Schedula monitoria de novae febris ingressu

91쪽

de irae Hebris ingressis. 69

bis adaptaverint, quae frigidissimatum Remedia, tum Regimen prae caeteris sibi postulabant. Quod quidem satis arguitur tum in Variolarum, qui ex calidisi mis in rerum natura Affectibus

est, tum in Febrium aliarum curatione. In quem errorem sorte inciderunt ex conspectu Petechiarum, Macillarum purpurearum,& caeterorum id genus spetii VH .

Quae tamen omnia in plerisque subjectis, Inflammationi, aegri sanguini jamdiu plus satis a Febre

accenso superinductae, omnino debentur. Utpote quae raro sponte sua efflorescunt, praeterquam

sub adventu Pestis ipsius, atque in initio invasionis istarum Variola-

rum Confluciatium quae summae Inflammationis participeS sunt. In hoc enim Morbi genere Maculae liventes in variis corporiSF 3 parti-

92쪽

o Schedula Monitoria

partibus una cum Pustulis primum erumpentibUS, comparent ueatque aeger eodem tempore sanguinis eXcretione vel per meatuSUrinarios, Vel cum Tussi per Pulmones, fatigabitur ue cum ita valida e agitatione, atque Orgasimo ab inflammatione Orto, sanguis ferociat, ut diffractis jam repagulis, in cavitates corporis praeceps ruat. Et licet Maculae illae purpureae in hac Febre non a tam

intenso sanguinis calore, qualis is est qui istiusmodi Haemorrha giaS CXcitat, ortum ducant ; ab eadem nihilominus inflammatione sed gradu res siori producuntur ue & quoties ista sanguinis

ranti regimini facile cedunt. Quod si Malignitatis praesciati

am non tantum e Maculis purpureis colligunt, sed etiam ex

93쪽

de Noa inae Febris ingressiis. 7 ico quod obser Vaverint, Febris Symplomata subinde si i s se mi

liora quam quae ejus naturae Competere Vidercntur, aegrum tamen

magis viribus Occisum fuisse, quam

pit aegrotare ; Respondeo omnialis c exinde tantum' proCedcre, quod Natura a primo morbi impetu quassi oppressa, dcVictaque, non satis valida est, Ut SymptOmata regularia & magnitudini

morbi consona exerat, Omnia Vcro phaenomena prorsuS sunt anO- mala. Etenim pcrturbata Oeco

nomia animali & quasi disjecta,

Febris exinde deprimitur, qUM obtinente genuino naturae ductu, vigere solet. Cujus rei experi mentum haud Vulgare Occurris emihi memini multis abhinc annIS,m Juvene quodam ad quem ac cersebar. Quamvis enim ferme

94쪽

Schedula Monitoria

animum agere VideretUr ille, calor tamen in externis corporis partibus ita ad .ia tum sentiebatur temperatus, ut fidem mihi de rogarent adstantes amici, quoties assercbam cum Febre laborare,

quae ob sanguinis oppressionem cujus mole, exitu negato, quasistrangularetur se cxplicare ostendere palam nequibat : quod si venam inciderent, Febrem illico satis violentam statim ani

mihi nondum videre contigit uequae non nisi tertiae quarta Ve dc-mum Phlebotomiae cessit. Quod si Rationes a me allata

bere atque ego statui ue attamenti suffragante cXpcrlcntia dc pre, hendero

95쪽

hendero hancce Febrim evacuationibus per Diaphoresin factis

haud libenter cedere, habeo quod quaero. Neque enim cujuslibet demum Ratiocinatio, sed potius Experientia docere poterit, quaenamFebrium speciesDiaphoreticis, quaenam Vero aliusmodi evacuation bus sanari possint ac debeant Et prosceto nemo sapiens cui tam

hominum quam rerum natura

satis est perspeeta, in iis quae merae

speculationes sunt, nullo autem certo eXperimento determinari

queunt, in cujusvis Mortalis verba, quantuscunque is demum su-crit, facile juraverit: cum idem animadvertisse debeat, Momenta Rationis ita prorsus Varia, itaque subtilia esse, ut cum aliquis Theoriam quamlibet proposuerit, ita validis rationibus suffultam, ut

adstantium, quotquot sunt, Omnium

96쪽

Schedula Monitoria

nium assensum extorqueat, hunc mox alius insignioribus sorte naturae dotibus praeditus, excipit, qui sententiam istam, quae ita pulchre stabilita videbatur, Convellit, & firmiori Argumentorum

vi, nihil illud esse aliud quam

Cerebri commentum, cujuS nulla prorsus in natura Vestigia reperiuntur, palam Ostendit. Cujus jam loco is novam quandam iiii,stituitHypothesin,majori adhuc verisimilitudinis specie inniXam,& magis assabre concinnatam ;quod tamen posterius Figmentum, pari cuna superiori illo fato fungetur, quoties Tertius aliquisse objecerit, qui Secundum istum

tantum Ingento Vincat, quantum

ille sibi praecedentem dcVi crat. Atque hoc iterabitur totieS quoties, donec tandem ad illum pem Ventum sucrIt, quem Ahima humani

97쪽

o*ae Febris ingressu

mani ingenii potentia consumma

Verit. Quam Vero dissicile sit hunc hominem investigare & a caeteris dignoscere, statim sentiet, quisquis non iisque adeo desipit, ut hanc sibi laudem delirus arroget. Quinimo, cum jure merito suspicari liceat, esse naturaSin Orbibus illustrioribus, per L niversi expansum hinc illinc spata sis, pene infinitas, quae praecellentiori longe intellestus vi pollent quam nos homunciones haud

satis scimus, annon Vel totum hominum genus CCrebrum, Cogitationum ossicinam, habeant a Natura ita efformatum, ut non tam quid sit absolute Verum,quam quid maxime conveniens, ac suis Naturis accommodum,eXcogitare

queant. Atque haec iis qui in Medicina facienda potitis speculationibus Vanis, quam eXperlentix

solido

98쪽

solido sensuum testimonio innixae, fidem adhibent, dici a surito. Quod siquis hic regerat, An- non igitur de faeto experimur hanc Febrem Methodo huic quam

tradiS, prorsus Contraria persaepe sugari Θ I espondeo toto, quod aiunt, Coelo distare Curationem Morbi ca Methodo cui sola aegri nonnunQuam ad sanitatem restitutio adstipulatur ι & ejusdem Curationem, ista Praxeos Metho do, cui & frequentior aegri restitutio, atque etiam Phaenomena praetica omnia quae in eodem CV-rando incidunt, pariter astipulantur. Exempli gratia : in Variolis, Multi ex iis qui diro calidorum & regiminis & remediorum Usu cruciantur, tamen Convalescent ; ex adverso autem, &iis pariter feliciter cedet, quorum Curatio methodo planc contra-

99쪽

ria tentatur. Jam quo pacto litem hanc finicmus, uti sonam Methodus est praefercnda 3 Hoc plane modo certi ilime diiudicabimus. Nempe si in illo regimine

priori exploratum habuero, me quanto magis aegrum eXcalcfacio, tanto magis Febrem, inquietudinem , Delirium c teraque

Symplomata intendere aC pro-moVere ue C Contra Vcro deprehendero, eundem, Ubi moderate refrigeretur, tanto sedatiori temperamento esse, tantoque minustam a Febre quam ab aliis SymplomatiS Vexari. Addo quod servata debita illa carnis musculo ae temperie, quV pullularumttim a Ugmento tum maturationi

maxime competit ; & grandiores sunt pustulae & liberalius implentur, quam si aeger nimio sumo

caretur calore.Posito hoc utroque casu,

100쪽

Schedula Monitoria

casu, satis manifestum esse arbitror quam potius PraXeos Metho dum sequi debeamus. Pariter in illa, de qua nunc agimuS, Febre, si comperiar aegrum quo magis

calefiit, eo magiS non tantum

Phrenesi, Maculis Purpureis, Pe- techiis, circ. obnoxium esse ; sed& Febrim insuper symptomatis

Omnium generum irregularibus Jc Anomalis exinde stipari. E contra vero si alium aegrum ea quam jam proponimus Methodo traetatum ab his tymptomatis prorsus liberum observaverim, ratio dictat posteriorem hunc Praxeos modum, longe alteri praestare, tametsi uterque aeger ita diversimode curati ad sanitatem rc Vertantur. Quod si plures hac via quam alia Ilia mortem cffugiant, eo facilius selvitur Controversiae nodus ue qua de re non est Inca