장음표시 사용
11쪽
- di poterit pectus, quod infusa prius philosophiae praecepta irrigaucrint s Inimό-etiain si antea se biecti ab ea ignis aliquid forte ranceperit, id toΘm hi instillata philosophia remnDei. Excnam mai
stra ac praeceptrice c6Doscimus, ue uini decuS,ucra mi gloriam in sela uirtute positam esse: eam qui consecutus sit, quid alij de se iudicent, non adi modum labor c oportere: praecipue uero despilaciendam leuis N impetitae Hultitudinis icm critas rem, quac ad mandandos honores caeco sacpius inconsiderato impctu,quam certo, V explorato tu dicio sertur.Praeclare dc sapienter Cato:mal se di cebat, quaerero homines , cur sibi'osita non esset
statua, quam si quaererent,cur posita fuisset. Edde animo sunt ueri omnes philosophi: esse se, ut de Amphiarao ait Aeschylus, quάm uideri optimos'
malunt : honorcs autem dc magistratus aut non pe 'tunt,aut alienae, non suae, utilitatis causa petunt: neque,si adopti sitit, exultant: neque, si repulam tini crint,anguntur animo, sed placate id moderate ferunt: aut, si quando dolens, reip. dolent uicem, non suam.Caesarem ferunt, cum pontaficatum pestiturus ad comitia descenderet matri dixisse, illam eo die aut pontificem habituram filium, aut cxule. Iam tum praesagire ac praecognoscere licebat, amfio bitionem
12쪽
bitionem illam ingens aliquod maIum esuitatissa turamiliaque quid postea effccerit,videmus. At Cato in petitione praeturae etiam Vatinio posthabi
tus,acquissimo, ac moderatissimo animo tulit . Ita sunt philosophi.maximam voluptatem in praeteremittendis voluptatibus, maximas opes in quieto, ac contento suis animo, maximam glo iam in non ambienda gloria ponund Satis honoratum putant esse, qui honore dignus sit: satis mapnum regem, qui seipsum regere , fatis potentem imperatorem,
quicupiditatibus suis imperare possit: qui vero eis plane domi ae subactis iugurationis, quod illae
sic conentur quidem unquam excutere, inipossiesrit ab co omnm alibrum victorias triumphos psu peratos.Quod si libidinem,aua stiam ambitionempestre quasdam ac furias c nouimus, quae funditus humanam vitam conturbent quantus honos habendus est philosophiae, quac se omnes earum conatus repulsuram, omnes ignicul repressura, omnia semina et uram,non magnificentius,quam verius,pollicetur videre vos opinor,quam se latus orationi meae capus ostendat, si quaecunque hoc loco se offerunt, persequi,& in singulis insistere auque immorari velim. Nam cum virtus nulla sit,' de
qua non splendide, de ornate dicere inullum vitiu, in uod non grauiter,& copiose invehi licea quiequid de eorum utrolibet dici potest, idem ad philosophiam laudandam accommodati potest : quam
virtutis indagatricem, vitiorum expultricem Latis E tinorum
13쪽
tinoruni omnium Hoquentissinius vcre ac merito nominauit. Sed non commiti atra, ut curquain vi dear transilire eos terminos, quos instiis pegi; pQ
reprehendi me pwtar, quod ii ita, quae fussus explicare licuisse compresserim, ac coartaues rim, quam quod in ulla re dilatanda medius sim longius iusto, neque satis mihi temperare potue/rim. Nunc illud mihi etiam atque etiam conside/rate: ceterarum omnium artium fines neque eos
modo, sed omma prosius, quae bona putantur in vita, nisi quis philosephiam vitae durem habeat, pestifera acpernesciosa esse. Da homini non philoibpho opes ac copias : da honores arque imperia rda firmam valetudinem : da gladiatorium totius
corporis robur : da multarum magnarumw rerunx cognitionem ac scientiam:da flexanimam illam,ut poetae vocant,dconuit Frerum reginam eloquent
iam Ha quicquid in filiisparentum votis optari taletaquo eiusmodi pluram talem hominem congeo setis,eo illum magis dc ire sitam dc in aliorum pernis ciem armaucris . opibus abutetor ad suam libidis nem explendam: periis ad alienatu libertatem opprimendam:firmitate de robore ad obeunda laacinora:scientiam copiami dicendi .ad Arcumuo
niendosciucs su os,ad perturbandam remp: ad om niadenique tum sacra,.tum p lana' permiscenda,
dccuertenda conuertet.. Dahaec eadem uero, mυnimus fucato philla pho: deum mendam ad belucisci dum humano generi E caelo demissu iis
14쪽
esse dices. Atque hoc illud est, quod in Alcibiade
minore siue Plato siue Xenophon disputatio quae suapte natura bona sunt sine scicntia eius quod optimum est,quam eandem dc philosophiam esse mis tuo,ad perniciem non ad salutem valere. O praessiaram laudem philosophiae, cuius ope ne mala quidem nocςre:qua detracta,ne bona quidem pro/desse possunt. Merito dixit Plato, nullum a diis datum esse hominibus ea maius aut praeclarius
donum .merito Cicero, unum dicm ex eius praecespiis adium immortalitati anteponendum. Neque vero non illud adesus de qua propite sermo nobis institutus est,philosophiae laudem ac commendastionem facit:qudd omnia propcmodum,quae aveteribus de philosophia honorifice dicta sunt, ad
hanc pertinent, quae in vitae ac morum emendastione versatur Non enim Plato, cum illam nobilissimam vocem, tanquam ex oraculo edidit, tum deamum beatas ciuirates fore,cum aut regnarent phis losophi, aut reges philosopharentur, inicii exit, tu Id euenturum,cum reges aut in disserendi subtilibrato,aut in pervestigandis rerum naturalium caussis occupati essent : quae quanqua praeclara sunt, longissime tamen absunt ab eo, ut beatas respubliscas efficere possint: sed cum virtutis pulchritudine i incensi omnes vires suas ad eam non cognoscens dam modo, sed exercendam, excolendam, propas gandam contulisssent. At contra quicquid inanisbus imperitorum ac maledicorum sermunculis al
15쪽
versus philosophamn iactatuni est,quo se itue Heam Minos scurritri quorundam libido conibest: quicquid ad minuendam ipsius dignitiatem vetoris comoediae Mentia effutiit, id omne, si diligenacius excunatur, ad dialecticos potius Nad physiaeOS,quam ad politicos,pe tinere videbitur. Qijd si ullus in orbe terrarum locus est, ubi poli en flo rexe,sumi dignitatem obtinere deceat, Romae id Romae potissimum fieri debet:cui urbi a primo im fius ortu fatum fuit alijs imperare . unde seges, Vns
de iura, undercligionem ceterae nationes dc olim petierunt, d nunc petunt unde quondam excite runt tam multi clarivari, qui haec praecepta, quae nos tradituri sumus, exemplo suo comprobarunt.
Nolite emim putare illa lumina, Camillos, Curios, Fabriciosinanio'Scipiones,Laelios,ceteros p praerstantes viros, quos olim haec urbs innumerabiles tulit, quotum quotidie nomina auditis, fusta legistis,monumenta conicis,statuas propc venencrami
ni, quod de philosophia neque disputarunt sere
ncque scripserunt, eo minus philosophos fuisse ovita illi,non oratione: fac' is, non dictis: motibus, non sermonibus, philosophabantur: quod pubcherrimum ac verissimum est philosophandi gehnus. Integi talem,iustitiam,fidem, fortitudinem, omnem denique virtutem &colebant ipsi, dc alios colere iubebant: eo ad tantam maiestatem atque amplitudinε peruenerunt, ut plaeraeque gentes,vod ipsae olim a talibus, uiris su bactae ac supcra
16쪽
tae sintquam quod1psae alias devicerint, praesurius sibi ac glotiosius ducant. -ntam oportet gloriam fuisse vincentium,cum victi tot post saeculis glorientur. Eorum ego potissimum exemplis, adolescentes,incitabo vos quotidie atque exacua tneque ullum ex Aristotele praeceptum proferam, cuius non ex hac urbe plurima maximeq; illustria exempla repetantur.Constitui enim,quando P i V soptimus ac sanctissimus pontifex, qui ipse omnis virtutis perfectissimum exemplar est,eum mihi ho/norem detulit, viae me virtutis &ossicij praecepta vobisproponi atque explicari voluerit, modis om/nibus eniti, ut canonari do,&inculto, molcstis
implicato quaestionibus orationis genere prose/quar: sed, quantum id quidem in me erit, florido, ubere,&,quasi stellulis quibusdam, ita petitis ex vetere historia exemplis illuminato atque distin cto. Peto autem a vobis, ut si d in iis rebus, quas tractare institui, summam dignitatem inesse ccrni/tis,& me nullis vigiliis, nullis laboribus,nulli deni
que rei parcentem,ut vestris commodis consulam, videbiti industriam meam diligentia ac beneuo lantia veltra adiuuetas. Habita xvi. Gl. Decemb. Venia a Sulmoribus conces.
