Praxeos medicæ universæ præcepta. Auctore Josepho Frank ... Partis primae volumen primum partis secundae vol. octavum Partis primae volumen primum, continens prolegomena, doctrinam de febribus atque de inflammationibus generalem

발행: 1821년

분량: 495페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

161쪽

I4 a DE FEBRIBUS

symptomatum catarinalium praesentia de impe secta apyrexi a testimonium praebens. Paroxysmi typum tertianae duplicis sequi, aut irregulari ter decurrere solent. Non desunt tamen exempla, quartanarum inflammatoriarum su*. Febris intermittens inflammatoria grassantibus aliis morbis inflammatoriis oriri solet, praecipue tempore vernali, in plethoricis, abusui vini, vel scohol deditis, post suppressas adsuetas haemorrhagias, ab animi pathematibus sortioribus , motuque eorporis nimio. Omnia , quae Calefaciunt aegrotis noxa in asserunt, quod de ipsa cinchona praepostero adhibita dicendum. Conducit regimen antiphlogisticum.

Diagnosis febris intermittentis rheumaticae.

I 5. Vernali tempore, favente constitutione annua morbis rheumaticis, dum sebres intermittentes ab atmosphaerae vicissitudinibus excitantur, aut in aegrotis aliunde rheumaticis in- ommodis subjectis, lociam obtinent , eae facito naturam rheumaticam induunt. Nil miri

lite subesse, haud difficile is intelliget, qui per

pendo i , quantum abdominis conditio in febres in tormi uentes influat, quantumque abdomen cum systemate Cutaneo conse usum habeat ar). Fe-

162쪽

INTERMITT TIdus. 143bres intermittentes rheumaticae plerumque artuum , sauciumque doloribus, neC non symptomatibus catarrhalibus stipatae sunt. Verum maxime cavendum, ne mox omnes membrorum

cruciatus pro rheumaticis declaremus, cum vel in simplici sobre intermittente obveniant.

16. Febris intermittens gastrica catervam Symptomatum gastricorum durante paroxysmo exhibet , quorum pars ad ipsam apyrexiam protrahitur. Huc pertinent, praeter. Peculiarem a

xietatem, et tristitiam, anoreria, OS amarum, lingua flavo muco obtecta, anima foetenS, T CtUS, nausea, vomituritio, screatio frequens,

morSuS , et ardor ventriculi, capitis gravitas, oculi subsiavi, genae profunde rubentes, ad latera nasi pallescentes, diarthoea saeculenta, Verminosa, vel obstructio alvi pertinax, urina ex rubro flava , jumentosa, sitis, acidorum destia derium. Aegri rece uti licet in morbo habitum magis, quam in aliis intermittontibus, cache cticum produnt. Oritur febris intermittens g strica quolibet tempore, praecipue Vero aestivo, post errores in diaeta, tristitiam, iram etQ. Cinchona a morbi initio exhibita anxietatem, atque ventriculi molestias 'auget, facileque Vomitu rejicitur.

163쪽

PROGNOSIS. In gener .

I. u Quocumque modo febres) intermiserint, quod sino periculo sint significant n ; ita HippocRATEs 28) Verum neque post detectam

eorticis cinctionae virtutem talem sententiam pronunciare au mus. Periculi enim plenae sunt febres intermittentes perniciosae , neC Ceterae, quamVis re ipsa non perniciosae, omnino innocuae Observantur, Praecipue dum gravidas, puerperas, infantes, aut senes invadunt. Hoc Nempe dum accidit, abortus, convulsiones, Vel rigor lethalis supervenire queunt. Intermittens, si fiat vere continua , aeger plerumque morietur vere , inquam , continua , nam febris sub Continua nequaquam pertinet ad febres continuas. Maxime enim creare videtur Cl. REIL , dum Contrarium Contendit I9). Extant febres intermittentes, quae, licet minime periculosae , attamen rebelleS Sunt, et viceversa. In genere febres intermittentes cernuntur graviores , dum epidemice praecipue autumno regnant, dum

164쪽

INTERMITTENTIBUs. i 45 noctu invadunt, in obesis, in polatoribus, ita aegris corticem Cinchonae, vel cibos omnino respuentibus : in iis , qui continua oris siccitate laborant, in arthriticis , vel qui visceribus aliunde labefactatis instructi sunt. Hisce enim in casibus, et fere semper, quando febris intermittens, praesertim autumnalis, ne igitur, aut male custratur, vel sanata febre alia imminent pericula ie. c. lienis tumor, hepatis, vel mesenterii obstructio, oedema pedum, hydrops ascites, dyspepsia , arthritis , utonia pio. Peculiarem speciem maniae, praesertim post quartanas rebelles orientem descripsit SYnΕΝΗ ΑΜ δο). At non licendum . valetudinarios interdum in ipsa

febre intermittente potissimum vernali remedium invenire. Quamvis onim virtus salutifera febrium intermittentium plus quam par est jactata sit, satori tamen oportet, iis vigentibu rebelles viscerum abdominalium, et glandularum obstructiones , dispositionem ad phthisin pulmonalem , cachex iam , arthritidem, asthma, eΡilopsiam etc. interdum debellari. Febres intermittentes in adolescentibus mirifice lucrumentum corporis promovent. Optimum in omni febre intermittente, dum aeger screator sactus est, dumque apyrexia persecta observatur. Si post

165쪽

i 6 DE FEBRIBU sprimas doses iacichonae paroxysmus intenditur, ut plurimum brevi post scdatur, rite animadvertentibus eximiis practicis 3 i). Qui mercurio non dudum usi sunt, diu a febribus intermitientibus immunes evadunt. Contrarium de iis,

qui psora laborant, Cl. Vox HovEre contendit 3 a). Venerei, et melancholici non facile febre perniaciosa corripiuntur 33).

Prognoris εω serum.

o. Horror importunior sit illis , qui vomunt. Frigus sorte atque diu durans . per se nequo diuturnitatem morbi , neque ejus periculum semper denotat , licet contrarium opinetur

Hi et in δέ). Qui febribus intermittentibus mo-

Tiuntur , saepe quidum sub frigore, ergo in principio paroxysmi, excedunt e vita, sed et tardius. Nulla constans proportio inter stadium frigoris, et caloris. Paroxysmus, qui Sine sudoro terminatur, rebellem febrem indicat. Ex urina crassiori, et turbida, febris curriculum breve, et ex Clara, tenui, intense rubra, ignea, Con

trarium praesagiri posse, traditum est 35 ;

verum saepe vidimus, rem se ita non habuissin

166쪽

Sanguinis largus fluxus e naribus plerum quo bonum, e contra paucae guttulae, malum. Hydroa sobrile non raro haud criticum. Febres, de quibus sermo fit, dum naturae continittuntur, indeterminato tempore vel sanitate, vel alio morbo , vel morte terminari solent. Villi .mus inter eas, quae post secundum paro F. mum sponte evanescebant. De aliis sertur , ea ad plures annos protractas fuisse s 36). Maximam Partem tamcn, absoluto Curriculo Septem Pa XySmorum, Cessare, contendunt, unde SYDEN ΗΑM similitudinem inter decursum sebrium intermittentium , et continuarum statuit 37 .

Prognoris febrium intermittensium Pernicio arum.

3. Extant sobres intermittentes adeo perni ciosae, ut aegrum Secundo, vel tertio Paroxysmoe medio tollant. Imo suspicamur, eas interdum vel prima accessione necare, si senera plur improvisa, quae apoplexiae , convulsionibus , cholerae tribuuntur, et tuno accidunt, dum febres intermittentes perti iciosae graSSaistur, Pa roxysmo illarum primo, jam lethali, adscribenda esse. Inter omneS perniciosas ea, quae emetica dicitur, magis timenda. In genere autem pernicios harum sebrium eo maior essu

167쪽

iU DE FEBRIBUS solet, quo major anxietas Praecordiorum , et inquietudo.

Prognosis tractrum.

4. Vim, diuturnitatem , et periculum febrium

intermittentium magis a Constitutione annua, et aegrorum pendere, quam a typo, quem Sequuntur, persuasum habeo. Ex parOxysmo anticipante , vel retardante nil concludi potest, nisi simul duratio paroxysmi major, vel minor fiat, quo in casu primum malum, alterum bonum. Ceteris paribus quotidiana aegre cedit, atque plus quam ceterae in febrem continuam transire minatur. Idem sere de tertiana duplici dicendum. Tertiana inter omnes intermittentes facilius sanatur. Tertiana laborantes facile hecticos fieri 38 nunquam observavimus : qui hano

morborum successionem animadvertisse testantur , sorte febrem hecticam intermittentis ad instar decurrentem cum legitima tertiana confuderunt. In tertianis tertius paroxysmus plerumque est gravissimus, qui si mitis, indicium habes brevis, ac mitis febris. Ita WERi,noPF 39). Quartanam facile chronicam induere indolem, et praecipue visceribus abdominalibus insensam esse, nec non ad hydropem, vel scorbutum

168쪽

pro livem, Gonsensu omnium, salemur quidem; at de pertinacia peculiari hujus sebris, dummodo periodicae legitimae, atque dum omnia

artis araxilia, tum diaetetica, tum PharmaCeutica debito modo adhibentur, nullum ex propria praxi suppeditare possumus testimonium.

Prognosia febris intermittentis simplicia, et complicatae.

5. Febris intermittens legitima sin lex , concessa Acultate corticem cinctionae officinalis adhibendi , eoque optimae notae, quemCumque tan dem typum sequatur, sicili opera in homino aliunde sano vix non semper vincitur. Contrarium vero de febribus intermittentibus con licatis dicendum. Febris enim intermittens in flammatoria, vel rheumatica neglecta , aut me in thodo calefaciente pertractata, nisi spontanea epistaxis succurrat, facile in febrem continuam ruit symptomatibus catarrhalibus, imo illis pe- Pipneumoniae stipatam. Pejores adhuc , si scripotest, sunt sequelae sebris intermittentis gastricae, si male tractetur. HOC enim in casu febris vel in continuam, vel in chronicum morbum transit. Dum primum contingit, aeger ab initio de anxietate, et praecordiorum tensione Conqueritur, tandem pulsus, sub ipsa apyrexia, frequentia crescit, ceterque , nec non durus sit. Serius Paucae, sed repetitae sanguinis guttacte naribus stillant: oculi flavescunt, lingua sic-

169쪽

i3o DE FEBRIBris ea, crinesque naccidi evadunt: abdomen in meis teorismum ascendit, di arrhoea vires plerumque frangens oritur, atque aeger in maximo vitae periculo versatur. Dum vero febris , de qua agitur, in morbum chronicum desinit, habitus corporis de dio in diem magis evadit Cache et icus: urina imminuitur, et sedimentiam CO- Piosum , plerumque lateritium osteri. Viros digestionis admodum labefacta iae: abdomen tumidum , lienis vel hepatis volumen an Clum ta-rtui exhibet: crura tument: universa criti S, Prae Primis autem extremitates inferiores maculiA lividis notantur, donec tandem vel hydrops, vel icterus, Vel Scorbutus , vel labes mesenterii omnibus numeris absoluta, in conspectum veniant.

S. XXX.

. MDIta a tepublica ad febres intermittentes endemicas avertendas fieri possunt. Huc pertinent: exsiceatio paludum, saltem in viciniis habitationum : Constractio molium ad praepediendas inundationes: ventilatio domuum antea inundatarum: leges, quibus orygae cultura, Vel

Prata paludosa solum in determinatis distantiis,

170쪽

iisque magnis ab urbibus permittuntur o , edi-Ctae , ne paludes , quarum superficies jam jam

solidescit, sine neCeSSariis cautelis subverti pos sint. Res publica porro multum inde lucraretur, si cultura illius oryzae, quae in solo sicco vegetat , quaeque nuper in Europam introducta

est 4 i) , universalis reddi posset. Μedici mi

litares potissimum Praesectis legionum suggerere deberent, ne praeter necessitatem aquas in sossibus urbium munitarum stagnare patiantur , ne militum stationes prope paludes ponantur, neque, si seri potest, ipsa castra loca taliginosa attingant, aut Saltem Curent, ut nemus ea a castris separet. Medici nautici periculum patefacere deberent, quod imminet, dum naves prope litora paludosa in anchoris expectant, aut dum nautis, et classiariis pormittitur noctos iii terra uliginosa transigere a). Ad pravos cD sectus aeris nocturni in regionibus calidis praepediendos Cl. HALYs lavationem ope aquae sale marino imbutae suadet, atque consilium observationibus suffulcit 43 . Multa tandem remedia extraneis per regiones paludosas Italiae itot

SEARCH

MENU NAVIGATION