장음표시 사용
11쪽
diseourS. Ergo revertamur ad illum praeceptum certum atque probatum scriptorem modum quendam numerumque in ratione SerVare, verSu autem iugere neceSSe esS ci Cic. Brut 32, vel
p. 53. Etiam partes Versuum Serie Sque pedum poetI- eorum an irationes inseri Quintilianus expressi Verbis 'etates. Instit. Orat. IX. 4, 2 sqq. )Attamen Cicero ipse qui inter Scriptore R0mano primus de numero accurate disputavit, concedit nonnunquam per imprudentiam versus in orationem influere: Quod versus saepe in oratione per imprudentiam dicimus, senario vero et ΙHipponacteos effugere ViX 0SSumus magnam enim partem ex iambis nostra e0nstat oratio. Atque ibidem Iieronymiiiii Peripateticum ex libris Isocratis triginta versus elegisse legimus: i p. 235. ' Rhet. III S. Vothmann Rhet 3 p. 444 nixus loco Quintiliano Inst. Orat LX, dieit S angen elim de Rhythmus, o feliterhasiost a Metrunt
4 - nimirum in multis veterum scriptis integros versus latere scimus, eluti Facit Annale' ab 'texametro incipero satis n0tum est
0peri in per imprudentiam ut verbis siceronis ita tot p0etiea qu0 infra istos expositurus sum, illabi potu orunt toinitia, tot ausulae, tot aliae orationis partes versibus simillim e
Num linit in hic scriptori solum secundum nota
Quinti iani, 'udicandus est Am ver, i, praecipuam illam 'egem inersaepe neglectam cit scriptoribus eum 40n ad-Quae res clari0 set, dumm0d iterum ea in memoriami ev0cemu quae Supra p. 2 0tavi, Apuleium neosophista rationem artemque Scribendi e tum summos e dio Tulatumes atque eam quam effutatissime minutissimeque in scriptis ostendisse. nde non mirabimur Madauron som mixti amelegantem sermonis et pedestris et o oti et om post .set eum 'eeasi 0ue blata - 0nnumquam n oblata quidem utebimus oratione partim poetiea. partim plano vulga ' m in Sta uteres lir, quam script0ris naturam L. Friodlaondor in 'i'it sic se lineavit Frelli eli 4at is Apuleius an unete voltu licher Veis versianden die D0ppei natur de poetisterendent liet0rs, des in rosa arstellenden Dieliteis estguli alten Qu0eum sonivia' velim quae ciam C. Cavallin de sophi- um rati0ne disseruit, cum Metamorphoseon auct0rem stud -
'in 'oti iniex 008im et prosam eloquontiam iias interiecta.
eum rei liber lori adlluc testis est.' Urbem moniali princinio uouos Manliii ι, me, istibliniatiis indoli situ poetica argumenti illustretur. initten sch Rom III, p. 42 l. ' De L. Apuleio, undae M7, P. t 5.
12쪽
Quid igitur mirum, quod Apuleius qui per se natura indoleque poetica praeditus fuisse videtur, iacere non potuit, ut non modo poetarum vostes ac formas, i sed etiam tra vel ipgos vorsus operi suo inferret Tunc enim ars rhetorica p0esin extinguere vel p0tiu in Suam pr0Vinciam transferre temptabat. Quod vero ad Apulei ingenium poeticum attinet, id a Friodlaondero' ita deseribitur: Das Apuleius in poeti selibeant agi Natur War, uir niemand bestreiten; er a e Molliti hiiliorem asse ais dor gr0ssi Tei de viis ekannien naeh- augustet schen Dicliter: eh0 die alii ines Volksmiirehens, Am , und Psyche, gum Gegensian de Dar8telliin und essenti obovollo Beliandi ung eigi in in teneraeit W0li seli selienes Vorgiunditis audii iii die iiden lumen de P0esie, elehedio poetigehen Munsigariner und Heren meWunderer 'ornelim
At iu o Apulo Floridis eludet eum variis p0es eos generibus incubuisse et eat mina ut Empedoclem, dialogos hvmnos, m0dos ut Epicharmum, historia ut Xenoph0ntem, Satiras ut Cratet composuisse' praeterea conferas quae Lucianus uellerii libro De re metrica poetarum Latinorum' inscripto notavit Ad primum quidem Apuleium satis constat in libro Ludieroruni
H Nonnulla de Apulei dictione poetica l0cutioniblisi lue ex variis poetarum arminibus depromptis protulerunt Ogioli ret' schinanii. Eiamann . e. Praeterea Gatselia l. e. probare studi ut quateriis eripio a poetis aetatis Augiisteae atque impriinis a Vergilio et Ovidii ipendeat, in capite primo inser. De Apuleio studioso poetarum Lati
norum lectore. 3 l. c. P. 420. .
δὲ Nuperrime d. orde arte quadam varias subtilitates dictionis Apuleianae vertendo exprimere conatus est, Apuleius Marchen m0rund Psyche, libertragen On d. Norden, Leipeti l 902 de quo si G Ammon in Ephem Berol. philol. a. 1902 no. 44 hoe Iudicium seri. Αue de Rhythmus und die vielen Homoloteleuta de Originals md gut tedergegeben, sodala selbst in des Latoin Unkundiger eme Ur stelliing vonciener igenartigen Orthsinstele ge innen ann. p. 12, 2 sqq. et 34, 3 sqq. d. Hildebr. Ed est. 89 p. 9
i 'inen horstius, etsi hoc minus libatur Prieneo, in cuius tamenditione imidem versus, sed invit Pristaeo expressit typograptius. μEtiani V debrand qui de libris Apuleianis optime meritus est, in adnotati0ne editionis 3 de hac re quaedam disputavit Quaeritur qui si actum ut Apuleius tutus compositionem numeris aesturate adstrietam esse videbimus, multos versus integro vel versibus similia per suo insereret sinibus praecipuam legem dicti0ni numerosae violavisso videatur' mii rei haec satis est aperta: plerumque scriptor nimiam diligentiam rationemque numeri habuit studio- tu' rhythmice s0mp0nendi χ0mmotus est, ij parium xllabarum repetitionem fere ad poetarum metra x- 'uderet et initas inopinatus numerum ut 00Sin inter Se con
petit0s esse interduna etiam versus integros formavit. μ
13쪽
10 exempla quae vir ille doctus attulit, parciSSima ac ne perSpicua quidem primo auditu sunt. Iam . Selimidii numerum oratorium perserutatus fere eadem e0gnovit qui, cum ex rati0nibus Demosthenis et Iso eratis nonnullos verSu c0ngeSSiSSet, haec adnotavit: Dies Bel spiele v0n metri schen Stellen et Demosthenes und Isocrates solle nun nichi beWeisen, das die Vertasse ab-sieliti teli Verse initiesse ii essen, aber da honne Si beWeiSen, das dio Verse in rossore Angah lelelit dan steli infelileiehen, genii ter Seliri sistello 40rgialti trist in Bezug aut Rhythmus und 0hlklang. Quae sententia ad Apulei Metam0rphose relata in qu 1 ramus qui versus integri, quae e poetarum ratione exstent formata initia aut clausulae aut mediae orationis partes largam vero messem inde faciemuS. Ex magno numero versuum hexametrorum, incomptiSplane omissis, h08 elegi: 8 et divina potens eaelum dep0nere, terram IV 23 maerentem et crines eum veste sua laeerantem VI 24 matutin im rursum puer ille peremptor VIII 3 oro, sollicitis animis intendite, quorsum VII multivagi casu solacia ne etere, eunetis VIII 10 de urtivo concubitu noctemque et perta8Ι 3 Iamque ultro foribus patefactis plenius an iam X 13e0mparet. populi mirantur religi08 X 28 ipsum praeceptum fuerat specialiter. an tu . In duos lentametro quorum quidem Structuram naetri eis vix probatum iri conced0, incidi: II 6 vel proprias inter nos inimicitias VΙ praecedens semel ac saepius immodice. Metrum penta metrum in mediis verbi latere patet
III 8 ad)surgit et ad populum talia de scelere aut dilucide plu)res numero iuvenes adveniunt alii vel 4 in)s0ntis privigni praeparat exitio denique speci)e ritu vario nomine multiiugo similiter hexameter integer in his verbis inest VIII 10 inter)dum taciti landestinos coitu obeamus.
Zur Lehre vom Orator. Numerus . Progr. lyc. Mannheim. by Sie liet pro lectione tradita comparuit ScripSit.
2 ante eluti pedes iacebat reus et pharetra tetram troeli.)ris et ceterae qua diale cantilant aves VII 25 moaoque
di 2 discrimen interesse maximum prohine
Plura addere facile est tamen iae sussciant Quant0per Apuleius illud iraeceptum rhotoricum quo
perio lorum initia, lausulas, medias partes versibus sint ilia om-
p0nere aut longa serie parium pedum exsti uere seript0 vetatur in Metam0rph08eo libris despexerit, largis exomplis eoinprobari G 0nnulla initia periodorum dactylica:
tatu IIIJ Nee 0ia cum assim P0pulus procurrens eaveae P0nseptum mira eleritate complevit hi I 8 ad itim ei toras miseris Lapithis Thebanis Spondiaeus IV I9 Nec mora eum numer08ae V l alis ad edanum porgontem V 3 luemquam tamen illa videro potorat V 7 Noo mora eum illo parens imperi V 28 Pr0me agedum quae sola mihi sorri Interea Psyche variis iactabatur discursibus VI Quinque Quid tamen in capreis soritatis sty VIII 3 Sod Churifo
videas aliquem sine corporis. Deinde series quasdam laetyli eas in Modiis port- idis aut in clausulis congerere operae pretium est:
9 Nota duplicem allitterationem quam Vocamu8.
14쪽
mihi semper 29 tecum nunc saltem reputaveri S XuVla deae. Deinde uideat asserre Ii0s cursus pedum parium Veluti chori amborum ΙΙΙ de)ae simulacrum aesidens aediculae
10 officiosam iudiem sed medicae V tW Altera enim perdita lux hae tibi pror sus v33 eivibus ignominiae perpetuae 3 in meliorem maculatae speciem canitiem pr0priam I 29 quod umerosa Serie religioni quaSi quic quam). Vel anapaestorum I minimo minus interii 'Ι studi0 rapiendi ali iiii id clam ire I 26 scapulas alius cubitis VI seu)biculum dominae stabulant d 3, modicae casulae domino. Nimia repetitio versus donii digna est quae hic citetur: V 11 id toti rares pro genuina simplicitate 4r que animi tuli.
Vertamur ad rusum elausula es heroica quippe quae per Se rationi colorem quendam poeticum tribuat. Quamobrem iam ab ratoribus et rhetoribus frequens usus Uuis elausulae reiiciebatur atque illa re vera fere ab omnibus Scriptoribus dictioni numerosae studi0sis aut minime aut raro Surpa' batur.')i Hi tres dactyli clausulam formant. .' Woli in dissertatione quam de clausulis Ciceroniani scripsit. immerito eo progreditur, ut fere omnes clausulas her aleas in ta libris exstantes coniectando delere conatus sit, etsi eum in libri iuvenilibus numerum nondum nimis coluisse concedit. me clausula her0ie vitanda cf. . c. uestii uelleri Orneequii.
Neque tamen in 'um re inuetor plano sino donsilio volinere egisse putandus est sed examinatis exomplis id on iidere '0 dubit0 eum in irationibus libonii; os lausulae heroicae indulsisse, ne n0n solum in torni u
N0u mirum est in tabula Psyelios et Anioris quam nouum aae pilum inspice hae Oxempla IV 34. 34. V 6.
Bis re saepius in singulis apitibus bella fabellae illuni
15쪽
G. Meyer in libro p. 6 citat0, vim creticorum in clauSuli Supi CL allitterationem. l. c. p. 167. . Rh. d. ait ΚunStpr. p. 16 sqq.
16쪽
Creti ei in periodorum vel membr0rum initiis: i)
seeti0lnem meam i flagitat VIIII univeris tamen i saucii. p. 5 ubi retieum in initiis commendari ornecque dicere' ''' cf. 0 . 21 et Nihil euiis interest acrius sit exem' Vere is, quia postrema syllaba brevis an longa sit ne in Versu
17쪽
plissimae 24 nuncupant i a mauu i dextela admodum i pauculos., io fi liuid retidotum apiti aliam qu e
Nota allitterationem, quam Oeamus. Cf. Norde A. . p. 930.
18쪽
tissime taeniae sparteae t totus innixus 24 tu rem maritit, udite gubernabat X 28 eonfidit protinu virus infestum XI S perfluo femina ni mentiebatur. Ilis do pulei dietione poetica ut ii quo seribendi rationibus
ac proprietatibus praemissis, exploratisque variis rebus quae nil Orationem numero Sam P0 2 noscendam aliquiu momenti esse possunt, transgrediemur ad ipsam quaesti0nem quum in lac dissertatione propo Suimus, ad compositionem Metamorphoseon nume
Do Apuloimetamorphoseon numero.
Quantopere iam antiquitus oratores atque omnino scriptores Graeci lomanique clausulis artificiose componendi operam dederint, notius est quam ut multis verbis hic exponi opus sit item vel Ciceronis vel Quintiliani vel aliorum de hac re testimonia re eoquere SuperSedeo, praeSertim cum haec omnia in libro egregio I. Borneequii supra p. 4 citato aesturni collata esse videam. Neque ero singulas sententia e0rum qui nostra aetate de elausula rhetorica disputaverunt, denuo XSeribam: Sane multum fructus percipias ex iis quae Volhmann uest uellertia vel Meyer Borne quo W0lsi protulerunt optime vero E. Nordenmeritus est, quod variarum elausularum formas leges historium per singula Saecula subtiliter perserutatus est libroque suo appendicem de elausula rhetorica adfixit. Consentaneum est numerum potissimum in finibus periodorum vel membrorum auribu oecurrere, ubi gravis incisio atque pausa tempus nobis concedit, ut eum bene percipiamus, i Sienti nostra aetate ars habilitasque dicentis vi atque
gravitate orationis Xitus quodam modo cognoSeitur. y Quintil. J. . IX4. 1 et 2 Magis tamen et desideratur in clausulis, et apparet. Haec est Sedes rationis, hoc auditor exspectat, hic laus omnis declamat. Orde A. . p. 909sq. f. Cic. de orat. II 192, IIermog de id I 30 etc.
Quod igitur clausuli perpoliendis lix thmiceque componendis iam antiqui tu summa opera dabatur, nimirum fieri non potuit, quin paulatim certae leges ac regulae firmae de usu genereque
'arum orerentur et inter varius conelia Sion Os quaedam praevalerent, velut ex dis luisitionibus uelleri, praecipue autem Nordent, clausulas di trochaicum, bicreticam, bieroti eam ea talecti eam hypodochmiacam, ciere omnibus temporibus, potissimum vero OS AuguStum, prae dominatas SSe ScimuS. Examinemus quid de usu clausularum rhythmi carum μ* Apuleiano iudicandum sit, his verbis ordoni 'ognitis: i , Um vota vorn heroin eden usui ausgus thii essen,
Quamquam Frid. Gatselia in dissertatione Scripta De Apulei
sermone numeri adstricto' Metamorphoseon elausula in Ordinem redacta proposuit, tamen illa tabula ad rem nostram nihil facit, eum quattuor tantum genera clausularum earumque formas soluta exhibeat i. e. lata Sulas creticaS, di trochaidas, dispondia eas, aetylieas. , Necesse igitur est, ut sententiam ordonianum percenSeamus, denuo Varia clausularum genera colligere. Ne autem fere ingentem laborem subeamuS, Satis erit earum clausularum rationem habere quas quidem Vli et gravi distinctione,
velut signi ignavit . etsi interpungendi quaestio ad
Sulam hypodochmiaeam plane neglexit, contra ueller, Olis, alii, ei
Quo iure Norde certas clausulas ,rhythmischen Salgsehluss appellet, infra disputabo.' A. . p. 930. m. tantum plenorum Sensuum exitus Secundum MetamorIihoseon editionem Hildebrandianam respexit, contra non modo periodorum, Sed etiam membrorum incisorumque clausulas rhythmice formatas esse
scimus itaque illius ratio per se haud nimii pretii est.' Summa vero libidine omnes formas praecipueque Soluta Clausularum illis quattuor schematis assignavit.
19쪽
li uno iii in iondum absoluta est. In notum est sere omnes oditores de distineti mis ratione aliquo Diodo dissentire, veluti Vli tium nonnunquam magna eum licentia Hildebrandii, editoris prioris Metamorphoseon interpunctionem muta8Se Video.
Atque in hae quaestione diis dili de pausis orationis expedienda quodam modo rhetori ea distin ruendi ratio atque nu
cum conseras ea quae iam avet bene sic expressit ri .. I luis ei l. a a pro se metrique est reserve de donner a a prosulat in eo qui risque de marique tonjour a a poeSie, ne
ponet uation scientisique,' vel sornecque, Havetii discipulus, in capite P0nctuation dii texte vel Norden: . Qua in Onstituenda Seil interpunctione certissimus dux rhythmus.' ii Clausulis igitur Metu mortitiose in congestis istarum Summa est 2766, omissisque ceteris earum formi S repperi XStare ... 662 fere 24
bieretieas eataleetidas 356 sere I 2 l. h. - hypod ichmiaca I 57 feres I di' u - - . . )Quibus elausularum formis onsideratis usuque eo; miti iacere non poterimu S, quin Apuleium in scriptoribus numero Si SSimi numeremus quippe qui clausulis illis, rhythmicis lar tissimo modo indulserit 6 re vera desinitio illa Nordent ad Metamorphoseon auctorem optime Videtur pertinere.
At multa Sunt quorum causa a partibus viri 0 et stare vetor illiae infra copioSe diSSerentur, postquam primum nonnulla alia quae ad hanc quaeStionem Spectant, diSputaVerimuS.' s. quae nuperrime irchhoi l. c. p. 21 de hac re gravissima
' Prose uis tr de Sym. p. 21 43. Prose metr dans a corresp. de Cic. p. 205 grati J-22. ' De Minucii et aetate et genere dicendi. Progr. GryphiSW. P. IS. β In hac tabula earum clausularum ratio non habui ne iniis progrediar quae si breves quasdam syllabas earum Ontrahere liceat,
' Tamen alias clausularum formas non neglexit, nam clausula
Quaeramus, unde sit actum, ut puleius iis tribus vel quattuor clausuli qua Nordei rhythmicus appellat, studiosissime uteretur Iam idem philologus rectum in hae quaesti in viam indicavit et sagaciter probavit scriptorem, itematitu in tota 'eribendi ratione, cita in eligendis eluia, ut is neosophistarum raucorum memulatorem diligentem lxstitisse riuosis uidem his potissimum conclusionibus oditos fuisse multis atque aptissimi exemplis in libro egregio rillustravit Quantopere Madaurensis ab illis Sophistis pendeat, iam supra p. lis i. tetigi; in men perae pretium est hic cognoscere quae Norde de Apulei
dictione numerOS imparata cum ratione Sophistarum notavit i .. Graecorum adi eius metatis rauciorum scripta ut M'olomonis,
Herodis. Adriani, inophistarum declamationes. Philostrati clogo vi ius quae in iis rasseruntur ahetorum fragmenta, veterum
sophistarum germina consimili in agro luxuri0se pullulasse et as raeei ad Latinos rauctores veluti Minucium. Apuleium, uertullianum propagata esSe cogn0Sees, Vel Gorgias Hegesias )
χauberers, nil litten ii de Aristeide odor eines Uberseigors Milesi selio eschieliten, o tirden i de ZuSammenlian noctilitare dureliseliauen. )Re vera fere unaquaeque Sententia Metamorphoseon totaque capita illis lausulis abundant luae aut unius vocabuli aut plurium comprehensione esse p0SSunt in Spice haec exempla:
finem predum a Psyche ad Curorem miSSam): vel
paucul0 die delitescum, quoad deae tantau uexiens ira spatio temporis mitissetur vel certe meae vires diutino labore fessuequietis intervallo leniuntur. vel III 10 . . . risus libere iam exursit in flebem hi gaudii nimietate Ἀyratulari. illi Holorem ventri manuum compreSSionc
' De Minucii et aet et gen die P. 1 I. Quanto studio Cicero Hegesiae usum clausulamini rhythmicarum a mulatus sit . uelle l. e. exemplis satis manifesto firmavit Lappendicem disS. citatae. δὶ . . . t i 2. Ilo loco ter clausulam ditrochaicam per unum verbum EX-
20쪽
sedure et erit laetitia delib/ui meque respeetantes euneti tu atro facessunt. μvel VIII orationem Charites), . boni ergo et vi timi consules, si luetii legitimo misera mae feminae necessarium concesseris enmnis, quoad residui mensibus spatium reliquum ompleatur anni, quae re cum melim pudorem, tum etiam tuum salutare commodum respicit, ne Orto immaturitate nuptiarum indignatione iusta manes acerbos urit ad exitium Salutis tuae
Quae cum ita sint, sane concedendum est puleium per Metam0rphoseon libros illas lausulas rhythmicas ut eas eum Nordeno appello, Studiose coluisSe tamen in alia re cum viro docto facere nequeo, quod Scriptorem per Floridorum libros illos exitus severe Serva 8Se contra per Metamorphoseon libros in iis tantum to eis adhibuisse qui sublimem materiam argumentumque Sollemne tractent,
expressi Verbi contendit , Bel Apuleius ann an litibselibe0baeliten das e de Rhyllimus 3 in geli obenen Partieen elirsorgi illi beobaelit et in ni ederia hi vernaehliissigi, cui sententiae demonstrandae duo exempla adiecit, preces Psyches VIA, quibus numeri larga copia, et Vulgarem Sermonem quendam, 22, qu inopia numeri comprobentur. Profecto l0e sollemnes gravesque Veluti preces, de ScriptioneS,sεκφρ r6εις per Se id0ne Sunt qui largo S illarum elausularum emineant, ideoque per Saepe numero Sam compoSitionem ierunt, tamen variabilitas atque inconstans mixtaque seribendi ratio Apulei vel ex libero libidinos0que usu elausularum cognoscuntur. Itaque lauddifficile est sententiam 0rdenianae plane contrariam exemplis demonstrare, dummodo alterum locum ab eo citatum )tantum obiter eontemplemur quem quidem haud sollerter elegisse videtur vir doctus. Minime vero in eodem sermone vulgari Madaurensis illis lausulis rhythmicis adhibendis abstinuit contra exstant copiosae latim in verbis, quae citati antecedunt Heusi Norde tantum de eo numero cogitat qui frequenti illarum trium
tu inquit qui tam fortiter bres verberasti, i sub tua speeio
mutuari cupis An tu solus Unoras praeter aurum argentumque nullum nos lymis admittere' ' Meliora inquam in mareet 0tius responde an intra aede erum tuum stoiderim. .. Plane' inquit , Sed quae quaestiona huius 8-Vel inspice hanc periodum ex alio sermone cotidiano depromptam quae Omnia tria genera clausulae liythmi eae exhibet:
l Mihi denique quod p0culis vesperi minus temperavi,
nox acerba dira et truces mayines obtulit, ut adhue me credam eruore humano aspersum atque impiatum. Ad lineo ille sui ridenS. Item in Metamorphoseon libris satis multi odi sollemnes sublimesque insunt, ubi illas clausulasse rhythmicas ' frustra quaeras, veluti in gravi initio fabulae Psyches aut Lucii preeum. Quamobrem Nordent sententia impr0banda est contra Apuleium sicut rationem pedestrem ad libitum eum rati0ne dicendi poetica confudit, ita in usu clausu larum certas leges Vitasse censeo. Nimirum sicut tota capita exstant, intra quae nullae nisi Hae clausulae . rhythmicae, usurpatae sunt, Sic alia tota capita, intra quac ne una quidem ex illis finiendi formis legitur. His de libero libidin0s0que usu elausularum Apuleianarum exp0sitis liceat paueis tangere similem quaestionem. Metamorpho Seon enim auctor, quamvis in tota die endi ratione haud ita regulis rhetoricis adstrictum e praestet, tamen in uniVerSum rem argumentumque idonei metri exornat,
id qu0d 0phistae Graeci ho o servare appellabant. Quae si
e Metamorph0se in elocuti0ne fuse dem0nstrare eonemur amplam dissertationem, sicut orde postulat, i instituere cogamur ergo in paucis exemplis asserendis acquieSeamus.' Nota allitterationem quam vocamuS
IV 28, XI 2. Cf. quae Norde A. . p. 435 copiose de Apulei exempli sdisserit vel Olli mann Rhet. III, p. 452 hJe nacti dem Charaliter uessen, a man ii sagen at, mus man auch die Rhythnien wuhlen. Atque conducat de numerorum usu mimetico librum lassii consulere lib. d. it. . p. 171, ubi exempla asseruntur. A. . p. 604.