장음표시 사용
91쪽
3o B IELIOTHECA reces et, eiq. Romam ob tot tantaq. beneficia plurimum d bere fatetur, hunc in modum Imperatoris laudes concluditae Plus debet tibi Roma quod ρuae,ca eis. BL A N C v s igitur ad id quod contra Stupratores, & adulterosa S IxΤO V. sancitum suit, alludens, Romam nunc ca1tam appellat, quae fuit ante salax.
OC Emblemate repraesentatur Sacellum illud Sixtianum numquam fatis laudatum, tum ob egregiam architecturam, structuram q. magnis centissimam,diuersorum generum lapidibus pre-' - . . . iβ s colunanis, & statuiS marmoreis, pulche rimisq. picturis , auroq. ornatam : tum maxime ob Chri-1ti infantis Domini, & Saluatoris nostri Praesepe , Quod hunc locum magis verendum, omniq. admiratione, atque
SI x T v s V an suum hoc Sacellum transtulit dictum Praesepe.&in medio locavit: ad quod per gradus desicendituc, Ex uno Sacelli latere,&Monumentum & simulacrum mi V. Ex altero autem Sepulchrum S IXTI V. ex marmore Canmmi Ichino. a Phraeo. omnisq. alterius generis nollitiitz
92쪽
Alterum vero, quod illi mox subiungitur, in hanc verbo
Alijs etiam imaginibus undique collustratur, quae non historiae instar narrant, sed ob oculos ponunt praecipua quaedam acta . Est ea in primis, qua apparatus pompaq. eXprimitur, cum Pontifex creatus sellemni ritu coronatur. A dextera eius cernitur actio figuris expressa, cum Marcum Animnium Columnam, classis Pontificiae praefectum pronunciat,& constituit. Α sinistra extat etiam ad posteritatem prodita, altera actio, qua Mortiam, sanctae Florae Comitem, Pontis cit auxiliarii exercitus ducem, contra perduelles Karoli N ni, Galliae Regis, Ecclesiaeq. hostes decernit. Pugnae naualis desimatio.& classis Christianae cotra Turcas strenue ad Echia
sELIN v M. TvRCARUM TIRANNUM. M vLTIS INSOLENTEM INGENTI PARATA CLASSE, CIPRΟ E X P EXTREMA MINITANTEM, PIUS V. II. HISPANIARUM REGE. AC
nadas Pugnantis Vescriptio, expressa item figuris alio loco apparet, breuiq. at illatri narratur elogio hoc :
vi CTORIIS , GNATA, CHRISTIANI sCUM PHILIPPO VEN. INITO, M. ANTONIVM COLUMNAM, PONTI FOEDERE RE P. FICIAE CLASsI PRAEFICIENs, AD ECHINADAs, Hos TIBUS XXX. MILL. CAESI s. X. MILL. IN POTESTATEM REDACTis. TRIREMIBUS. CLXXX. CAPTIS, T C. DEMERTIS XV. MILL CHRISTIANIs A s ERYITv TE LIBERATO, PRECIBUS, ET ARMIs DEvICIT.
93쪽
32 BIBLIOTH rc AEx aItera parte imago cernitur proelij,& victoriar, quς, eo ipse duce Ssortia, in Gallia de haereticis reportata est: ha betq. item incisam inscriptionem hanc:
GALLIAM CAROLO IX. REGE, PERDUELLIvΜ. HAERET C ORVMM NEFARIIS ARMIS VEXATAM. VT.DE REGNO D E RELIGIONE ACTUM VIDERETUR, O vs QSINTVs, s FORTIAE, COMITIS SANCTAE FLORAE DUCTU, MI Ss IsEDI Tu M. PEDITUM M AVXILIARIB VS COPII s. PERI CYALO EXEMIT. HOSTIBUS QE DELETIS, VICTORIAM REPO M. TΛvIT. REGI REGNUM CUM RELIGIONE RESTIT VIT.sIGNA DE HOSTIBUS CAPTA, AD LATERΛNENSEM BASILICAM svs PENDIT.
Habet praeterea Sacellum hoc Sixtianum hemicyclia sex suo loco disposita: in quorum primo, Apostolorum Principis Petri, in altero Beati Pauli Apostoli, in tertio Sancti Dominici confesseris, in quarto Sancti. Petri martyris, in quinto seraphici Francisci, in sexto Sancti Antonij Patauini simulacra
marmore pulcherrimo exculpta cernunturia.. De his omnibus Petrus Galesinius Proton. Apostolicus in translatione corporis T V . cleganti cit 1oluta scripss 'oratione. Haec istitur, ει multo plura' quae verbis explicare nemo potest, contemplatus Inscriptionis Auctor, mira scilicet rerum pulchritudine, summa artis excellentia, & loci veneratione captus hunc in modum ait :
Virginis absilit mirari templa Diana, num hoc intrat, Virgo Maria, tuum
HIs Cn in Versibus allusio est Dianae Virginis ad Beatam
Mariam semper Virginem , Virginem 1cilicet ante pa tum , in partu, & post partum : Virginem sine exemplo, Vir
in ith. ginemq. Vt multa paucis complectar , quae nec sibi simile victμή Laud. est, nec habere sequentem, ut Ecclesia sacrosancta testatur . V' Vρ' Blancus igitur, hac allusione,& comparatione poetica Sacellum hoc sanctae Mariae ad Praesepe dicatum ostendit admirabilius esse Dianae Templo, quod adnumeratum fuit imG.3 .e.ν ter scPtem Mundi miracula , quaD sunt Mau leum ab Arte missa
94쪽
misia Cariae Regina in memoriam viri extructum , Colossus solis apud Rhodios , Iouis Olympiaci simulacrum ex ebore a Phidia factum , Muri Babylonis quos Semiramis Regina constituit, Pyramides in AEgypto,Domus Cyri Medorum Regis, quam Memnon arte prodiga,illigatis auro lapidibus,tabri- Dianae Ephesiae Templum quod silmmae magnificen- fuit, & admirationis apud priscos, ducetis viginti annis factum a tota Asia: cuius longitudo erat as. pedum: latitudo, e aao. Columnae centum viginti septem a singulis Regibus factae, sexaginta pedu altitudine:& ex Eis trigit u a lov aram Plinium fusissime videre licet. Hoc autem Templum Lib. ν. Herostratus Ephesius, homo ignauus & scelessus suis manibu 'ε- ct M. incen it, ut ea re nominis immortalitatem comparare . - παVt igitur plancus Dianae Templum a Sacello Sixtiano su-peratum esse indicet, Beatam Mariam semper Virginem auloquens ait: Qui tuum, Virgo, ingreditur Sacellum, Dianae Templum admirari absistit, idest, aesistit. Absistem enim proicit Eubsiste moueri: Absiste ro ado. Claudianus: Absiste rogari. Sic & alii hoc ve 5δε υΠTri R QDe hoc sacello bixtiano opus elefantissimum carmine Heroico intres libros distinctum edidit Franciscus Badesius.
De Obelisco ad Aedes sancta inariae de Populo erecto
MBLEMATE hoc ob oculos ponitur Obeliscus ille 'Hieroglyphicis insignitus notis, & in Circo ma- ' ximo olim locatus: nunc vero ante AEdessanctae Mariae de Populo a SIXTO V. translatus, & cre-
ctus,a' anctissima Christi Crucem super Monteς,gc Stellam in fastigio obelisci positam sustinendam, ut signis
cetur, hisce in terris, atque in caelo Crucem ipsam regnare.
Maximus es obelus, Circus quem maximus olim Condidit, Sixtus maximus inde trahit.
CIR C v s, in quo erat Obeliscus hic,altitudinis centum & o Mu RS Palmorum citra basim, appellabatur Maximus, vel Hii μήρ,
95쪽
quia maximus erat Circorum omniu,qui quattuor erat in Vmbe primarij, vel quia, teste Annio Viterbiensi,Vertumno Iano Cincim Deorum maximo ab ipsis getilibus sacratus erat. Hic locus,in quo iudi fiebat longitudine stadioru triti,hoc est passuum 437. ιπις udo. latitudine vero Ias. a Tarquinio primu constructus, a Caesare aute dictatore in ampliorem, & nobiliorem, ditioremq. formam AOCOO. Sexterlijs redactus, duceta & sexaginta hominii millia sedentiu caelebat. Hinc for1an Inscriptionis Ruξtor ad magnitudine Circi maximi alludere voluit dicens, maximum esse obeliscum,cu tame Lateranehsi,di Vaticano sit longe mi- nor. Qui aute eu e Circo maximo ad hunc locum transtulit,dcereXit,tum nomine, tum re non solum Pontificia potestate,sed rebus etiam gestis vere maximus est, & iure dici debet. In li ius obelisci basi haec Inscriptio olim insculpta legebaturis: IMP. CAESAR DI v I F. AvGus Tu SPONTIFEX MAXIMvSI MΡ . 'x II. COS. XI. TRIB. POT. XIV. AEGYΡΤO IN POTEs ΤΑ ΤΟ Μ
Inscriptiones nouae in Obelisci basi nondum exculptae sunt, hinc ipse hoc in loco apponi non potuerunt .
Emblema. XII. De Domo Mendicantium.
OC Emblemate repraesentatur flamma SIXTI V. pietas, Domusq. Mendicantium usui,magna lia, beralitate ab eodem flammo Pontifice constructa. Hic enim tamquam verus Pastor suis ovibus non solum panem spiritualem, sed etiam corporalem praebere studet, dum tot pauperes mendicitate laborantes virum in locum cogit, atque inibi post largam annonam Vrbi comparatam, diuino primum verbo, deinde temporali cibo alendos, cetera humanae indigeni lae nccessaria hsdem subministranda diligenter curat: nec amplius tot palmPeres , tam senes, quam iuuenes. & filios parentibus orbatos,
96쪽
VATICANA.3 s& mulieresaiecnon Virgines,& Viduas gementes,atixiliumqi postulates per Urbem, sic per Ecclesias turmatim ire patitur. Quod qui hodie fieri no videt , sed potius medicis Urbe carere cernit,admirari non desistit. Hinc Inscriptionis Auctor huius nouitatis causa,interrogatione prςmissa,huc in modii exponit.
cruris, cur tota non sit mendicus in Urbe: Tecta parat Sixtus: Dppeditat q. cibos.
J V L c H R E dubium diluit, & admirationem tollit Inscriptionis Auctor: potuisset enim vere admirari qui olim tot pauperes,& mendicos in Urbe vidisset: vel qui moao tantu ad Vrbem accessisset, & in tanta hominu frequetia nullum mendicum cerneret: Itaque Inscriptionis Auctor ait: Tecta paraιSIXTus: Id pertinet ad Plochodochiuiis, idest ad locli mendia Cisrecipiedis destinatum . SuppediiHq. cibos et Id spectat ass Pto-chotroeliium .ideli ad locum mendicis aledis paratum. Hinc Jomus naec Mendicantium dicta, a S I x T O V. constructa,&Ptochodochium,& Plochotrophium simul est: in qua domum recipiuntur,& inibi aluntur mendici. In cuius rei testimonium ad portam Domus haec Inscriptio marmore incisa legitu et
S IXTUS V. PONT. M A X. PICENUS . A NE PANE VERBO QE CAREANT
De salua sancti Pauli in Columnae fastigio locata.
O C Emblemate repraesentatur Dedicatio Statuae aeneae S. Pauli super Columnam Cochlidem Amtonianam a SIXTO V. collocatae. Haec C lumna altitudinis palmoru 279. citra basim gradus marmoreos intrinsecus ducentos sex,& sen
stellas sexaginta Italia Antonino Imperatori,cognomento
97쪽
36BI BLIOTHEc APio, ob pietatem, & clementia sibi ab hominibus.adscriptam 1 D. M. a M. Antonio philosopho, eius filio adoptiuo erecta, & varijs silaria vi eiusde gestis & victorijs miro artificio exsculpta, dedicata em ..., ' Hic, anno Domini CXXXX. regnare coepit, & Eusebiota teste, primus permisit,ut Resurrectio Dominico die celebrare 2, tur . Simulacrum eius in taltigio suius COIumn , ut in numiseia . U matis videre licet, olim cernebatur: nunc vero S I x T I V.
iussu sanctissimo, Statua S. Pauli iure conspicitur i. Quare Inscriptionis Auctor ait:
Iure Antoninum Paulo vis, Siste ,ssbesse :Nam vere hic pius in, impius ille Pius.
ELEGANTEM nominis , et rei allusionem tangit Blancus,dum rationem reddit, cur S I X T v S V. Antonino Pio columnam ademerit, ut eam Paulo daret: nimirumὰ quia Paulus vere pius, fuit Christianae pietatis disteminator, . Doctor egregius,& fortissimus Christi athleta: ille vero, licet pietatis politicae nomen sortitus fuerit, re tamen ipsa ethnica impietate pollutus extitit. & vera sortitudine & eloquentia , quibus Imperator falso laudabatur, ab eode Paulo longe superatus fuit. Itaque no solu ob dictas rationes in Columna Antoniana triumphu iure agit, Verumetia ob eam causam, quae de Petro in Columna Traiana triumphu gerente in Emblemate quarto fuit assignata. Inscriptiones nouae in Columnam includendae ad hanc usque diem incita non sunt 3 hinc ipta hoc in
Emblemate apponi non potuerunta . Emblema. X I I I I.
De Translatione Pi, V. Ivs V. POnt. MaX. vitae sanctimonia clarissimus in Basilica sancti Petri Tumulo non satis nobili iacebat: S I X T V S autem V. grato erga illum animo in Sacello suo Monu--- mentum magnisi entissimum eidem extruxit: illiust corpus sollemni pompa, magna q. cuiusuis ordia
98쪽
Transfera Siste Pium transferre an dignior alter, Transferri an etero dignior alter erat d
SVBTi L Is est Inscriptionis Auctor, & paucis verbis multa complectitur,du ait: Transferri Pium V. a SIXTO V. hoc est, Pontificem dignissimum a Pontifice dignissimo,neque digniorem a digniore potuisse transferri. De hac translatione Petrus Galelinius Proton. Apolf eleganter, et erudite scripsit.
Oc Emblema est Obelisci, quem Octauius At gustus erexit in Mausoleo quod in Valle Martia non procul abi AEdibus sancti Rocchi sibi & p
steris Augustis magnificentissime construxit. In hoc celeberrimo sepulchro erant statuae aeneae, atque marmoreae cum inscriptione Pacis, & Victoriae & Ρ. P. ad honorem ipsius Augusti. Erant.praeterea ingentes, & pubcherrimae columnae cum parietibus marmoreis , porphyreticisq. lapidibus incrustatis . Mausoleum autem erat in ex- celsis fundatum molibus lapide niueo, & perpetuae viriditatis arboribus coopertum in summum usque verticem ad fluminis ripam exaggeratum: & in eius summitate locatum fuerat Caesaris Augusti simulacrum ex aere fabricatum, duoq. Obelisci Mausoleum ornabant, quoru Unus altitud. palmoru o. obev est: quem ante sancti Rocchi .ssides humi iacentem ad Basil, cam 1anctae Mariae Maioris,ubi est Christi Praesepe, SixΤvs V. transtulit ,& erexit . Hinc Inscriptionis Auctor alta:
Uri Regum tumulis obeliscis seruist olim, lain cunas Grinii, tu pie Sine, locas.
PA v C A in fronte , sed a tergo multa hoc videtur con. tinere distichon per huiusmodi antitheton Tumuli, α
99쪽
Cunarum, mortis scilicet, & vitae, Tyrannorum & veti Regis Christi,Saluatoris nostri. Inscriptionis enim Auctor his duobus versibus dicta omnia,multoq. plura coprehendere visus est, dii ait hunc Obelistum inseruijue olim Tumulis, sempiternae
morti Regum, nunc vero seruire nascenti Christo, Regi regu, di ac verae, aeternaeq. vitae Auctori. Hinc quanto praestantior est . vita aeterna, quam mors numquam finem habitura, ita Ob I ς άs ictus praestantius sibi munus,&obsequiti comparauit. Quare. d. b. 'a- non immerito Ioannes ChrvQstomus vita nostram e Christi
Philogo ortu nascentem animo reuoluens Saluatoris nostri natiuita- . tem omnium festorum metropolim elle allevet aulto. Inscssiptiones iunt quae sequuntum:
Emblema. De Triremibus,MBLEMA, quod ad dextera introitus BibIioth cae Vaticanae primo cernitur, Classem Pontificia coplectitur: quam S I X T v s V. ad abigendos piratas, qui nostra Italiae maria frequenter insessabant, & in ipsum Italicum itum non raro incurrebant, & omni ferocitate grassabantur. De S I x Τ I V. . Triremi-
100쪽
VATI AN A. 3sTriremibus elegantissime & erudite scripsit Antonius Qua renglis, vir Perpolitis quidem litteris ornatus. - Moc autem ammaduersione dignum est , respondere sibi inuicem, & ex aduerso loco sita esse haec duo Emblemata , liberationis scilicet Italiae,quod a laeua primum apparet: & hoc Classis Pontificiar, quod ut diximus, primum a dextra conspicitur . Id quod factum est, ut ex una parte, Terra ipsa praedonibus liberata, & ex altera sit Mare piratis perpurgandum . Hinc Inscriptionis Auctor ait:
Inseruit hic Sixtus classes, quibus aequora purget, Et Solymos viciossub sua iura trahat.
MI R v vi non est, hoc loco Inscriptionis Auctore non statum de piratis expellendis, vertimetiam de sacro bello,& Turcarum extirpatione agere, cum alibi, praesertim vero in suo Eucharistico carmine omnes ingenij sui vires & neruos videatur Intendisse ad bellum in Turcas concitandum,& pr mulgadum. Hoc ite superioribus diebus declarauit elegantis. simo illo Epigrammate , quod hunc in modum exorditus est: Postquam Italis victos exegit nibus hos
Et mihi adhuc rectant aequora , Sixtus ait.
Sed quamuis Blancus id aperte dixerit, ego tamen eX eo Nauis Emblemate recondita quaedam intelligenda esse siispucor, dum arcana contemplor antiquorum, qui hoc commem . to, siue potius Hieroalyphico non Elum manifestam oppugnationem contra Fines, tuteIam pro se, refugium, atque sc-curitatem, verum etiam salutem & felicitatem praeseserre studebant . Id quod ex numismate Iani, qui in Italiam venit, nobis planum fit, in cuius numismatis altera parte Nauis: &ex altera ipse Ianus geminus in aes incidebantur . Qua de re Ouidius hunc morem scrutatus dixitDe s bona posteritas puppim Anauit in aere Hossitis aduentum testificata Dei. Ex hoc numismate manavit ad Posteros lusus quidam
sed mysticus, & in quibusdam Europae partibus ad hanc usque diem