Disputatio juridica de jure impuberum. By Adrianus Jacobus van Borssele vander Hooghe.-gPraes: C. van Eck

11쪽

ditrein quilianc egressus est,si proximus puberta, ii puella infantiae proxima erit, quae infantiam egressa nondum complevit nonum et dimidium , hunc egresia proxima pubertati dicetur. VI. Atque ita haud dubie habendum de tempore proximo infantiae, Pubertat , quod minus dissicultatis habet jure novo, quoJustinianus tempus pubertatis certis terminis circumscripsit pr.I. qui od tui. Utili. O quand tui vel tar discrepantibiis autem in re tam aperta Intertre Opinionibus causam dedisse videri possuntJctorum in Digestis Responsa, ex quibus colligi potestjure antiquissimo non ita certum fuis e pubertatis tempus. Pro diversitate harum aetatum diversojure gaudent impuberes , ut ex locis citatis aliquo modo colligi potest, hex sequentibus manifestius apparebit.

EX plicatis Impuberum diversi aetatibus ratio

ordinis videtur exigere , ut essectus eo rilia proponam. Et quidem hoc capite dispiciemus aliquo modos, quibus patria potestas quae regulariter quidem morte ut ultima linea rerum finitur pr. I. mb. mod Iair Iot.ssio post mortem haud levis momenti estiuus in impuberibus relinquit. Huc primo loco referrimus pupillarem sub-

12쪽

aestitutionem, quae est qua pater liberis suis impuberibus, in potestate sua, tempore testamen- menti fac hinc tempore mortis constitutis , scribit heredem , si ante pubertatem moriantur ut ex

Hanc substitutionem fieri jure patriae potestatis, non vi institutionis, apparet IeX eo, quod pater etiam filio exheredato Libstituere possit S. . I. . . t. s. . . r. I. o. F. i. s. eo . . qUia non emancipato, sed ei, qui est in potestate, a patre substituitur, ut est planum ex d. II.&I S. I. I. g. 2. . . Tu Gp .fi . multo minus haec substitutio potest fieri a matre vel extraneo S. D. I. d. t. Nec in re tam certa nos vadimonium deserere co-

in ea mater filio suo sub conditione, si pubes factus sit, heredi instituto vulgariter substituit, ut docent verba, si heres non erit licet Iehus hic improprie tale testamentum vocet rabula usi Iares, ut recte docet Cus ac ad frican lib. cd Pereg. ad tit. C. d. m ib. V I. by n. IO..iQtiod autem digimus, utroque tempore patriam iotestatem requiri, apparet erue , UOd UmNUaitas aliqua requiritur ad constitutionem alicujus actus, ea inesse debeti tempore quo actus geriturti'. S. I. d. hered inst. . hered quai s di f. I. I. g. r. Tu . subiit. Alterum, quodlii erat probandum est quod

haec

13쪽

haec substitutio ultra tempus pubertatis non valeat, hoc apparet ex inspectis Ir g S.I. d. t. adeo ut si longius tempus comprehensum sit , id post pubertatem ipso jure evanescat, ae S. I. LX. I .

f. d. t. potest quidem pater fideicommisit, post

pubertatem heredem filio suo sussicere, Lilva tamen ipsi Trebellianica, bonis adventitiis, silio improprie ancto in I. I S. 3. q. d. t. sic etiam in Lis d. legat a vocatur pupillaris substitutio, licet ab ea toto coelo differat. Haec autem, quae dicta sunt, patiuntur exceptionem in milites, in cimus favorem praeter alia multa, etiam hoc est introductum ut liberis emancipatis, post pubertatem substituere possit; sc quod ad ea bona, quae ab ipso sunt profecta cum fructibus . L . C. h. t. XI. S. C. eod. I. i. I. I. F. imam misit.

II. Non potest facere testamentum S. I. I.

quib. Ierm fac pr. . . subra sus I. c. . qui te . fac. I. I. g. 8 d. bon Io et sec. b. Io S. I. d. capi s post reu rationem dat Imp. in . F. i. quia nullum eorum es animi Iudicium.(cave tamen hoc ultra praesens negotium adta a tendas arg. I. I. . . ne vis flat ei qui iupos quae ratio ita fortis est , ut licet es et impubes satis validi judicii, tamen prohiberetur II. est quo adeo praesumptio juris, de jure ut lo- ouuntur DD Nec quidem auctore tutore potest,ncut ipsus auctoritate potest hereditatem adire

14쪽

Walia negotia sacere ratio quia Unc evanesceret substitutio pr. praeterea istores aliarum rerum rationem reddere debent, hujus non possent. Denique tutores, si hac potestate es ient praedit , id operam darent ut ipsi, vel saltem tales , a quibus lucrum sperarent heredes

instituerentUr.

Tamen ob militum privilegia, olim Tribunis militum licet Impuberibus facultas testamenti condendi fuit concesta, quam Imperator Justinianus in Lict. C. d. mlit te s. adcinit. Similiter Constantino magno iis , qui Monasticam etf- gerent vitam , licet impuberibus ea facultas fuit data, teste Sodomeno lib. I. cap. s. quam ipsis negavit Imp. Leo in Nov. I. III. Huc pertinet tutoris datio, quae sive testamentaria, sive legitima, sive dativa tantum locum, effectum habet deficiente patria potestate:

inter has species primo loco venit testamentaria, qua deficiente reliquae veniunt in subsidium Lit. Ir. d. te amen tui in hac etiam maxime conspiciendam se praebet patria potestas, quia ea tantum datur iis , qui sunt in potestates. 3. tuteLVI. V. d. te iam tui. Adeo ut pater etiam exheredatis tutorem dare positu IO. F. a. I. 3I. . d. t. nec obstant V s. d. g. . . S. I. s. d. tes tui ad quas vide responS. IIII.

15쪽

patis det tutorem, eum non jure dat quod liquet ex eo, quod debeat confirmari, non confirmantur autem nisi ii, qui non jure sunt dati . . . tutel. Q. F. I. cons m. tute hoc modo mater quoque quidem dare potest tutorem I. I. d. t. cum hac tamen disserentia, ut is, quia Parte est datus suae, qui a matre cum inquisitione demum confirmetur. c. g. I. a. d. t. IV. Ob causa jam enarratas olim Impuberes non poterant arrogari, utar mentatur Ulpianus

tutorum uir tutuam, Us itutionem asa cU- te a Iam extinguere., hoc geli Noct. A tic. lib. i. cap. v. verb. neque enim vicus nequc mulier , quae inparentispotesate nou es , arrogari Iossunt quoniam X cum femiuis uti a Comitiorum communi tutoribus tu tisi os tantam esse autoritatem fas non tit caput libe-berum dei suae commissum alienae ditiovi subjiciant. Postea ex constitutione Divi Antonini Olerant quidem arrogari, Ulpian in fragm. Dit, VIII. F. s. sed tamen causa prius cognita, neu calumniae, nequa fraus , ne quis dolus adibeatur in hanc cognitionem quoqU VC-niebat, ne arrogatores tales sint, qui pudicitiae impuberum insidiari possint arg. l. ita ibi usi reduc cc., iis tantum modo permittebatur eos arrogare, qui ducti erant vel naturali, cognatione, vel sanctissima an ectione . I. I p. d. BO ad i.

16쪽

ad . Praeterea debebat arrogator cavere, si intra pubertatem pupillus decesserit, restituturum se bona illis , qui, si adoptio facta non esset, ad successionem ejus venturi essent s. 3. I. d. adori.

I. 18. . eod.

PRoximo capite vidimus effectus patriae potestatis post mortem ipsius nunc hoc capite dispiciamus An, quomodo pupillus suas

res gerat. a. Quatenus eo facto alios sibi obliget.

acquirat. 3. Quomodo ipse vicissim obis

I. Primum quod attinet Insans in iis, quae animi affectu geruntur, non multum differt a furioso, S. 1 o. I. d. inutil hinc est, quod nec tutore auctore quicquam agere possiit;verum is pro eo omnia agit I. I. f. a. d. admin tui. . I S. C. ur deliber. ubi infantia non facultate loquendi sed annis aestimatur, quod fit passim in jure nostro, ut in . Iah desponsat ac sic accipe l. simpliciter loquentes deis, qui fari possunt huic non leviter obstare videtur I. I. S. II . . d. Obl. V LI. verum facilis ad eam est responsio, si jura tur cum o. d. V. P. tunc enim manifesto apparet, eam legem loqxii de infantiae proximo sic etiam respondemus ad . s. d. acquir ve omit hered disss Montanus in irabat de tui. G cur cap IO

17쪽

Pubertati proximi, quod, benigniorsuris interpretatio in infantiae proximis recepit d. s. o. , ipsi poterant agere c. adhibita auctoritate tutoris, quae statim ab ipso tutore praesente non per epistolam, pure non sub conditione debebat adhiberi f. r. I. I. . sis. S. s. auct tui. haec tamen auctoritas non usque quaque est necessaria necessaria est, quoties periculum subest, ne pupillus conditionem suam faciat deterioremus nihil tale sit, non est necessaria Ir. I. d. t.

II. Hinc pupillus infantia major potest stipulari l. s. d. t. donationem acceptare l. a. d. accepti . titulo lucrativo acquirere L II de A. A. D.

In contractu ultro citroque bligatorio, licet ipse civiliter non obligetur , eum, qui secum contraxit, plene Messicacissime obligat r. I. d. aura. t ut adeoque ex uno latere dicitur hic contractus I. 13. g. et '. a I emst quia is habet, quod temeritati suae imputet, quod cum pupillo contraxerit arg. . . . . R. I quod tamen cave, ita accipias quasi pupillus ex gr. in contractu emptionis posset mercem accipere, Ipse tunc vice

versa non teneretur ad dandum alteri pretium,

quod pugnaret cum regula I reto d. R. I Z condira in b. c. except. HI Ui eu. . d. reb eor qui sub tui vel ur. grum ita, ut , si pupillus in cujus gratiam nullitas est introducta, contractuna valere postea velit , alter non possfit excipere contractum esse ipso jure nullum.

18쪽

Denique si pupillus rem sine tutoris auctorit

te emptam de acceptam male consumserit, per luxum prodegerit, vel vi aut furto amiserit, nihilque adeo inde lucri aut compendia fecerit Ut venditor, qui e alio titulo tradidit, rem esusve pretium aut aestimationem repetere nequeat, arg, S. ius . . clyuib. I. I et vel non.

Ex iis, quae de infantibus sunt dicta, facile apparebit, eos nec alios sibi obligare, nec sibi a quirere posse millud tamen utilitatis cata Sareceptum est , ut infans tutore auctore possit incipere possidere, judiciumque infantis in re, quaeracti magis , quam auris est, suppleatur auctaritate tutoris L i. g. g. i. sa S tio. L. GH 3. C. d. iacquir os Illud tamen quod proximhexplicitum est: c. lucrosam acquisitionem a pupillo sine tutore poscse fieri , patitur exceptionem ua acquirenda hereditate . . . . Aurii tui . . . . . cod. q. d. ac r. here ratio est ne pupilliis in

damnum inci latet . a imo licet esset hicrosa tamen non potest eam soliis acquirere I quia non est

puerilis judicii hoc dijudicare ob grande aes alienum saepe emergens a quia hereditatis aditio est factum, eae quo inscitur obligatio . . I. d. qu. contri impubes vero ex facto suo obligari nequit L . . acquir hered: Haec ita sinit in extraneis non vero in suis heredibus, in quos statim morte Parentis dominium quasi continuatur . . . IV.

S. 3. I. d. hered quae ab tutes.

19쪽

III. An pupillus sim tutore contraheris obligetur Si quatenus est qu aesti non valde aperta S satis controversa, qui Doctores in diversa plane traxit, adeo ut huc fere quot D D capita tot

sint sensus. Huc facit, quod Icti in Digestis ibi

parum constare videnti ut hunc nodum in opedistinctionis solvere posse non videmur. Cum igitur tenera aetas impedit consensium, natura docet eos ne quidem naturaliter posse obligari quales sunt infantes. Contra si aetas consensum non impediat , ut sunt infantia majores, tam pubertati, quam infantiae proximi hi enim eodem jure saudent, quo pubertati proximi Io. I. ut I. alibi videtur dicendum obligari eos naturaliter,sive locupletiores facti sive non ; nam nihil est tam congruum fidei humanae, quam ea,quae inter eos placuerunt,servari I. I. .

d. Iact hoc est quod icti expresse affirmant in I. a . . . . quand dies Irgat ce . l. 's. S. I. d. stat. s. I. r. ad I Falciae Verum quia civiliter non obligantur, adeoque haec obligatio nullos habeat essestus hinc est, quod Icti non uno

in loco negent ipsam naturalem obligationem, Ut in I. s. d. ob is act. I. I. d. condit. deb. neque enim infrequens est Ichis negare, existere id, quod non habet effectum exempla possunt videri in . r. I. uncta I. I. F. . . . Treb obs&Praeterea in I M. f. r. Vae dies et g. e juncta I. s. S. a. d. lcges. I. EX

20쪽

Ex G. V 8 G si non bene intellectis D. quidam perperam collegerunt, pupillos non nili locupletiores factos obligari , moti insuper per l. 3. y idcb. verum hae c. eorum non firmant opinionem, sed utroque casu, sive locupletiores sint facti, sive non naturaliter obligantur disterentia tamen haud spernenda repperitur inter has obligationes nam si sit factus locupletior, non manet intra naturalis obligationis terminos, sed insuper fit civilis ex constitutionem Pii adeo, ut non tantum contra On-

dicentem eaeceptio sed utilis praeterea actio detur l. 3. r. commod.

Altero casu est pura, in Scax respectu ipsius

pupilli, adeo ut nulla actione conveniri , aut On- dicens, nulla eaeceptione repelli possit, ut ex II. modo allegatis G l. s. a. minor liquet. Non tamen haec obligatio ita plane est inessicax, ut respectu aliorum non aliquos habeat effectus nam

novatio per hanc fieri potest l. i. i. v. . notat ocidejusta ei accedens obligatur etficaciter

L Ia . . verb obsi nec obstat . . . . d. dejusf. utpote cum hic non durius, sed tantumessicacius obligetUr. Regula haec quod pupillus sine tutore, non locupletior factus, non obligetur civiliter limita tu in I. s. d. obLI EI. c. quoties obligatio venit ex re id est, quando non ex facto suo, sed ex ipso negotio sine ulla conventione obligatur: ut