Nosologia methodica sistens morborum classes, genera et species, Juxtà Sydenhami mentem et Botanicorum ordinem. Tomi secundi pars secunda

11쪽

II. Strabismus caligantium.

Caligantes sunt illi qui propter vitium sensibile .

& internum non clare vident , ut propter leucoma , hypopium , pannum , pterygium. Si itaque opacitas corneae sit in pupillae regione, tunc aeger cogitur videre lateraliter ex spatio inter leucoma & nares , vel inter leucoma & angulum

externum posito. Vide curam caliginis.12. Strahismus a cosauino.

Haec species est, quae, forte fictilia , pendet a crystallini luxatione, seu quod crystallinum sit obliqu, ad pupillam locatum , cum enim in hoc

Casu quae coram aspicimus , dimittant radios qui a crystallino oblique refracti incidunt non in medium , sed in latera retinae , aeger ut clariuS Videat, cogitur aspicere oblique objectum , ita ut conus lucis refractae ad medium retinae incidat, ubi

clarius cernat.

Est morbus cujus praecipuum symptoma est comvulsio vel tonica vel clonica maxillae inferioris. Trismus es: saepe aliorum morborum symptoma levidensius, ut epilepsiae, tetani , cari hyst rici, &c. estque convulsio musculorum massete-mam & crotaphylarum, necnon plerigoideorum internorum & externorum, demum etiam digastricorum qui soli maxillam deprimunt. Nervi his partibus prospicientes sunt, I Q. maXillares superiores; ΣΟ. maxillares inferiores qui sunt quinti paris rami; 3 q. sympathici minores, seu rami in ditorii pars durior, quae a septimo pari oritur; musculi octo maxillam elevantes sunt longe foratores duobus digastricis, & pondere maxillae eam

12쪽

xa GENERA ET SPECIE sdeprimentibus ; itaque nisi imperio animae laxentur elevatores, sola eorum elasticitas illos comisah1t , & os clausum retinet, quod in aliis parit1bus locum non habet; haec est illa oris clausura quae in syncope, in caro, apoplexia & cadaveribus recentibus observatur; sed praeterea facile convelluntur elevatores ut L frigore matutino& cum contracti remanent, trismus est tonicus 'si agitentur, trismus est clonicus , non ideo in duo genera diVidenduS.

1. Trismus nascentium Heister de maxillae sp mota infantibus. Medic. compend. pag. 337-DUmtis Balearicus Cleghorn. de morbis insulamrnoram. Tetanus maxillae in infantibus Hostria miser. 1. pag. 65. Gallice la Samu

Hic morbus dudum obstetricibus ubiqua fere cognitus ut in Occitania, Gallo-Provincia, Helia Velia , Minorica S c. & Medicis hactenus fere Ignotus , apud recens natos h die ortus tertia ad duodecimam est frequentissimus, & ita funestus

atque 1ncurabilis censetur a mulieribus , ut ne medicos unquam accersiant.

Symplomata, fletus insolito Obscurior, mO Dum declarat, oris apertura minor , gingivae duabus circ1ter lineis a se distantes remanent, sine rupturae periculo immutabiles, labiorum motus tere nullus deglutitio tamen in ore contentorum facilis , ast lactat1o fere impossibilis , alvus consti--us d 1stensa, pulsus sanus intra duas caes4 abique ulla symptomatum mutatione : tapenecat Infantulos , licet antea vegetos & iselaei partu edatos , quandoque sensim collum totusque

13쪽

truncus & artus etiam tetano obrigescunt; musiaculus quadratus labii inferioris duritie lignum

aemulatur.

Hic morbus hieme & cum aura humida saepius advenit quam sicci aestate. Quo ocitis ab ortu suo prehenduntur hoc mo bo infantes , eo periculum majus ; quo a0gustior est rima inter gingivas, eo funestior eventus; quo debiliores etiam, eo facilius obeunt. Tetanus trismo junctus non facit morbum graviorem. Si morbus quintam diem attigerit, bene omina dum est. Hic valet adagium : qui tempus lucr

tur , omnia lucratur. Cura. Emetica & cathartica aegrotulos primi die e medio tollunt. IL Omni opera curandum est ut nutriantur imsentes qui pupillam nutricis fugere nequeunt, cochlearibus lactis infusi sunt sustentandi vel puline is fluidae his in die in undenda In os. 29. Spasmorum vehementia est temperanda per nervina & roborantia blanda; fiant mixturae ex aquis , florum tiliae, herbae paralyseos , boraginis , bugiosi ex syrupo de paeonia, de althaea , florum tunicae , pulvere de Gutteta , & pauxillo nitri , ea ex uo cochleari identidem ori institilantur Recipe pulveris de Galleta gr. iv. cornu cervi phi L prae- Parati , Cinnabaris antimonii ana gr. ilia ambrae gris eae gr. i. 1acchari rotati gr v. misce f. pulvis dividendus in tres vel

ruatuor doles singulis sex horis in strupo de paeonia s EXterne partes convulsas oleo rosaceo, vel Iiliorum alborum intinctas calido linteo tegas , clysmata ex lacte vaccino tepido bis per diem inji-

14쪽

cienda, vel suppositoria ex butyro recenti. C lore debito foveantur haec tenera corpuscula; ab spirituosis , quae Lentilius Valde laudat, cavem dum esse docet Floserus qui sua methodo quartam vel tertiam partem infantum servavit. Hic morbus quandoque adultos etiam aggreditur , cujus νide historiam & curam in actas Helν

Hic accidit a vulnere musculorum maxillae , aponevrosis crotaphitae , punctura nervorum hic densissimorum , aut ab acribus vitriolicis, si1milibusve vulneri harum partium applicatis, nec non a brachio aut pede amputato , cum nervi Aligatura sunt constricti, aut cum aliunde nervi

In his casibus ; i'. si acre aut , peregrinumquid vulneribus inhaereat , illud caute inquirem dum & removendum , frustra secus omnia ne vina & sedantia adhiberentur ; Σ'. si nervus sit punctus, illum si mortis periculum immineat, penitus rescindere opus est ; 30. si nervus disia tingui nequeat & vires sinant, tunc pedem aut brachium , in quo latet iste nervus, citissimet abs cindere opus est ; 4 . caustica si sint ut vitriolica

quae nervos lacessant, ea simul eluenda, tollenda;

si nihil peregrinum sit in vulnere , irritatio est

10. sopienda decoctis emollientibus ex radice ab thaeae, foliis malvae , violae , foribus chamaemeli, seminibus lini, papaveris , cataplasmata ex his applicanda ; si inflammatio accesserit; Σς. sanguinis impetum phlebotomiis temperare , nec non diaeta tenui, potu refrigerante, nitruso aVertere ;

15쪽

30. vulnus si ab stlopeto inflictum sit, dilatare M onevroses internas distractas scalpello scindere ,

mi strangulationes solvantur; η'. si tendo vel ne vus sint puncti,antequani ad excisionem horum dea Veniamus , oleum terebinthinae calidum , purum , vel cum aqua Reginae Hungariae mixtum , vel balsamum peruvianum vel copaivum identidem timfundenda sunt; si magna haemorrhagia spatinos i Iducat. Vide convulsionem in clonicis 3. Trismus inflammatorius Ηeister. Chin cap. Si mulculorum maxillae vel tonsillarum inflammatio impediat quominus maxillae ab invicem diduci queant, ista inflammatio repetitis phlebot miis , potu diluente , cataplasmatis emollientibus

resolventibus est discutienda. Interea cum aeger ob maxillas clausas cibum non valet assumere solidum, juscula rimis vel ubi dens quidam deficit, infundenda, aut clysmatis forma in)icienda in

intestinum.

de scorbulo, pag. 744. Salomon Alberti defcorbuto. Est rigiditas tendinum & ligamentorum maxiuiam inferiorem in articulo suo connectentium, cum dolore scorbuticis quandoque sed raro accidens , in masticatione atque oscitatione dolorem

majorem excitanS. Curatur ut contractura scorbutica. . Tromtis verminosus. Stidor dentium a vermibus.

Frequens est ille affectus, in quo inter do miendum aut vigilandum strident dentibus convulsione scilicet plerygoideorum , quos forte ciet vapor acido-dulcis e ventriculo exhalans, vel irritatio ventriculi cujus tunicae mediante Ces phago cum faucibus sunt continuae ς quandoque trismus ille synochum verminosum comitatur & vermifugis

16쪽

16 GENERA ET SPECIES curatur;in variolis etiam observavi illum trismum. 6. Trismus equinus Soleyset, Gallice te De. Sic dicitur quia equi hoc affectu laborantes dentibus praesepium impetunt, & sonum sic referunt. 7. Trismus crepitans ; claqueiter des denis.

Est symptoma febrium intermittentium iatremorem comitatur.

8. Trasmus h ypochondriacus. Caesethes Iuvenalis. Novi hominem melancholicum qui etiam dormiens a pueritia stridet dentibus ita ut dentes sint admodum detriti, nullo alio sequente a multis

annis incommodo.

Huc referri potest distorsio musculorum genas, oculos & maxillam moventium involuntarie dc pravo usii assueta , quae vulgo Tic dicitur. 9. Trismus arthriticus ; podagra dentium Stro-helbergeri Limis IPPO. Est dissicultas maxima de valde dolorifica os aperiendi ob rigiditatem musculi crotaphitae aut malleteris , per menses quandoque excrucians , cum uberrimo piralismo, pervigilio & musculorum V1c1norum continua agitatione.

Atrocem illum morbum quem ab odontalgia orir1 suspicabar extractio dentium non mutaVit, Irrigatio aquarum Balerucanarum sedavit , sed narcotica singulis diebus magis profuerunt. Mane recrudescebat prius sopitus quoties aegra Os aDexare Volebat. o Tio. Trismus febrilis a Irridor dentium in morbis

actitis.

Stridere dentesve collidere si cui a puero fami-I1are non sit, fanaticum atque mortiferum ; si is Vero del1rans id faciat, omnino funestum.

Hippocrat. in coacis. . . a II a

17쪽

11. Trismus capistratus.

AEgri dicuntur vulgo capistrati Britas. Est impossibilitas diducendae maxillae inferioris a superiore propter agglutinationem interioris par tis genarum cum gingivis. Illa agglutinatio frequenter accidit illis qui ptyalismum mercurialem uberem passi sunt sine care tela, ulcuscula si quidem genarum exsiccata adhae rescunt gingivis, unde maxilla diduci non potest ; hinc sit ut vix aut non nisi liquida guttatim , deglutiri possint alimenta. Curatio exigit operationem Chirurgicam, id est,

excisionem partium adhaerentium , earum sejunctionem, quae initio per inrundas interpositas in dies crassiores , deinde per laminas ex plumbo Vel ex subere factas, absolvitur , qua proportione cicatrix efformatur. Vide observationem singui rem N. Andreae Chirurgi Versaliensis, pag. 383.11. Trismus occipiealis Andreae Chirurg. Vet sal. obferv. q. Pag. 3 3 P esbiter dudum laborabat doloribus & con Vulsionibus , quaae caput , collum & humeros disia Cruciabant; nunc ejulabat misere clamando sibi Cranium avelli , nunc adesse in capite malleos MLolles agitatos , nunc deprecabatur astantes ut onus molendinariae molae aequale se eximerent ;Paroxysmi a nucha incipiebant ubi olim ictuni passus erat. Cuso ibi loci cauterio, sublevatus

est , eo Vero resiccato , reversus est morbus. 13. Trismus maxillaris Andreae observat. 3 pag. 34 - ος- . . Vix a quindecim annis maxillae inferioris dolorem atrocem nocte, dieque experiebatur, ad

insaniam usque ; masticare & loco stare non poterat; deglutiendo cibos distorsiones horrendas Irim. II. Pars II. B

18쪽

edebat ; par ysmi frequentes erant. Mentum continuo contra corpus durum firmabat, nec lo

qui , nec negotia sua obire Valebat; incipiebant paroxysmi a doloribus querulis, desinebant in accentus gradarios , interruptos, & respirati inom nasalem praecipitem cum extensione & dis. torsione nasi , labiorum , oris , faciei totius; tempora es parietate eiusdem lateris sinistri sibi avelli putabat. Nervus maxillaris inferior laborabat, nec is poterat attingi nisi in foramine menti; is caustico destructus fuit, & eger sc sanatus.

Es dissicultas maxima & vesta dolorifica os aperiendi aut movendi cum uberi pWalismo, pervigilio , & musculorum vicinorum continua &convulsiva agitatione. Atrocem illum morbum semel observavi, ante decem annos. Eo laboravit per plures menses Massi de Gasse ; mane modo os aperire quomodΟ- cumque caveret pacata erat, verum si ad verbum proferendum, quidpiam edendum, aut etiam riadendum , maxilla moveretur, illico doloribus eirca tendinem masseteris & viciniam excruciabatur per totam fere diem cum motibus convulsi-Vis , risum caninum unius lateris referentibus,

aliisque distorsionibus, quae ipsi vitam miserrumam per menses reddidere. Suspicabar odonta, giam a cariosis dentibus quos ideo extrahi curavi, sed sine successu; dein Viru arthriticum , quod suspicabar , diversis remediis aggressus sum. Irrigatio ex aquis Bellilucanis paululam profuit, dein

19쪽

malum recruduit, & solo laudano sedari potuit ,

post annum circiter evanuit hic morbus. Demum nuper . inveni observationes plurimas

Chirurgi Andreae Versaliensis , quibus historia limius morbi, ejusque curatio multum illustratur, ex quibus compertum est a nervis maxillaribus , infraorbitari . aliisque faciem , collum maxillam vepervadentibus uirritatis pendere hunc dirum morbum , & nervi affecti ustione , excisione sanari, ipsis etiam ulceribus nervum non attingentibus a cauteri cs inustis sublevari. . Mulier ictum passa circa oculi canthum nasalem. inde fistulam contraxit in maxilla superiori quae evulsis tribus dentibus anticis sanata est, vertamucc'a ocilis fistula supervenere convulsiones do-Ιor1ficae pluries in hora , nocte dieque recurrentes; aegra libere manducare, tussire, exspuere nareS emungere non poterat, quin dolores atro

ces & spasmodicas agitationes faciei pateretur: lev1ssimus faciei attactus hos faciei & frontis dolo res redintegrabat; imo ipsi videbatur peracramum ex toto capite avelli, seustra antispasmodi cis , antis corbutic1s , balneis , lacticiniis diutiss1-

me usurpatis , vesicatoriis repetitis sine levamine et celebris Chirurgus Mareschal ut nervum orbita-rrum Infer1orem exscinderet, scalpello incidit inter gingivas & os maxillare musculos caninos incisorios, maxillarem usque ad Orbitam ; ea vero nocte aegra pacate dormivit, verum intra paucoli dies morbus recruduit, tandem post biennium An-craeas ope lapid1s caustici ad nasi latus in isti aquae mercurialis supra escharam: affuis, inciso n1s ad os productae post duodecim dies , quibus hae operat1ones institutae sunt, statimam sublevit. Quae denique omnino sanata fuit; nervum vero illum

20쪽

χO GENERA ET SPECIE scum Chirurgus initio denudatum stylo attingebat , paroxysmum trismi pro lubitu excitabat, cicatrice

obducta , aegra sana ViXit.

Trismus catarrhalis.

Vidi Aquis-mortuis Maio 17 9. militem recens huc advenam , qui cum rori vespertino inassuetus se exposuisset, maxillae inferioris musculos dolere, subtumere , rigescere sensit , cum ejus partis ad posteriora retractione , & immobilitate ac cla sura , quae per Vel 6. dies perseveravit, invitis tribus largis phlebotomiis , fomentis anodynis emollientibus , quibus sensim impugnatus morbus

cathartico cessavit.

Med. Indor. obferv. f.

Labia versus alterutram vel utramque aurem trahuntur, oculi , faciesque rubent, Buti liVesiacunt , dentes strident, murmur inconditum edunt& obscurum , ut Vox subterranea videatur deglutire nequeunt; plebs aegros daemoniacos judicat.

Cura. Mittatur sanguis ubertim , frictiones a Liubeantur, inungantur oleo macis caryophyllorum , anethi , terebinthinae &c Cervici cucu bitulae assigantur ; si deglutire possint, emeticum cum sudorificis , ut theriaca, beetoardico, est Propinandum ; secus clysmata cum vino emetico injicienda ; teger oleis supra dictis inungatur , d

mum ad narcotica deveniendum est. 17. Trismus σnogelos ; Ris canin. Spa semus crnicus Auctorum , risus caninus Vulgo.

Est conatus naturae ad deprimendum diaphragma & anhelitum cohibendum, ut in conatu adegerendiim , parturiendum , mingendum, cum maxima ad obices superandos requiritur virium