Ioh. Nicolai Stupani, ... Medicina theorica ex Hipp. & Galen. physiolo. patholog. & semeioticis libris, ... summatim pro disputationibus ordinarijs in theses contracta; nunc demum aucta & correcta coniunctim edita

발행: 1614년

분량: 909페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

161쪽

A MEDICAE. Is

Devero numero temperamentorum.

σ6. Diximus,in quibus Veteres erraverint: egiis minde causs,ob quas ijdem innumero praecipue Temperamentorum inveniendo detiquerunt. Oualia ironia mem causis Remediam opponenda Reliquum est ut ostendamus,quoream verem Temperamentorum disserentia. v. ex cap. . huius libri . de temp. dicimus. Quia Temperamentorum disserentia oriuntur ex diis perfrate proportioni Calidi, Frigidi, I uidi, Sicci Elementi,in mixto existexitu. Idcirco tot principales esse Temperamentorum disserentiab, quot modis praecipisse, in Mixto potest eadem proportio rariari. M. Id ver novem modis fieri posse. Et proinde no-vem esse racipuas Temperamentorum disserentias, ut bim apparet. G. Nam cum omnia corpora, quorum Tempe memta investigamus,c positasint ex Calido, Frigido,,u do ac SiccoElmenmnecesse estinum quodque mixto

-m esse eorum contrariorum, ex quibus componitur, τι indium id- ααλ- μώων re πρὸ δικαιοσλάυ. I Temperamentum est ramo ρ acti imum, opti-

162쪽

o sule 'ερω τιον κριοι προσπιπι --, L Vesesu aliquod Extremorum propendere. i. ipsum vero seri potest, vel αα ετυ- ωτιδε σιμ vel κατ αμφοτεραμ. Et nατα-kυ ἐτυαμ quidem ita, ut in una duorum contrariorum oppositione,medio crιtasservetur, in altera sola fit immoderatio. a. Hinc perὸ oriuntur,isserentia Temperamentorum quatuor, mplices nuncupata; nempe, lida, Frigida mida,Sicca Nimirum, quia mixtum corpu' poterit a medio recedere,aut resin litam, aut vers Numidum,aut versius Siccum. 3. Nec debemus dubitare , quin vere existansimplices hae Temperament. disserentia.Si enim ita pusunt misceri Eumenta, visit omnium quatuor eorum mederatio ut in Eougregia Aut omnium quatuor Immoderatio,vt in Intemperiebu compositu multo magis ita pum misceri, ut binorumst moderatio, is binorum immoderatio. Quibin accedunt,earum nota, Mop. I ct sequen in secunda dissutatione tradita. itemsi Calidum cohaerere potest,aut chm Sicco: aut cum Humido poterit etiam colurere cum eo, quoden medium virorum f. demi de reliquis Elementis sentiendum. 7, 2 cuns enim quatuor qualitatuin,potessium utroque Extremorum alicuius oppostionis cohaerere ea potest etiam colacrere chm medio eiusdem sive mediu'απλῶς:μν δμαρ σου contra quam docuit Averrhoes lib. a. colliget cap. I. 6. quo spero contingat mixtum corpu4, propem dere a medio persu extrema okoαμ α τι δε-

163쪽

σιμ, i reflectu piritu oppositionu Nimirum se eius qua opponitur Calidum Frigido is eius qua opponitur

Humidum Sicco, Tunc hinc oriuntur aliae quatuor Temperamentorum diserentia. Nempe Calida Sicca Cauda Humida. Frigida Sicca Frigida Hunuda. Propterea quod a medio versu extrema,po sunt πλεον illo ac propende re vel Caludum cam Sicco vel Calidum cum Humido: vel Frigdum cum Siccori et Frigidum cum I umido. Z Norem ergo in universum sunt,principales Temperamentorum disserentia quas propositum fuit in primo tibro de Temperamen u investig ire eaede unis t-guia latitudinem,r Pectu eliu quod magis atι minim sit,non ex guam obίinent.

Disputatio II,

De Dignoscendis Temperam. Disserentijs

Si perior illulatione ex lib. t. de Temp. ostensum

est, novem esse praecipua Temperamentorum disserenti, quibus disserunt omnia corpora, qtMcunque ex quatuor Elementis constant Deinceps ergo videndum, quomodo,eaedem snt dignoscendae. a. Quia per 31edisu circa hominem occupatur GH circo

164쪽

circo in eo primum ata illiin partibin, easdem dignos

cere debet: de qua re nos, in secunda hac dissutatione, ex lib.a de Temperamentis agemin. Deinde etiam im s. a quibae altera rvr homo: quam doctrinam extis. 3 in tertia issuratione explicabimin. 3. Vt autem Medicamentorum, caterorum qu homo asteratur, temperamenta, secundum potentiam fere considerantur ita in homine ipso, elini partibus. confiderantur, quatenin actu aliasunt. Initium cognitionisTemperamentorumaeos: nitione Eυκρασω sumendum,utque Ev-

Φ dignoscendum φ

. mrum verὸ, in homine eivii partibin cognitis'

nem iubet Galexin exordiri a notitita --ασω, tum ea qua απλπι est talis tum ea qua δικασ-σδει nuncupatur. Vt ex comparatisne cum ea, appareat, quantum quaeque corpora, ac corporum partes, a medio recedant. lib. I. cap. 9. d. e. his. a. de temp. cap. t f.

s. Q rendum igitur primo, ea temperie, quam αγλ- ευκρέος, ut habeamus aliquid tali temperi ρω ditum cui absolut partes humani corporis conferamin: cuivi re sectu dignoscamus, quaenam ex j communiter in omnibus bominibin sim Calidi, Frigidi, Humidi, aut Sicci temperamenti. 6. Secundo de ea n Naria est agendum, qιμ eorAικαρσιωιω in hominumspecie consideratur, ut uriis

165쪽

hominibus, uti etiam temperamentum partium fingularum. Vti dictitin est,propost O.18 pracedentis dissu γ

tationis.

ad eam igitur mediam temperiem inveniendam, qM ἁπλῶς μDa η υκρατος exsit,praecipit Gai cano. tib.Liam citam. Primum ut tangamus corpora Calidisspriodisi umidissis Siccissis inde mente concipiamin aliqui quod ab ijsdem aqualiter distet. 8. Secund , ut etiam sin bile aliquod huiusmodi medium praeparemu , miscendo aquales portiones rerum Calidisi: a Frigidisi exempli gratia Nivis, o A- quaserpentisi: Item rerum humidisi: Iccisi: tpote

cineris is aqua. Ex utras enim mixtione medium eiu3αρτιθει me, sensibile orietur. p. mn autem deprehendes, cutim humanam, pra-βertim eam,qua est in rati manus,hominis bene se ha-.bentis , qua usta ex causa c4stum contraxerit, media existere,ut qua, O viris medio ex mixtione orix adtactum smilis appare/t O insuper restondeat ei, quod

cogitatioepercipitur,tangendo extreme calida rigida, humida, cca corpora Eam ergo pro me is τι - τλῆμεσου proponimuε ro. Ipsa quoquamatio sensui subscribit Prim is quia eadam cutis est instrumentum tacti exquisitisi in Animali sapientisi ac propria tactus obiecta sunt, Calidu, modum,Durum OMOD: Idcirco exacte medium esse oportuit instrumentum, quod gradu obiectorum exaectisi percipere debebat. lib. . cap.a lib.a. cap. .de temp. Ut hinc appareat, tale Temperamentum cuti etiam ad 'stiuiam comperere:Oproinde coincidere hIc tempe-

166쪽

ratum adjustitiam uum temperato ad Pondus. v. Secundo,quia posmilis ei Nervo mo se Ianguina praedito se proinde ut tydemNervi molle . media,t si

ι θ humido existinct quia sanguine radita est mal

etiam media esse in calido sestigido Ut hinc constet, errare eos, qui Temperatum ad Pondus dari in humano corpore,negant ride propa p. superioris diout rionis. M. Invento eo, quὸd eri πλῶρι iso quaerendum de medio κδεδυκαο,μ : in hominis ecie,eitus no ea. ex cap. sib Lis cap. I. lib. a. de temp. non quomodo

libet temperarii habitus, sed eius quis temperatisi

Canon reliquorum Temperatora, ct Intemperatorum. U. muniuir aute huiusmodi nota ex duo brufontibus et nempe exfunctionibus, ct ijs, qua ipsas consequuntur. . Naturaliter erit m debet, homo temperatisi pra-santissedere omnes functiones. Ex quibusprimo cons deranda Animales. Inter qua Ratiocinandi, Intelligendi, Recordandia maginandi, spraua ressint, hominem esciunt rudentissio sapienti . Sequuntur deinde sensu ct Motus, quos in homine temperatissimo:integros promptos esse oportet. ια Post animales, sequuntur vitales, ex quibus de temperie maxime illa indicant,quae ab assiimi assectibis prodeunt,nempe timore, iracundia, audacia Praeciρι- tantia,tristitia. bilaritate, vindicta cupiditate aut eiu dem negligentia, issimitibus. Inon hisce vero omnibus mediocritatem strvabit Temperatisi homo, quod Galen cap.r. h. huius libri cunil bu verbis expressLTu φ--- ἀκει pis

167쪽

IL Naturales vero unctionesplurimum prosunt ad cognosendam temperiem. i. quia constat eas pro re a temperie partium similarium a quia a consuetudine, aut institutione non possunt immutari tantopere, ut in liqssa. ιρ. Ex omnibus ver illa maxime erunt contemplan da,qua evidenter sunt, ut ciborum potionum sappetentia; eorundem Retentio; Concoctis: Excremetitoruexpulsi, Nutritio: quas omnes homo temperatisi optimmas, necessario habebit. RDe quibus Gai summatim cap. I. lib.a. ait,-ἰή

σωματος, i. Temperat* homo moderate edit, ac bibit, concoquiis optime cibos. non in ventriculo tantum 4 invenis etiam rotos corpρris habitu. ai. Ex ijs autem, qua unctionum o quidem Naturalium pracipue consequuntur prastantiam Sunia Αωτ-δικαλαμ.capa. lib. a.i. optima partium conforma tio.ILτλίνσαρκομεινα; i. Quadrato corpore e se. III Tactu perceptibilis calor moderatus,qualitate, ct quantitatea ML Bene coloratum esse. Tullos quantitatemρderm obtinenticolore in Iuνenili arate,ad rubrum, in trium nigrumsendente.ibiae ct cop. I lib.a. Eonr--Respectu quomodo reliqua temperamenta dignoscenda ga. Postiuam docuimu de modo cognoscendi

168쪽

Dκρατον sequitur ut videamus,quomodo per comparationem eius reliqua temperamentorum disserentiasn dignoscenda. Generaliter primum essectu eius quod e t καλ- ιαDOH, in artibus hominis quatenus omnes eodem modo sunt assecta. Deinde particulariter, reflectori που δικο σιω- μέση, in fingulis hominι-bus e cum in habitu corporis universo thm insingulis partibus ut sensum estprop. 7.1ρ pracedenti dispurationis.

Aetatis Ratione quomodo Temperies

mutetur.

3.Idipsum,ut commodius feri possit necesse est pra- scire, Temperiem corporis no ri, progressu aratis, ne- contate quadam inevitabilisubinde mutari: a . Aetaris disserentia ali aliter distinguunt. Ga-Ien. bἱccap.a huius libri secundi satis esse putavit, ad mutationem hanc demonstrandam , tres illius disserentias constitueret. as. Sunt autem illa πα-α A- η γηρ ,i. Pueritis,

Hrilis Osenilis aetas aut si mavisata prima media, ultima: quarum singula in alias possuntsubdividi. 26. In tribus hisce primari, atatum disserenti, eui

dentissima apparent Temperamentorum mutationes: cum reflectu eius, i m , qua opponitur nudum Sicco:tum qua opponitur Calidum Frigido. a . In prima enim atate, Humidisi eis substantia omnium partium corporis Siccissima in ultima in Mo ia, medio modo se habet. n. Pr

169쪽

cras ruit M. Probatur id primism experieηiria nam qua parres sunt reliquorum Omnium ficcisi. νι ossi ea tamen in primataterat molles sunt ut a nutricibu flecti δεν- maris minLEt in reliquis Animalibus recente natu. νί. porcellis c e recentisimilis est ostium subsantia, utiqua'erὸ partes am mostes humidassunt Nise, sit nequea Contraria omnia apparent insenectute, in qua durisi et Uium sub antia i ct Carnes tam dura,vt Onga coctione emolliri vix queant. In Media arate,-- ῶ-δε res habet. xiubscribu νι- cinius est corpus nostrum suis principi,ssant magis e rum natura elisimile cuti etiam quam magis ab ijsdem istat anto magis recedit ab eorum natura. Principia autem corporis Uri sanisanguis semen, res

humida fluida. Ressectu Calidio Frigidi, atatu progressu, m

tantur temperamenta, ut Calidii masnt corpora nostra,in prima atate Frigidissima insenionΜedia, tora quantitas tanta sit quanta est in prima isedqualit diversa:idem dicitur. t. sphoris si sa orant enim puerorum calor, cum molliori Abstantia est coniunctus. tantὸ metu est vaporosus,is tangentibin blandus Rusum1 tanto magis acris Κωνiliatate, quant coniunctus eis,cum substantia pariti duriori.

170쪽

propria substantia sicci.

3 . Calida esse corpora puerorumsimulis Virorum, ipso Tangendisensu maximὸ indicandunt Secund non negligenda Rationes,qua Tactui consentiunt. ν g. Quὸd

plurimo sanguine abundent puerisimulo Viri uubdpueri principiis sua generatianu sunt propinqui ct mmiles.

Senum corporastigida esse, Tuctas iriidem primus indicat cuisubscribunt Rationes, hinc desumpta Prim quod color eorum a florido illo rubore iuvenum, ad lividum pergat. Secuniaquὲdsenes suntfigidis morbis obnoxij. Tertio quὸdijdem obtinent functiones naturales debiles Vltim quὸ semium sit,ia ad Mortem, qua est omnis caloris extinctio. De Temperamento partium cor poris nostri. 36. Sed his omnibus ita constitutis: quomodo randem per comparationem qtis instituitur τὸ α ων, σορ; generaliter distingueda sunt Temperamenta pameιum corporu nostris 37. Resson eo ex cap ymb.I. cap. I.3. tib secundi de temp. Quia partes corporis nostri dicuntur Caliade, Frigida, Humida,Sicca Actu Idcirco tacitu potissesse iudicandum,quanim istarum,Cute temperata, sint Calidiores,nigidiom, missiores aut Dcciores.

SEARCH

MENU NAVIGATION