Speculum optimi magistratus, bene constitutae ac florentissimae Venetorum Reipub. Reverendiss. Card. Casparis Contareni. Cui de Romanorum & Venetorum magistratuum inter se comparatione, Guerini Pisonis Soacij IC. praeclasiss. elegans ac doctus novite

발행: 1616년

분량: 499페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

391쪽

periuntur Consules artium ,ut Consulegariis lanae apud Taurinenses, utinet hic Purpu. n. 72 de Consulibus Vercellarum habetur in titulo de pac Constant. in fin. Consules artis lanae habet etjarria antiquissima Verona, Consules quarteriolum opulentissima Brixia. Et Venetiis si lis de

mercimonis interciderit 6 ad mercatoram spectar, subsellia judicum adeuntur,

qui ex ea re Consules mercatorum nominantur, non tamen cum antiqui comparandi. Verum Consulatus de quo quaeris tur si Bonintendio strabar , quae deo-c00sψὶς ristine urbis scripsit,fidem habemus, Vetu

venetos consillari potestate administratam videtur innuere, sed in re tam vetusta parum liquere potest, quatenus ea potestas se iticives extenderit. Illud tamen conspectione dignum putat Sabellicus , ab ea regi. minis serma, qua Pop. Rom. ducentesinio ac quadragesimo circiter sua conditionis anno primana libertatem delibasse dicatur,ab eadem civitatem Venetam suam Inchoasse infantiam, ita tamen nos id- mittimus, ut sicuti Consilles successerunt apud eos loco regum, ita Duces apud Venetos siccesserint loco Consulum, hinc

392쪽

interj comparatione. sactum esse credimus , cur insignia consularia adhuc retineant , praecipue Ve- Iem , varii coloris circa humeros ob

serva.

Post deinde cum census sciam majO' o.

Te tempore agendus esset,&consules non Censoressuiscerent, huic quoque ossicio Censores constituti sunt dicit Pomponius, quod Livius in haec verba luculenter explicat: Ortum autem initiun , rei est quod in populo per multos anno in. censo , neque differri census poterat neque Consulibus, cum tot populorum bella imminerent, operae erat id negotium o agere , mentio illata a Senatu estrem operosam , ac minime Consularem. suo proprio magistratu egere , cui scribarum ministerium, custodiaeque desta bularuimo cura , cui arbitrium formulae

censendi subjiceretur , Censores igitur creati sunt, sic di sti , quod videlicet

eoruια , proprium munus esse censum agere, ioc est civium numerum , reco gnoscere , ac eorum patrimoni uni aesti mare dc recensere. Censores inquit

M. Varro, dichi sunt, quod ad Censio nem eorum id est arbitrium populus censeretur Festus tamen Pompejus Cen- fore.

393쪽

De Rom. o Pen. MetiyIratuum seres dictos ait, quod res suas tanti aesti mare quisque solitus sit, quanti illi censiissent,nec magni propterea momenti fi bat initio censura, tuam principio rerum

primores civitatis spreverunt,uerum ejus authoritas a parva origine orta,tanto inquit Livius incremento aucta est, ut morum disciplinaeque Romanae penes eam regimen,Senatus, Equitumque, Centuris,

decoris dedecorisque discrimen sub ditione ejus magistratus esset, quem ideo magistratum Plutarchus iti vita Titi Flaminii,amplissimum vocat,&perse nissimum

Reipub. culmen,idem Plutarchus in Paulo Emilio, Censura inquit maximam Ο-mnium reverentiae magistratuum, plurimaeque potestatis in aliis rebus tuiti maxime ad morum emendationem, nam a Senatu removere potest, equitibus auferre equos, notare infamia, censem agere, dein M. Portio Catone. Post Consulatum censeram ambivit; quae cum omnium magistratuum iacile princeps sit , universae Reipubi supremum persectissimum locum habet, haec cum alias res,tum vero ut

risores,vitasque discutiat plurimo Imperio ac potestate est, utique de nuptiis, deliberorum procreatione, de vivend1 rati

394쪽

inter se camparatioηe. I I ne, de conviviis diligenter inquirat, nul- iam denique omnium cupiditatum, abi stitutionum esse, quam odorari ac ind gari non oporteat , iis enim longe pilibbant facilius, quam publicis muneribus, aut iiS, quae in oculis omnium fiunt hominum mores puni posse deprehendere, qui severitate disciplinae, ne quis ad volupta-Lem uteretur, custodire. 6 acerrime co- .erceret, ne quis primam ac consuetam vivendi disciplinam transgrederotur, Ex his colligere possumus,quod triplices&

erunt notae censoriae, vel enim magistrae

tu reos movebant, vel publicum equum auferebant, vel faciebant atrarios, hoc est eorum nomine pro derelicto habito notae causa suffragiis privarentur, nec am

plius describebantur in albo sulcenturiς, nisi ut pro capite duntaxat tributi causa

aes conferrent,ut Ascan .Pedian ait in divinatione Ciceronis. Quamplurimae apud Valer. Max. libr. 2.Aul. Gel. Livium,Hc alios leguntur Successu temporis Romani nimiam potestatem,si rati,mucronem cςnsorium multis rςmediis retude- , runt,desne impune insolescerent,censurae .eXtenuatis viribus,gravibus edictis coer

citi sunt, quare Pub. Clodius in tribunatu

395쪽

De Rom. enmagistratuum

Plebiscito sanxit,ne quem censores nota rent, nisi antea legitime accusatus de Uti iusiue censoris iudicio damnatus seret: hinc es , quod Cicero in oratione pro Cluentio negat. Censoria decreta vel rei iudicatae vim habere, vel infamiam irro-gλre, reerehensionis notam tantummo do putat , quae tamen ultra ignominiam

non procedat.

De isto magistratu non iaciunt me ceristi ii Onena doct. hic, erat tamen de majo-α macti ribus magistratibus ut ex praedictis patet, status immo in omnes alios magistratus iis potestatemque habebat,poterant enim Ce fores omnibus ordinibus secundum merita poenas statuere, quemcunque magi- stratu privare, si eo indignus videretur adeoque senatores ipsos Senatu ejicere, ut Sc Catonem in censura fecisse legimus qui L. Flaminium quod meretricis hortatu reum quempiam occidi jussisset, ordine senatorio extrusit, ut refert Valer. Maxim. libr. a. capit. . qui dicit quoa M. Muoque alerius S Junius Brutus Cen-1ores L. Antonium Senatum moverunt,

quod virginem, quam uxorem duXerat , nullo amicorum in cosilium adhibito repudiasset,de FabriciusCensor,P. Cornelia

396쪽

inter se comparatione. I 8umatisinum ConsularemSenatu mo Uit, quod decem argentei pondo fasti habe xet, autor est Livius libr. I . septem a censoribus e Senatu sublaxos idem refert lib. 39. dc lib. sa duos supra trigintadibr. e j m 98 quatuor Hessexaginta , Multis equos denierunt inquit Livius, ideo do M. Valer. S L. Serripronio Censoribus, reser idern Valer. Maxim loco supra cirixat . quadraginta juvenes, quia mandatii ies icilia munitionum opus, explice re neglexςrant, equis publicis spoliasse, iuin numerum aerariorum retulisse, Aliud refert hul. GeLqxemplum severessa tum, libr. q. capit. Eo. Censores inquit P. Scipio Casica d M. Pompilius, cum equitu censim ageiant, equum nimis strigosum, cinale habitum, sed equέt in eius uberrimum, S halaitissimum viderui x, d cur

inquiunt, ita est, ut tu sis quaia 1 equus curatiorὶ quoniam inquit , ego me curo, qui Statius meus , visum est parum reve

rens Te responsum, relaxusque in aerariosi t mos est, Livius libr. 2 . refert Censores supra duo millia hominum, quod in gna Reip. necessit te ho militassent neq; iustam militiae vacationem, neque morbi excusatione habetes, in aerarios retulisse,

triste

397쪽

De Rom.θPeu. Magistratuum triste illud S. C. censoriae notae adjicientes, ut ii omnes pedibus mererent, mitterenturque in Siciliam ad Cannensis exe citus reliquias M. Livius quatuor destris ginta tribus aerarias fecit. Egnatius vir doctissimus lib. 2. cap. q. dicit, ' quod Venetiis ejus magistratus 19 nomen ac numerus desideratur, re tamen AdV0ς - ipsa , omnia quam simillima, quae ad Vi'

ram moresque optimos tuendos civitatu

spe stare videntur,inesse credit in Advocatoribus , quorum censura inquit leges in primis observari praecipiuntur , ut siquid contra eas ab aliquo vel tantillum atteratum fuerit, ipsi simul, vel etiam sin guli jus habeant summum intercedendi, deducendique crimen ad se delatum, vel ad quadraginta virale consilium , vel si quid gravius coiitra leges admissum suerit ad Senatum , nonnunquam etiam ad supremum consilium Sedlicet esse Venetus, non tamen veram aequiparationem

assecutus est, cum Advocatores in hoc potius triumviratus offici, quam Censoriistingantur.

co. Nos censorum vestigia, ' quo ad re- Ccsore riam recognitionem,relucere videmus in Decemviris censoriis,quos vulgus decem

398쪽

sapientes census appellat, hi singulorum opes certo temporis intervallo censent recognoscendique census ius habent, ac si quem nacti suerint possidere, quem cen 1eri voluerint,poena mulcstanc ad tributi restitutionem compellunt. Alius exjam praeter hos est pecuniarius magistratus,

qui in eam curam incumbit,ut cives aera

xios saetos,eosque qui constitutam pecuniam non persolverunt , quam ex censu debent,investiget,eorumque bona Publi cet,& tandem sub hasta vendat, vuIgo caducarius dicitur,quia debitorum nomina fiunt caduca, pro derelictis habentur, acetjam suffragiis privantur, nec amplius assumi possunt ad magistratus , donec debitum non exsolverint, Quo ad Morum castigationem,Censorum nomen numerum' ac potestatem r. pene parem observavimus, qui ne in cre Censoresandis magistratibus ambitu peccetur di-m0 maligenter animadvertunt, quod si quid in ea re fuerit compertum animadversione dignum,consiliorum arbitrio suffragati 'Oneque severissime cognoscunt. Divis h. postmodum suit potestas autoritas, ita Censores

fuerint coercendis conviviorum ac Ve'

399쪽

De Ram. OPen. Magistratuum stium sumptibus , nec mirum, quia siCUt

in initioribus civitatibus contingit, ut Uni alicui plura diversa committantur, it' per contrarium in majoribus usu venit, ut eadem res peritures personas auctore Ariostotele distribuantur , argumentum

certissimum, quod praeposito alicui ossicio, illo non sussiciente creandus est aliaus,f cit texi in i solet, cum ibi no is de tu. in c. grandi. de supplend. negli. praelat.lib. s. 3. Populo aucto cum rebra orirentur Dictati bella, id quaedam acriora finitimis ipser- rentur,interdum re exigente,placuit in joris potestatis magistratum constitui, iraq, Diei tores proditi sunt, quibus nec provocandiJus fuit, immo eis et capitis animadversio data ergi, que magistratu, quoniam summam potestatem haberet, non erat fas ultra sex menses retineri, anno duodecimo inquit Dion vel ut Eus bius in Chronicis, S Eutropius libr.I. de gestis Romanorum dicunt nono post reges exactos T. Largio Flavio des la lio Consul congregat Concilio in Te'rentino agro, Latini, Sexto Tarquinio id

genero ejus Octavio Manilio ducibu*, praesides ue Aricinae urbis,4 Latini ge-

400쪽

inter se comparatisne Isoneris participes, susceperunt commian ter adversus Romanos bellum Romani vero paratis opportunis ad bellum scriabere incipientes legiones, in multam inciderunt dissicultatem, non eandem exhi . bentibus omnibus ad opera promptitudinem, Vitae enim tenuis homines, S praecipue quiis alienum dissolvere nequaquam poterant, multi admodum vocati ad irma mitrae obtemperabant, neq, esse si patriciis participes alicujus operis volebant, nisi eis illi decernerent pecuniae debita dissolutionem , quin desurbem rei,cturos se eorum ali qui praedicabant, O- hortabanturque alter alterum, ne in urbe habitare cuperent, nuntiis se boni par ticipes faciente. Primum igitur cohortari eos patricii, dissuadereque eis illa niurebantur, postea vero quam nihilo illi moderatiores fiebant , convenientes incuria speculabantur, quae nam decens Op portunitas liberatura esset urbem pertur

batione Cum variae vicerentur 1ententiae, victrix suit sententia, nullum fieri in praesentia Senatustonsultum de iis rebus, cum vero fitiem caperent praeclarii bella, Unc referrent ad Senat. Consules, eXqmherintque ab iis sementias, nullati, interim

SEARCH

MENU NAVIGATION