장음표시 사용
31쪽
A quae quotidie obstentant excipiat, si id eis
o nim infinitum quiddam esset neque ad se rem: in nee rursus tam angustam , ut so-
,, tum modo mirabilia & stupenda sid quod
,, a nonnullis sectum est) complectatur . se Multa enim in modo rei & circumstanis is riis ejus nova sunt , quae in genere ipso/ nova non sunt. Qui autem ad observanis dum adjiciet animum , ei etiam in rebus , ,, quae Vulgares sunt , multa observatu di- gna occurrent. V Ad hanc sormam delineantur Historiae ab Hippocrate traditae , quae partim quidem satis frequentes , par
tim vero rariores, omnes morbum circa vi
tae morti e confinia fluctuantem exprimunt. Αli enim Phrenitide, alii Angina. aut Pleuritide , aut Ileo, aut Inflammatio ne Gangraenosa correpti sunt . Neque hic quenquam reperias , quem non aut ingens, Capitis dolor , aut Coma , aut Delirium. , aut Convulsio, aut plura ex his mala, tentaverint . Videas aegritudines easdem ex intemperantia Vini, Cibi, Veneris , ex nimia Quiete, & Exercitatione, ex pravo Victu , ex Maerore contractas ; febricitantes videas Viros aetatis , Temperamenti , & Consu i tudinis diversae : Virgines , quibus Purg tiones Menstruae jam tum fluere. incipiebant , Hulieres Praegnantes, Abortum pas-
32쪽
sis. Parturientes, Puerperas . Quidam Prumo , Secundo , Quarto, aut Quinto Die: quidam , non nisi post O gesimum , aut Centesimum & Vicesimum Diem , mortui sunt, vel servati. Hi ex toto liberati, illi Recidivam passi sunt . Neque vero haec sa-mae inhians , ut plerique ex Recentioribus , literis consignavit Hippocrates : in quorum scriptis Convalescentium Historias satis mulistas legi mos , mortuos tegit terra . Plures enim ab illo memorantur , qui perierint. Id quidem sapienter factum ς 'quoniam &ad Praesagitionem instituendam , & ad O dinandam Curationis nolmam , & ad e plorandas Remediorum vires , haud minus dirigi potest Medentii consilium ex attent observatione eorum qui moriuntur , quam eorum qui ad sanitatem perveniunt . DyMedendi Methodo pauca admodum in hoc opere tradit Hippocrates e quod inde obtigisse credo, quod alibi sigillatim de Acut rum Morborum Curatione egerat, in hunc finem Sanguinis detractionem , Alvum Eva.
euantia Fomenta , ac Ptisanae Hordea. Ceae potum , maxime commendans. Ac Sy.
denhami nostri praecipua laus est , quod in describendis Febribus hos Epidemiorum Libros , in medicandis Librum de Victu
Acucorum ante oculos habuerit. In Scripta haec
33쪽
haee adeo humeris omnibus absoluta , sive potius in Naturam ipsam , Commentarios exaravit Freindus . Cumque aegroti qui evaserint ι Humorum aut per unam , aut per plures Corporis vi ad , Excretione , omnes restituti sint: & ex Mortuis hi diuistius traxerint , quibus larga fuerit eorunisdem profusio , quam illi quibus nulla aut exigua pro vi ac duratione Morbi Evacua. tio obtigerit , Febrium Curationem perite judicavit maxima ex parte in iisdem Eva.
euationibus Arte opportune moliendis comsistere. Is itaque de Missione Sanguinis , de Sudoribus , de Uomitione , de Exscreati ne, de Purgatione , & de Urinae Profluvio , ae de horum commodo & tempestivo usu disserit . Commentario uno de Vesicanistium , quae Cantharidas recipiunt , virtu eadjecto , quas haud modo per Cutim Seri fluxum ciendo , sed Sanguinem quoque exagitando , & exilissimos Corporis meatus reserando ,' mirificam saepe opem afferre inis dicat . Haec ille omnia si luculenter praestiis terit f praestitit autem cum sagacitate & ni.
tore admirabili J quid jam restat , nisi ut
praecepta ejus solerter adhibeamus , atque Experientia confirmemus . . Nam ut ad sinis gulos quosque casus cum . fructu accommodentur , multum certe uniuicujusque judiacio
34쪽
cio resinquendum φst . Harum omnium myacuationum comm itatem , noxamque auranutilitatem , & intellexit & explicuit Freindus ' eum haud ita pauci , una altera. Ve earum fieti , quasi in Sectas abierint, Aliorum in Missione Sanguinis, oliorum in Sudorificis , aliorum in Vomitione omnipsere Medicina consistit . Quidam Purgati
nem omnino damnant , quidam parum e molumenti absque bae provenire posse comtendunt . Vix aliud est, in quo omnes conis
veniant , nisi de Emeticis ubi nausea est,& Clysteribus in Alvi astrictione . Quanquam enim Venae sectionem vix quispiamnunc dierum . ex toto rejiςiat , tamen demittendo Sanguine, haud minor controverseua est. cum alii hunc frequenter admodum ac liberaliter, alii raro parceque detrahi v lipt.. Ita suis quisque Remediis unice fidentes, caetera , tanquam inutilia vel etiam n , experiri metuunt. Diversas quidem iudi riis Regionibus curandi vias magis pro- uelle . & stationi & Experientiae congruit; verum uni cuivis perpetuo adhaerescere ab turda plane res est . Britanni, propter m ueratam Caeli temperiem . siquidem ob maria circumfluentis viciniam raro vehementi vel calore vel frigore infestemur . Mud ita violasili4 Inflammationibu4 oppor,
35쪽
' tuni sunt , verum, ob frequentes tempest tum mutationes , frequentius aegrotant: & ,
quia cibo solido crassoque indulgent , Aerit remque spirant valde humidum, magis lenistis atque obstinatis Febribus languescunt.
Quid quod Hypochondriacis , Hystericinque , & caeteris Nervorum Astectibus, nulla gens peraeque obnoxia est . Unde & ls parciorem Sanguinis missionem , & Victum liberaliorem requirunt , & Remediis Dia- lphoreticis ac Vesicantibus magnopere ju- lvantur. Galli autem esea levi ac digestibilii maxime delectantur, vinis tenuibus, odor tis , concoctioni utilibus e corpus ambes tione multa , ludis & occupationibus friv lis mentem recreant . Unde Cruditates pa- ltiuntur nec frequentes nec longas ; ubi umro nauseam aliquam aut bilis fluctuationem in Stomacho persenserint , ad Abstinentiam statim, & ad Iuscula vel simplicia vel medicata confugiunt , quorum ope his incom- lmodis brevi liberantur. Utque nos in initiis llanguorum vinosum aliquid & ardens pro lniore expetimus , ira ii contra, utpote F briculis ex levi quavis occafione tentati , humectantia & refrigerantia desiderant . Veruntamen , quia cibis succulentis & variis & Aromatum copia conditis bis in die . . satietatem Vescuntur , Morbis omnibus
36쪽
a nimio. Sanguinis motu 3c abundantia p- ductis patent , ac praecipue Febribus In flammatoriis , Putridis , Biliosis. Quamobis
rem Evacuationes largas , tam per Alvum, quam per Venae sectionem , & mature postulant, & repetitas sustinent. Hispani vero iLusitanique victu utuntur probo , pare , uniformi, simplici. Quare ex eo infirmitatibus minime obnoxii , morbis dumtaxat e. temporum mutationibus & Aeris qualitate ortis infestantur ; contra quae omni cauti ne sese muniunt , in tuenda sanitate usque ad superstitionem religiosi . Igitur ad senectutem viridem atque vegetam vulgo, Per. veniunt: nisi si qui Veneris usu vel contagioso vel immodico , ad quam ultra vires, eum ob alimenti tenuitatem corporis habitu sint exsangui & exsucco , a calore & desi-
. dia sollicitantur, vivendi sibi tempora praecidant . Febres quidem Ardentes , ob siccam atque torridam in his Nationibus Caeli constitutionem , Caput Sc Pulmones subito
ac vehementer affligunt ' raro autem evenit
ut Homines magnam humorum in Intestiis nis putrescentium copiam accumulent .
Quoniam in calidis regionibus valde imbeis cillis eoncoctio est , harumque incolae sta, tim levi quolibet in victu errore. offendum
37쪽
mliosi eum Febribus' ,.. Diaris. Aceae ac Dysenteriae. exitiales frequemissime super veniunt ' e quo , malorum immis
nemuinu gnari , ebrietatem & ingluvieini
summoperet detestantur . t Itaque Purg/tionem
etiam crebras defugiunt ; praecipuam infrequenti admodμm missione Sanguinis , iniemollientibus: Alvb Lotionibus , iq Lisse irum. .intuentitam , potitatione , Aciditque, Fructuum lacris medelae fiduciam ponunt . Galli quoque ,c peiqnder aut hinam octies deciei ineidere haudqv quani reformidant ; nobiscum praeclare agitur L. Ηἰ sine' homicidii suspicione bis terve . itera, in re liceat . iHoc tamen modo , sive, nimia. Sanguinis & Humorum. Copia . est ea. ς' peditissime minuitur sive virescentia nimmia optime cavetis ne Vasa1 ulterius di, stendanti perrumpantque V: . sive nimiuβli Lein . tor , spatium ia dimotionem ipibramitam pliatur r sive quaquaversimi Motu, citatiori, feruntur', Celeritas eorum inhibetue : sive, in partes . aliquavi viole'tius impinguntur eorundem impetus, alio derivatur Febresi eris' perae ae , lassia Minctione: Sanguinisti, i intrau breve temporis spativmi , . miro saepe cum, lancessu tolluntur : unde istarum, Gentium' . Medicii laudentiores facti: aegriuetiam abriast auxiliit Friere minime ali misi.
38쪽
n is pertinaciter eidem viae insistunt, eum non jam eadem maneat eubantis conditionam si, Febres diutius inhaereant , Homines continuata eximanitione V kut viribus desecti, cito: intereunt , aut ire morbos itisanabiles d 'cidunt , qui ex debili Circulatione & Sta
gnatione humorum ini extremis vasculis ori istuntur, uti sunt Caecitates , Marasmi , Vis
cetum obstructiones , Seirrhi , & Hydropes Idemque de 'rargatione diei potest. Et iri hae quidem re potissimum .i 'etiam quoad populares suos , Medici mihi videnta
me' ists peccare e nostrates autem', quorum neque temperamentum ,, nequet habitum oneque victus consuetudinem satis diligenter attendunt , valetudinis causa peregrinantes frequentius pessundan . Utinam & nos pravis astantium praejudiciis & aegrorum cupiditatibus obsequendo , . in horum perniciem noni nimis aliquando gratificemur . Multae passim 'audiuntur de , Nervorum , Affinibus' querimoniae ; unde siquis gravitatem .Capi aris 4' Artuum impotentiam & Spirituum d hectionem eum sitii& ealore noti immo dico , - persentiat Nervosa, quadam Febre correptum sese conjihil calidae statim ex poscit Cardiaca . Verum hoc praetextu Evarimantiae negligere , & Pulveres Aromaticos
salesquo Ardentes di Spritus quasi liquiis
39쪽
ia Ignis vim habentes Febricitantibus indeis sinenter devorandos exhibere , imperiti aut adulantis Medici est . Quod ad Venae sectionen attinet , haec in Acutioribus Moris bis paulo liberius usurpata , non omnibus hodie, perinde ac olim filii, terrori est ; at Purgatio , nisi sorte in infantibus ac Pueris , haud ita multum in usu est . . si
vero ii aut ex firmiore materia , aura alio, artificio contexti sint , quam natu grandi is res e aut quasi Liberi magis intemperantes. essent eorum Patribus Annon, ex inordiis, nata victus ratione & minus eurioso ciborum delectu , Stomacho & Intestinis insigniter lahoramus Itaque de tempestivae Vomitionis usu nemo disputat ; nemo item Clysteres vel praecipere vel assumere metuisit . Cumque Primarum, uti dicuntur, Uiarum principio finique concedantur haec Evacuantia, quid causis potest esse cur meis dia pars earum ejusdem generis Remediis privetur praesertim cum in tenuibus Inteis stinis multo uberiores humorum secretiones fiant , & Uasorum Lacteorum pars longe maxima ex iis originem sitam ducat . Clysteres quidem lieet ad superiora ἰIntestina
non pervadant , tamen inseriora vacuando
facilem quoque ab alteris istis stercori dostensum expediunt , verum Enemata, haud
40쪽
uti Purgantia , erassam illam atque viscis dam iuperiorum Intestinorum Tunicis agis glutinatam materiam abstemunt depelluntque e cujus magnam illic saepe copiam diu haerere deprehendimus e solidarum lacum
cumulo quae in fine Febrium , licet aegri vix aliud quam Liquida assumpserint , Alvo
vel naturaliter vel per Artem sollicitata . egeruntur . Atque etsi Catharticorum ope Materiam quandam Febrilem a Sanguine seis gregari excernique haud credibile putem,
tamen eorum virtus ex eo tantum , quod
Intestinis afferunt, levamento minime aestinianda est . Alias enim , easque eximias utilitates praestant . Primo enim , corruinptis humoribus ejectis , alimentum , quod ingeritur , purum & integrum ad Sanguinem desertur : deinde, Intestinis depletione subissidentibus , Viscera, atque ingentia Sanguinis Vasa quae Abdomine continentur , minus coarctata , liberius Circulationi spatium praebent : postremo Iecoris , Pancreatis,'& aliarum Glandularum exitus reserantur. Unde Diaphragma & Pulmones respiratione iaciliori gaudent, in Caput haud ita vi lenter propcllitur Sanguis , per universum Corpus turbatus Circulationis cursus in oris dinem revertitur: Alvique fluxus & promoventur Critiei, & Arcentur Symplomatici.