Historia de factione Monasteriensi sub Joanne Bocaldo Leydensi Anabaptistarum quondam rege Conradus Heresbachius [edidit Theod. Strackius.]

11쪽

Magnificis, strenuis, Nobilissimis, Amplissimis Consultissimiscue Uiris,

Icto eminentissimo, Cancellario Cliventia Marcano, dignissimo. Nec non

D. Consulibus, Scabinis & Senatoribus

Rerum publicarum.

ITES ALIENSIS

CALCARIENSIS.

Fundationis Heresbachia ne juratoribus ac suis perintendentibus Gravissimis, Dominis ac Evergetis Religiose colendis,

S. P.

NUNCUPATORIA. Magnifici Strenui, Nobilissimi Amplissimi Cous ultissimique Viri.

N signis ille Europae Phaenix,

&magnum omnis doctrina in Germania lumen, PHi Lippvs M L. hue

LANCHTHON, in libro, quem Exa Ex m. t

12쪽

ἀ a ditius, quam Oppottune monet, quod alia Wix ς' ς g no sit ex lare seras iri orias certaminum ccci sim, nempe ut reclis udictys omnium temporum confirmem videamus, quales urores Settis signi cauerint, eas a Diabolo ortas ese Elii autem ita idem pergit non in una consentiens Ana

baptis ii sed multiplex monstrosa Ch

mara, ali magis ali minus tetras opini' ones habrali tamen omnium commumssunt furores, inde nisi a irpocrate, e Marcio

creaerit fuisse tales furores aetatis proximae spoIiolis, quales no ira aetas vidit in Mon alteries si lagaedia Adsciamus,omnibus temporibus horribilirer Diabolos turbare Ecclesiiam, O muniamus nos adversus Dis abolorum insit in v ra cognitione doctrinae, precatione , judicij vera Ecclesiae , qua manis Iris furores hominam fanaticorum refutaciis. Haec Philippus.

Quod tanti iri , ut limatum,ita gravissimum judicium longis paras angis praeferendum aesti- imo lultis affectibus , ac pio posteris judicijs Aulico-politicorum , in hanc illamve par- tem, ita lubet, levissimaea undinis instar,vacillantium Ecebolorum quorundam hodie; qui, sub ilicola spe tu lubitinati Christianismi, luero

13쪽

quasi mortificationi sui suorumque vitiorum studentes,4 vanitatem secularis scienti quam sic vocare illis placet,ridentes sese prae reli litis sectari, prae se ferunt, haereses illas, quae sub renascentis Euangeli Iesu Christi salvifica doctrina, Lutheri, Z inglij, Oecolampadii, Buceri, Ca vini aliorumque fidelium Dei virorum opera producia suppullularunt, partim incrustare, partim excusare,partim denique negare earumque authores, et Viros summe pios&verae sanctitati viis addictissimos in Christo, pervciso encomio suo ad astra evehere ac sententiam ex haeresi ac seditione per totum terrarum orbem nota passos, Sanctorum optimis conserre, Meorum innocentiam, contra divina humanaque jura, propugnare, non Verciatur.

In qua quidem sententia mea ut constanter persistam, candor meus teritas,quam, ut cor meum, deperio, ibi suadet quum non habeam ita me Christus amat lyanimum occupa tum odij aut alijs iniquis affectibus ac proinde consuetudine criminandi non minus, quam ab eorum moribus, qui aliud stantes aliud se dentes docent, abhorream. Quamobrem in dignitas rei, de qua conqueror, me movet, ut luculentum exemplum supponam, quo evidenter demonstrem, quid Satan hodie potissimum moliatur, perveis os ejusmodi advocatos his eunaticj ac de har esibus ac blasphemi j insiuitis

prollia convictis hominibus subministrando. Annus jam vertitur octuagesimus secundus, quando vetus ille sacra Tria iis, id est, omnis vere Deitatis h0stis, deoque monstrum ex om-

14쪽

nibus, quantumvis rancidis: portentosis, haeresibus conssatum, MICHAEL SER

V ET V S gente Hispanus,Vienna Allobro

gum,ex carcere, in quo , obeditum blasphemi arum plenum volumen , compactus , sed inde,

nescio quibus artibus, elapsus,4 profugus,Genevam appulit; videlicet, postquam jam per viginti vel circiter annos Christianum orbem, rulentis ac pestiferis dogmatibus insecisset; non simplicem,sed ex multis impietatibus conflatam liuereticorum larvam professius;puta Arrij,Ma cionis, Sabellij, Praxcy, Noeti, Photini, Manichaei, pelagij, dc similium , ut vere huic bla

Iur hemo Christus Signum contradidit is iuerit: cui videlicet nec essentiam divinitatis, neque hypostasin, nec carnis nostrae veritatem, neque animam humanam reliquit ungenda in facro

Ian ua hac persona discerpsit,sidistincta confudit, atque Redemtionis Virtutem enervavit: addens alia insui si dogmatum portenta,quibus Dei Substantiamin mutabilem secit,ac rerum omnium partem esse docuit quemadmodum etiam Spiritus Sancti hypostasin ac divinitatem cst inficiatus,o personas sacret Triadis triceps monilium d Cerberum tricipitem seu tripartitum horresco reserens denique imaginarios Deos, illusiones, ac tres Spiritus dsmoniorum

toties appellavit,ac animet mortalitatem asseruit,veteiemque Isracliticam Ecclesiam incia ram porcoruin transformavit; d Mosen ridiculum impostorem fuisse, alfirmavit: , ne a sanaticis nostrorum temporum sectis abhorrere videretur, Baptismum infantium quoque hortandis

15쪽

rendis modis Eagellavita abominabilem reddere conatus fuit adhec sanctum Athanasium, Augustinum S alios Dei servos eximios, illustriaque Ecclesi flumina, Trinitarios aicque

adeo atheos appellavit sita enim omnes Trinitatem in UnitateDeitatis venerantes nuncupavit neque hos solum,sed totum etiam choru Sanctorum, atque adeo totam Christi Ecclesiam, infandis conviiij proscidit, imo Deo viventi ejusque Angelis maledixit Iudetorum quoque blasphemias in Christianam religionem effusas excusavit, isda Mahumet verba,tres in Trinitate personas, vel, ut ipse ait, tres deos Pa tribus fuisse incognitas in esse filios Beli; bub,

extollens approbavit. Vnde factum , ut inclitus Reip. Genet ensis Magis rariu igilantia Sc attentione eximi virlin. CALVINa,Pastoris sui fidissimi; cui videi lupus ille rapax jampridem bene notus

crate excitatus, pro prudentia sua, ad ipsius conatus reprimendos, offendicula, qtiae ille passim excisa at, tollenda ac sananda ne blasphe inia ipsius, tanquam cancer, Christi membra depascerentur,carceri hominem mancipare pretium opera duxit, o nanci uestud hina in ipso sa soli stet inando abii iuuit, protinus que omnium Eccl si in com metarunt Helveticarum exsul situm non milvis su

qHam Gravi sinum consilium quid in perdito ' ' ' hoc hoc, ins compescendo,uel in viam revocando, sibi faciendum esset, solicite petivit. Ve-ium quam is praestacte magis magisque malum animum suum obflamaret,aaec ue impietatem indomitam, aut blasphrmias luas innume- iiii rabi lcs,

16쪽

rabiles,ad quas vel ipsi diaboli cohorrescat,corrigere aut rejicere vellet: Sed etiam conviiij dc maledictis deliramenta sua ad ravim usque propugnaret dicta Geneten si Potestas pro officio suo,authoritatique a Domino concess a. Ameiano aeto illam bestiam extremo supplicio coercere volens, ultricibus flammis viventem

exussit.

Ob quam rem idem amplissimus Senatus, Sca vicinis, Ma longissime remotis Ecclesiijs,optimo jure tum temporis codlaudatus fuit Et

PHILIPPUS MELANCHTHON Anno S . dieci . Oaob ad c L VI NVM scribens, quid de hoc facto senserit, hunc modum testatus fuit L inquit Serip-

um tuum, in quo refutos luculenter horrendasS ERI ET I bla 'hemias , ac Filio Dei gratiis ago , qui fuit Brabeutari hujus viamin. Tibi quoque Ecclesis nune G admos rosa illudisse debet orae bis. Tuojudicio orsus se sentior. Affirmo etiam vestras a Ire juscf ciss/,γῖd hominem blasphemum, re ordine 1 dicat d, interfecerunt. Cur vero justet secet int, ejus rationem D. IOHA NES GIS E. NIVS Theologu quondam Giessen sis, nune Argentinensis , in iis iteuiis quodam advertium nos Scripto, nobis hanc suppeditat sia, T hes. γῆ, ait, iuretico seditiosi turbas mori , , sedisnε ''g mi onemque excitat, vel indubitatam. mar rum sanguineconfirmatam doctrinam aperte oedirecte Eleph mat in talem merito Magistrati capitali m.Ibid supplicio animadvertit, id est,eodem interprete, corporri pie se recte uni punii. SERVE

TU M

Gisenius in Calvi-nismi sui Pisputat

17쪽

V M autem seditiose turbas movisse a indubicatam martyiumque sanguine confirmata loctrinam apertea directe blasphemasse , inde patet quod Anno 16 31 in Germania septem libros de Trinitatis erroribus, quos vocat,& alios ejus generis Dialogos, non absque simplicium scandalo,excudi curavit. Dubium veto non est, complures palum exercitatos in Scripturis, infirmiores in fide, eorundem lectione praecipites actos in grave tum animarum, tum corporum discrimen. Vnde jam pridem D. OEoo L. M 'AED I S, vir Dei sagacissimus, sententiam de eo tulit, quod religioni Chri lianae grave dispendium esset daturus, nisi manu Domini frangeretur. Sed non ita pridem quidam repertus suit,no

coporum Magde urgens Sc fremens Consi sVnops liarius Camere: intimus, a Capituli ibidem Syndicus, ad Civita is Hanctaticas ex annis Abi, ualiouo Legatus , qui in Diio in librorum Iob. Dedicat Bodini de 'epublica, hoc anno typis Iohannis Iansoni Anastinodamensis edita , perditum

hunc hominem perverso encomio ad caelum usiaque attollere, optimum Servetum Hirumque inculpatismae vitae, nec non Virumsumme pium cae verae Sanctitati vite addictissimum in Christo, calamo Sc zelo praepostero appellare non erubuit; qui cit nihil a Niso Gersone Savo. narola David Georgio, talibi optimis Sanctorum , alieni loquutus Additque E ph non; Optimum Seructum suum ab iniquis ju- V uicibus

18쪽

elicibus imort m, oe quidem ali Hrenuei Bio vim insigant id Calvino, sub falsa a satione opinionis vane condemnatum fuist. Iudices autem aliquid horransi quod tamen hic tertius de caelo lapsus Cato se nescire simulat, de ejusdem Acti .ii, ingratiam Calvini Condemnaior Hiυς scilicet, per ealumniam mvamque diffamationem, di 'argere voluisse : Ex quo factumst, ut fit opinionem mullide S EM; UT O concipere inde argere non dubitarint, quod, tam buminabilisfueritia reiieus psinuam videlicet

a HESAURUM ANIMAE vocavitn

e mediosublati6sent. Quae nimirum, juxta ipsius sublimatum judicium, arist gular, Di Moli , ut se in Angelum luis iransformet, σ

strsequa: r. Qua Sycophantiosi uno criminatio rem me calamo Antico politici cinoli prodiens, nuperque typis Empori in Belgio ut frequentissimi, siccobilissimi,divulgata, me adegit, ut Lue. 13.11s, it tanc,Gh ore suo judic qui non sollim augustis limum indicorum totiusque Senariis Genevensis conselium, sed etiam Calvinum, fidum Dei servum atque in haereticis trofligandis ac conterendi, sortissimum malleum, ore tam protervo proscindere mortuique Iconis barbam ad 6 licentios et vellicare,liberum sibi esse putavit; nempe ob id duntax at , ut Confidentis ac praefracti huius horretici blasphemiis ac deliramenti uovas suppetiastarat, palpumque faciat ad palatina crumis tui puta vete

19쪽

Darum neotericorumque sanaticorum, ceu thymiamata sua violentia superaram eliova imponere praeoptant.

Agnoscit quidem homo sngularem artem Diaboli hanc esse, ut in velum luco f irant ζ PC

formet , semperque in habitu suo candido clipio tot ago, Vmm chrinianorum optimus ut alibi addit radquid igitur externum sucum a Serveto oculis limplicium objectum , ceu summam pietatem ac Sanctitatem laudibus suis extollite Ejus

vitae raram innocentiam, commendat, quae tamen absque mansuetudine ac modestia, humilique docilitate nulla inter Ethnicos quidem,nedum inter Christianos, agnita fuit, extrinsecam larvam, quantumvis speciosam,susque denique facientes. Quinimo etiam vepribus viror suus est, sedilores spinas regunt Sambucus ad laurum, labrusca ad vitem , solijs valde accedit, lupusque ovis a pelle non raro indutus glauco ma gregi ovium simplici g innoxio versutus praetendit: Sic etiam Servetus speciem pietatis foris quidem prae se ferre commendabilem lux

simplicioribus adtein pus sese facere potuit, ut eos incautos, ceu bubulos naribus circumduceret verum quoties ad collationstra sententi rum ac dogmatum suorum defensionem ab Oecolampadio, Calvino caeterisque Theologis invitaretur veritatisque pede sortiter ac serio premeretur; subdolus atque vafer in consueta considentia, praesumtione pertinacia animum suum obduravit, sic quidem, ut citilis eum frangere, quam ad sanam mentem revocare potue

20쪽

sus comes, improbum remitari olat, ut Sapiens 'roveri, opportune monet Eo, sit contuderis fulium inmortario cum molo siti, non recedet ab eo fultitia ejus, Nam neque captivitate humiliatus fuit ad modestiam, neque tam luculentis,ueris χ- videntibus Theologorum nostrorum institutionibus, quibus errorum convincebatur, vel cessit, vel acquievit: Sed serpentis instar incitati, maledicos atque calumniosos in eosdem Dei serros, 'lasphemos in Dominum frequenter fibilos edidit ac lubricus nonnunquam elabi Sophistica sua conatus fuit Quum tamen Saltero testetur,quod timor jehοPae exseparia tum ripv. odium mali,tam quoque delectem fasumis elationem, viam ue mali, os perversalo mens.

Idem quidem ictus S EM VI I sui li-

b llum, quem Thesaurum animae inscripsit, in testem ejusdem pietatis ac innocentia vitet, cat; qui tamen hactenus mihi visus non si

Sed demus, bona pia in eo contineri nonnulla annon ex eo, qudd, Euangelistis reserenti-Μ,it.a.i bus d mone ad chris tum cucurrisse legimiis, Marc. eumque adorasse, dicentes: IESU Filii ta Him Me Tu Sanctu es ille Dei in Apostolis testimonium ejusmodi dedisse: In homines Ser-Aet. c. im xij μη Dci i litis summi, qui annunciant ob hui- amsalutὴν eodem jure quis arguere posset, Sa- lanam nequaquam Patrem mendaci hostemquι nominesse, sicut alibi in S.Codice de , Coi . . . . ibi cur quum tam praeclarum de Christo e-

usque seivis ac amicis testimonium ediderit & quidem tale, de quo Dominus ipse ad Sim