Secretorum agri enchiridion primum, hortorum curam, auxilia, secreta, & medica praesidia inuentu prompta, ac paratu facilia, libris tribus pulcherrimis complectens autore Antonio Mizaldo ..

2쪽

SECRETORVM

AGRI ENCHIRIDION

PRIMUM, HORTO RUM CURAM,

auxilia, secreta, dc medica praesidia inuentu prompta, ac paratu facilia, Libris tribus pulcherrimis complectens: AUTORE ANTONIO

LUTETIAE, Apud Federicum Morellum in vicoi Bellovaco,ad urbanam Morum.

3쪽

sENTENTIA PRIVILEGII.

E GI A sanctione captum est,ne quispiam alius prPter Federicum Morellum typographum Parinensem, hoc Secretorum agri Enchiridion primum,Hortorum curam,auxilia, secreta & medica praesidia inuentu prompta& paratu facilia Libris tribus pulcherrimis complectens,

4쪽

FRANCISCO OLIVARIO Galliarum Cancellario prudelissimo, Ant. Micaldus Monlucianus D. T V S Aurelius Vi Aor scribit , Francisse Galliarum Cancessarie prudentissime , Diocle tianum Imperii fasces apud Nicomedia ponte relinquentem, in propriis agris libere coenuisse. Qui duad recipiendum Imperium. ab Herculio O Galerio solicitareturastud tanquaye-sem detestans Prest ondissesertur: Vtinam possetis uisere olera nostris manibus Salonae instituta,profecto istud tentandununqua iudicaretis. Sic Persarum Regemissu C rum, dimensionibus rusticam reruanimum intendisse, oe propriis manibuπE u

5쪽

. consitos arboribus agros habuisse, ac in quincuncem eleganter direxisse, utre i. Plutarchus. Quam industriam is soler -' tiam Usander costicatus, Recte uero inquit, Cyre,beam omnes te ferunt, quoniauirtuti tua, oe regio diademati fortuna a m cura colancta est. Catoniet illeprimu triumpho,censium ac literis insignis, praeceptis rem omnium expetendam populo Romano dam,eum etia atros re mcolere docuit: ςui illius copessione, uiscribit Plin. optimus ac ine amulo agricola.V rumenimuero,quorsum hac' inquies. nia mim ut intelligantmorosuli censeres mei, nouuno esse nec inauditu si Imperatores acReges ummis magistratus agricolationi animu intendant,et propriis manibus tam hortosinairos diligerer excolere

satagant. Ex quopam circunsterili mihi instultare uidenturisti, quodhoste hortensium Comentariolos Dignitati tua nun- pare pergam. Quibus, ut uolunt, oli-

6쪽

ror rusticusse quistia aptius quaerendus Grat,quam de Galliam primatibus Care larius unus.Cui,aiunt,ecquid comuneper Deos immortales cusarculo uigone aut Iricula Nae i ii tales mihi esse uidentur, ut intelligendo nihil intelligant: fateanturq; uetem historias neper trasennam quidem aut uidisse,aut legisty. Serente inuenerunt dari honores Serrani unde illi cognomen. Et quatuorsua iugera aranti in Vaticano

Quintio Cincinnato quae prata Quintia Plinii aetate nuncupabatur Viator Dictaturam attulit m quide ut traditur, nudo plenos, pulueris etiamnu ore. CuiV a' - ω'Vela corpus, inquit, ut prostra Sena tus populis Rom. mandata, Dictaturam induas. Quam ubi inuitus admisit,

post obsessum Consulem oe exercitum liaberatum, post magistratamprudenter σgloriosensum , se linantius illam uidior

reddidit, quam arator accepit iucudi sexuit, quam induit ad eosdem iuuetas, ut

7쪽

Icribit Columella, auitum quatuoriugerum haerediolum, hilaris reuertens.

manorum Reges hortos in delitiis habuissem excoluisse, uel illud de multis re fari potest, quod Tarquinius Superbuό nu tium istu aeuum atquesanguinarium lio remisit ex bono. QEd illud quod ex

pugnata Carthagine cum omnes bibliothocae uariis A ricae Regulis donaretur, Sena ius in tantum honore habuit duodetriginta libros Magonis dehortoru m Urorum cultu, Poenica lingua scriptos, ut accuras seruados, o Romam perferendos censue

rit 'Qui a Cassio Diου is Vticensi libris

, uiginti Gryca lingua tandem translati, Sextilio Praetori mi u ut testantur Varrooe Columella hodie Connt antino Caesari salso ascribuntur. Sed in ex iis oe hi- foris uersatum satis. Auditiss itas, o prae claricen ores, quomodo Regum, Consulse,

Didiatorum ac Imperatorum manibuN o

lim colebantur agri term ut scribit Pli-

8쪽

nius, credere fas est, laureato uomere

gaudente m triumphali aratore siue illi eadem cura semina tractabant, qua bella: eadems diligentia arua disponebat, qua castra: siue quod honestis manibus omnia latiusproueniunt, quoniam ρο euriosius sunt. Auditis, inquam pristam nobilitate ueteresis Heroes si quado regni uel IN rii fustes deponere iuvabat , si quando afunstionibus publicis restirare licebat,agriculturae animu praecipue intendiste, mrusticandostse oblectaui p. Quomodo tuu LEON VILL ANUM, Cancessarie prudensi. te subinde reficit: tibis feriis ac grauibin reb' uresis exonerato publicis regni negotis, uel tantissu leuato,resti-randi statium dulcissim, saluberrimo hortoru pulcherrimo secessu iucundesuppeditat. Quando itaq; R eges m I mperatores,'mmo I magistratuN no puduit homte a colere, m agricolatione propriis etiam manibus exercere, arculum σμl- Aa iiij

9쪽

riculam tractare,imo uero aratrum duc re: ita Dignitate tua nihil,ut opinor u

debit prosarculo au alticula hoste hortesum Commentariolos manibuου quando stractare oesi minus in rem conferre licebit,saltem Iercurrere molestum non erit, impetrato a publicis occupationibus tuis homia unius otiolo. Si elegantissimis mculissimis LEON VILLANI tui hortis ussem aliquem Irufium adferent υῖ

publicae omnium utilitati, in tuo nomineo patrocinio emio commodabunt, imp semibi gratulabor , oe gratias Deo int. Max,immensaό agam. Cuius inexhausta bonitas tuam Dignitatem semper tueri ac fouere dignetur. Faeliciter vale. Lutetiae Parisiorum Idibus Februarii. Anno restitutaesalutis humano generi, M. D. L X.

10쪽

ad Lectorem secretorum agri Mi. horti studiosum.

On sine causa maiores nostri, inquit M. Terentius Varro, terram Matrem appellabant, & qui eam colerent , piam ac utilem uitam agere credebat. Quod dum obseruaret prisci illi Romani uera δc germana Romuli soboles, ex urbe suos ciues in agris redigebat: quia & in pace a rusticis alebatur, & in bello ab his tuebantur: sortissimi enim uiri, ut scribit M. Cato, & milites strenuissimi ex agricolis gignuntur. Secuta aetas, ut omnia in peius ruere solent, sarcul iralce dc aratro proiectis, intra muros Arrepsit: & in circis ac theatris ubi nec oriente Sole,nec occidentem uidebac potius 4 in hortis,agris,segetibus, uinetis ac olivetis sibi placuit, uitam ocio ac luxu dissuete,ne quid foedius dira perdite exercens. Ex quo iuuenu corpora ita fluxa. resoluta iaminde apparuerunt, ut ni intors in illis mutatura uideretur. Horum sane temporum & hominu imago . hisce diebus non obscure elucet. Num hoc prodigis simile quod accidat, ut res cori O-