Caii Plinii Secundi Historiae naturalis, libri XXXVII

발행: 1783년

분량: 405페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

251쪽

24 I

NATURALIS HISTORIAE

l. LVIULT haec istilligenera, terrestrium Volucrumque ita. Alia pennata, ut ape : alia utroque modo, ut formicae Daliqua iennisi pedi-hus carentia : jure omnia insecta appellata ab incisuris, quae nunc cerVicum loco, nunc pectorum atque alVi, praecincta separant membra tenui modo fistula cohaerentia. Aliquibus Vero non tot incisura, eam ambiente ruga sed in alvo, aut superne tantum, imbricatis sexili vertebris, nusquam alibi spectatiore naturae rerum artificio. In magnis siquidem corporibus, ut certe majoribus, facilis ossi cina sequaci materia fuit. In his tam parvis, atquotam nullis, quae ratio, quanta is, quam inextri

cabilis persecti, ubi tot sensus ollocavit in culi ce .sunt alia dictu minora. Sed ubi visum in eo praetendit ubi gustatum applicavit ubi odoratiun inseruit ubi vero truculentam illam tortione maximam Vocem ingeneravit λ qua subtilitate penna annexuit praelongavit pedum cruri disposui jejunam caveam, uti alvum avidam sanguianis i potissimum humani, sitim accendis Teliina Vero perfodiendo tergori, quo spiculavit ingenio Atque ut in capaci, cum cerni non possit exilitas,

252쪽

C. PLINII SECUNDI

ita reciproca geminaVit arte, ut odiendo achmina-ttim pariter, sorbendoque sibilosum esset. Quos teredini ad perforanda robora clun sono teste dentes affixit, potissimumque e ligno cibatum secit 3 Sed turrigeros elephantorum miramur humero , taurorumque colla, truces in sublime actus ti-srium rapinaS, leonum jubas , cum rerum naturanus cluam magi S, quam in minimis , tota sit. Qua propter quaeso, ne nostra legentes , quoniam Y his spernunt multa, etiam relata fastidio damnent, cum m contemplatione naturae nihil possit videri super-

II. Insecta multi negarunt spirare, idque ratione persuadentes, quoniam in viscera interiora nexus spirabilis non inesset. Itaque vivere ut fruges, Br horesque sed phirimum interesi , spiret aliquid an vivat. Eadem de causa nec sanguinem iis esse, qui sit nullis carentibus corde atque jecore. Sic nec spirare ea, qui trii tulino desit. Unde numerosa quaestionum series exoritur clidem enim dc vocem esse his negant in tanto murmure apium, cicadarum sono, aliis quae suis aestimabuntur locis. Nam mihi contuenti se persuasit rerum natura, nihil in . credibile existimare de ea. ec video, cur magis possint non trahere animam talia, iiVere, quam spirare suae visceribus : quod etiam in marinis docuimVS, quamvis arcente spiratum densitates alii-tudine humoris. Volare quidem aliqua, lanimatu carere in ipso spiritu viventia , habere sensum victus, generationiS, operis , atque etiam de futuro curam quarti vi non sint nisi in bra , quae Velii ca-

253쪽

rin sensus invehant, esse tamen his auditum il- factum, gustatum, eximia praeterea naturae dona, solertiam, animum, artem, quis facile crediderit 3 Sanguinem non esse his fateor, sicut ne terrestribus quidem cunctis, Verum simile quiddam. Ut sepia in mari sanguinis vicem atramentum obtinet, purpurarum generi infector ille succus : 1c Gn- sectis quisquis es vitalis humor, hic erit de sanguis. Donec aestimatio sua cuique sit, nobis propositum est, naturas rerum manifestas indicare, nothcausa judicare dubias. ΙΗ. Insecta, ut intelligi possit, non Videntur ner-

Vos habere, nec ossa, nec spina , nec cartilaginem, nec Pinguia, nec carnes, ne crustam quidem fragilem , ut quaedam marina, nec quae jure dicatur cutis sed mediae cujusdam inter omnia haec DAturae corpuS, arenti simile, nervo mollius, in reliquis partibus siccius vere, ouam durius. Et hocsblii in his est, nec praetcrea aliud. Nihil intus, nisi admodum paucis intestinum implicat un. Itaque di- Vulsis praecipua vivacitas , 8 partium singularum palpitatio. Quia quaecunque est ratio vitalis , illa non certis ines membris, sed toto in corpore, minime tamen capite, Oliimque non movetUr, nisi cum pectore Vulsum. In nullo genere phires sunt pedes. Et quibus ex his hirimi, diutius vix tuat divulsa, ut in scolopendris videmus. Habent autem oculos, praeterque e sensibus tactum atque gustatum aliqua & odoratum , pauca lauditum. IV. Sed inter omnia ea principatus apibus, Sejure praecipua admiratio, solis ex eo genere homi

254쪽

1 6 C. PLINII SECUNDI

ita reciproca geminaVit arte, ut odiendo acumina-thim pariter, Orbendoque fistulosum esset. Quos teredini ad perforanda robora chim sono teste dentes assixit, potissimumque e ligno cibatum secit pSed turrigeros elephantorum miramur humero , tauronimque colla, truces in sublime actus tigrium rapinaS, leonum jubas , cum rerum natura nusquam magis, quam in minimis, tota sit. Qua propter quaeso, ne nostra legentes, quoniam ex his spernunt musta, etiam relata fastidio damnent, cum in contemplatione naturae nihil possit videri super-

II. Insecta multi negarunt spirare, idque ratione persuadentes, quoniam in Viscera interiora nexus spirabilis non ine siet. Itaque vivere ut fiuges, Br-horesque sed plurimum interesse , spiret aliquid an vivat. Eadem de causa nec sanguinem iis esse , uui sit nullis carentibus corde atque jecore. Sic neC spirare ea, qui is pulmo desit. Unde numerosa quaestionum series exoritur. Iidem enim & vocem esse his negant, in tanto murmure apium, cicBdZrum sono, aliis quae suis aestimabuntur locis Nana mihi contuenti se persuassit rerum natura, nihil in . credibile existimare de ea. ec ideo, cur magis possint non trahere animam talia, &,iVere, quam spirare sine visceribus : quod etiam in marinis docuimVS, quamvis arcente spiratum densitate altitudine humoris. Volare quidem aliqua, lanimatu carere in ipso spiritu viventia, habere sensum victus, generationiS, Operis , atque ii in de futuro curam quamvis non sint membra, quae Velut ca-

255쪽

rina sensus invehant, esse tamen his auditum il- factum, gustatum, Ximia praeterea naturae dona, solertiam, animum, artem, quis facile crediderit 3 Sanguinem non esse his fateor, sicut ne terrestribus quidem cunctis, verum simile quiddam. Ut sepiae in mari sanguinis vicem atramentum obtinet, pnrpurarum generi infector ille succus sic cin- sectis quisquis est vitalis humor, hic erit .fan- suis. Donec aestimatio sua cuique sit, nobis propositum est, naturas rerum manifestas indicare, non causas judicare dubias. III. Insecta, ut intellig possit, non Videntur ner-Vo habere, nec Ossa, nec spina , nec cartilaginem, nec pinguia, nec carneS, ne crusram quidem fragilem, ut quaedam marina, nec quae jure dicatur cutis sed mediae cujusdam inter omnia haec naturae corpuS, arenti simile, nervo mollius, in reliquis partibus siccius vere, ouam durius. Et hoe solum his est, nec praeterea aliud. Nihil intus, nisi admodum paucis intestinum implicat ina. Itaque di- Vulsis praecipua Vivacitas, partium singularum palpitatio. Quia quaecunque est ratio vitalis , illa

non certis ines membris, sed toto in corpore, mi nime tamen capite, solumque non moVetUr, nisi cum pectore avulsum. In nullo genere plures sunt

pedes. Et quibus ex his plurimi, diutius vivunt divulsa, ut in scolopendris videmus. Habent autem oculos, praeterque e sensibus tactum atque uitatum aliqua modoratum , pauca & auditum. IV. Sed inter omnia ea principatus apibus, ζjure praecipua admiratio , solis X eo genere homi

256쪽

8 C. PLINII SECUNDI

mina causa genitis. Mella contrahiint, succiimque dulcissimum atque subtilissimum, ac saluberrimum. Favos confingunt ceras mille ad usus vita, laborem tolerant, opera conficiunt, rempublicam habent, consilia privatim, ac duces gregatim quod maxime mirum sit, mores habent. Praeterea, cum sint neque mansueti generis, neque feri tamen tanta est natura rerum, ut prope e tumbra minimi animalis , incomparabile effecerit quiddam.

Quos efficaciae industriaeque tantae comparemu laesevos quas vires quos rationi medius fidius viros λhoc certe praestantioribus, quo nihil novere, nisi commune. Non sit de anima quaesti r constet de sanguine, quantithim tamen esse in tantulis potest aestimemus postea ingenium. V. Hieme conduntur unde enim ad pruinas niavesque, WAquilonum flatus perferendos vires λSanein insecta omnia sed minus diu : ius parieti

bus nostris occultata, mature tepefiunt Circa apes aut temporum locorum V ratio mut3t est, aut e raVerunt prior . Conduntur a Vergiliarum occasu, sed latent ultra Xortuna : adeo 'ia ad Veris initium, ut dixere, nec quisquam in Italia de alvis existimat. Ante fabas lorentes exeunt ad opera labores nullusque, cum per caelium licuit, otio perit dies. Primum favos construunt, ceram fingunt, hoc est, domos cellasque faciunt. Deinde sobolsin, postea imella, ceram e floribus, melliginem e lacrimis arborum, quae glillirium pariunt, salicis, ulmi, arundinis, succo , gummi, resina. His primum alveum ipsum intus totum, ut quodam tectorio,

257쪽

NATUR HISTOR LIB. XI. 'illiniint,in aliis amarioribus hic cis contra aliartim bestiolarum aviditates id se facturas consciae, quod concupisci possit. His deinde ore quo ie latiores

circumstruunt.

VI. Prima fundamenta commos vocant periti. secunda pisso ceron, tertia propolin, inter Oria ce rasque magni ad medicamina usus Commossis crusta est prima, saporis amari Pissoceros super eam Venit, picantium modo, ceu dilutior cera E vitium Populorumque mitiore gummi propolis, crassioris jam materiae, additis foribus, nondum tamen cern , sed favorum stabilimentum, qua omnes frigoris aut injuriae aditus obstruuntur, Odorei ipsa etiamnum graVi, Ut qua plerique pro galbano tantur. VII. Praeter haec convehitur erithace, quam ali qui sandaracam, alii cerinthum vocant. Hic erit apium, dum operantur, cibus, qui saepe invenitur in favorum inanitatibus sepositus, ipse amari saporis Gignitur autem rore verno arborum succo gummium modo , Africi minor, Austri satu nigrior, Aquilonibus melior rubens, liu imus in Graecis nucibus. Menecrates forem esse dicit, sed

nemo praeter eum.

VIII. Ceras ex omnium arborum satorumque floribus confingunt, excepta rumicet echinopode. Herbarum haec genera Falso Ycipiturin partum: quippe cum in Hispania multa in partariis mella herbam eam sapiant. Falso oleas excipi arbitror, quippe EVae proventu phirima eYamina gigni certum est. Fructibus nullis nocetur Mortuis nessoribus quidem , non modo corporibus insidunt. Operan-

258쪽

Σ3o C. PLINIL SECUNDI

tur intra sexaginta pastis in subinde consumtis in proximo floribus , speculatores ad pabula ulteriora imittunt. Noctu deprehensae in expeditione excubant supinae, ut ala a rore ProtegRnt. IX. Ne quis miretur amore earum captos, Aristomachum Solensem duodesexaginta annis nihil aliud egisse : Philiscum vero Thasuim in desertis apes Olentem Agrium cognominatum qui ambo scripsere de his.

X. Ratio operis. Interdiu statio ad portas more castrorum, nod ii quie in matutinum, donec una excitet gemino aut triplici bombo , ut buccino ali-qUO. Unc universae provolant, si dies mitis futurus est. Praedivinant enim ventos imbresque, se Continent tectis. Itaque temperie caeli, hoc inter praescit habent cum agmen ad Opera processe sit, aliae sores aggerunt pedibuS, aliae quam re, guttasque lanugine totius corporis. Quibus est earum adolescentia, ad opera exeunt, dc supradicta convehunt seniores intus operantur. Quae flore comportant , prioribus pedibus semina onerant, prolater id natura scabra, pede priore rostro : Otaeque onustae remeant sarcina pandatae. Excipiunt eas ternae, quaternaeque, Xonerant. Sunt enim intus quo oue ossicia divisa. Aliae struunt, aliae poliunt, alia suggerunt, aliae cibum comparant X eo, quod allatum est. Neque enim separatim Vescuntur, ne inaequalitas operis cibi fiat temporiS. Struunt orsae a concameratione alVei, teXtumque vehit a summa tela deducunt, simi-tihus binis circa singulos actus, ut aliis intrent,

259쪽

NATUR. HISTOR LIB. XI. ' Ialiis exeant Favi superiore parte assivi, paulum etiam lateribus simili haerent, tendent una Al-Vetum non contingunt, nunc bliqui, nunc rotundi, qualiter poposcit alveus aliquando duorum generum cum duo Xamina concordibus populis dissimiles habuere ritus Ruentes ceras sulciunt, pilarum intergerinis sic a solo fornicatis, ne dessit aditus ad sarciendum. Primi sere tres versus inanes struuntur, ne promtum 1 quod invitet furantem . Novissimi maxime implentur melle ideoque aVersa alvo favi eximuntur Gerulae secundos satus captant. Si cooriatur procella, apprehensi pondusiaculo lapilli se librant. Quidam in humeros eum imponi tradunt. JuYta ero terram volant in adVerso statu vepribus evitatis. Mira observatio operis Cessissentium inertiam notant, castigant moX, uniunt morte. Mira munditia. Amoliuntur omnia emedio, nullaeque inter opera spurcitiae jacent. Quin&jXcrementa operantium intuS, ne longiu recedant, unum congesta in locum, turbidis diebus operis otio egerunt. Cum adVesperascit, in alveo strepunt minus ac minus, donec una circumvolet eodem, quo eXcitaVit, bombo, ceu quietem capere imperans hoc castrorum more. Tunc repente omne conticescunt. Domos primum plebei exaedificant, deinde regibus. Si speratur largior prOVentus, adjiciuntur contubernia ducis. Hae cellarum minimae, sed ipsi majores apibuS. XI. Sunt autem fuci me aculeo, velit impe fectae apes, novissimaeque, a fessis jam emeritis inchoatae, serotinus foetus, inuasi servitia vera-

260쪽

as a C. PLINII SECUNDI

rum pium quamobrem imperant iis, primosque

in opera Xpellunt, tardantes me clementia puniunt. Neque in opere tantum, sed in foetu quoque adjuvant eas, multum ad calorem conserente turba. Certe quo major eorum fuit multitudo, hoc major fiet examinum proventus. Cum mella coeperunt maturescere, abigunt eos : multaeque singulo aggressae trucidant. Nec id genus, nisi Vere, conspi citur. Fucus ademtis alis in alveum ejectiis, ipse eeteris adimit.

XII. Regias imperatoribus iituris in ima parte

alvei exstruunt amplas, magnificas , sepBrataS, U- herculo eminentes: quod si Xprimatur, non gig- Irimitur soboles. Sexangulae omnes cellae , singulorum eae pedum opere. Nihil horum stato tempore, sed rapiunt diebus serenis munia. Et melle uno alterove ad summum die cellas replent. Venit hoc ex aere, maxime siderum Xortu, praecipueque ipso Sirio exsplendescente fit nec omnino prius Vergiliarum exortu, sublucanis temporibus. Itaque tum prima aurora folia arborum melle roscida in-Veniuntur ac si qui matutino sub dio fuere, unctas liquore vestes, capillumque concretum sentiunt.

Sive ille 1 caeli sudor, sive quaedam siderum saliva, sive purgantis se aeris succus, utinamque eLset iurus ac liquidus in suae naturae , qualicdefuit primo : nunc vero e tanta cadens altitudine, n ultumque dum venit, sordescens, obvio terrae thalitu infectus praeterea e fronde ac pabulis potus, in uterculos congestus apum Core enim eum

vomuim: ad haec successorum corruptus, alveiS

SEARCH

MENU NAVIGATION