장음표시 사용
201쪽
idisset quae nominea re non una fuit Praeter lagis imam illam, cuius nunc mentio facta est,fuit cic cau. tria: haec ut priore illa minus pulchra, ita reliqua ho estior quae ab re ignominiosa diei est. Militaristas ex Servi Tullii praescripto septemdecimo n.
o in octauum Sc quadragesimum decurrebat Pacas in toga agebant, bellantes in fagora paludam ema: bella Feciali iure inferebantur,illataque soluebanoar non nisi legitime Ciuitates aut sociae. aut coloniae, ut municipia dicebantur. Municipibus aliis ciuitasum suffragio data, aliis sine suffragio . Coloni taembrum ciuitatis erant, Romanis tuebant te ibus,municipes suis. In his decuriones erant, quod tomae senatores Purpura patricium dii tinguebat or. inem ab equestri aurum equestres a plebeio Male.
atis iudicia totius populi erant rerum capitalium,
adicum, qui ad id sorte rei essent, ex ea decuria quaeo anno iudicaret: ciuilium rerum, praetori centum
iratis hastae aliaque aliorum. Et hi olim Italicarum
iuitatum scientium in Universum moreS erant, institutionem hanc a Romulo trahentes Romula ex sin ost ciuitatis Romanae muros fossas munitione Ececessarias extruetiones persecisset omneis, ad ciui m statum se conuertens ita ordinanit. Diuisa in pri. ais/rifariam omnis populi multitudine singulis par. ibus singulos praefecit duces clarissimos deinde trauim rursus earum partium namquamque diuidens denas partes aequales harum quoque duces designa. ut Uiros sortissimos vocavit partes maiore tribus, ninores curias Homines tribuum ducatus haben es tribunos qui Uero curiis praesiderent, curiones di. i poterant. Erant autem Sc in decurias diuisae curiae, lucesque earum decuriones appellati. Omnibus ita. aue in tribus 3 curias diuisis. Agrum in triginta par.es diuidens, suam cuique curiae partem tribuit, an
202쪽
num communem continens aequabilitatem suit. AItit udini item' mmum ipsorum a fuit commoda, dele hominum nores pro dignitate cutusque partiens Illum senin segregatio generei spectatae Virtutis Viros tum diuites Z quhus erant fit si ab ignobilibus iscrevit, humilibus degenis UOcauiti tenuioris fortuns homines plebeios Ec qui melioris erant conditionis patres his de caussprogenitos eoru deinceps patricios vocabant. Romitus, hi maiores a minoribus discreverataeges dehini posuit statuiti quid Vtrosque agere opus esset. Sacri patrieiora quidem Paxricios perficere, magis iratus gerere ius di officia cere,ac secum quoque publica administrare vi bani Plebeior ipsos maxime negotiis intentos esse Plebeios auten officia his muneribus solutos cum inexperti essent Sc ob in ' piam ingeniosi agricolari simulis pascere peeora
quaestuariasi exercer artes. Ne vero dissiderent, auiniuriis locupletum in humiles, aut leuisi egenorum nu . hominum i excelletiores inuidia commendauit ipsi patriciis plebeios, Unum quem v eoru permissi,quen Patronatu Uellet sibi patron ueligere patronatu Vocans,suscepti pauperum humilium a patrocinita, officia instituet Utrisq; comoda beneuolas ciuiles meoru coniunctio nes fecit: Ut illi tuerentur clientes tanqua patres filios Clientes. Ss ἰOUers patronis obsequio si es ent: comuni ter aut e tris Gne inpium neque laserat accusare se inuicem. nec aduersu se testimonium dicere nec cum in micis lati merari. Sicci firmior erat Romanorum cocos
libri u . di R CQnsiliario PQsi haec instituit centum viros exsc ii ebri si iiii riciis eligenSsecito delectum eorum hoc modo: Ipsrii deiecti. Rum , Omnibu optimum designauit cui commit
cnda essent Urbana negotia quum ipse exercitum extra fines duceret tribuum Unicuique edixit ut tres viros ex se deligeret qui aetate Sc generi splendore sensum excellerent post hos autem nouem viros etiam furiis sngulis imperauit tres maxime idoneoso patriciis eligere posteaquam nouea istos primis atribubus electis addens nonaginta quos curiae suffragii is praetulerant,eo quoque quem ipse elegerat duce adi
203쪽
lito centum consiliariorum numerum expleuit, anomanis Senatus dici coeptus est,qui ob autoritatem latres ob aetatem Senatores diciti sunt. Deinde trecen. os viros ex generosissimis familias eligens robui timini Scorporibus,quos curiae tenurariarunt, eodem molo quo antea Senatores snguis deno iuueneS, OSemper circum se Romulus habuit. Nomen cornune γes habebant,Celeres vocas,ab exequendi miniiterqaeleritate custodes regis erant. Regis autem haec onD ia primum quidem templorum sacrificiorumtripatum tenere, ageret eum omnia in honorem uutum n deorum pia. Deinde legum moris p patrii custodem ipsum fieri iurisci simul omnis Senatum cogere, populum conuocarcipotestatem 3 sibi in bello impe. ratoriam esse Senatorio ordini honorem dc potestate talem attribuit,omni de re de qua referret regno cog noscere atque suffragium ferre: dc quod visum maiorioarti esset id vincere. Plebi deinde tria haec desit magistratus creare leges sciscere, de bello decernere,quurex Uellet ne piamen potestatem horia absoluta,nisi Et Senatus approbasset. Ferebat populus suffragium,noviritim sed percurias conuocatus:di quod pluralius visum esset curiis ad Senatum referebatur. Nunc autem os iste suffragiorum in plerisque locis conuersus est neque enim de plebiscitis Senatus iudieat, sed eorum Quae Senatus cognouit populus est dominus. Ex hac autem diuisione Romuli non ciuilia modo negoria, sed bellica quoque Celeres isti exequebantur. Quado/cuncti enim ei visum esset exercitum educere, nec trisbunos luc per tribus nec per curias centurione neci praese Rosequitum creari oportebat, sed re tribunis mandare illi pcutionibus,ε quibus deinde decuriones edo ii statutos sibi quis in milites educebat. Una enim decenter instructi aderanti milla etiam pugnatores le ait Ut quida scribsit quos ob nuvaeru malites nominauit.Tum ipse se imperii insignibus,3 caeter habitu.&.xii lictioribus cu fascibus,rscedetibus augustiore
bustisilini electu lCeleres. Regis officia lDignitas concessa l
Suffragari uiritus. lCeterum officia.
204쪽
1. - augurium feceriit, Videri potest Romulus sequutus si ibu, HVtruisti morem ipsum aliqu; potius sum,
ptum dixerit, quibU quum.xii populi essent, magis
si ratum prunum communi nomine crearent singuli suum illi apparatorem dare consueuerunt Sella curulis
Apparia trabea S aliorum Romanorum regum insignia om. torc . ni inde haud dubie fuerunt Romulus etiam ciuitatis Uires augete olens, cauli an laonestam commentus Ec rem in honorem Dei referens temptu loco In Um.
broso erigit, confugientibusq; ad illiid sponsor factus est per speciem religionis erga deos,nihil eos mali ab
inimicis accepturos: ac permanere apud se Vellent,
ciuitates etia participes faciebat, tradebati agri por, 'in bel, tionem quam bello quaesierat. Fuit item S aliud instui obser tutum Ut ne capta bello Vrbes funditus euerterent, inda. aut in seruitutem redigerent: verum missis in eas cole: mis pro portione aliqua regionis colonias Romanos rum facerent Urbes victas J reipublicae participes. Caeterum post Titi ath caedem cum quo β Sabis num et Romanum populum in Unum cofluxu quin, di, , in quς δ 'ni guberi drat, Romulus ad sacra conuersus mio iiii publica Sc Pituat multa instituit. Legem de matris moniis tulit Ut mulier viro socia flet pecuniarum, de
caeterarum rerum sacroru etiam Scit Viueret ad m,iruit.)ὐi xiti uim Oreim,domus p Ut ille dominus ita Sc haec dot mala minR, Orienti vir sine liberis succederet, sui cu pro. te aequa sit illi pars sua Adulterii conuictam vir Eccos trium mi gnati Vt Vellent,necarent. Si Uinum bibisset domi.uteribit, Ro Rox iterata punirent: quo instituto videri potest apudianis proe Romanos morem inualuisse, Ut quoties viri domui bitum reciperent, filia Sc Uxores exciperent osculo an vel Portius Cato prodidit olerent temetum, Ut enim coroli ruptionem insaniae principium arbitrati sunt ita corali hi hi rupi QRi ebrietatem . Parentum in liberos ut omneu, huis. sit statuit siU Uellet coercere siue verberare sueo id est Vi 'ctum rustico operi detinere Vendere quom permistic occidere. Si quis a patre, editus se in libertatem Uiudicarit, Ut iterunt ac tertio patri ius vendendi sit.
205쪽
ist id legis caput.ccc.deinceps anno in duodecim asilis relatum. Mitigauit tamen nonnihil austerum caren Numa Pompilius qui tulit nullum patri ampli ius in filium oportere esse, Ubi illius unu duxerit corem.Sequuta e alia instituta. Ne quislioere tor.
nae sedentariam exerceret artem. Militaris disciplina africultura ciuibus permissa inde laudationisi os te naanauit ad posteros bonus miles bonuSoco cras. Imperfectum putabat rex Utranque vitam altera ab altera separari necesse esse citimum exercerae belli obiri munera ut lex Lacedaemoniorum naoet. Operi omnes pacis tempore Vacare rusticosra, epit permisit tamen mercari etiam quado res aliquaesiderabatur. Nec religionis immemor,templa,aras,
eorum cs simulachra constituit Adiecit de dies fastosicrificia ferias nundinas i alia pleraque ad deorum ultum pertinentia peregrina sacra, δι ea in primis suae Graecam co fierent ritu Urbe exclusi praeter Her ulea iam inde ab Euandri temporibus instituta. Alicarnaseus Dionysius arronem sequutus. lx. iit sacerdotes qui publica sacra facerent tributim ua latim 3 ab eo institutos additos chis aruspices diui lationum interpretes. Curiarum singulis gemus suus rum sacrorum ministris datus communisi omnibus ei a d annus in decem menses digestus: quibus ramo non potest intelligere fuisse Romulum diuiuaruliumanarum laterum non imperitum nec ante Numfre num Populum Romanum sine moribus foretig one ut jerique autumant, mansisse Has ciuiles diicit plinas Romulus dedit Numa Pompilius qui post eure num accepit, plures alias adiecit Annia ad cursum lunae in.xq. digessit meses, quum Romulus ex decem antea constituisset mutatotis mensium ordine, Martious qui primus tu fuit ac ineuntem inchoabat annum duobus Ianuario δί Februario praelatis tertius mor/dine est factus. Fastos quoque dies fecit 3 nefastos quibus nihil cum populo agi poterat . Flaminem unum Ioui creauit,qui Dialis est di stus, cum insigni
Peregrina sacra urbe exclusa. Hercule sacra.
206쪽
Ueste curuli sella excoluir. Adiecit et alios duos Metui fori , in Vuum, Quirino uerum ab insigni quod capite ei. siale, stabant,quasi Filamines dictos Vestae virgines eri
Hae decem primo anno lacro mituum perdisci hant totidem deinde operabantur sacris: tertio decennio rudes. sc nuper captas instituebant postea veros quae nubere Uellet,las erat alterum mallet sequi. larium his ex publico constituit perpetua Virginitatianterim aliis liceremonii venera nites fecit. Si qua incesti conuicta esset ante ora ciuium moesto silentio esserebatur Usuam circa Collinam portam in subterran ' um specum demissa telluret superingesta necari Gra Duodecim diu Marti duodecim sacrauit Salios: hi mense,qui atεaIq. nomen traxit: plures dies celebribus locis urbis scis laniae ducebant tripudium tunica Versicolori est nasne puniceo distin fio amicti, aeneo baltheo dc gladio succinct i dextera lanceam virgami gestabant, leuathraceam exare peltam altior bus pilais,dc in conum exeuntibus capita in mebant. Nihil ab his diuerso; sitisse, Dionysius opinatus est quos Graeci Curetas di. xere, Romani solenni saliatione Salios. Pontifex Ponti se est deinceps ab eo creatus, cuius potestati omnia se crcatur crorum ui a subiecit quibus hostiis quibus diebus. ad quae templa sacra fieri oporteret formula edocuin Interiect i etiam sunt tot sacris ordinibus Feciales, his ea cui a tradita, ut Romani nullum iniuste bellum imferrent cuiquam. Hinqua per iniuriam Romanisad. empta essent res ablatas ab hoste repetebant: quaeranon redditae essent bellum composito ad id certamine indicebant Pari potestate sontes res iuste repetetibus ad supplicium dabant leuatorum iniurias Vindicabat: hi que pia in Dderibus essent tueri sancire pace eandes minus legitime pacta esset iri ita habere: quid Im.
perator aut exercitus contra publicum usurandum
Lis, fiat iς iuvisset, scelus expiare. Puerum trimo minorem
iii ix geri etint neque natu grandiorem plures menses Iustendum censuit quam Vixisset annos. I empus lon
gissimi luctus in decem menses extendit. Populum Indi
207쪽
diuersa distribuit collegia Tibicinum artificum,ar Populi in i
hil ectorum,inse florum utorum coriarioru , fabro collegia di uin figulorum, Si ex Uariaru artium opificibus con stributio.
actis unum omnium nouissimum, sua singulis 3ς si enerationes Iris reddendas distribuit. Servius Tub ius in classes Se centurias omnem ciuium multitudi item diuisit. Quorum ordinii ratio haec fuit ut a quo sum res centum millibus censerentur, in prima cl/0ς - - ssent quae centurias habuit Octuaginta: 8ximumςx 41ikh, d umorum seniorum v viii ad Urbis custodira pypyli sitisutio issent Iuvenes foris bella gererent: arma veris 3 impe istima ala, Alea clypeu Sa Orica,Ocreae, ci,cAus corpus te classis. gerent in hostes hasta Sc gladius. Additae huic classiduae labrorum centuriae, qui in bellum machinas fer. rent Scob id inermes. Altera classis ex iginti tacta s eurida est centur is 'quarum census ab quinq; δ septuaginta classis millibus ascentum millia extendebatur:arma illis scurum galea, ocreae,lorica duntaxat adempta:telainio. Res eadem idem aetatis discrimen Tertiae classis cen Tertia sus in quinquaginta millia descendit, totide centuriae, classi,. nec in armis quicqua praeter ocreas Uari tri,par centuriarum numerus inartae classis census adhuc minor, Quarta quippe qui a quinquaginta millibus in summam di, classis. midio minorem contraheretur nihil his datum prs ter verutum .Qiuintam classem triginta centuriae expleue Quintare fundam his et lapides missiles ferre in pugna comis classis. R . Cornicines tibicines,cum ipsis censi, in treis cen. eurias ributi qu/draginta millibus testimata est haec elanin a, inor deinceps census reliqua habuit mul Ciuitatiscitudinerei cui ob inopiam militiae munus tributum p census. Tullus remisit. Cives iuramento adegit ut singuli bona sua aestimare quibus parentibus orti essent quoifi, lios liaberet, cuius ipsa aetatis cuius Uxores,liberisp. qus illoru nomina quo urbis loco aut quo regiois pago domicilii haberent proposita his qui falleret, poe na vi ademptis bonis ipsi Uerberibus caesi Uederetur. Equite peditum numero distributo ex primoribus ciuitatis ordo.
nouos scripssi equitum ordines,ur cum iis fuerat
208쪽
sub Romulo inaugurataeiqueel illis postea a Tarqutio addita duodeuiginti client centuliae, dena milli aeris singulis ad emendos equos data ex publico, aeos alendos duo millia in annum constituta vidit: equitibus attribuis qus annuam pecuniam pendercifuerunt equitu peditum m centuriae centum nonaginta tres quibus in ferendis suffrag as sua omni biis idinibus seruabatur dignitas, Ut qui plurimi censi es Tributi sent maiora bellorum onera sustuaerent nam ita conpensio. paratum a Seruio erat Vt non Uaritim, antea Ad prccensu aestimatione singuli tributa penderer)hi prim cIoco suffragia inirent. Caeterum habuit prima clasIta octoginta peditum centurias inibam It cum his equi.
Suariean suffragia quod Dionysi demonstrat ut octo nos diratio naginta centuriae primo loco in suffragium Vocare tur. Excedebat hic numerus dimidium suffragiorum quo laetum ut his suifragantibus conuenisset pro de creto haberetur, quicquid id esset, quapropter missus esset populus in suffragia. Si hic quo raro accidere solebat Variatum esset secundae clati is centuriae voca. banturiatque aliae deinceps aliarum ordine ta,ut serὰ unquam sit ad extremam classem peruentum. Tulli
regis I rudentia comparatum v c dines in eo paria Γcerem Utiis qui maiora sustinerent onera id conam ,Ξquitum suffragiis reponeretur quibus licet nemo exclusus dygnatio. Videretur Uis tamen omnis penes equites primae classis centurias esset constituta in quorum potestate suit creare quos Velient magis r itus sancire leges M'. la indicere quorum trium potestas ab stio fuit a Romulo populo data deinde Tarquit ex Urbe eieci osterum mutata regiminis forma est pro regibus Con, sules habere coeptum quibus omnia insignia permiὼ D qude fuerantis restum . praeter coronae togae nia, onsules matae sum quum Brutus cum Collati noctibertatis
naucti vinde hanc dignitatem centuriatis comitus conse, quutus Ciues sacramento adegit ne mortalium quenarnatores quam amplius Romae regnare paterentur. Senat
rum numerum in trecentorum summam expleuit Re
209쪽
itin sacrificulum creauit qui ea sacra perpetrauli,qu*ς a. sacria li pes facere consuessent Leges Valerius tertius con cuius iustulit quibus prouocatio a consulibus ad populum list permissa vi capitale esset lauic,qui iniussu populi magistratum caperet Ciuium Veciugalia tollerentur, sau Gontigit , t Uulgo promptiores ad quaestus Edopificia sint homines facti. Addidit Ee alio capi trivi iacit tyrannidem aflictaret impune occideretur. x '
rarium in quod publica pecunia reponeretur Saturn ii templum constituit.populo Ut duos quoq; qusnores credret permist. Creatus tamen non longe poti magi lstratus. ab cuius imperio nulla esset prouocati. Di b 'ctatoris ei nomen inditum, a dictandi quN VeJὶς PQ . . .
testate sue adicendo potius quia non populi suffra. pio creari contigisset, sed ab uno esset dictus qui tum summum in urbe imperium haberet. Hunc creandidi statoris morem videri possunt Romani a Graecis accepi quibus Vt Theophra.tradidit in libris quos de regno scripsi in certum tempta tyrannos, quos Esemnetas dixerunt legere moris suit Semestris illisus dionitas, Iud Romanos fuit, nec alio pacto creari solebat. quum vis aliqua maior repete exoria ingen. te urbi cladem minitari videretur: huic caeteros magi/stratus eligere licebat ut magistrum equitum qui se Magister icundam post eum dignitatem gerebat, praesertim in equitum. equites Sc accensos iunc ebatur dictatori scuti regiobus tribunus Spurio Cassio dc Post humi Comi. nio consulibus plebi datum est ut Sc suu haberet a Magistrat
pistratum qui sacrosanctus esset qui inuiolabilis cui sacrosanct auxilii latio aduersus consules esset: diserte ex prellium, ne patrum cuiquam eum magistratum capere liceret Tribunt hic tribuni plebis nomen dicebatur tanta suit ipso Pichis. rum postea insolentia ut nis eis placerent decreta consulum Ac senatorum cassarent comit Iis creabatur stte auspicias siue religione:primum duo numero deinde tres additi ad ultimum adhuc quincs.Tria Comitioi Tria comitrum genera Romς olim usurpata sunt: Curiata quum liora genegeneribus hominu suiliasium erretur, nomenis a.
210쪽
adeo rei datum v, tiriatim per lictorem celarentur Centuriata quum ex censu, Sc aetate fieret,quorum rateio abunde relata est, caeterum, ut illa per lictorcota haec per cornicinem calari solita. Tributa reliquum genus appellatu ex regionibus Ec locis conflata. Exia, Iecemviri tribus centuriatis Comith decem viri sine prouoca. creati tione creati, Et in eos publicae administrationis ratio
omnis a consulibus translata est, ut olim a regibus ad consules hi condere leges iussi decimo die ius gulii eges dece in orbem dicebant,quo in decem tabulas complexo, abularum quod faustum felixi esset, leges decem tabularuio. romulga polo promulgavere duodecim fasces praecedebanteum,cuius erat iurisdictio caeteris singuli accens. Sed
diu non durauit magistratus ille, quippe qui ut Tribunitia potestas ab eo ex Vrbe in perpetuu tolleretur a patribus excogitatus fuerat recognita, ab ipsis tribrunis ipse sublatus est. Tum lege cautum, quod plebs Uellet,lotus populus teneret. Et alia ut qui Tribunis plebis Edilibus iudicibus noceret, eius caput Iouies.set sacria familia ad aedem Cereris liberi liberal veli, derentur. Item Ut alter ex plebe consul dinia ceps crea. returiat si inter patritios E plebeios conubia pro. Censores miscua essent. Censores praeterea creati duo, quibus duo creati scribarum ministerium tabularum cura censendi sora mula comissa. Res parua ab initio sed quae procedem te tempore multo maiora stab initio credibile fuerit, Iaabuit incremeta Tanta illis dignatio,iant autoritas
ut omnis morum ciuilistidisciplinae ratio ipsoru es
set. Regimen ad sc senatus equitum Centuriarur omta decoris ignominiae discrimen horum priuata Ecpublica loca cognoscere: Uectigalia populo Romano
locare censum agere lustrum condere,senatores e senatu remouere notare infamia, quinto quoque anno creabantur . Magistratus 5 alius superadditus, qui ius diceret Praetorem hunc vocare placuit huic omnis publici priuatii iuri s potestate permissa nouum uacondere,ct Uetera abrogare facultas:erat unus ab inutio,qui Urbanus dicebatur,quo non lassiciente, quod