장음표시 사용
481쪽
Loriose vir Laberius,aeternoRegi martyr acceptus,& vero facerdoti iacerdos dilectus, insigni ex prolapia,Traiehensis p Pa retes Dpad vico, extitit oriundus cuius ipsiusque maiorum, multa berii nobiles in ecclesia Dei gratia, multa in Fracorum Republica gloria, fides, i di, eminuit quibus,inconcus achristianitatis custodia inter orthodoxos augebat reuerentiam, recarnis nobilitas, per opuletiam rerum, pariebat dignitate saeculi, inter proceres regni, multa potestatem. Hanc generis claritatem ad se de longinquo derivata, pater inmater ipsius de proximo illustrabant. Is pater, scilicet Aper nomine P uera perim dictus, in palatio Regis inter illustresviros,dignitate nobilitatis ex uicellebat matrem eius inter Francorum nobiles pernobilem, rece Matrenesis pit a patribus posteritas vocatam fuisse Herisplindem phiam Regnum autem Francorum regebat filius Mediant Lothari Da-gobertus, qui regnum Austrasioruna filio suo Sigeberto commisse N im est sub rat, eique tutores dederat, Cunibertum Coloniensem episcopum , D et 'he
maiorem domus Papinum primum,patrem sanctarum Certrudi Beggae. .
Et maiorem dona ussi pinnm primum Limesi invissus Dit Cari manni, qui uxore capta exgente a Iuttanica Sueua: Sueuos alio que Germamae putidis, bello vicit. Huii tres fiere liberi Filia Begea, Gretrudu, quarum hac est postea relata in mierim Sanctarmn Arus Grimoalatis, quipatre mortuod fam, Reipublica prasuit Bariandus in chronico cap. I.
482쪽
praemonstrabat: quaeque enim bona indolis rudimenta,quae- lineamenta pulchritudinis , in bonae spe puero, solet ' i' ' praeformare natura, vel quod verius est, ipsius auctor naturae haec omnia iam in eius in sentia apparebant: quia iamin membris formose dc pro aetate, inter cognatos damulos, vultu Isaffectu benihilnus esse videbatur, ac per hoc omnium dilectione dignus. Vnde pater eius, non ingratus Deo, qui tantum ibi de filio prinr, iis di mittebat, diuinae voluntat suam contemperat voliuitatem, fli- uino mancipat una diuino mancipat seruitio, ad quod eum iam quodammodo vide- serpulo bat aspirare. Et quia doctrina, vim promouet inlitam rectique culta, corpora roborant sanctum sancto filio magistrum elegit, ne a. d. simplicem oculum discipuli tenebraret aliqua culpa magistri. Initiandum ergo studio literati commilit eum Landoaldo viro Marainu papa satis spectato sapientia: scientia, sanctitate: industria Hic Lan-M'eqvi uia aldus sancta Romanae ecclesita prae biter sust:. quia sanctitate, et, et . . . I t dictum est,ec scientia praeminebat, a Martino papa Romanoruse, - . s. a. sancto Amando Traiectensiium episcopo, ad auxilium exercendae cdaTraiectem praedicationis deputatus ad Gallias venit, ordinatus Traiectensissium Uisippo ecclesia archi praesbiter, ibi dena Deo militabat, sub sancto Amandor,ha..laiaci episcopo quia idem episcopus, studio praedicandi se expedierat et Thu episcopali sircina ipse vices episcopi diligenter, oportune suae
cui Traiecte plebat, e per nouem annos rexit ecclesia episcopo vacantem,donec Remulus cathedram Traiectensis ecclesia suscepit.
, thou,m N ad normam sanctae Vae informabat primaevae aetatis mores.1 imberiam At vir illustris Aper, ut filium suum Lambertum iacereti Landoa do, ad naciorem propositi, fundum suae proprietatis , vocabulo Wentersa his, Ouum,iure, perpetuo delegauit illi, illiusque tutori Landoaldo, ut ecclesia ibi constructa,tanto instantius vacarent,ille docendi tussio, ille discendi, quant,remotius degerent a saeculi vanitate. bi dum insisteretur in aedificmda ecclesia, artifices super penu-
483쪽
I ria potabilis aquae conquerebatur,quia ibi aqua ex palustri colluvie collecta, eos bibete magis torquebat amaritudine,qua aliqua suauitate refocillabat; S. magister, sanctiorque magistro discipulus fidem . ., habentes in eum , qui amaris aquis de mari dulcedinem indidit, dc o hi, qui aquas etiam de peti produxit, communicato voto pariter exorant pietatem omnipotentis. Inuocato erg5S. Trinitatis nomine baculo designatur locus in modum S .criacisTres mira, sed fidei non ratisve foret inussitata fons ibi emanauit limpidissimus qui item et quantum '
Sancti apud Deum possent: Se incolis ex tunc laodo,omni usu habilis fuit. Cuius benefici memoriam, dum patres generatim narra Mot miraculis do transnaittunt ad filios merita sanctorum accumulant dura Der scini peraraneos, nomen Domini, benedici faciunt ita Lamberto Landoaldo ditionem p diluentibus Deum omnia cooperabantur in botium,qtia, ut essent sancti, secun , dum propositum Dei vocati sunt. Et puer quidem strenuus,iam tunc niten totis viribus fieri vir per sectus quantum sub ferula sancti magistri profecit, quam puro pe Lus edictore adbiberit pietatis,ac scientiae verba, otiosum eis hic inculcare verbis cum fructum tam proficui laboris , adhuc hodie passim exuet aia.
Sub Lando des, elix adolescens non leuiter exercitatus, ad ge-c Pitorem regressus est. Nec eli facile dictu, quo uterque asteistus sit gaudio, dum ci filius, pro paterno affectu, sate pro fili profectu
ancto Theodardo Traieetensium episcopo substituto, commeni datur etiam huic Lambertus a suo patre, ut ad eius exemplar erit conendatur diatur qui in ecclesia, hincuria, multum videbatur suspicien Theodordo
D Ex cuius viri latere aded prosecit,ut in cunetis negotiis, non tantum exemplo, sed etiam miraculo esset omnibus:erat enim vere dig- Thohsel, nus, aspectu amabilis, colloquio aflabilis, in re sta conuersatione,&: omni
omnibus conformi, vix uni imitabilis Parui pendebat prpsentia, et 'veluti deuouerat in pueritia; llimans pro nihilo omnia, prster quod t,i . i.
erat aeternae salutis gratia coelestibus animo inhaerens,sese holocau D. M. stiam Domino a stabat.
Sed quid opus est, hinc inde quaesitis laudationum sucis, illum coelorare quem sapientia ipsis colorauit virtutibus. Superfluu est extra T-, et
quaerere materiam laudis, cum eum creator ad tantam formauerit j j aia. gratiam:vt in toto corpore eius, vix surrepserit aliqua natiirae menda in animo verti eius, vix aliqua noctua macula apparuerit. De
484쪽
Propria ereporis ei, abi. Dotes animi
ci virtvies. S. Lamberetis strini honore, omnique amore dignRI. S. Theodadidis
De habitu e corpori ancti Lamberti,d dotibus animi. Araris V.
QVia tam ei oportet euna latidare , t ex vero eum laudemus, decet. Is qui habitudinem corporis eius aut nouit, aut ab his qui eia nouertit, iidicit scripsit eum fuisse fortem,velocem, multum agilem,firmum in bello,*rma praecipuia, statura proceru, facie decora, celarie formosa, inclitis octilis, manibus honestis, digitis longis,carne candida, ut a planta pedis usque ad verticem capi ptis esset irreprehensiibilis. Et, ut veniamus ad bona animi ,erat charitate plenus,castitate pr*cinctus, fundatus in humilitate,oportune orationi oportune lecti ni oportune negotio saeculari, vel rei familiari intentus. Ecce, vides hominem adeo donis gratiae, adeb donis naturae ditatum , ut dicas eum in virum perfectum formatum a Deo. Ecce, inquam AP bes hominem,cuiuis persona habilem conformari in quo, si attendas ea quae sunt laici quid de laico ei defuisse dica, Si quaeras quae sunt clerici totum clericum inuenias. His rebus facile comparatum erat, ut omni honore, omniumque amore dignus iudicaretur. Per hoc ita Theodardo episcopo erat Ccordi, ut praeoptaret eum sibi eligere successorem , nil sciret Apin stolica authoritate esse decretum, ne sacerdotes audeant alios,designatis nominibus sibi subrogare ne episcopatus non diuinum munus, sed haereditarium putetur esse compendium Vne quisquam quod Dei eli putet homini deberi. Porro in aula Regin non leuis erat aestimatio de Lamberti nomine, quem dc regalis ollicitudo, cprocerum multitudo reuerebatur.
r. Is qui habitudinem corporis eius aut nouit, aut ab his qui eum nouerunt, didicit. J Godes halium intelligit, qui ex Thredoeno S.Lainbertis Dinulo, ct habitudinem corporis illius, ct amm virtutes mibit se cognouisse in uua
r. Nisi sciret Apostolica authoritate esse decretum Jjabes hoc decretum, Desili spresbiterorum tarn indu Vel non cap . . Non minuS, inquit,obseruat Apostolici rescripti decreto, quod successionem inccelesia Deilaei editariam detestatur. De relato
485쪽
Heodardo prisule, per innocentiae viam,ad gloriam martyrum Theotar perducto; Magiones , in fluorum territorio mortem oppetie subumini riarat non credebant hoc fortuito accidisse, sed Dei sua inter omnia disponentis nutu, praesens noui martyris tutamen sibi procuratum este, sperabant. Ideo non patiebatur corpus eius a portaras, Marioris B sua parochia, cuius pr*sentia optabant aeternaliter gloriari a jur-LHaec acerbitas rei nimiti perculerat Traiectenses,&Laberii mentem plus credo,omnibus coalite nauerat sed ipse temperans dolore, quippe, in quo, post Deum,tota urbs inclinata recubebat, ad re
petendu praesulis corpus se accinxit. Et primo frustratus,non dest: si
tit, sed toto animo insensu suo, ad explendam operam suam usus, meiris. rem flecti ex sententia.
Relatum itaque sancti corpus in villa publica, Legia tumulavit; praesciens,quoa eam diuinitas, ipsius etiam sanguines nomine spe ei mi Leo iscialiter consecrandam praeuidebat, id ampliandam mari rum i 'gloriam parabat in urbem a rhpliare.
. CA. ii UT ILQVis Traiectensium ecclesiae substitui deberet episcopus, multum deliberabatur in ecclesia Dei, multum super hoc in aula Regis Hildrici tractabatur. qui mortuo patruo suo Sigeberto, regnum Austrasit a patre suo Clodoveo acceperat. Iamque paulatim isteriis fie se rino, de palatio ad ecclesiam , ab ecclesia, ad populi frequentiam cessor Theotard scurrebat, nullum Lamberto meliorem esse, ac per hoc, nullum emnibm episcopatu Traiectensium esse digniorem ei competere, ex canoni ca authoritate, ut in ecclesia sua, fructum militiae sua perciperet. Cum palatio vincordat ecclesia consentit cleriis cum populo: V Negat=μ- num optant omnium corda:milia populi uno ore acclamant. Se illi rem Merconeri negat esse parem, ac per hoc magis cogi meretur. Tandem vir, ditatus honoribus sanctimoniae, illustratus commerciis parcimoniae, annuit unus omnibus morigerari, ut omnes de se uno in I et Christo gloriari possent. q. Adeptus culme religionis perpetuae, studuit pietatis augere opera, Auget pita uuqui pontificali auctus erat infulta Mactabat omni die holocaustum pyci caeliti Domino
486쪽
Domino non ex pecore alieno Consilium opus suum semper ad Deum conuertebat, cordi pedes dirigebat ad euangelirandam pacem. Septem quippe dona Spiritus sancti quae Christo substantialiter insunt,huic quoque pro captu humano,accidentaliter aderant. Spiritus consilii in eo vigebat egregieri quicquid agebat, spiritu sapientia moderabat. Rex vero Hildricus, videns eum cunctis praestare, pluris eum habebat cunctis regni primoribus ipsisque episcopis, eique apud animum suum, apud aures os suum, primum locum dabat: inculus cor credebat Spiritus sancti oraculum esse, cuiusque linguam habebat pro veritatis organo, et vltro dederat amicitiae suae summam, eumque sibi a secretis feceru, qui, ut fertur, erat ei etiam a commen alarijs unde a cordes ab ore illius,omnis Australia pendebat,euna- iue tota regalis curia reuerebatur. Frater quoq; Hildrici regis Theodoricus,qui in parte Fraciae, quae Neu stria dicitur, regnabat praesentiam appetebat Lamberti, ed inter proceres hamico suos,e seruabat gratur copiam : si quid in regno suo auctoritandum erat, non putabatur satis ratum fore, nisi etiaLamberti approbatum esset consilio.
c ifuerint episcopi d Mates contemporale S. Lambert CC A P, T. VII Li
psi sane Fracorum Reges, Theodoricus&Hildricus,quamuis pro sit inplicitate, minus per se saperent, in hoc tamen Lapiebant,quia audiebant sapientes primus enim sapientiae gradiis est, sapere: secundus, audire sapientem Unde,quia Lamberti,tam sancta Si tam D. tro Irum prudelis viri, aliorumque sancitorum episcoporum consilio, dispo- ημ' i nebalii reetni nepotia erat in utroque regno pulchra reruin facies,
Vm prospe abatur fides ecclesiae.
Erant quippe tunc temporis sancti episcopi, qui scietia praediti MEpiscopi con sapietia sancte iuste secundas regni partes administrabant. In his Drem 'r ei praeeminebant, Andoenus Rothomage sis, Austrisi sidus Biturigensis, ' Eligiti, Novio mensis Vindicianus Cameracensis Audomarus Ter- uanensis , Leodegarius Augusti dunensiis, Faro Meldensis Inter hos Umbertina emicabat LambertuS, aureum sydus ecclesiae, velut inter ignes lunare modis e minores emicat. Hos Lambertus suspiciebat, ut patres innatu ma- iores , eosque imitando a singulis eorum, aliquid gratiae hauriebat. Porro illi Lambertum praecordialiter amabant,ut filium iam de fi re aetatis, fructus emittentem,eique post se quasi ex haereditaria su cessione regimen ecclesiae competere gaudebant,quem iustum ante Deu homines videbant, sine querela, inininibus incedere, Mire in d:ea de virtute in virtutem. Erant
487쪽
Erant praeterea etiam abbates, tune nunc nominabiles san- ctitate, Bertinus, Philibertus, ad regi silus,Ursmarus Lobiensis in et et vhronem Christi adolescebat. Hi erant Lamberti contemporales, tales erant eius contubernales. Hi,ut Cherubim,virtutum suam in , pch. alas conciettiebant, alter ad alterum, In laudem Dei orbem terreco mouebant. Horum meritis diu tranquillata es ecclesia Dei diuque status regni prosperatus est. Postmodum, propter populi torporem. dormiente Iesu in naui sanctae ecclesiae recce motus mirusfactus est in mari huius mundi Fa ecchitae. csseest causam tanti motus ediscere. Mas, L
regebant, sed quia Teodericus hebetioris ingeni erat Ebroi- -----nus maior domus, simplicitate eius abusus, commouit in Re ' i' ' gem odia totius populi: Franci enim alienam inuidiam in Theode ricum retorquentes,de ij ciunt eum regno:& fratrem eius Hildricum G. ex Austra si inuitantes, eum sibi regem prae ficiunt. Quo quana diu uinci puec habuit Hildricus moderate, potenter utrique regno praefuit: ubi & erumpi 'ipse modum eXcesit, insolentius agens, diu contra torrentem bra et
chia tendere non potuit: nam quaa seuerior iusto, quendam nobi h ,- Iem Francoru Bodilonem,contra legem caedi fecit ad stipitem ligatum, ab eodem Bodilone in venando exceptus, interiit Theoderi regem Ocb i. Cus totum regnum recipit, recrudescit malitia Ebroini, quoscum A Ubi stet
.que reperiunt fauisse pertinatius partibus Hildrici hos pessundant, trucidit, priuat hono ibus mulctat proscriptione relegant exiiijs mod episcopatula Lamberim priuatus sit. A P Us X. Via Hildrico nullus fidelior, vel amicior fuit u m Lamber cotus, totum pondus tribulationis super eum incubuit vide irrcs et
Datur enim nihil actum fui e morte Hildrici,si intimus Hil besii.drici Lambertus, punitus abiret, de quo certum tenebahi quod ei visui 'nunquam factioni iniquitatis suae assentiretur. Regem Ebris Ideo consilio Ebroini, Rege Theoderico,conuocata adSynodum
epitcoporum turda, qui quave aves .mri, non Falabant latrare contra sis.
488쪽
r RENERI ADT. LAvR MOMA Cur falsitatis testimonium,alios episcopos exordinant. Et,ne quis in regno vel ecclesia restaret, qui pro veritatis defensione fidei cIypeum ras, iian, audcret erigere, vel exemplo vel instinctu Lamberti, qui prae caete, i. .bois sis, raro caeteris, liberius iniustitiae aduersari audebat omnes.. .i, Diaboli complices, insurgunt in Lambertum , veritatis amicum , Nprocurat ca, concinnatis iniustitiae causis,eum ab episcopatu de nunt.
Drumi 'si vis Fertur Coloniensis episcopus conspirasse huic prauorum facti . . . v ni Zelo inuidiae ductus, irrimores populi, data pecunia ad odium
rha .is; dum Lamberti concitasse, qui etiam clericum ecclesiae suae Pharam un- ecclesiae sua ' dum ad episcopatum Traiectensem contra usi fas passus est prineIericWmp noueri. Qi ii miser, quia abiit in consilio impiorum, in cathedra pestilentia.
T,. - .iit risi quo quid aliud poterit dici,quam quod veritas dicitustui non
P l- , intrari in ossium in ovile outum sed ascendit aliunde illisur esto latror qui a Dari io. tibi intrat per ictimn pastor est mirum Furnonyenit, tusivi bretum, O mactet, cerperdat,
sed Stabulius monauerium expetierit. A P, T XI. - estissis Ambertus pastor bonus exemplo pastoris essentialiter boni,
pastor non Ita paratin animam suam pro mi usuis, non ut mercennarint fugit, sed mercenarim declinauit procellosum domesticae persequutionis naufragiu, ' clementer ferens cuneia praesulatus liquit sceptrum commem dans curas oui uel, ut lavit Daptismatea redemit sanguine. Expetens ergo Stabulatis moliasterium, a Sigeberto Rege fundatum ante aliquot annos, proferuore sinistae religionis,ubique notieerumfert pia nainatum monasticae quietis portum elegit, ibique per septem an et, et angelicam ducens vitam, habitauit secum. At ex omni ecelesi-
asticae familiae numero,duo tantum pueri, eius obsequio adhaeserui: dolum duo in uorum alter Theodoenus nomine, illi qui primus scripsit vitali eli obsequio Lancti viri,relator verac testis idoneus operum eius fuit.Ecce h perstrume bemus virum ad exemplar virtutum onanibus propositu: qui sciens,is,.s,phia quod solum summus ni agister a se discere mandarat, in humilitate, , Diores a mitis corde, in patientia sua, quaerebat requiem animae suae ditatestorum an obedientia ver,se cohaeredem suo Cluisto conformabat,qui obe riuiramberii patri usque ad mortem.
f. hy Quale roso erat videre virum nobilem natu nominabilem sanctitate, praesulem ossicio rebus olim potentem, in tantillo tempo reui tempore is agentem iam probatum monachum,quod vix quilibet alter pos, probat . et assequi multa annorum quantitat: Revera, non eum plus ni--β' , . delectauere secundae, quem mutatae non quas auerunt: nunquam enim amittitur sine dolore, quod cum amore possidetur.
489쪽
s. LAMIERT, xx I x. LEOD. Episc iis Qui cupit, ille etiam metuit qui metuit, nunquam liber vel securus vivit Lambertus noster nihil mundi doluit perdere,quia nihil concupiuit, ac per hoc, semper securus sui fuit,taliberii, Christo. Am, tus ab episcopatu per iniustitiam , quando expostulauit de irrogata sibi iniuria , quam appellauit personam Ad cuius se audientiam G,ia, - Maddixit Cui Iurisperito suam commisit causam mullum regno har Iamia vel ecclesiae standalum concitauit suae ruinae nullius voluit miscere pavit. rumam soli Deo causam suam reuelans dicebat quod filius Dei ad
meus, o Domino metra, in causam meam. I
I Am nune videamus in uno testimonio obedientiae quanti iusti O,.. p., mata sit Lamberti coenobialis conuersatio. Tendens semper ad j et perfectionem , augebat al:quid ad serui trutis suae pensum , sciens racio. uicquid supererogaret,a vero Samaritano sibi reddendum cite:vne noctibus canonicas vigilia praeueniens, soluebat Deo priuatas
Ad hoc una noe ium,dormitorio voles egredi inqtiletauit fratres et dormientes, altero sandalio a manu sibi elapso Qui sciens, quod ex his his. 'censura regulae, adire deberet cruce in dis fratrum quietem turba set statim uno tantum aspero indutus Clitio, clam lecto exiliuit, Pernoctat pedicto citius, ad nutum indignatis abbatis,sandalijs,mque habebat in Mnaanibus relictis, nudis plantis, discalceatis pedibus, pene nudus, a, agis. crucem adijt,ibique psalmis lymnis intentus,pernoctauit immo stigore. bilis. Hec crux Iapidea erat, inter oratorium, dormitorium, ad hoc statuta, ut respectu ipsius crucis, hi qui erant Christi, carnem suade m/r uotius crucingerent cu vitiis: concupiscentiis, siquando graui
Diculis delinquerent excessabus, ad hanc addicti, regulariter poeni
Frigus noctis illius, gelu exasperabat, nix cum large deflueret, cam vix et non tamen ultra talos praesulis ascendebat Tota prorsus hyemalis '' et i m facies nimis horrebat sed ille mitissimus quia arcebat plane in te et , rius flama paracliti spiritus idcirco exterius frigoris non sensit cruciatus Coelum eius patuit precibus, horatio ad supernos peruenit auditus. Ipso interina canente vcrsum psalmi: quando veniam Oanare n. - - boantefaciem Dei solito citius cantum clabant galli. Fratres surgunt ad praescripta vigiliarum munia, post haec domum introgress accendunt ignem copiosum Intercalefaciendum, abbas inmitrit,ubina sit Lambertus,qui fratru conuentur desiti Unus Hlihi fratrum
490쪽
fratrum dixit, Lambertum esse, qui regulari iudicio per intempesta, noctem, criaci sit addictus Abbas expauescit, inire fratres ad eum
reuocandum urget Eunt, eumque canentem offendunt cor contrinysum So tunici humiliatum Deus non spernit. Eo reuocato,aduoluitur eius genibus
abbas,homnis congregatio Abbasse incusat, de culpam excusans, veniam de ignorantia vel intemperantia postulat. Lambertus accusator sui, imputat sibi culpam,nihil esse cicens quod eis ignoscat. Fratres beneuolentiae eius recompensant grat: a tabalneum illii rante, vestimenta eius mutant. Inde manus eius pedesque exoscu- Iantes, gratulantur ei unanimes, dicentes hoc factum esse pro eius augenda gloria.
Egregius vero praesul, expansis in coelum manibus fratres siccidinedixit: O Deus omnipotens, coelestia lumine complens, Qui coelum, terras, pontum ditione gubernas, ' ut sint cuncta tuis in tempore subdita votis; Mos exposco tuo bencdic per saecula seruos, Protege ab insidijs serua virtutibus almis, Donec te videant, B coeli regna prehendant, Te tribuente Deus, qui nunc temper in aeuum In triplici virtute tui benedictus haberis.
vada episeopatum reuocatussit S.Lambertus. Ab CCXLI LEVoluto septennio, tadem altissimo placebat,ut post horridam,
ec diuturnam tempestatem, coeli laciem serenaret Pipinus se-
cundus, Ansgisi Teggae filius, ubi cunctos oui inter se comta certando Franciam discindebant, viriliter vicit, solus sub Theod
excitatam laico Rege, totius Franciae principatum obtinuat,in perturbat cregni Mecclesiae statum, disposuit meliorare. Cui,inter alia,haec laudis materies occurrit Traiectensis mercemn. - narius Pharamundus, tandem iusta cleri, populi abdicatus sente orae ruis nux tantum ab ecclesia Traiectensi, sed etiam a tota prouincia expellitur.Ilico omnium ad coelum tollitur oratio:omnium ad primcipem Pipinum oratio dirigitur, ne amplius Traiectenses pi patris sis, Lamberti careant solatio Placet iusta petitio principi, Mediciti M.,...is ' storem ovibus suis restitui. Ita miles emeritus,permaximuribulatione purgatus, omnium suorum vocibus attollitur,&in cathedra Traiectensium decenter relocatur.Et merito,quia in corde illius erat
sinceritas, degis plenitudo in ore illius veritas, pulchritudo. Quanta suffier eius reditu medit exultatio onuit ordini, aetati ree-