Domitii Calciati Novariensis Fragmentum poeticum de bello Gallico in insubribus gesto nunc primùm in lucem prodit edente, ac notante Lazaro Augustino Cotta de ameno i Riparia s. Iulij dioecesis Novariensis. Ad perill. & reverendiss. d. Ioseph Calciat

11쪽

adhortationem ex multo verborum , di sensuum pondere sane gravem pro disertissimi huius Cardinalis eloquentia serio parabat Ρoeta: Verum dum in pleno cursu ampliora sui pates meditaretur, subsistit calamus, falliturque plenae historiae desiderium, quod poesis haec cni fallor in clara, ac limpida exci-Herat, di inveXerat, ita ut Domitio Calciato nostro rectepo D simus adaptare, quod Matius in immaturo HistoricoPoetae Lucani occasu deflens exscripsit: Haec cecinit vites scripturus plura, seri illum In medio eursu lusit mors dira silere. Acciditur bono, qui fixus arundine, carmen Mille modis querulum, quod caeperat , interrupit. Lectoris tamen au: ditas adeat Andream Assaracum Sara eum , qui in Trivialii ade haec bella prodidit carmine elegiaco, ct nonnulla ex hoc si agmento desumpsit, multaque ex Aurelio Albucio Mediolanensi satetur se suratum esse: adeatque vr naculum opusculum poeticum inscriptum Guerre horrendea' Italia recusum Mediol. Is s. Λnonymo aut hore, qui rcs

seriati m perstringit ab expeditione Caroli VIII. usque ad Reip. Florentinae deditionem. Ex oppido Ameno in Riparia S.Iulij Dicee. Novariensis V.Cal Maij MDCC.edebat Lararus Rugustinus Cotta e suo sylvoso gurgustiolo Fontana di Oro.

12쪽

IMPRIMATUR.

H. Loseo Maria Rema inae Praedici Sae. Tris. Magister, ae Commiss viritis S. O ij Mediolani. Lartholomaeus Crassus Cam Ordis. pro Emmentiss. D. o Cardinali Archie Aurius Maria Madians pro Excellantissimo Senatu.

13쪽

Helvetium, sparsos periuro sanguine conισος, Strataque magnanimae tot fortia corpora gensis, Musa I es non finde comas redimita, nec auro, Sed galea rabibente caput, sed sertice cristic Sanguineis, memora concursum is praelia gratis et Hoc inter medias acies, sanguinis arei Flumina, terribilemque agigato Marte fragorem, Vincentum inter clamorem, o gemitus marientum Concusso elveo liceat deducere carmen.

At si Pierij retinent te frigora fontis Lauriferi, O, D es Parnassi collibus υmbrae

Sole sub ardenti metuentem pulvere crines dare, ει teneras respergere sanguine palmas , Me Rex victrici ducet per praelia dextra I . m 'IDux meus, inuicto eui gloria Caesaris ini ii h Contigit, ει pariser post fata locabitiar instris. : Hic fusas acies, bollis victricia signa, Egregiamque ducum mortem per υtilnera mille nostendet, quantoque luat gens perfida poenas , qui e percussum fedus, sacra υincula rumpens. Tu modo, Diva, sonos modulans, tactataque verba 'Funde aliquid υes re , vel tismo Caesare dignum. Insolitas quae causa vias, clausu Me per omne Tempus iter duros υ ijs aperire periclis Impularis Gallos, cur ravio sanguine terram Insubriam repetant, fortes inscrimine nullo Cur fundam animas sacro tae sanguine Regum,

Altius a prima repetamus origine carmen. b.

Angusterae prolis, celebraaedae gloria genisset, Sub titulo Duris iruperium GALEATIUS orae ... Insubriae latis primus, iunxit taberis ,

Externos quaerens. rhalamos, Acucrumque polemem,

ram AURELIACO IUUENI ceui clara superbos B a

14쪽

12 . stirps animos, spesque haud incerta futuri Gallorum reoni dederant θ laetis Θmenaeis Coniungit, sociamque thori permittit babendam ,

Et simul haec certo sibi lex es foedere dicta: Ex socero proles si maseula nulla supersit,

Tunc eius regηi υeniant in iura nepores

Ex genero , extendatque suas gens Gallica sedes: Pontificis sancisque manu conuenta, fideque, Cuius in arbitrium fuerat delata potestas Romani Imperij, proceres, cui sceptra darentur , Dum simul eligerent, firmarentque ordine ceras. me primum Latios foedarunt sanguine campos Vincula, oe binc fractis sonuerunt montibus arma ἰNam primam soceri sobolem feritate leones Vincentem, rabidosque canes, quos sanguine paυit Humano, populus patrias obtruncat ad aras. Romanis ducibus par helii laude PHILIPPUS Foemineum exosus genus,' connubia damnat, Legitimasque faces: bine nullo biseriae relicto Imperij, moriens lacerandas praebuit urbes.

Nam sua PARTHENOPES dominus nune regna reposcit endens scriptas vices, o summa PHILIPPI Verba Ducis: VEMETH SE inimica bine signa ferebant:

CAESAR ,-antiquo imperium pro iure petebat: GALLIA dotales leges, conivnstaque Αυorum Attulit, Θ sumptis armis sua iura tuetur ;Praetorem capere arma ferox nam iusserat Hastae RATMUNDUM patriam crudeli Marte phalangem, Et Narbonenses ductantem in bella cobortes.

Ai MEDIOLANUM pro libertate fremebat Spboniaco ductore fera inter bella PHILIPPI

Assueto, quo non melior probitate, nec armis,

Ingenti Venetos bello dum comprimit bostes.

15쪽

I, Irum ergo acie legatus COLLEO turmis

Italicis tumulas Galli compescuit iras: , que animis paribus certatum, Θ robore utrinque , Uirmque o pariter cessatum Marte cruento, Donec inaccestas transcendens CAROLUS A es Parthenopem repetit, regna Θ sibi iure paterno Debita, magnanimas ex aequo regna VIR AGO ..., Commiscens acies cum regno υicta timeret , Lege 'bi nasum Gallo de sanguine adoptaἔ: ivxi I. Et iam Parthenope , uictricia signa, recepta CAROLUS edomitis υindex referebat ab oris. Accitum buc magnis donis in bella morantem

Insubriae affectans UIDOVICUS SPHORTIA Regnum

Compulerat, quaterent ut Gallica scilicet arma Instantem socerum nati de sanguine fratris , . . Otiem Mediolani mansissint debita sceptra, . Exitium puero patruus ni quaereret hostiF. . v. ici APostquam igitur fractas vires, bostisque ruinam Conspexit, metuens veteri ne Gallia rure 'LDum premit Italicos ammato milite campos, Vindicet optatas υicinae Insubridos oras

Arma parat, socium UENETUM sibi iungit in armis . Promissam ipse fidem noscens, foedera rumpi

Rex AURELIACUM LUDOVICUM iuris miti

Haeredem pingues, qua laeta No ria campos Sulcat Spboniacos, o, limite terminat Ogros, P. Fatales acies infesta Noυaria campo

Vidit , ω Helvetio fatis rectistit inlauis TRAMULUS nimis baua exutus sanguine castris. Dum cupit intactae Regni serυare cobortes, Viribus inde fremens consurgit G ALLIA totis , Amilis υindex Iaudis decus atque reposcit Rex armis , sed fata fuis conatibus obstant ;Regia nam saeve solverum fila sororex. . . .iB3 m.

16쪽

Extremam ante eamen quam mors apponeret boram, Complexus generum dextra, lacbomisque profusis Paulatim moriens submissa Doce profatur e Te teneris, FRANCISCE, annis, primaque tuisma Sanguinis haeredem, generumque in regna υocata:

Hactenus ipse aliquid potui, nune frigida solvit

Corpora mors r at tu quando mibi fata negarist, Insubriam in repetam,inpendat gens perficia Parnas, Sume animos nostros: Auri tibi pondera ma a, Divitias linquo, innumeramque aes praelia gemem Regna dabunt, modo eu ne desis fortibus ausis e His citam tenues dictis efflabat in auraI, Pluraque eonanti υox interelusa negatat.

Continuo Regem FRANCISCUM iso ore salutant

Gallorum magni Heroes, saeroque liquore Perfundunt nitidos armos, eapitique coronam Cire undante celebres duxit LuIeria pompo, ni Atque suae fastus miratis est Sequana genris, Et Iceptrum aerepit Lugduni ingressus in υrbem. Hualis deui Io Pompeius Tigrane, qualis Iulius edomito retulit se υictor ab orbe, Hic primum magna Procerum stipaηIe caterva, Inter mille Duces Gallos, sanctumque Sesatum Iura dedit populis, aequis sub legibus omne Firmaυit Regnum, quaerens-isire PropinquaT . . Principum amicitias, ει foedera prisca που it. Nec tamen interea exciderant serυanda perempti Iussa animo soceri, Insubrij nec cura laboris, Et iuυenem accendum instantis nomina laudis, I solitusque pudor, patrijs dedecus artas. Ergo in concilium proceres vicare excita pom Nobilitas iam tota ruit, ceu perfida quondam Terrigenum cum turba Deos in bella poposcis,

. Pra e

17쪽

mmisa e cta eiet, veniunt ad tecta Tonansis Erimores Di m, me iij, nec turba miuorum Cessat communi pro missate tuenda, Ipse inter medios sublimi vertice Distim Stat genitor, tanta rerum de mole loquuIus Talis Rex proceres stetis inter celsior omnes , Atque haec innixus sceptro, de pectore fundit. Credo ego , Magnanimi Heroes, socjque Iaborum Nostrorμm, o laudis quaequid fortuna datura es , Cernere tips, postquam piacmo vivere regno, Ei Superis placuis, o Uinure paraatum est, Molliter igna vincendum pace per aeuum Esse, vel externis agitanda in sinibus arma Nostra, quibus demum coelo se Noria tollet. Non patrij mores, ara m non isobra virtus , N ostraque per terras armis tot parta tropbaea Oeta ferre iubente quam iustior altera pars est , Italiam suadens bello vexare potem Unde patres decus egregium, ue o tanta tulere Praemia virtutis, quo debita iure paterno Insubriae nos Regna manent, licet inde coamCum reuocant patri, nos bella domestica terris , Cedere dum meIior spirat fortuηa , decusque: Nunc tempus gente ex inimica sumere poenas. Dedecus boc, proceres , patiemur, Gallica terga Vidisse Helvetios ἰ nos scilicet inde fugaris Gens mregis apta greges seruare in montibus ipsis, Quam voIitare in equis, gladioque ac Mere Martem

Summe Deum nam regna sibi mortalia curae, Ous mentes bominum penerras , perque intima corda Testor magnanimum vos o mea numina Aborum,

Dedecus hoc non ipse feram, πω, si qWa potestas His posita est sceptris , patiar vos ferre Tetrarchae PVosque duc , nec suris diu se persia tollet . . . B 4 Ini.

t i , a i L, I

18쪽

Ora tegam, ιGris . Consilium , Comises mibι υos cum fata/1m dictis , dudum belli flagrantia

Cum suadere opus in, Wi . . Ingensi offensa rerum de mola loquutyWCapitolinae rursum minitantia rupt

Venit oe auratis splendens

19쪽

TI Hicem, sulcantem agros, pinguemque Mosellam Ucibus, atque salis durantem stumina mulit: Uuae Salam putili sutatim dixi1se videntur. uis Am A argenti tot pondera fluctibus abdit, 'Iolla Togum Θ υincens Pisolum diυite arena RHos sequitur prima necdum lanugine rectus CL AU DIUS ingentem contorquens GUISIUS bastam Nee consanguinei resonare per agmina crisor MENNAPII laudes Ducis , atque ingentia facta. Go.3silus, armisque potens 9 LAUT RECUS ipse polis, He quantum crudelis Vasconis taros Spectat Aquitanus) Ma rtia duxit in arma, Hunc que pari fra er bellorum insignis bonore LESCUTIUS sequitur, correptisque inIonat armis. Teque tot insignem bellis videre verenda

Canitie, veteramque ducum noυere cohorres,

TR AMULIA, o pictis regni spes altera rebus . Felix, ni inυideant crudelia fila sororum , Ni natum laetbo damnem te patre dignum, Et spem Francisenum erescentem in limine primo. BOISI , metuum quem Gallia tota Magistrum Nuncupat,initi Urim BONI TE parentibus orte

Arma citi capisis titulos referentia ma nos.

Nee LONGAS erisai UILLAE DUX, gloria δε Iarii,

sue is te earminibus memorem, quo nomine laudis,

PALISSE, o fulgur belli, seu iuncere deri , Consilissis opus est, quem saeυo Marte Ravenna Sensit,h in Dictum quem Brixia mente rebelli RHine υolliat frendens Comes ipse NIUERNIUS atrox , Hine EBER ARDUS equos agitabat OBINGIUS acres, Ibat egregio Princeps insignis bonore sua 'reneis procincta montibus haeret, Et celebrem armabat convallem BERMIUS, ex quo Affatim caesa est acies Pippinia. Magnus

Ipse Palatinam imperib cum robore strinam C CA.

20쪽

CAROLUI in emuis e riti Marte pialangem. Et duce PONTREMIO fortes vinere Picardi Constantina Sunam qua speritant castra fluentem , ἰBurgundaeque manus fortem ASCHAT MA dederunt; His Ο, Lemmicum miscet BoxEUELLIUS Heros Praefectius sibi qua ripas Ca tellus inundat ,

Subieritiιmqυe videt pelagus dominata Rocella. Noa G ALEUTUS abest, cui bombea macbina paret, Imperijs magnis oe instas territat urbes.

BUSSIUS,'pariter maesto IMBELEUETIUS ore ,

S AM ZAR IUS que Comes vicinae peresa mois Signa ferunt, tristem frontem ει trepidantia corda. Hunc LADEMUS, G bunc SAH LETIUS, inde

Hos equitum, quo non melior certare duello, Quem satis notum nullus iam pro cat bostis.

Nee minus Insubris profugi , primusque fremebas Carmine sat nunquam nostro laudate TRIVULTI Maxima Gallorum in tantis Des plarima caeptis. Filius ει iuxta patrus non degener armis Des magna Italiae crescens in bella CAMILLUS D THEODORE, tuae non impar gloria gentis Sentiet Helistius iam caepto Marte furentem. Vos alij , quo stirps eademque Trisultis misit Militia Fabus non concessura, nec alio Scipiadum generi, socia bis vestra arma tulistis. T ne SEUERINAE gentis laudanda propago, Non mem rem regum GALEATI magne magister, Cuius magnanimo est omnis sub pectora clausa Nobilitas, quaeque, o, virtus, o quidquid babetur Egregium, seu pace wlim , seu dicere bello δIULIUS Θ frater Ieυibus tecum imperat armis:

At υos angusteri fratres decora inebra avorum Serυantes patriis armis, nec honore minores

Germani populas respersos fianguine vestri Poscitis ad poenam existum crudele mi meae.