장음표시 사용
1쪽
'Ulum , atque instaἶiles inter carbasa macillare donee opta- Lictora pilant k nori abs re igitur hie meus Philo sphicus Gersin ex triplicis Naturalis Palladis' hoinpactus Thesbus au te, tanquam ad dulce praesidium mirtutis beneuolum Marcenatem anhelanti cursu confugit; rri quidem non inconsulto, ansam praebente tuo ρlorioso , prodigiosoque Stemmate nt aliunde ortu ut duxisset nccasio quod sub semper mernanti Vmbra cuiuslibet spe mirentis animum manet, quodue Ductato Corde latitantem humanitatis , benignitatisque inexhaustum fontem clientibus sereno multu patefacit. Ex Apollineo Tripos scatet, non tibi , cuius inclytum nomn per omnes reboat oras , quem Rhetorum Ciceronem elassa tempora norunt quem Camenae suum certatim adorant Apollinem, A L
2쪽
et Philisthica Arena, necnon Sacra Theologica Scoti Palistra cerrimum propugnatorem IaAM Mussimum Martem e pcriose 't, S gesta prima Sacrae Paginae eximisim praeconem cui non sectinuus ) atque in Aiaerenteis Labγ-- rinthis degentium , Egeidorum 'am Aria anae falcntur, '. quem di fatigata Proeta nouum eloquentiae Demolienem, Trot redimitum I auris, quot virtutibus micansem nostrae tempestatis Herem acclamant, quem demum ita clauum regiminis. endopervigilem Argum , ac malusromptum Briareum omnium ora dicunt, haec minima munuscula a tenello meae imbecillitatis sinu prosilientia deberι. Arrideat tamen motis audacis irridendi animi tμa semper colenda It tui, δ' aequo animo , pariterquε benuno oculo exiguum essequiμm exi ipiat exoro, ex corde poligens si parcini mμ
tη Fata Iupersiti metiti maiora daturum . Vale ad Ne-
3쪽
Hilosophia rationalis,vulgo Logica appellata diuiditur in Aristotelicam,& secundum totam sui lati . tudinem ; Primo modo considerata ipsi tanquam obiectum adequatum, & totale syllogismus adscri-w-s bitur, secundo modo, Instrumentum sciendi,prouti continens definitionem, diuisionem,culnarguimen' latione. Est scientia sed non in rigore Practica,nec rigorosε Speculativa, cum istae differentiae non ita oppositet cenisseantur , quin omne medium a se respuant. II. Quantum attinet ad eius necelsitatem, maximam inuenimus,su Diuicti auctoritate Aristotelis asserentis cum Platone veteres Philo. sophos in multos, varic'; incidisse errores ob Logicq ignorantiam, qua propter esse simpliciter necessariam ad alias scientias acquirendas in statu perfecto sine formidine defendimus : non negando tamen ipsas adipisci posse imperfectEcum solo discursu naturali &e. III. Intellectus creatus, licet sit potentia naturalis naturaliter ten. dens in propria obiecta, potest hoc non obstante Ens rationis, non solum per primam, & Secundam, sed etiam per tertiam operatio. nem emcere a secus vero asseritur de sensu,&multo minus de ex. terno, quam de interno. Vtrum postea Intellectus diuinus ipsum - construere valeat, secluso illo impersectionem inuoluente , probabilior etiam videtur sententia a firmativa. U. Datur uniuersale a parte rei, non illud Platonicum separatumo, , . vel realiter distinctum a singularibus , potius chimericum, quam discursu dignum, sed natura communis apta nata inesse multis, atque cum eis realiter identificata, quae dicitur communis, non quia eadem numerich sit in omnibus indiuiduis, sed propter indifferen . tiam intrinsecam, quam habet, ut constituat Petrum, Paulum,uel, Franciscum dic. i V. Vniuei sale in prςdicando, quod solum proprid est uniuersale,non
repetitur ex se in rerum natura, sed tantum per operationem intel
lectus ; Eius essentia consti tuitur per praedicari actualiter de pluribus' passio per esse in multis. Hadet suum fundamentum a par. te rei, quod est quaelibet Natura creata, cum nulla detur incapax talis uniuersalitatis, Sex ratione sua intrinseca singularis. VI. Ex quintuplici diuersitate modorum praedicandi, tota exhaur a tur praedicabilitatis ratio, quinque ergo praedicabilia e numera a- itur, Genus scilicet, species, Diu creatia, Proprium,& Accidens,
4쪽
non Diura, nec pauciora . Primum Metaphysicὶ consideratum conseruari pote il in unica specie ; Logicὶ vero nequaquam, idem iudicium faciendum est de specie in ordine ad diuersa indiuidua &c.
VII Unum solum proicamentum substantiae reperitur, cuius ratiopi Cpria explicatur per perseitatem, seu per esse ens, ad quod sequitur ineptitudo ad inhaerendum: nouem vero Accidentium, inter quae duo dinumerantur absoluta, septem respectiua . Relationes praedica mentales realiter distinguntur ab extremis, multiplicantur ad multiplicationem terminorum, S una aliam landare potest, sed diuersi generis. VIlI. Propositio contingens fgnificans determinatam partem tem poris de vera mutari nequit in fallam , nec e contra ; Quapropter, si quis assereret Petrus ι ureis tota hora tertia, si talis propositio vera existi inaretur, ideo eueniret, quia currit tota hora, si vero falsa , quia non currit, cum ergo impossibile sit currere., & non currere per totam illam horam, impossibile etiam erit talem propositio nem vat lar i, & mutari de vera in falsam . Scientia non est unibilis cum fide, & opinione in eodem intellectu de eodem obiecto.
IX. Philosi phia naturalis, Physica dicta, quia de natura , S rebus
pertinentibus ad naturam tiactat, habet in via Aristotelis pio suo adequato obiecto corpus naturale; inspecta prout continens Omnia mobilia, substantiam finitam prescindentem a gradu corporeo . di incorporeo. Tria sunt principia corporis in fieri, Materia, Forma, & Privatio ; Duo in facto esse, Materia,& Forma, remanetirtia in composito, v t partes essentiales, & intrinsecae .X. Ne a Natura Materiam excludamus eam ponimus cum propria existentia, vel actu entitativo, & si per se non existit censendum iest euenire propter decretum aliquod Auctoris naturae, non ex in . trinseca sua impotentia. Appetit omnes sor mas, etiam coi ruptas, di quia eius appe litus est, scuti turpis ad pulcrum, magis eas appetit. quam magis ab ipsis perficitur; Maiorem appetitum igitur prebet erga Dcbiliores, quam ignobiliores. XI. Duae formae disparatae ob ipsorum repugnantiam naturaliter
existere nequeunt in una, eademque Materia , secus vero asseritur de subordinatis, imo istae de facto inueniuntur in omnibus vluentibus, quarum prima vocatur forma corporei tatis, secundaani ma, vel rationalis, vel alia. De cadauerica forma non fi r sermo an de
tur, cum Sole clarius si nullum agens de facto creatum ipsar
5쪽
posse producere, ultra alia absurda, suo loco, & tempore oppositum lubstinentibus tradenda . Privatio principiat per primum sui
Xll. ausa in communi definiri solet per principium per se posit uetu fluens e se in aliud diuiditur in effcientem, materialem, forma. lem, & finalem; Extremae sunt extrinsecae, inediae intrinsecae,rea litar causantes totum , seu compositum a se realiter distinctum;Vltima causat sine propria,&reali existentia; Prima dum actuali. ter existit, quae si suppe natur totalis, ita influit in suum effectum, ut talis eodem instanti pendere nequeat ab alia , aliter penderet,& non penderet, produceretur, & non produceretur. XIII. Non datur inter res naturales aliquod infinitum Cathegore. maticum ex partibus aequalibus constans, supernaturaliter potest creati , ipsique additio fieri: secundum partes inequales, seu coma municantes de facto inuenitur in quolibet continuo, quod infiniistis partibus ideo gaudere dicitur, quia in illas per infinita saecula semper eli diuisibile, ita, dc taliter, ut ultimam assignare neque Deo liberum sit. XIV. Negamus vacuum naturaliter, ipsum viribus diuini s admitti.mus, quo dato non posset meo euenire motus inllantaneus, sed tum luccelsiuus, quamquam velocior, ob remotionem , &ca rentiam plurium impedimentorum externorum. Quidquid dicitur de vacuo, de corporibus pariter asseritur, nempe plura non .pIsse in uno, nec unum in pluribus locis naturaliter poni, benE vero per dininam omnipotentiam, non tantum definitive, sed& cir. cnmscriptiuε. XV. Si ratio naturalis spectetur quodlibet Coelum est corpus simplex carens materia, ta forma, si autem Theologica solum Empi reum fatemur tale; Hoc specie dilieri ab alijs,lic non innuit, alij non differunt specie inter se, dcintluunt. . INamine Mundi venit uniuersitas rerum omnium, praesertim cor. poreatum ordinem in se habentium absque &c. Ex Diuo Ioanne habetur Deum unum soliun creasse, potuerunt tamen plures,&plures produci in tempore, di ab aeterno , saltem quantum ad emtia permanentia.
XVI. Sapposito, quod detur materia prima , ciare etiam colligitur admittendam esse generationem substantialem, per i psam enim nihil aliud intelligimus,nisi productionem alicuius substantiae cum
6쪽
dependentia ab aliquo sit biecto,dupliciter accipitur generatio,sub co
ratione productionis,& mutationis. Primo modo de fili ιur, quod sit productio substantiae phyficae composita secundo modo, qund sit mutatio totius in totum nullo sen-ssibili remanente ut sub tecto eodem. Terminus, qui ,& totalis generationis sub prima consideratione aeceptae est compositum ex materia, S forma, pr scindendo a subsiluntra: Formalis, quo forma ipsius compositi. iam unio. Generatio, 6c corruptio non exigunt diuersa initantia temporis. XVII. Anima est actus corporis physici, organici, potentia vitam ha bentis, vel principium, quo vivimus, semimus, S intelligi mus: Non assistit , ut Angelus Coelo, sed vel E informat corpus, cui da tur, ae si est rationalis hoc ipsi conuenit etiam secundum gradum intellectivum ; unica inuenitur in quolibet composito taeteras in . feriores virtualiter continens: pluribus fruitur potenti)s , ita ut ra tionalis habeat intellectum, voluntatem, S loco motivam; Sensitiva cognoscit tuam, appetititiam,&loco motivam, Vegetatiua nutritiuam &c.
XVIII. Cuilibet ex istis potent ijs proprium tri buitur obiectum, so
lummodo aliquando diuersificatum penes diuersa in consideratio nem ipsarum. Intellectus igitur fertur pro statu isto motiue in omne sensibile; Sepa ratus in omne ens finitu tu ,& limita tum, non habens pro termino Deum sub ratione Deitatis; Secundum natu ratem inclinationem in omne, quod includit aliquam ratione .entis. Talis potentia intellectiva est inurganica, secernitur in agentem,&passivam, sor maliter distinctas, indigetquo speciebus ad operandum. XIX. Actus vitalis consistit in qualitate absoluta, cuius vitalitas ex plicatur per respectum tendentiae in obiectum; potest a solo Deo produci, & poni etiam in lapide , specifica textrinsece potentiam non intrinsece, quemadmodum nec ipse intrinsece specificatur ab Cbiecto. Duas causas admittimus productivas illius actus, vitalis, potent ia, de obiectum, vel species obiecti, quae maxime partialiter concurrit, si actus est internus, nam si externus, concurrit tan. tum, ut conditio. Quid asserendum sit de voluntate , an scilicet totaliter, vel partialiter influat Z In sequenti I heoremate expone.
XX. Post intellectum ordine naturae venit voluntas,iuie metito hoc
7쪽
titulo insignita Potentiarmn luia lota dicere potest sic volo, sic iubeo; Est essentialiter libera, Scinde pendenter ab alijs potentijs, aliae vcro per participationem ab ipsa. Tres habet libertatis gradus, Dominij scilicet, contradictioms, oc contrarietatis, quibus potitur dum actu operatur, non ante, nec post Operationem. Cogi nequit, nec violentari quantum ad actus elicitos, prout sunt eliciti. Non valet ferri in incognitum, vel in impossibile,saltem volitione emcaci . Poteli bene h bere omissionem puram liberam. Quemadmodum & causare totaliter suos actus, XXI. Methaphysica omnibus conditionibus sapientiae simul,de scientiae gaudet , est enim perfecta scientia speculativa, non practica , contemplans omnes qui aditates rerum materialium in uniue sali, spiritualium vero etiam ii I particulari, quantum rumine natui ae
periingi postulat; Lx vviuersalitate huius scientiet det sumituc commonitas obiri l adqquati,M LO alis, eris tu: hoc ipas prout . com .
mune taeo, & creaturi, subitanti ε, 6c accidenti, non eas transcenis, dens ad ens reale, dc racionis, neque coarcta tu da ad ens per se , de per δccidens. ' ,1 ti il. Ens reale igitur, quod ponitur commune Deo, εἰ creaturae, . substantiae, acacci lenti, i nm γ positi uis, priuati uis,& negas luis, ro pectu quorum o natum dicit etiam conce Atum realem univo cd n, Nunia Medictura, i impos tat realitate; ipsis adaequa te cora. maiiem, te se neque ii oetam, neque inlinita u, nec sub tant alein,
nec accidencalem. Inter ens reale pa' a, 6c eas racio uis, cum alia si nititudo no a aeniatur, ait si nominis, uec alia v. luocataci PQtii potet . nisi lana mine entis. iii , et
Iil si accipiatur ens Araut com nune Deo, & creaturis, Ade Ga .ret p incipiis ellendi , uis: cognosce,idi, si autem *ermo sit de ςnte creaxo, i psum iacepissem tempore asserimus, taliter quod nulli
creaturi ab qteruo concedimus aliqua n rediem edentia Μ, e Liam prout acceptae sub actuali icientia diuini. Curubet edeati ea tua ii propriam trioa imus exsite aliam leva acta a a I ili essemia uti unci. o:ia' aliqua, non reali cadente inter rem, A. rem, irique rationis, siue rati uiantis, siue ratiocinatae, sed alia media inter i t/i,quae dicitur sor malis, qua tu e clam poni ruus latet diuinam Cisa. έ iam, de pei Maadiates, atque in Ler omnes gradas millia pnyllc s. XAiv. Passiones reales, εἰ adaquaiqeluis ι ealta H. corum vii, scilicet unicas, velitas, ta oonitas, suus veru , oc ye utcs e t Q l
8쪽
identificatae . & ab ipso formaliter distinctae , ipsique addunt ali
qualem entitatem positivam, solum connotantem negationem per indiuisionem dic. Non adum unt ordinem a parti rei, sed tantum penes diuersam intellectus considerationem . Em quidditatiue de ipsis non praedicatur, aliter essent sui, non alterius p s.s i ' quod pariter asseritur de modis intiniseri PS v ltriniquis
Vblimitas & xcellentia Visionis Diumae tanta. n. g o p aefulget splendore, ut nullus intellectus sue et eatus, Luε creabilis. sue humanus, fiue Ai geluus ipsam pertingere valeat. Unde desa. a Beatis in patria supernatui aliter attintitur media qualitate actuali supernatu tali inte lectu eleuante. In humana Natura datur appetitus naturalis ad istam visionem, non tamen tanta in i es natio,ut sine ipsa maneat in statu fimpliciter violento; Ad hunca petitum habendum non requiritur auxilium gratiae, vel alterius doni supernaturalis , cum non ponatur necetiarius quantum ad specificationem, S sit naturalis. II. Oculum corporeum per aliquod lumen eleuari ad Deum videndum est totaliter impossibile etiam respectu Omnipotentiae diuingaliter potentia spiritualis. & intellectiva esset , non materialis, &visiva. S licet probabiliter concedamus intellectionem etiam na. turalem in ipso poni posse,nihilominus ex hoc non sequeretur oculum videre, vel intelligere, sed tantum habere visionem, intellectionem Se. Quamquam concurrat lumen, ut causa ad visionem faciendam,non iamen est totalis; sed partialis, immo minus principalis cum etiam concurrat per suam virtutem intrinsecam, innatam intellectus; Ex quo habetur, quod si duo darentur intel .
9쪽
rlectus aequali lumine perfusi, sed inaequalis activitatis unus altero perfectiorem eliceret visionem. III. Asserimus lumen esse aecessarium ad videndum , sed cum aliqua modificatione, ut scilicet si Deus particulari influxu ageret vellet, etiam sine ipso videri posset.Quantumcumque crescat perfectio intellectus, & luminis, nullus tamen valet obiectum beatificum compraehendere, & tandem cum Deus ad extra libere Operetur, poterit beatus clarE, & distincte diuina frui essentia sine personis, S attributis, imb, & videre in speci impressa ipsam perfecte repta, sentantem .