Respvblica et statvs regni Hvngariæ. [By Martinus Schödel]

261쪽

rchiepiscopus palatensis habet. Sus aganeo Episcopo

Ragurienseari, , cardinenses I, niniensem, iovensem, ibini censem, ieiunensem,

igniensem, i siensem, lodrusiensem, i cariensem&

liarensem. rchiepiscopus Ragusinus habet Difraganes Episcopo: l mensem,

Rosonensem, ibuni censem, ait ariensem, a censem Sciduanensem.

IX. DE

262쪽

DE STAT POLITICO RI

emadmodum Majestas auctoritas penes regem ita sua per ministros suo sive adiutores exsequitur. Adjutores vel gubernalvet Iudicia tractant. Ad gubernandi olim Andreas I Rex irater ejus Behabito consilio diviserunt regnum Π: tres personas, quarum duae in proprii etitatem Regiae Majestatis suae manseruia tertia vero pars in proprietatem Duc lest collata. Videlicet in agro Syrmieniri Praefectura Temes arensis & ador Abensis, cujus etiam erat Transylvani t Quae dignitas erat Regi proxima. H. igitur prima Regni huius divisio, en e narium fuit discordia dc uotrarum iriter duces de Reges ungariae. Propi iconsanguinitatem dc consuetudinem in i

perii, quibus dominandi illecebris qulibet , quicunque fungi ejusmodi DLIcis dignitate consue erat , ad Regi a dominatum adspirabat, ob id haec digia glas submota est sed phara de liacalia ilHodie gubernant igit hic Iudices

263쪽

u Ordinarii vel ossiciarii. Regis DO- nine lautices ordinarii si in , impri-lnis Palatinus , deinde Iudex Cariae,l postmodum sectetarius , Cancella-lius si praesens fuerit, in autem non, Locumtenens , hoc est , ii sigillum 'diciale Regiae Majestatis pro tempO- 'en et Matth. articul. 6 S. D i L

di se digniter hombi nicht alas die

ide der vir allet fit P iniis on gemelne Lan scha st unde er et ah crυυ let lia cille. Est Cu- 'r' gni, Coronam praeserens , Stri-hiensem tamen sequitur. Hodiaque re articu L . P on M. DC. I. eligendum' gra Majestas, duas α u Catholico Rom. ano, totidem' 'gelicae Confessionis personas , Statio Ordinibus nominat ac pro 'O- , ex quibus quemcunque ad gerensam tale ossiciam idoneum ore judi

264쪽

autoritate se , sicuti in Germanor ulla

Principum Aulis Marschalli, di Iauishalch, sunt, Cancellarius Summiis, Ri gis peribnae praesentia. Et perpetuus, est Metropolitanus trigoniensis, q& Prima Regni, Summus ea

rius nominatur ac praerogativam hac lectum Regem inungendi, M. maiori privilegia munit. De praerotiva inungendi Regem, relatu dignima scribit de Basilica Albensi Tli retius 'Inter caetera vero dedit id Albensi Ecclesiae quaedam donaria sepiterna, memoria digna, duo scilirationalia , quarum utrunque habe oram contextam septuaginta quatumarcis auri purissimi, dolapidibus prciosis, quae Beatus Benedictus s. manae Ecclesiae Pontifex ad preces . Sphani Regis tantae auctoritatis privilinsignivit, ut quicunque in celebrar,siliam eis uteretur legitime pollet Ragem inungere, coronare gladio aecingere. Personalis Praesentia. Est Rgis Ocumtenens, cujus Vicarius csbnalis hodie, ut avernicus I vera Icalium, de Iudicibus praeest . Ad jus examen Causae havernicae ex pate aliqua non contenta , transmittit.

265쪽

, parte tertia, titulo decimo indeci . Qui Tavernicus, avernicorum egalium Magister, Camerarius, Ca- , tiariorumque praefectus est. Auri tinarum , Salinaruntque breviter triam Civitatum, pagorumque ac ca-

orum causas dis unguit, qu ecunque Cameram Regiam pertinent, sicuti rrifer Vitet tum in Styria. Idemque , ex appellationis a sententiis Liber i Civitatum , de quo artiati Iusi nicati , Ius Tripari. ct ceret.:um. Ossiciarii qui gubernant in Cu- Regis, sunt Cancellarius aulicus, ii Principis aulam sequebatur, arbi- Regis visumptus, qui caeteras li- minores potissimum manda-egia dc in Causarum distinctione, a munit , Decretisque Regis subit Magnus schenes chalcus, Pr is Palatii, aut Magister iuriae emadmodum apud nos in o m colim apud Reges Galliarum Ma-Domus dictus , Regis intimus Con-irius habetur ejusdem Comita-

a sequi cogitur. Reliqui qui Iudiciaractant, sunt vel Majoris auctoritatis et Minoris Majores sunt Uice- geren- superiorum , ut Vice-Palatinus , ice-lude Curi .ae, i. eteri, qui a Ger-

266쪽

ministeria magis Iudiciorum quam gistratuum exercent, ut Mercator ita riui sunt. I. Proton Otarius Palatini. I Protonotarii Iudicis Peribin alis Praeseritiae. I. Protonotarii Iudicis Curi .e

iere. Hi omnes nobili Sti: pe eliguntu art. . V d. min. Et ab Ungaris passi: Magistri appellantur. Nam Magillar, Idex vel Protonotarius Iuridicus, Mastri Plotolaotarii, seu Iudices aurum, vicarii dignitatum Regni sunt, habent in laboris con stium adjunct. hos sequentes , Secretarium Archi strigoniensis, qui est Director Causarn Regalium, sicuti apud Germanos in C. merprocurator, si est bre dc Notaricaliquot hodie numero minores, quolim, quos proxime enumerabo. Ad nistratores lunt vel Sublimiores vel nores sublimiores eos dico: qui blice aut privatim Principi exl bent functione aliqlia, sui usum. Publice,

ut sunt avda, ab Noda , Pr rex in Transylvania , Valachia, Moldavia , icta inferior Gubernatr: Sesa vis belli Ducem sonat, Quod nomen primum tephano thoreo coptimae beatae memori Polonorum est invictissimo Principa r

267쪽

rarasyl. aniae creato de iit, anus, Pr x- in Regnis adjunctis , qui alios vexil- praeit , an Videlicet Regnorum lmatiae, Croatiae, clavoniae, B ius Machoiniensis , ad iniensis Sciirmiensis c. Porro quia Regnum plissimum est, neque a minoribusidiciis confluere omnes in Curiam ossunt, nec Curia tot querulantibus: Hicit, constituti si in per Provincias udicia Particularia eorum quibus pri- instantia causae deciduntur, quos omitatus Latine, ungari dicunt eo-im diomate si an minc sorte quod qa rocetius de tertia parte exercitus utilae scribit, quae contra Sol danum illo destinata, famos illimo praelio Campis Cathahaunicis interesse non uiuit Et horum quidem Capitaneos forum lingua Iispanos vocatos X-

it iste exinde M Hispaniam no-aen accepisse tradunt. Germani a Baim is ponsi ha i , ut Laet ius ulte de

ie , dcc Sunt autem Comitatus, utio quoque biter expliceora, Regni artes , quas Provincias aut laese- iuras, aut Graeca voce , qua pleri-

ο Minurum usi sunt, Nomarchiasi dictae

268쪽

α v sdicere possis. Plinius conventus Iuris ii Mones, cxconventius uri dico in iustitutione Ciliciae: aeticae Hi spania: ippellare videtur. Cicero cca D incuses , quod nominis Episcolu , psellatione suarum iurisdictionum iam quam nunc vulgo corrupte usurpant Comitatus autem proprie de Imperator a aula dicitur. Sed quia tempor Caroli Magni, regnantibus Berengarii QOthonibus ad ingulas Civitates gendas aliquis Comes mittebatur , coepi

territorium, quoniam illi Comes prserar Comitatus dici. Otto tamen Phri surge sis Comitatum a comminando Comitium dici existimat. Earum vero partiti Praefecti vocamur ungaris Comites quibus Iurisdictionis cura incumbit Comites ungaria trium generum uni I. Comes Perpetuus , cum dignitate alius qui solius Regis juclicio nititur. homes Liberi, ut Vrsini frangi pan

rupani c. I. Comes Parochialis proprius regionis cujusque Praefectus re cum consilio Praelatorian Ba altim ex illis de eodem Comi in eligitur. Comitis Parochialis vici tenens est Vicecomes Aqui eligitur Comite de eodem Comitatu , ex potio

tibus Nobilibus . Iudex Nobilium citas Qui ambo indicare dorromulgarrista

269쪽

edes in suo Comitatu i Et xx ecies Iudiciaria dicuntur Gei , G - ichis Stue Quae tempore Serdiniandi I. Ufenore art. 7. Poson M. I a- alis Comitatibus c. singulis diebus aut ad summum ii Jguli viensibus c. celebrabantur. Sunt au-n Ransano Comitatus complurimi;

sumero LXXIII. Molnaro LXXIV. il liis exclusis Transylvanensibus in Hun- aria phares quinquaginta c. ex qui-

vix dimidium hodie obtinemus

ut Conventus a Civitate nomen acce- re, ut Comitatus Poliniensis a Civi-

praeter Comitatus, in Transylva- ia sunt Sedes Siculicae temi dii. E iliales. Sedes Saxoni . septem U. e iliales. Inter Adm tores sui i-

in Praefectos, Praei ides si res, sunt Generales parti una Regiri uoc ioci imo Inseriorum talpitanei, ori una tenentes, Castellani a ι. olim Proviso fuder

270쪽

nentes c honores, tu Stiliu Decretorum habet. Quae omnia distinctius trilidissem , nisi me confudissent Decreta in quibus perpetuus ordo dc series dignitatum ubique stricte non observatur , ex quibus sine praejudicio Sullaniorum c Minorum pr. enomina in ossicia ordinate memoriae causa exl ibere non dubitavi. Ideoque me cujuscunque injuria vindicabunt excusatum omnes habebunt Minore sunt in singulis locis uri dicis, ut Primo,

in Regiis Liberisque Civitatibus,t reli. quis Oppidi fac Vici facta . 'Non possum autem quin Coronidi loco hic apponam Sigismundi Impera a

toris decretum, quod plurima eorum, quae a uobis di ista sunt, coa firmat,& sic habet.