Informacionum decisionum & responsorum iuris centuria

11쪽

Inuiciis mo ac serenis mo Principi Phili-

Nar apolis Siciliat Resi,Archiduci Austria Brabantiae Burgundiae, Mediolaniq; Duci.Hadriae comiti.&c omegi' Leoni' Hispalensis, perpetuam salicitatemoc beatitudinem

exoptat.

- mr mi Atu iam Mim sui e consuetudo scribenti um

issis plurimorum,Princeps Augustissime, ut m

i mi Em ill pera sua vigilia lucubrationes* suas ling peratoribus,regibus, caeteris principib',

- , Mi Simandi dominis dedicarent. Sic Aristote

: προν3 it ξῆ les Alexandro illi Magno, Plinius, ct Pluis PM irritu Traiano coplures p alii hoc ipsium

factitari in t Reputantes nimirum eam esseicientiae,& litterarum dignitatem Vt summos etiam principes, dc monarchas deceat. Qubd p non minus gratum exhibere ipsis ministerium existimandus sit, qui librum, perpetuo fortassis durat Ium,nomen suum immortale effecturum, ipsis dicatum osserti Quam qui aequum,aut elephantum,aut eiusmodi munera breui peritura representet. Quod sane in libris, S operibus ad iuris,& i stitiae cognitionem pertinentibus multo iustius quadrare, affirma.dum erit Multo p couenientius in tua serenissima Haiestate, Primceps iustissime. Qui inter tot excellentia splendoris tui radios fulgentissimoς titulos caseberrimos ustitiae, aequitati scit vindicem unicum, assertoreir 7 summum te publice profitearis. Idm reipse,&opere ass duo praestes. De quo, cum innumera cotidie tua cessitudWrnundo exhibeat documenta,quae nulla possint scriptura complecti.Illud saltem silentio pra tereundum non erit, quod tua Catholica Maiestas,hiscediebus,s temporibus in catholicae fidei de christianae religionis negotiis exemplum aedidit. Cum flagram te uniuersi penε orbis christiani haereticae prauitatis incendio, in Hispanias nostras scintillaς quasdam iam emittente, sanctissima indignatione succenius factuna illud acerrime seren in eiusmodi criminis reos ac summis 1 scp ad minimoς, in ipso titae serenissimae Maiestastis cospectu gladio ultore seuerissime vindicasti.Vnde de

12쪽

ditioni tuae amplissimae perpetua tranquillitas re dita, 'exteris christiani orbis partibus ingens exhibitum indocunaetitii sex plum .Praeter id qubda multis iam annis in generali iaci catholi. concilio iungendo sustinendo perficiendoq; totus ard cnti de siderio conatu verseris.summo erga christianam religionem a. minciet lo insammatus sanctissimo Vnde spes noscetiis ima foue breui suturum,ut tuis auspiciis,praesidioq; tutissimo ecclo ina ipsa catholica suo ni toti pledori, plenissime restituatur. Nulli igitur iustius,aut conuenientius liberiuri &iussiciae docuinenta c5tinens,quam Regi i ustissimo dicandus erat. Nec fuit praeterea cur Dauneris paruitas ab hoc proposito deterreret. Cum Regia Naies tas cui nihil pro i psiux digni ate possit os erit subditorum munscula qualiacum aspernati minime soleat. Non tam donum ipsum, quam offerentis animum considerans. Diuina etia in hoc maiesta tem interris representans.suscipe igitur Rex excellentisime exi guum hoc nostrae Mineruae munusculum qua soles animi benignitate ac humanitate. Deus optimus maximus cocedat tuae serenisi Lanae maiestati tutissime ac Nelicissime viuere. Et tandem in regno illo coelesti perpetuo regnare. D. in tua, hac caeleberrima ciuitate

Hispali. XXX l. Maij. Anno. M. D. LX illi

Autlior Lectori.

vis plures repetiatui ab Hispanis nostris in iure, aediisti libri paucos certe mmdine neminem inuenire lucebit,qui iti hoc scit hendi genere versati fuerint.Cutamenon minini ast haec iuuadi studia pars, aut paruemolumenti allaturauam iudicibus, quam aduocatis,&in omni negotiolo genere. Vtilissima certe sunt, fateor, quae a planis, iapae nationis hominib)scripta cospicimus ni e petitioni-hus, expositionibus, commentariis cateris quibuscu*. Sed nec etia negari debet hocgenere insormacionu,et allegationu in negotiis contingentibus veluti aureo illo Sybillae ramo sudiosis quasi manu duci,ac reduci,5 in tuto collocati. Nec enim ita certiorcsa. cit cibi S simili utetu in tabula depiis alti figura,quam si ipse illa oculis pedibusfp gradiatis Nectatu sufficiet assidua illa in schosiq&libris disputati misi etia viuidit praxi comuni alios applicuisse.& adaptassecospexeris pia. adaptare didiceri & iudicusen. icti j quid is a valean expetiaris Vnde bene scriptu reliquit ille,

quae in scholis addiscuntur,in soro & palaciis digeriaccedit etiam

13쪽

his, bd nec nostrae leges, consuetudines oravis 3 in eis assidua

huius nostri regni in iudiciis,&negotiis,ipsae udicum sententiae sint omnino poenitendae, auistentio pr aetereudae, immb cum qu Lbusvis alijs,ne quid amplius dicam,c5 Iedae. In cuius rei testimoniu,cuplurima adduci possentvnnm pro multis sufficiat. Libertas scilicet illa iudiciorum quae in Hispania nostrata olim versatur,®na pro sanctitate& iustitia inuictissimiac semetissimi primcipis regis nit Philippi, Augustissimi patris Caroli quinti Caesaris,alioru regu antecedetiu qua iudices liberrime,&intrepide quod sentiu pronunciant,etiacEtra ipsius regis patrimonis, Sineius causis ipso praesente,&id expetente & si quando aliter satis

uerissime vindicantes Oudia GDὰ cum in toto hoc regno conflantussime adseruetur,nis valde fallo in nostra hac aliaru omnium cae leberrima ciuitate Hispali maximam prosccto vim obtinet ac framitate,&semper obtinuitan qua It iudices inferiores omittamus qui &ipsi recte promtiat aut si humanitus in aliquo deficiant, per supremos ipsos regii auditorii cessereseodesere die es hora dirigi tur,& emedatur,eisdem supremis iudicibus causatu ciuiliu , ct criminaliu nihil inueniri potest,aut iusius, aut aequi' aut magis eruditu cosmatuue. de singula suma cu aequitate& iustitia cotidie decisa prodire omnibus es plusquamanifestu. Ex quo etia si, ut ex hoc clarissimo consessu viri scientia,&moribus,omni* splendoris genere ornatissmi passim eligatur,& cooptetur,ad costia suprema,&secretiora npi regis serenissimi,&ut aliis septiemis tribunali h' huius regni,ips praelin ea. regat dirigat,& gubernci simii laq; munera obeat ipsis etia ni j tale exp etctibus, neq; id agetibus.

Vndecu apud ta strenuos duces per tot annos militauerim in aduocationis munere,no abs remefacturu existimavisi aliqua ex eoru estis in usum&exemptu alioru in mediu proferre. Maxime autem,ln quibus non aerem verberando, ut aiunt,nel iniqua,aut in.

iusta , sed aequissma,ac iustissimatat mihi quide videbatur postulado victoria maxima ex parte semper reportauim'ino etia nomine haec nosra qualiacu. comendatiora sore ausurari certo possu. Praeter id,quod talis viris placuisse cospicere,alijs iaplurib',quoru cossilio,& hortatu,opere pri' ab ipsispspecto,&meo rogatu examinato id ipm sui aggresp.Quod si me omnino mea in hoc seselle rit spes illud saltem ec5secuturu certo scio vi alii ad meliora huius generis in publicu prosereda invitetur.Tu aute amice lector si Oin his boni comodi uerepire c5tigeri Deo optimomaximo aquo bona omnia OceduMeserto tera aute humanitus corrigito.

14쪽

Petri .M. iuris consuli in laudem operi,

EPIGRAMMA.

Vimpis implicitos legum dissoluere nodos, Abdita qui iuris vis reseraresacra. Ηxclege, at mira tradit Gomeetius arte. Qtiam quam inuenies sic resoluta reor. ille quidem potui multis extendere verbis Scriptased hac placuit cum breuitate sibi. Adducant alii verborum examina cartas Et repleant dicticae sine fine sinas. Hunc quid seruandum quod tu communiter usa

exercere vales radere conspicies. Legibus id suadens,aut canone caeteranusquam. Curauit sedulo ertior Vnde manes.

15쪽

Ante omnia testor man se

ste,quaecum pinhoclibro scripta sunt, comsentanea me velle, ut sint, sacrosano delcatholicae etcrhistianaereligioni raditionibus p sanctissurire matris ecciresiae uius et am censurae, de correctioni cuncia haec tu, ijciuntur.

16쪽

In nomine sata ctissimae Trin itatis Patri;

ET FILII, ET SPIRITUS SANCTI. AMEN.

Oannes X. uxorem fluxerat Uyssipone ciuitate Lusitaniae insigni: Vnderelicta ea, duobus ex ipsadiberi QR Omaventi. Ibiet cognita quadam alia,cum ea in hanc celebrem Hispalimurbem venit inuato se fetae con binae nomine

uxorem. Ipso suam simulans, post longam

cum ipsa cohabitationc indi iam maris Oceani peruenit. ibi I; cu ea uxorio nomine diu cohabitiui usq; ad ei' feminae mortem. idennam dictae uxoris Lusitanae, liberoru comtinium reminiscenx.litteras ad ipsam dedit posmultos cinnos ut ad eum, una cum fit his statim proficiscatur. Quae longa iam senectute&infirmitate depressa su ubi mensum aggredi non sit ausi,filium comunem, ut solus crtitsuperstcs, a clam eius Uxore ac filiis ad maritum cis partem veniens honorifice exceptuςvt 3 t,lis filius ab eo nUn natus, ahirui deccssit Relicto ex se Riici Quem dictus Ioa neς. V auus ad cxtremula vitae priueniens uniuersalem haeredem in suo testamento instituit in on rebus boan is,in eo deci stεauit ictam concubitiae ccnsuetiidinem, contu bernium non matrimoniumsuisse. Ex eo facto lis non potu a secti. ta est interdiciae concubinae haereis mό&vxorem Lusitanam super dimidia parte bon rum durantemati im mo quaestorum,quae sumam quindeclium liediicatorum scedebat Inoua post longam disceptationem,5 duas sentencias in udirem dictae concubinae latas postrema sept m suprenroiunxvidicum auditorii Hjspalensis sentencia prodicta ustans pronunciatum εἴ obtentum sui me pro ipsa patrocinante cum prius in una ;& rursus in alia iudicum aula varii sententias negotium fuisset:gitatum His autem &smilibu apud iudices allegationibus sum usus.

17쪽

re Lusitaniae certracto matri monio bona sunt communia in

ter coniuges.nu. i.

CLocus centracti matrimonii inspicitur tua re Hispaniae, in dotis , et aliorum honorum re stitutione. nu .a. e Dictum testis vltra eontenta in articulo interrogationis quando valet. nu. 3.CTestes deponentes de rertinentibus adne sotium, dicuntur deponere de ipso negotio.nu φ. estis, etiam parte non retente tenetur de

ponere , quidquid scit de isso negotio.

CCohabitatio proereatio R eputatio filiorare fama publiea quando probent matrimo

σQuando agitur deprobando se eundum m ' trimonium contra primum, liquidissima probatio requiritur.nu. s. CAssertis aut negatio parentum si1js non no

e Etiam si coniuges simul non habitentinon aquaesita sunt comunia.nu. ι .erlarer coniuges hona ouaesita communicantur sine aliqua apprehensione corporali.

18쪽

res oserum iuris centuria. RO

EFacto diuortio ob stultia. viri, uxoriritur dimidia pars bonorum,n3I,ι a. idemsi a ci eam expellat sine causa. pu. ii. unus ex sociis reminciet clatati maluiose,aliis non nocet,idem de xore.n ι .

iniissimi fratilae sapistissimiaudicesFro parte Leonoris. F. Lustitiae adductuaturis faciunt sequentia primo landari satis iusi suum in probationibus proe a factis. ex quibus c*nstat matrimonium, de quo tagitur reuera littercessseia ter ipsam S dictum Ioan nem . inde dimidia pars h6noruni omnium,de quibus agitur ad ipsam pertinet.' amiure huius nosti regni, quo quaq1ta durante matrimonio fiunt communi, iuxta satis quam iure At consu 1 tudine regni Lusitaniae o ubi disponiitir, S seruatur, quod sati in contracto matrimonio bona omnia fant conuunia inter coniiuges. Vt refert Tocilat de sigura in il ivnum cx simili I. g. sed si fundum. fol. 16 . cta u. a. versi. ex quo ego infero S Doctor Casmillo in. Li .Tauri in verbo. pucdan in s. Ibi etiam tradit consuetudine Regni Alagoniam id ipsum obse1ua1LLege au-2 test aitu.1 pari. disponitur, utilis ciatur locus contracti matrimonii in exactioni dotis S honorum mariti &vxoris. Nec sistat oppositio contra testes,quod deponant vltra contenta in articulo interrogationis contra tex. eXprest Lm in. c . detest 3 bus detestiaeu similisus. o Nam id habetrocum quando deponerent testes omnino diuersa ab ipso articulo,ut sprod uesi ad probandam declinatoriam iudicii super causa principali disererent. Quod aperte prohibetur in . d. c. de testibus: de test . - ibi in ducti ad exceptionem dilatoriam probandam cum supcr ea tan 'tummodo iurauerint. A c.Et ita notam S intelligunt Abb. & To 'cto.communiterin.d. c detestibus.

Quo A etiam confirmatur doctrina sngulari Ange. in J J:m duabitari. g. de haere. Insti quem reserunt & sequntur Alexan. do aliso in. l. 1. H. scerpeta. Vbi Iaso. nu. quod o testes deponentes

19쪽

de pertinentibus ad negotium de quo agitur, dicuntur deponere de ipso negotio, ad quod adducuntur Jc cp maxime in nostro casu obtinet,cum in articulo contineatur ut deponant id , quod sciunt de ipso negotio praesertim iuxta doctii nam Ba tu ini. si duo patroni. . Idem Iulianus.nu.8 .de iure tu. Fbdsi testis iurauit dicere veritatem super tota causa,& illud quod dicit ita articulum sacetet ad Gusam valebit eius deposatioudem Bartu.&dodiores communiterin.l momentaneae C. qui legiti perso . specu.de tesse. .Lveis item quod deposuit super alio Et versi seque. resert & sequiis

ibi Hi polian. l . I. . Diuus Antoninus. nu. a. dequesti sol.ae.

in paru Cum multis similibus.

pro quo etiam facitdoti tina Abba. quem sequntur alii ibi in L

caee tesibusae e test .nu.6 quod testis produstiis ad totum negotium vel sinpliciter ad causam, de qua Ogitur, tenetur deponere quidquid nquit de ipso negotio. Notat glosin. c.quia circa cum concordan ibi depimileg. v &doctores communiter. in. c. si ternitati, detest.Idque ma me locum habebit iure huius nostri tegni quo iudices inspectaveritate iudicare tenentur. Confirmatur etiam haec pars edi eo, quod matrimonium non sola probatur per supradictis testes inter ipsos int rcesse, sed etiam η multis aliis id conuincitur, scilicet diutina cohabitatione, filiorum procreatione N educatione, ipsorum publico in ecclesa baptisirate dictorum ctiam coniugum publica assertione, fama p&Opinione communi. in . c. illud ubi notat Abba. S Doctores communiter depresumpti vhi de diutina cohabitatione, Ss,ma opinion et communi tex. in. c. a. de clandesti. desponso.

ubi notat Abba. num. 3 .pos alios , quod smplici coniugum russertioni stetur in matrimonio .Facit optime gl .in. l. pcnu. C. de Metuso in glo .fna. ex qua ibi Bald nota quod si vir&kemina deprehendantur smul,& cccsteantur se ese coniuges, eorum dicto statur. Idem notat Bartu per illam glo in. l. Vni. C .dc comtis colu . vers. suit quai po. Alexand cons.I. I. s. col. s. Banha cons as tib ubi de baptismo sitorum sacrare entorure coeptione cohabitatione,ascrtibncque coniugum.

20쪽

resiposerum iuris centUria. Fo.

Pro quo etiamfacit optime doctrina elegans Innocen. in. c Veniens de Verbo.sgni.cOl.2.quod quando causa non agitur inter principales ipsas per na sed inter tertios alio sulciat probare communem opinionem. Vt in eo qui habebatur pro praelato, vel pro

notario communiter Idem dicendum videtur hoc casu, cum non

tractetur de matrimonio constituendo inter coniuges ipso sed inter alios super eiusmodi bonis. Nec his oberit alterius partis probatio desima publicas opinio-

nccs communi coniugi: eum ipso Ioanne V longa cohabitatione,' tractatu inter sese asseitionc ipsorurn de coniugio.ἈCu agat de probatione secundi matrimoni j contra illud primum: Quo casu nonfusiciunt aut pragumptiones, aut insignia illa, notat Abb. unice ubi alii in. c . super eo de eo qui cognO consangui. uxo. su. Bal- coni . 48. lib. a. quo casu requiruntur liquidissima probationes ad exclusionemptimi matrimonii, S probationem se rudi cum habeatprcsumptionem vostra se, ut notat Vincent, quem

refert&sequitur Abb. ibidem in ca de clandestiaeesponsa nu. I. idem Abb. in .c quia verissimile de presumptio Roma. singula. 6Ivsu audiuisi. ba plene. Deci conss. IN; . pri. volu . Praesertim cum pro ipsa nullus testis deponat de matrimonio, & cohabitatio etiam per mille annosillud non inducat inae illud de presumptio. ubi Abia& Umctoreς cor uniter, post UO. ibi Bal unci. in libere.

sederit nupti Uecius in regia nuptius de regu tu cum aliis. Maxi mecum constet dictare concubinam cum alio antea contraXisse matrimonium;necde eius morte appareat.

Non obstit etiam quo in suo testamento dictus Joannes. V. filium communem suum dicte Leonoris. F. Lusitanae naturalem suum filium nomit auutit nam homo, qui littetis nesciebat. ita nominasse credendus est, ac si dixis deum vere de naturaliter, re non falso dictum fuisse suum filium, aut ficte. Quemadmodum etiam vulgari idi maledicimus regem naturtilem, eum qui Vere rex est sine aliquo dubiri aut contio uersa, Ssic de aliis simili huco praeter id quod assim Ilio i ut negatio parentusti, nocere non solet in c. o elide poeniis Remi ubi Abb. & Doctores communiter, per Bait S Doctores in. l. filium de iis qui sunt sui, vel