Spicilegia autographorum illustrantium rationem, quae intercessit Erasmo Roterodamo cum aulis et hominibus aevi sui praecipuis ominque republica

3쪽

primum Canonici Eccl. Collegiatae Middelburgensis, posthac elem quidem, sed ab Aula Caesarea reiecti Decani Middelburgensis, dein Decani Eccl. Colleg. Veriensis, tandem

et Decani Eccl. Colleg. Zandenburgensis, etc. apud Batauo Epistolae quatuor, AA. 1522. et II 27. ad Erasinum datae, ex Autogr.

Quatuor huius Viri ad Erasmtim epistolae exstant editae

Tomo III. Opp. Erasini, quae varia continent ad eius Vitam pertinentia. In epistola prima, data ex ni de burgo me studine, IO April. A. GI4. APPend. CP. 6. P. II 24. seqq. Ego, inquit, Vt tibi scripsi ante annum, Sccerdo ium ,habeo mi essurgi , ') Praebendam videlicet Canonicalem, quam vocant; eam mihi dedit, inaudita hoc saeculo ben

isticentia, Philippus Hispanus ' nihil merito, non ambienti, A a imo

a) De nomine stius vid. adnot. st) Middelburg, seu Medioburgum, hodie urbs Belgii foederati, est metropolis et prima vrhs Delavdiae pro inciae, in Walchria insula. De Philippo Hispano haec hahet Bor salus P. IS 26. HSeis, non procul ab oppido Rote. Odamo arcem esse quandam, quae Avulgo dicitur Spangen , hane alii, pota4m, alii Hispaviam vocamus; ,,inde ipse, et pater , eaetosque, progenitores, nomen haben r. hGens ea est inter Holtiiudicas et ho-hnesto loco semper habita, et anti uitate, nedum nobilitate, memo-hrabilis; hine ille prognatuS, et nOrimen seri Gentis, et quia natuom imus, etiam potiorem haere. ditatis paternae partem obtinet. ,,Mater autem eius proximo sangui-unia vinculo iuncta Dinino ' ensi

4쪽

,,imo ne cogitanti quidem, nedum non speranti. In se. cunda , insicripta: Ioannes Becar borfatur Erasmo, et data ex Aratu no, ' oppido terrae Lucemburgensis, 4 Ianuar. A. IIIS. App. ep. I 8. P. I535. seqU. dicit auctor: ἡPrimum itaque sesignifico tibi, me, relicta patria, 89 et amicis omnibus atrique cognatis , praeterea studiorum sociis, et plui imis pa-istriae commoditatibus, suasu ac iussa propemodum veteris,patroni mei, Hieronymi Bustidii, q) in hanc terram Lucem- urgensem venisse, Vt nepotulum et ingenuos mores et lit. iteras politiores doceam; Viuoque cum illius pueri matre, ianui, D ac sibinde Lucemburgi, commutamus enim issedes interdum, et vivo conditione honesta in primis, et isquaestuosa statis, sed mihi nonnihil molesta, quod extra, itteratorum conventuin, et ferme in solitudine, mihi nune, tuendum est tantisper, dum mittemur ad aliquod publi. um, et istius fratribus, scis quos, dicam ; nata videlicet ex genteriapud Brabantos nobilissima Grim. hbergensitam, unde et Bergenses hi ,,fratres sunt editi. Fratres hi Beri, genses et Philippi mei Mater Merant, si recte memini, e duobus ,sratribus geniti. Scis, qua eo 'mendatione fueris, atque sis etiam nune, ut arbitror, apud illam sa-ν,miliam, unde etiam Principi Veri. in tuo contigit vXOr. Arion, in Ducatu Luxenburgens. ue) Patria Borsali fuisse videtur Bevelandia australis, Zeelandiae Batauorum insula, cuius urbs Borysleu, olim Baronum liberorum feti DFua- flarum sedes, anno lsga mari mersa, hodie una cum regione illa, a. 1616. aliquantum restituta, voeatur apud Batavos dat Vertronchene nisbeoeland Nomen Borsali fuit: Io annes Becar, Borfatus a patria, sorte et familia Borsalorum, dictus. 6 Hieroumus B bdius fuit Priam positus Ariensis et Consiliarius Regis Catholici , primum Ferdinandi Catholici, dein nepotis eius, Caroli, posthac Imperatoris , Caroli dicti. Instituit ille, anno ISII. mortuus , Louanti magnis imis pensis Collegium Trilingue B lidia, num, in quo publice tres docerenis tur linguae, Hebraica, Graeca et

Latina. Vid. Spicit. IV. p. 6. p. Vid. adnot. 4.8) Vrbs haec, quae nomen de dii Ducatui, vocatur Lux burg et Litizesburg.

5쪽

Meum gymnasium. Nondum enim mulieri persuaderi podivi filiolum aetate adhuc tenera, unicum defuncti n)a- ,,riti latium, a se ableget. Tertia, data ex Arsino, Oppido terrae L t exburch, 2I. Novembr. A. Ι5IS. App. ep. 36. p. I544. seqv. nihil continet, quod sit memoratu dignum. Quarta denique inscribitur: M. Ioannes Lor ulus, Decanus bHrim is, Erasmo, et data est ex oppido ' Imri 1υε, d. 28. Martii A. II i9. Ep. 4OO. p. 424. seqv. In hac Bor

salus de se: MAdscriptus sum, inquit, non ita pridem in

Myolorum gregis Dominici numerum, ut scis. Nactus sumisconditionem hanc ampliorem aliquanto, et in specie splendidio, rem, sed minus, quam Velim, praesertim studiolum caussa, ,,liberam, nempe utilicam. Scis, patronam meam, Annam Borbatum ante menses tres Vita defunctam, ei successisie

BORSALVM nostrum saepius laudat Erasmus in epistolis editis. In ep. 281. ad Gerardum NOUiomagum 6. Dec. IS 17.

eandidissimum vocat. Ad Philippum a Burgundia, Episcopum Traiectensem, ep. 2l9 Append. Lotian. 12. Dec. IIII. p. I649. HEst , inquit, in nostrae mensae contubernio, praeter alios D. Ioannes Borsalus, Canonicus apud S. Pe- ,,trum, Middelburgi, ') vir notae tum integritatis, tum eru- itionis. Instituit nepotes Reuerendissimi D. Francisi

s) pnere, Neria, Campoveria, Fatri alumnum. Cons. adnot. Io. Ter - Mere , olim etiam MNveer et 36. dicta, est urbs nelandiae Batauorum, Io Vid. adnot. I. in Walchria insula. I 3 prauis Hieron mi Γ lidii, de Io E gente Norsitorum , eons. quo vid. adnot. 6., et Aegidii Bussilia adnot. S. dis, Caroli V. Caesaris a Rationibus.

ii in Adolpham , quem Principem Vid. Spicit. IV. P. O. Dcrianum vocat Erasmus, et lacubi

6쪽

trum Barbirium ep. 327. I Ouan. 6. Mart. ἈI8. p. 3O6. D selinquam hic probos amicos, - . Ioannem Borsalam, cui Lati. ine linguae profesto destincta est. Ad Ioannem Robinum, Decanum Mechliniensem , ep. 276. Append. LOVan. 26, Mart. ISi 8. P. 1677- is Porserus, cui Latinae professionis par--tes desinosis, eiusmodi vir est, ut nou fit optandus qui quam

xlius. Neque enim facile fuerit, ut omnes circumspicias, ,,uno in homine tantum egregiarum dotium reperire ; mores, am integror Purosque, eruditionem, quae plus habeat in reces sestu, quam in fronte Polliceatur, ingenium ad quiduis sici si

memoriam mire t quacem, ad haec vitae consuetudinem nulli mo-Mulsam. - Tantum Oro, ne illi fraudi sit, quod Bustissim, nae familiae Vetus, notusque et addiditas sit, fueritque cliens, 'cis, fortunulas hominis esse minores , quam Vt eum Lo. si nil possint alere; ubi iam menses aliquot non sine dispen-ὐdio sedet, adeo Vt cogatur de augenda alicunde fortuna ficogitare. Refert omnisem nostrum, talem vir in Lo uti, etineri, quo lumen illius latius luceat, Retinebitur Mautem, si - illi salarium designetur, illius virtutibus di--gnum. In ep. 368. ad Petrum Aegidium A. ISI8. ubi nec locus, nec dies notatur, dicit Erasmus: GAdest Ioannes Ebsatur, huius Collegit' ) contubernalis, conuictor omni- .um festiuissimus. Ad Μartinum Dorpium ep. 32, Lo- ,,Van. I l. Iul. II 8, p. 33 - ,,MG us tuus, aut verius no ster amicus haud impuruS, sinceruS, candidus, desieruit nos, fidesignatus Decanus Herienses.' Prouincia, quam coepe-

,rat, Latine docendi, '' mandata est Earsendo 2 Anno 1 9. scripsit

qui Bustidiano. Cons. adnot. 6. adnot. 9.

7쪽

scripsit petrus hidius ad Erasmum: Ep. 436. An tuerp. I9.

Iun. p. 46 a.) ἡBorsalus Decanatum, ut vocant,' ') nactus est, Ahae proficiscens in Mandiam nos inuisit Erasmus autem ipse, in ep. 45r. ad Petrum Zutpenium Cassiletanum, Ant-Verp. IO. Aug. III9. p. 484. de Adolpho Principe '') loquens :inquit, intelligens, quanti referat primam aetatem Principum optimo Viro formandam committi, fliolum suum AIoanni sorsalo in gremium tradidit, viro, ut compendi MVirtutes innumeras complectar, Balti 'q) mei simillimo qDenique in ep. 881. ad Maximilianum a Burgundia, Basil

a3. Aug. I527. P. 997. MI Mnes Borsalus, Vir iuXta morum Mintegritate ac litteratura commendabilis Dctae ERAsMI ad hunc virum editae sitiat epistolae, quarum altera, data Louan. die Pasch. 24. April. A. III9., vid. ep. I4. P. 434. la tu. inscripta est: Eramus Ioanni Borsalo suo; altera vero, Basil. 24. Aug. A. I527. ep. 883. P. IOo7.) Ioanni Barsalo, Deciano Zandeburgensi. Quatuor nunc tandem eX Autogr. emittimus Io ANNI saoasALI ad Erasmum epistolas, nondum editas. In prima , scripta Lovanti, d. 9. Decembris A. II22., U. Index h. a.

Ti. 9.) loquitur auctor de se et suis rebus , in primis de se,

in locum nuper defuncti Ddeani S. Petri M disessurgensis, Hecto, tota Imperatoris Aula obsistente; de se, filium Domini de B veris instituente, et cum eo Lovanium migrante; de sibi colla. to a D. de seueris Sacerdotio in Erouwershaven , de Dorpio, Erasmo, eiusque scriptis, litteris, etc.

S. P. D. Si vales, optime praeceptor, est quod vehementer gaudeam, et una mecum studiosorum millia tui amantissimorum.

8 DecanatumVeriensem. Cong. I9 Cons. adnot. II. et 36. adnot. I 6. et 9. ao Iacobi barri, quem Erasmus Battum

8쪽

Ego quidem satis recte diuino munere supersthi intermisi tibi me

litteris obstrepere; idque nulla alia magis de caussa, quam ne te, frugiferis toti orbi laboribus oppressum, importunius interpellarem, aut interturbarem, id quod satis coniicio a compluribus ossiciosioribus quotidie fieri. Verum ne perpetuum silentium meum ingrati hominis putetur indicium, statui nunc vel paucis tecum agere, Ut epistola haec me ab ingratitudinis ac obliuionis suspicione vindicaret,

et eius tamen breuitas tibi non esset molesta. Non ausim autem nunc, promissam abhinc triennium concionandi Iationem exigere, quia te video undique tam multis tamque dentatis inuectivis et an. notationibus appeti, ut etiam susceptos prius sanctissimos ac gra- ωissinios castigandi et scribendi labores intermittere cogaris. Pau, cissimis autem accipe mearum rerum statum. Ego hactenus vixi

in Sacerdotio meo Veriensi, '') sed anno superiori in locum de functi Decani S. Petri Middel burgensis, '') omnium collegarum sussi agiis, sum electus, renitens propemodum et inuitus, nisi quod

illius Sacerdotii conditio, iustis de caussis, meo animo magis aris rideret. Eam electionem prosecutus, totam Imperatoris Aulam milii expertus suin obsilientem, ob priuilegium, uti dicebatur, quoddam, quo illi liceat nou Abbates modo, sed Decanos quoqste et Praepositos, vacantibus locis sufficere. Itaque inde paulo'negotio, quum nemo pytrocinaretur, ne Maecenas quidem meus, φηqui me dimittere nollet, nisi eatenus , Vt Votum quondam pen-

, sonia

Barium suum vocat in variis epistolis, 22 Nid. adnot. 2. et Secretarium oppidi Bergensis, vi- 23 Aulam Belgicam, cui prae.1um apprime doctum, in ep. 393. suit ab anno ISI 3. - I SῖO. Muris Append. p. IZ79. Huius Batti amm- garetha Austriaca , MaXina iliani I. Mum adpellat Erasmus in ep. 37. Pa- Imperatoris filia , Caroli U. Imp. xis. A. I 498. P. Adolybum Veri- a vita. Eusem, cui idem alibi Principis Ver, et O Adolphus Verianus. Cons. ii titulum tribuit. Cons. adnot. 36. adnot. II. 2O. 36.αiὶ Vid. adnot. I 6. et 9.

9쪽

conis annuae consequerer. ra itaque spe deturbatus, Vertae

me continui, coepique obire demum munus litteratoris, filiolum Domini de Beueris ') instituturus; et ecce, quorundam consilio, propter insirmam admodum valetudinem, Louantum mittitur, non litterarum caussa, quas ubiuis disceret, sed coeli, quod habetur saluberrimum. Huc itaque migrauimus sub sinem mensis Septembris. Vicini sumus proximi Dorpio, e regione aedium illius habitantes. Versor, quoad licet perdocendi occupationes, in tuis sanctissimis Sacrae Scripturae elucidationibus, aliisque sacris Scriptoribus euoluendis. Contulit mihi nuperrime D. de Beueris Saceris

dotium illud, quod possidebat M. Nicolaus a Burgundia, Praepostus Traiectensis, dictum Broumers haven, et contulit absenti,

neque me ipso, neque alio quoquam meo nomine ambiente, repulsis pluribus eius Sacerdotii competitoribus, ut illi tanto sim adstrictior, quanto est in me beneficentior. Si quid ad Dorpium 'q)aliosve amicos scripseris, salutem aliquam; si aliud non poteris,

veteri amico, tui obseruantissimo, adscribito. Bene vale, optimerae doctissime Erasime, et, quod iacis tot iam annos summa cum laude tua, sed longe maiori Christianae Religionis fructu, insoli tum vitae decus, strenue Perge sacere. istud est vere euangelicum, de inuitis etiam malevolis et maledicis ac persecutoribus optime mereri. Precor tibi vitam longaeuam et valetudinem prosperri. mam; idque non tam tua caussa, quanquam tua quoque, sed opti. .marum ac sacrarum litterarum, quibu. tu iuuandis totam vitam ini.

pendis,

Vid. adnot. 9. Andreae bibliotheea belgica, Su der- ὶ Uid. adnot. 6. tii Athenae belg. Eic. 26 Martino Dorpio , Theologo 27ὶ Frouine thaven est oppidum Lovaniensi , anno IS et S. mortuo, Zeelandiae Batauorum , in Scaldia de cuius rebus et scriptis vid. Erasmi Schou en) insula situm. epistolae Tomo III. Opp. editae, et 8 De Dorpio vid. adnot 26.

L. B

10쪽

pendis, nulla spe praemii allectus fisi quod a Christi, sit eonli

rendum. Optime vale, idque in plurimos annos. Ex LOua'is, nono Mensis Decembris, Isaa. Tuus Ioannes Borsalus. Eloquentissimo ac doctissimo huius aetatis Theologo, Erasmo Rotero damo, Praeceptori plurimum obseruaudo et colendo, Baslege.

In altera , scripta Louanti, III. Idus Μart. , i. e. die H Mensis Martii , A. I527., v. Index h. a. ia 3. dicit de se et Umo, Lutheranorum et Antilutheranomum conuiciis ac scriptis quotidie respondere coacto; de rebus suis; de noua Epistolarum Erasmi editione, et epistolis in ordinem meliorem redigendis; de se Louanti vivente, cum suo Domini de deueris priamogenito, etc. S. P. D. Longo iam temporis interuallo nihil prorsus ad te scripsi, Praeeeptor praeter caeteros obseruande, nec tamen interea vel minus sui memor tui tuorumque ita me meritorum, nec dum te in libris, quos plurimos et optimos utilissimosque scripsisti, docentem ac disserentem audire. Verum cur minus scripserim, ut Pallas omittam caussas , haec fuit non omnino leuis aut contemnenda, quod putarim parum ossiciosum fore, si tibi iam seni , tot uigiliis studiisque ac laboribus plurimorum annorum propem . dum confecto , nugatoriis litteris obstreperem, res tam serias sanctasque semper tra flanti, et Lutheranorum, Ut video, et Anti- Iutheranorum quoque conuiciis ac scriptis quotidie respondere coacto. Quandoquidem tamen comperi , te vel amici cuiuspiam litateris permotum, Vel narratione, nescio cuius, persuasum habuisse; quod aestate superiori e vita migrassem, moria O repressu.; quo

certe o