. Imminuit. vires, neruosque elidit, di ga

ipsa terato agilem renue corrumpere,ocems Ergo corporeas vires, ct membra fideli, Praesidio curaque sue: sed philtra leuesquabitii , D licissi. bl 'da nimis veto frangitur omna

Corpus mollitie ne dum voxfrangitur ipsa Esca iuuat moderata ncce turpissima Ventris Ingluvies . ct pinguis adepi; pinguedine quis paEt sonus e iugulis voce hebetantur bess.

260쪽

LIBER DUODECIMUS. et

Mnseens ac virtute manus cum sphaericus orbis Pellitur , ct igros intra pila concita elathras rituitur, meque cito orquetur inde volatu

Insolidum Iiforte cadat diuisum saxum, Flectitur hinc,sastuque volat, celerique susto

Impete , sed si velum illud , pratensaque tangat Au ti-

carbasa, qua limaen ludi, ct prima atria clanndicit nentia concidit, ct molli perfringitur impetus ictu. Oae ' Nec Te in castaneas, aut poma, nucesue recenter. Gl x Et non compositi arches erebra L)ai md muundi permitto aerunt hae omnia ocem, ciuis tque animam impediunt , er guttur amabile udum Foeda voluptatum commercia, turpe probros Fuga Proscribo caenum Veneris, nihil Organa uocii turpium Deterius premit, atque Henus, turpiscine libido volup- contra prodeste frequem ad vocis honorςm tatuat. Incessu olet, isque eeler . erebraeque loqκendi clamandique ices, animamque extendit, Maliga Excr- Robur . appositas confert in gluttura iro citatio.

D ecnsus de monte , iugumque sensus in alium corporis Nec Tibi sat fuerit vocem curare , fouere Guttur ambitis impenderefaucibus artem. t vocem artare decet, mihi diI 'licet ide=o

Ordo toni ct similis. ιnerat fastidia flexus.

Illa ergo incensa cum fanumas exprι me ira, Sape cadens contenta premens , ct acuta , rue:nsiue speraqι , ct vehemens strepero mittatur ab re, In trepιdo moerore , gravem odero . a iam

Scissam interruptam fracto torporestupentem Voc I; D m metuis tua tkm vox demittatur , hebescat varietas Nasitet. o lent piulmone Obdicta trahatur; Si cor sitia cumuletur Oris in alti Sede quiescat mor Tum Ox ostendet amorem

Candida, clara, nitens, aequabili . lti, o 'r ibu . Molliscit tener quam duxerit halitus ore. Propterea documenta meus s musea Rhetor

SEARCH

MENU NAVIGATION