Motiuos en el processo Pedro Faxol]

1쪽

Motiua in Processu

bus etiam in genere suspectam,aut diffamatam, nec accusatam indubitasse irao constet de legalitate acusatς, ac bona fama necessario recurrendum erit ad rectam sententiam proferendam,ad probationesin videndum an legitime constet de delicto, necne adeo, quod ncc priobotiones minus legitime cum indilijs, aut praesumptionibus aliunde etiam ex processu,&contra Carta resultantibus

coniungende sint, Vt probent quςmadmodum, nec plures testes singulares coniungerentur, ad probandum ubi non quid in genere,sed in spetie,ut in prpposito probandu esset. Omnis igitur intentio accusantis,& omne podus probationis in duobus testibus conssistit, deponetibus super quarto,& quinto articulis petitionis fratre videlicet Francisco de Omille, &Doctore Arias de Reynoso, afferetibus se audiuisse a dicta Ioanna Loper accusata, quod dictus Petrus Faxol redditis rationibus, eisque transactis debitor

remanebat eidem in quadraginta mille solidis ; quo solo sic se habente, quamuis post modum constaret de obligatione septuaginta mille solidorum,ad contractum usurarium inducendum non conuincebat per necesse, quoniam potuerunt postea rationis transactae,& resollutae melius computari, & eis melius calculatis summam praefatam debiti septuaginta mille solidorum efficere maxime non constito realiter de reductione rationum cum partibus

dati, & recepti quibus debitum quadraginta mille solidorum,tatum posse iustificari, sed solum de cosessione mulieris ignare asse rentis ad licitum in ea quatitate debitu dicti Faxol fuisse resolutu.

Qua propter addit alter ex testib' frater videlicet omitte,se scire ex auditu etiam accusate, quod propter imposibilitatem Petri Faxol co modiorisque eius solutionis gratia suerat tractatum quod se obligaret in septuaginta mille solidis , non solum pro capitali, verum,& pro alimentis quae Iictui dictς accusatς deseruire dobebant,prout re Vera se obligasse apparet. Item, & alter testis Doctor Arias de Reynoso attestatur,quod ad praedictum effectum, Ssecuritatem non solum capitalis,sed & alimentorum interesse, Saliarum rerum in quibuS ambo conuenerant intra tepus Oct

d norum se obligauit dictus Petrus Faxol in dicta quantitate se-pyuaginta mille solidorum , inclusis duobus chirographis manu P dicti Faxol, confectis quantitatis viginti & quatuor mille soli' Horum Iaccensium. Quoru dicta si attente co nsiderentur praetor

c. quam

2쪽

Petri Fax Ol.

quam quod singularia sunt ad visuram , non concludunt omncs, namque asserunt non solum pro capitalia,sed & pro alimentis , &plijs rebus factam fuisse obligationem septuaginta mille solidoria;

krgo non pro augmento capitalis, nec dilatione solutionis, nec fatentur testes ea alimenta, quasi in augmentum capitalis fuisse praestanda ob dillatata sollitionem eiusdem quod omnino desiderabatur , ut concluderent ad Vssuram , ma inae cum aliunde, vi ex alia causa eadem alimenta deberi potuissent dictae Ioannae LGp eZ accusatς, appareantque in processu quam plures quibus ad ea praestanda dictus Petrus Faxol teneri potuisset. Ergo non concludunt testes ad visura. Ad haec alter testis addit ad securitatatem capitalis alimentorum interesse, & aliarum rerum se obligas

si Faesol in septuaginta mille solidis, inclusis duobus albaranis viginti,& quatuor mille solidorum Iaccentiu ergo testeS no concludunt ad ussuram ,si enim adest,aut ad esse poli secundum teliis

di ctum causa vero similis , & iuxta cui obligatio addici potuit ipsi capitulli sint ussura sto quod capitali dici potuisset non est quod

ad inducenda tam grauem famosamque poenam, & delictum factum suisse contractum in fraudem Vssurarum iudicemus. Hijs accedit in processu apparere dictam Ioannam Lopeae de Bacete in domo eiusdem Faxol per multos annos cohabitasse una cum Madalena Verdo Z eius consobrina , & uxori di

cti Faxol , & leuande domus gratia se , & sua ei obtullisse,

eademq, ab eodem consulto propositam fuisse caupone cerarie, cui insistebat eius authoritate,& industria, non solum patrimoniuFaxol multiplicatum fuisse apparet, Verum,& eius fama , & bonudomen in mercantia de qua tractabat incrementum accepisse co

fiat. Insuper bona propria dicte accussate,&bona eius cosobrincci Reuerendi Hieronum i Bacete eius fratris, quorum haeres relicta erat penes dictu Petru Faxol extare in confuse sine ratione,&Lalculo ipsamque accusatam Veluti viduam,& solam statuque honorificam non habere aliquid aliud unde vivere possit, ut merito,

i D, quod testes concluderent,& ratione capitalis , & ratione alimentorum, & dictorum duorum chirographum potuissent iure

Dptimo, sibi deberi praedicti septuaginta mille solidi Iacce sis, &Vos sibi dari stipulari, sine metu criminis visuraria. Nec credendus Petrum Faxol, quem constat per factum contractum desidera

Videm que te te sponte obtulisse a muliere fragile deceptu existi A a mari

3쪽

M otiua in Processu

mari quam constat tot obsequia, & benestia plusquam materna praedicto Petro Faxol,eiusque domui contulisse. Ultimo & quod

magis est ubi constaret legitime propter inter vilurarium medij temporis capitali incrementum accepisse in triginta mille solidis distributis prout in contracam continetur, adhuc tamen ratione damni emergentis,& lucri cessantis iure optimo praecipi potuisse existimamus. Quam bis enim in foro exteriori dubitabile lit an litacite id percipi potuisset alijs posse, alijs Vero non posse afarmantibus,at in foro interiore,& conscientiae cui de foro potuis adherendum fore existimamus, frequentiori Doctorum sententia receptum est, posse dummodo regionis consuetudinem , & consuetum lucrum non eXcedat,Vnde cum in proposito probatum sit accusatam, nec habere,nec habuisse, tunc temporis aliud unde viuere posset, nisi solum prςdicto quadraginta mille solidos potuissiseq; cum eis tot annuos redditus comparare, quibus incrementum ipsum per singulos annos distributum percipere potui se, &ad viuendum , fit inde ne cogeretur cum status sui dedecore melidicare contractum hunc licitum pore censendum, non vero illicitum, nec reprobatum maxime attenta qualitate persenae acusate, S legalitate eiusdem,ut iiijs,& alijs attenti. eadem Forae absoluedam existimamus,& alias attenti S contentis. ALII vero duo dicti Domini Iustitiae Aragonum Locumte' nentes, ex dictis tribus Dominis Locutenentibus fuerunt ex motitiis sequentibus,tantum ex eo autem absoluendam censemus dictam Ioanam Lo per Bacete , quCniam ex deductis,& probatis in processu per P ctrum Faxol actorem, non constant legitime contractum, de quo in praesentiaru controuertitur Forae illicitum, vel de laue usuraria suspectum;siquidem dicta testium pro eius partς productorum sedulo,ac diligenter, ut decet perpensa praeter qu quod interse parum consona apparent per necesse, ac praecis non conu in cunt Petrum Faxol, tantum extiti se debitorem Ioan nam Lo per Bacete in quantitate quadraginta mille solidoru Iac censu, & quod propter retardatam eius quantitatis solutionem ac Vt commodius Petrum Faxol consultum foret in eis praestatione super additam fuisse sumam triginta mille solidorum concesso Rb ipso pro his omnibus in fauorem dictae Ioannae Loper, instrum m Vnto Comandae, quantitatis septuaginta mille solidorum , id in 'Vδm quod actoris assitum, ac fundamentum erat minime eX de-

Dosita

4쪽

positioniblis testium legitime, ac concludenter conuincitur,nec habendam esse arbitramur rationem aliqua coniecturaru quae ex xenore contra cartae in processu exbibit perpenduntur ex adtier so pro conuincendo contractu isto, etenim sique coniecture dili-Lhex dicto instrumeto valeret quide fragiles,ac leuissime foret, quas in ocurrenti casu parui habendas esse haut quaqua dubitandum est,cum non aduersus solutum De erari lis proponatur, sed Contra mulierem optimu quidem nominis Vitae probatissim ς , ac huius,& cuiusq; alterius criminis suspectione prorsus aliena maxi cum ex deductis,S probatis per eam coni et quod vere,&ὴperte rei ad derat causa legitima rationabilis, ac tutia qua Petrus

Faxol moueri potuerit ad se licite obligandum dictae Ioannae Lo-yζZ Bacete,in quantitate non solum quadraginta millia, sed etiam septuaginta millia solidorum, quod suficit,ut fateri cogamur ex ea potius quam ex alia tam illicita,& improbata causa contractu professse,& alias alentis contentis.

ALII vero duo dicti Domini iustitiἡ Arago hum Lotumtenetes fuerunt voti,& opinionis, quod debent pronuntiare, S declarare instrumetu Comandae exhibitum in prasenti processu, quanxitatis septuaginta mille solidorum Iaccensium concessiim per Petrum Faxol mercatore, habitatore Ciuitatis Caesaraugustae, in favortim Ioanna Lo per. Bacete,receptu Caisaraugustae per Francissu Moret Notariu de numero dictae Ciuitatis,sub die tertio mentis Ianuarij anni millesimo sexcetesimo septimo,sere, & esse usura in fraudem usuraru coceptum hulliusq; fore efficatie; & valoris pridictaq; Ioanna Bacete uti non pone in iuditio,ne extradicto instrumento in prania ditium dicti Petri Faxoj,& cum his eodenari pridicta Ioanna Bacere,primu Petri Hieronymi passaniar, Ioannis Lop. PereZ procurat, cum effectu ad re uelidu datis , ,& soluddum praedicto PςxIO Fa Gl primus M. Ι6. de Viu , &de la Rosada Procur. summa, es quantitate friginta quinque deest lolidorum Iaccesium, es etiam ed restitutibne eidem tetro pax ol chirosrapho tum qWδnxixδxi; viginti quatuor millei lidorum Iaccensium, metio natorum in petitione ab eo in praeas dii processu oblata, ex causa praedictae Vffurariae Comadae praea pxDrum,S in expensis taxandis caetera supplicata, locum no hahqret,attetis contetis, ex eo prassertim fit declaratio,& c Odenatio,

si a in sententia quonia ex testibus in processu producti, omni

5쪽

Motiua in Processu

exceptione maiori constat aperte Petrum Faxol post liquidatione rationum inter eundem mei, di Ioannam Lope Bacete concurrentium solum debitore eis e di Ioanae Lop eZ in quantitate qu/draginta mille solidorum,id quod ex instrumeto cotra cartae sarii etiam colligi videtur,ita quod his simul iunctis probationibus te' stium,scilicet,&instrume tali clara eius rei fit probatio, & olletio,& ex tellibus ctiam ellicitur clare incrementum quantitatis Vsquc ad summa septuaginta mille solidorum Iaccensium ob dilatam solutionem additum fuisse quippe Petius Faxol tepore cocessionis in lirumenti Comandae non habuit vires, nec possibilitate soluedi illa quantitatem quadraginta mille solidorum. Id quod etiam re cte perpensis conditionibus,&pactis instrumenti contra caric,cscius verbis,non obscure deducitur omnia, ergo vero consonas xvnde cum instrumentum illud depositi lauem pacti visura rij con tineat, sicq; in fraudem visurarum conceptum omnem quantitat

principalem debiti iuxta Foralcs dispositioncs perdit, & ammiij credi trix Ioanna Lope Z Baccie,& ex eadem causa debet relli tuc re Petro Faxol aliam quantitate eide,& in vim Comandae praeu te ab eo de Petro Faxol solutam,& similiter tenetur ad restitutis nem clii rographoru de quibus in petitione oblata in pro ccssu fit merito, quonia ex deductis in processu ellicitur illoru quantitaῖς fore,& esse inclusam in quantitate Comandae praedicta usi urari icuius concessio nullo quςsito calore alimentatio itis Ioannae LO

p eZ Bacete, nec alijs quouis iustificari potest,& sic merito fit cGi denatio,& pronuntiatur,pro ut in sententia ex praedictis, & si β