장음표시 사용
371쪽
Cap. IX. 3 syrio,& per mensem a festo Corporis Christi.
Hoc Decretum fuit declaratum ab A.RP. Genetali D. Philippo Maria Guadagno , & suis Consultoribus die i . Iulij itia . ut apparet in libro Consultationum lat. i . Posse eligi etiam Vocales qui in Capitulo interesse nolunt, vel simi absentes, & quod dicti electi, teneantur acceptare, de exequi dictum osticium. Fuit dubitatum circa hoc ultimum Decretum, Utrum electi a Capitulo domus debeant reserte eidem Capitulo scrutinium sectum p Et eonsideratis considerandis fuit declaratum ab A. R. P. Generalis D. Philippo Maria Guadagno, di suis Consultoribus die a a. Iulij anno I Ga . ut apparet ex libro Consisltationum mi. I p. a tergo . non este necesse, sed ipsus electos simul cum P. Praeposito posse facere omne id quod ante Decretum, Capitulum domus lacere talebat. Excepto quod si dictis electis videretur aliquis Nouitius eijciendus a Religione, debeant hoc par ticulate Capitulo domus referre, cuius determinationi standum erit , ut apparet in libro Consultationum lat. I .
Fuit etiam dubitatum, Utrum essent vocandi, & inte rogandi in dicto scrutinio caeteri Patres Vocales, di alii fratres domus Et fuit declaratum ab eisdem, omnes esse vocandos, &interrogandos die i3. Martii id a g. vi apparet ex libro
Consultationum fol. 22. a tergo.
Ab eisdem, & in eadem die, fuit etiam declaratum, ut apparet in dicto libro Consultationum Hl. et a. a tergo, Dictos Vocales eligendos pro supradicto scrutinio fratrum Clericorum , & Laicorum debere eligi per schedulas.
Idem consulat &c. Aduertendum est, quod qua-
uis coastitutio in hoc loco dicat, Patres pisaees,quodi verbum
372쪽
verbum sonate videtur votum consultiuum , & non decisa uum , tamen ex consuetudine Religionis a fundatione in.caepta, & usque ad praesentem diem perseuerante in omnibus istis casibus notatis in praesenti F. Praepositus quandoque, , usque ad S. Nulla ex nostris domibus &c. Patres Vocales habuerunt, & habent votum decisivum, & consuetudo declarat legem. c. cum dilectus, de consuetudine. dc usi de interpretatione, is de legibus. ii lius. r. Praeterea sciendum est , quod licet regulariter obligatus ad petendum consilium,non teneatur illud sequi in sero exteriori . ut supra in cap. V. in fine dictum est . at fallit quando id ab alta tanquam a collega,& o ii participe petendum est, . ut in casis nostro ita Bariolus communiter receptus in I. s. si plures, nu. T. C. de exercitoria actione, Dominicus in c.vnico,s ubi vero,nu. s. & ibi Francus nu. s. De Sede vacante in o. α Sancheet in praecep. de
k. S. a. Notandum est etiam, quod quando Superiores debent aliquid sacere cum consilio Consultorum, vel V calium, & de facto faciunt absque conlilio, si in illo casa Consultores , & Vocales habent votum decisivum, ultra inualiditatem actus ex defectu potestatis,quia illam habuit
modificatam & qualificatam, ut patet ex c. nouit, de his quae fiunt a Praelatis, di docet Sylv. v.consilium , nu G. ibi, similiter non valet ex defectu potestatis &c. Superiores peccant mortaliter, quia usurpant aliorum iurisclictionem,& laedunt proximum in re notabili. Si vero habent votum consultiuum, Superiores non petendo consilium peccant venialiter, dato quod non errent inure facienda, quia faciunt contra rectam rationem lSi vero errant in te facta ultra peccatum veniale sup dictum, ex non petitione consilij, peccant mortaliter , vel venialiter iuxta errata . Nec ignorantie, Id ip*duertenti
373쪽
potest illos excusare. Excusasset tamen si consist i tam peti j
Ient. Puniri etiam pollent deposito ossicio , ex transgressione constitutionis.
se,quando habent solum votum consultiuum Consultores,& Vocales , & Superiotes illud non petunt 3 Respondeo iquod sic, ita Sylv. v. consilium nu. 6. ibi, aut habenti prius potestatem &c.
i Ante professionem a Religione dimitten
dus . Hoc intelligitur quando Praepositus vellet ex aliqua causa Nouitium dimittere: At si Nouitius sponte ex voluntate sua vellet a Religione discede te,non requireretur votum Patrum vocalium , quamuis optimum sit, ut a Praeposito fiant certiores de voluntate Noviiij ante qua discedat.
propria auctoritate dimittere Nouit iii a Religione absque consensu Praepositi localis, & Capituli domus, immo contra illorum voluntatem 3 Respondeo,quod si hoc facit absoque iusta causa peccat, & puniri posset a Capitulo Generali, actus vero dimi Ilionis erit validus, &quod peccet patet, quia cum de sua licentia sit acceptatus in Religione, ut pa
tet ex Capitulis Generalibus p. a. c. nu. I . contra rectam
rationem ageret in re graui, in praeiudicium ter iij, illum dimittendo absque legitima causa, & per consequens pro modo culpae puniri posset. Quod actus erit validus, patet, quia a nulla lege annullatur, & multa fieri prohibentur, quae tamen facta tenent. Si vero P. Generalis illum dimittit ex aliqua iusta causa sibi visa, & maxime quando esset discussa una cum Patribus Consultoribus,tunc potest illum dimittere etiam contradicente Praeposito locali, & Capitulo domus, & ratio est, quia habet supremam potestatem in gubernatione Religionis, & ad ipsum spectat examinare Z et actiones
374쪽
actiones suorum subditorum, di prouidere de iustitia, unde si Capitulum domus potest illum dimittere a Religio .
multo magis potest P. Generalis una cum Consultoribus. Praeterea si cum causa potest expellere a Religione profecium, declarando illum incorrigibilem, quanto magis potest cum causa expellere Nouitium . Nec obstat constitutio in loco supradicto p. 3 c s. =. Pi ae positus qua doque &c. quia loquitur de Praeposito locati,ipse enim non potest absique consensu Capituli illum dimittere, etiam cum iusta cuusa, secus vero de Praeposito Generali, qui habet supremum regimen totius Religionis,
De Capitulis domorum, vide omnino quae decisa fuerunt in Capitulo Generali anni itia . die as. Aprilis, De greto quod incipit, On Capitula domorum Orim Aere alieno & c. . De hac materia vide Decretustatutum a Capit uelo Generali anni ior . die s. Maij,quod
incipit, Ne domu noura, etc. in quo statuitur poena contra transgressores praesentis constitui ionis,D Cum Vocalis &c. Hic quaeri potest, utrum in
Capitulo domus, teneatur Praelatus Primus omnium , dicere votum suum 3 Respondetur affirmative, quando Patres vocales habent votum decisiuum; secus vero quando habent votum consultiuum, & ita fuit declaratum a P. Generali D. Eliseo Nardino, ec suis Consultoribus, in tertio triennio sui Generalatus,
o Communes literas Aduertedum est,quod
literae communes scriptae ab A R. P. Generali, Praepositis, di Vocalibus, aperiri non possunt a Praeposito nisi in Capiatulo domus, ut patet ex ordinibus factis a P. Generali , tit. Ordini diuersi sec. nu. i s . lat. ii. Vnde constitutio procedit
375쪽
in alijs literis communibus ab alijs scriptis, & ita fuit declarata praesens constitutio a Generali P. D Andrea Castalado, & suis Consultoribus anno ici p. die g. Nouembris,ut apparet ex registro consultationum fol. 8 s.
p Nemo literas &c. De hac materia vide Decretum factum a Capitulo Generali anni tor . die s. Maii, quod incipit, Ad ealtareaea Sc. & circa hoc Decretum aduertendum est, quod dum dicit , Sacera tum non Vocalium lia
teras, propria manu substrahant Praepositi, non intelligitur de illis sacerdotibus,qui sub scrutinio fuerunt in Capitulo Generali post duodecimum annum a profestione, licet in V calium numerum non fuerint admissi, ut declaratum fuit a P. Generali D. Vincentro Giliberto, & suis Consultoribus die ao. Iuli j anni ica , . vi apparet in libro Conclusionum Consultae talis nu. s. Praeterea de illis verbis, i inieras dedisse aut recepisse insecto Praeposito, ct contra hanc segem reperam fuerit, erauiter puniatur.
p. s. i. Dubitari potest, qua poena sit puniendus transegressor 3 Respondetur, quod si in litera aliquid mali non
continetur, debet puniri aliqua poena regulari, arbitrio Superioris. Dixi regulari, quia delictum non est aliud nisi transgressio Regulae. Dixi arbitrio Superioris , quia quod a lege determinatum non est, arbitrio Superioris est determinandum , consideratis circunstant ijs delicti.
p. S. a. Quaeri etia potest, quando Religiosus possit, vel teneatur manifestare suis Praelatis propria delicta, vel aliorum Religiosorum suae Congregationis pQuaestio haec dissiellis,& utilissima est,& nimis frequens Regulatibus, pro cuius euidentia. haec sunt praemittenda . Primo, quod est differentia quando delictum cst graue, puta peccatum mortale. & quando leue, puta veniale. Secundo,est etiam disserentia. quando peccatum est pu-Z et a blicum,
376쪽
blicum , & quando occultum s Occultum enim dicitur etiasi a duobus, vel tribus testibus sciatur, dummodo nulla inis
fana i a orta sit . Nauar, in manuali cap. et T. Du. a C. Versic. decimo &c.
Tertio, peccatum potest esse, vel solum in damnum i sius peccantis, vel in damnum aliorum. Quarto, peccatum quod est in damnum aliorum potest esse, vel in damnum publicum, idest totius communitatis, vel in damnum alicuius peis me priuatae. Quinto, aliquando subditus tenetur manifestare, & alia quando est in sua potestate manifestare, vel non manifestar Sexto, Superior Religiosorum non solum est Iudex, sed etiam pater , ct ideo est differentia quando manifestatur delictum tanquam Iudici, vel tanquam Patri. Septimo , est disserentia quando Praelatus est discretus, ct pius qualis esse debet, ct quando non est talis . His igitur praemissis absoluam quaestionem infrascriptis conclusionibus. Prima conclusio, Peccata publica siue sint mortalia, siue venialia, siue in damnum aliorum, siue ipsius peccantis tantum, manifestari possunt Superiori tanquam patri, tatanquam Iudici, si bono Eelo mani sestans moueatur. Et ratio est, quia in hoc casu non laeditur fama proximi, quia illam iam perdidit peccans, publice peccando, . Et: publichpeccantes, publice sunt corrigendi, ut caeteri timorem habeant, iuxta Apostolum in epist. i. ad Timoth. c. s Goncit. Trid sess et . c. . de reformat. dc c. i. de poenit. & remissi.ubi Alexander Papa inquit, Manifesta peccata, non sunt occulta correctione purganda ; & ita etiam docet D. Tho.
in a. a. q. 3 3 ar. . & Sot. de ratione teg. secr. memb. 2. q. concl. i. & Nauar in manae . ad nu .i , Et sciens Visitatorubus , vel Praelato in inquisitione generali tenetur manifestare
377쪽
state dum legitime interrogatur. Salonin a. a. D.Tho.t. I
Secunda conclusio, Peccata etiam occulta, quae vergunt
in damnum commune Religionis , ut sunt peccata quibus populus de taciti scandalietatur, vel peccata, quae infamant, vel insectant Religionem, non solum manifestari possunt, sed debent i & maxime quando a Superiore praecipitur,ut
manifestentur, ut docet Salon in a. a. D.Tho. to. I . q. 68.ar. I.controu. a. regula I. &Sayrus in lib. I i. clauis regiae c. .
nu . . Et ratio est, quia membra subuenire debent toti corpori, & damnum commune praeferri debet priuato. Et intelligitur conclusio etiam pratermissa correctione fraterna , quia de similibus, nunquam, vel raro speratur correctio, di taliter peccantes debent esse noti Superioribus, dato quod sint emendati ,ad praecauendum recidivum. Est tamen aduertendum primo quod licet rarosperetur correctio in similibus casibus. Si tamen adesset spes proba bilis correctionis, deberet necessario praemitti, ut seruetur praeceptum Euangelicum, nec est opus,ut quis sit omnino certus sua correctione fratrem esse emendandum, sed iusicit, ut probabiliter speret emendationem .
Est aduertendum secundo, quod si sciens probare non potest delictum, non tenetur manifestare Superiori tanquam Iudici, sed tanquam patri, ut possit remediu afferre.. Est aduertendum tettio, quod quando de nunciator scit certo , vel Frobabiliter peccatorem este emendatum, &de nunciario fit solum ad praecauendum reeidiuum , quod probabiliter timetur, debet denunciare Superiori tanquam Patri, non autem tanquam Iudici, quia sic suificienter erit prouisum malo futuro.. Delicta, quae infamant,vel infectant Religionem,& ve gunt in damnum commune haec solent esse , Haeresis, incantationes, ta Sortilegia, in quibus est sacramentorum, vel
378쪽
vel sacramentalium abusio, vel interuenit expressa Daemo num inuocatio, nam sapiunt haeresim manifeste i Peccata carnalia, lollicitariones ad malum. nimis, & frequens familiaritas cum mulieribus, vel hominibus suspectis, ex quiabus proximus facile scandaligatur,& similia , arbitrio prudentis, confideratis circunstanti is, quae occurrere solent. Tertia conclusio, Peccata occulta alicuius, quae sunt inafieri,& vergunt in damnum priuatum tertii , n correctio. ne firmiter, vel probabiliter speratur emendatio, nec probabilis dubitatio remanet,ut in futurum in idem reincidat,
non sunt manifestanda Superiori et alijs, si vero firmitet, vel probabiliter non speratur correctio, vel probabilitet dubitat ut de recidivo, dato quod correctus videatur, sunt manifestanda Superiori, vel alijs,qui possunt malum impedire s saluando quantum fieri potest famam proximi, idest non manifestando delinquentem si fieri potest; & quando aequale esset periculum peccantis, & innocentis, subuenie. dum erit potius innocenti, quam famae nocentis. ita Sayr.
in lib. t i. claui S regiae cap. q. Du. S.
Quarta conclusio, Peccata occulta iam commissa, quae vergunt in damnum priuatum tertij, vel ipsius peccantis silum, ut rixae, contentiones, iniuriae, percustiones, furta ,
fractio ieiuni j, blasphemiae, & similia, si sint emendata,vel
correctione speratut emendatio, nec dubitatui de recidi .uo, non sunt manifestanda Superiori, nec amico, vel alijs. ita Sot. de rat. teg. secret.memb. a. q .concl. 3. dubit. 3. taconci. Sayr. in lib. t r.claui S regiae c. . nu. II. & i . Et licet summa Angelica in v.denunciatio. N. io. expresisse contrarium doceat, & Riccard. in sent.dis . ly ar. 3 . q. i. ad secundum, prima tamen opinio est verior, & communii , ut docet Sayrus ubi supra. Si vero non sunt emen. data , vel correctio non speratur, vel dato sint emendataptobabiliter dubitatur de recidiuo, licite possunt Superiori
379쪽
tanquam patri manisestari, non autem tanquam Iudici, quia manifestando tanquam patri non dicitur Ecclesiae,sed personae proficienti ad eius emendam. Si Praelatus in hoc casu praecipiat manifestationem,intelligi debet praeceptum Prae lati, praemissa prius cortectione fraterna ,siue praeceptu fiat communiter ad omnes, siue specialiter ad aliquem. ita DTho. in quodlibeto i .ar. 16.&iu 2.2.q. Iaar. .in resp. ad quartum & quintum. Excipitur quando Praelatus procederet ut Iudex, & iuris ordine seruato praeciperet, vel interrogaret, nempe ad a cusationem partis, vel praecedente infamia, vel ex grauibus indici js, vel delictum esset semiplene probatum. In his casibus teneretur manifestare, etiam correctione non praemissa vi de dato quod delinquentes essent emendati, quia Praelatus vi I udex in hoc casu intendit puni re delinquet es, ob publicam utilitatem, nempe ut alii eorum poenis arceantur a criminibus . ita D.Tho. in locis praeallegatis. Quinta conclusio. In criminibus quae sunt in damnum alterius publicum, vel priuatum adhuc imminens,& quod adhuc est in fieri, & Praelatus ut Iudex inquirit, & interrogat : testis si dubius sit an teneatur respondere, debet peritos consulere ,& de sua obligatione certus reddatur, &interim uti potest amphibologia quod si postea adhuc manet in dubietate . debet Iudicem ultro adire, & veritatem propalare, secundum intentionem Praelati, ut probat Salon
Sexta conclusio. In criminibus, quae non sunt in damnsi imminens alicui, nec publicum, nec priuatum,sed iam sunt praeterita,& commi sa, tam testis, quam reus, quando prudenter sunt dubi j, an Praelatus,qui ut Iudex inquirit recte,& iuridice interroget, non tenentur ei respondere . ita Sa
lon ubi sup t. r. q. os ar. a. controu. 3. concl. I.
Septima conclusio, Si alicui est damnum illatum, vel aliquis
380쪽
aliquis est offensus ab alio, potest damnificatus, vel ossenasus manifestare peccatum offendentis Superiori, etiam nopraemissa correctione fraterna. Et si offensam sibi factam probare poterit , vel damnum illatum, manifestare etiam poterit Superiori tanquam Iudicii si vero non poterit pro bare, manifestare poterit tanquam patri. Probatur haec conclusio ex his,quae dicit Salon in a. a. D.Tho. to 1 .q. 68.
Octaua conclusio, de Actionibus,quae tendunt, & ordinata sunt ad mortalia (ex quibus oriuntur vehementes sese piciones) idem est iudicium prout est de peccatis mortali bus, ut sunt nimia familiaritas cum mulieribus, vel alijspersonis suspectis, ingressus ad domum suspecta, re similia.
Nona conclusio, si Praelatus ad conservandos fratres liberos a peccatis, & ad regularem obseruantiam conseris uandam praecipiat alicui fratri . puta Titio ,'ut diligenter obseruet actiones aliorum fratrum, & Titius tanquam persona publica a Praelato constituta ad bonum commune(prout passim constitui solent ad hunc essectum Promoto res fiscales, siue alij qui dicuntur Massati,siue Iurati) poterit manifestare Praelato omnia, quae vidit, vel audiuit correctione digna, absque peccato, immo ex ossieto tenetur manifestare, etiam non facta prius correctione fraternas retatio est, quia finis huius manifestationis est publica utiliatas: finis vero correctionis fraternar est emendatio fratris, unde cum non conueniant in fine,una non exigitur ad aliat Et huiusmodi publici denunciatores non prohibentur recipi in testes in leuibus delictis, ita Farinac. de testib. q. Go.
pegius de testib. reg. t O . in I. fallentia. Decima conclusio, quando Praelatus legitime suum subditum interrogat, tenetur subditus veritatem confiteri tacundum intentionem Praelati interrogantis, siue testis sit, siue