Methodus medendi brevissima, ad circulationem sanguinis adornata, ac ante annos 12. in Accademia, quae Lugduni Batavorum est, studiosae iuventuti privatim praelecta â Joanne Walaeo, ..

121쪽

m IOANNIs 'σAGEream Iarga manu ac in revulsione id fa- Cimias. Sanguinem autem tam diu sui , dum esse & emittendum, donec in cortore suo mutetur, doctae Doctorum sum

Humores in carne haerentes, qui pla- .' ne eXtra vasai fimi, ob crassitiem suam fluere non possunt.Fluxiles ergo reddat Medicus medicamentis calidis: Sic B. rysipelas, sic quaevis inflammatio in inia leto V applicatione facilime tollitur. Imos angina laborans in principio si fectus V se gargariZet, S omnis gu ruris inflammatio cessabit artum hora

rum spatio

Quod si humores hi in crassiste sua

tam pertinaces sint, ut fluxiles fieri nolint, tunc locum habebunt repellantia, H quae potissimum adstringendo & refrigerando operantur. Post repulsionem vel dissipari debent, vel educi. Si in Suppuratione partem aperire cupido est, fiat apertio in eo loco, ubi propter pus digito cedens cavisas quae

clam sentitur. . . '

122쪽

Emollentia , consoquentia & did, pantia sunt ejusdem materiae,unde acciadit, ut aliquis emolliendi gratia Topi- eum applicet,quod tamen dissipat. De SP I RIT IBus. Ab Humoribus devenimus ad Spi iatu , Urpote quae praecipua actronum instrumenta sunt, Othe quibus partes nishil agere possunt. Spiritus agunt principe agente ani mi, Humores potius pariuntur, quam

quod aliquid agant. Authores excepta parte Psiysiologica, ubi de Spiritu naturali, Vitali & Animali agunt, de Spiritibus in Methodo medendi altum silentium silent.Id quod ideo factum est, quia illi tantummodo

fractant, quae in sensos externos incurrunt , qua servitute spiritus exemptistant, & quia ex levi illorum natura eos facile sponte sua diisipari crediderunt. Sed crediderunt hoc saltem, nec adebfacile tollitur spirituum hoc vi tium, tot enim modis peccant spiritus, quam hii moles. Di-

123쪽

Spiritus I.Deficiunt. Hoc videmus pndebilitate stomachi, imo cujusq; Visc ris aut membri, in quibus omnibus ob defectum spirituum actio debita non ieri potest.

Spiritus II .non moventur. Hoc testam' tur illi; qui incedere non possunt, qua tumvis saris alias robusti lint, nisi tribus vel quatuor fulciantur pedibus. Spiritus lenim ad Eartes hasce inseriores fluere non possunt, &hinc scipionibus illis tiatubantes eorum gradus sabiliri necesilum est. spiritus III nimis sunt calidiis hoc ex cholericis apparet. o. Sunt nimis frigidi, quod torpidi

demonstrant. -

V. Frecant Spirit-quoad locum. Si extra locum naturalem sunt, non eXequntur quod debent, & sunt vel in partibus,vel in mitatibus: inhis non adeo necessarii videntur, id quodexpuncti ne hydropicorio clareicit. Sunt vel iu- sanguine, Vel in habitu corporis, vel inpares aliqua Peculiaria Connusio, quae

124쪽

METHODus MEDENDI.,roVenit ob membrum aliquod luxatum, eam agnos it causam, quod spiri- Ius ob nervum constritium interclusi sint,& ad cerebrum redire non possini. Si in partibus existunt, occupant VesipiaVasa,vel extra eos consistunt. Videmus enim quosdam tmerius calere, eX-terius frigescere, & contra.

VI. An spiritus etiam subflantia pe rent,dissicile dati, b explicatus; ed

bile tamen. Nam cum ea peccare Vide

mus substantia,quae similitudinem cum spiritibus conporis nostri obtinet,quis ni & illos ipsos ejusmodi aliquo vitio assici posse,statueremus.Sic spiritus ille, qui ex faecibus vini per vesicam destillatur, ob multitudinem admixti phlegmatis, aquosus est, &substantia peccat,&ille spiritus, qui ex fritico aut fecibus e usuis cerevitaelicitur, nimia crassitie delinquit,quia multum salis illi com-

mirium est.

125쪽

Ucet spiritus proxime accedant ad implicium naturam,attamen in rei V ritate plane simplices non sunt. Spiritus vitalis nunc nimis aquosi is est, nunc nimis crasis. Habent quidem calorem cum siccitate conjunctum, nullum TN rem, neque ullum aliud vitium via humorum vel partium 3 modo a cras sitie spirituum. Spiritus vitales majorem caloremi inducunt partibus, quam anImalaru Spiritus animalis praeter aquositatem etiam εreus esse potest . Testantur hoc l itIi, qui, licet varias & vagas cogitati nes habeant, motu tamen destituuntur.

Ad calorem enim excitandum ε satis sufficiensest ed ad motum nihil potest. Spiritus putredine in febribus pestilentialibus & ipsa peste corrumpi posse, vulgδ dicimr: Ego,num verum sit, ignoro ; Credibile tamen est eos corrumpi posse,quia nonprorsus simplices, sed aliquo modo sinat compositi. Putredo est dissolutio, concoctio, u c

126쪽

ΜRTHonus MEDENDI. I Spiritus praeter imminutam Quantiantem, etiam aucti peccarOpossun t. Et enim cum inter omne agens & patiens certa & debita requiratur proportio, etiam hic inter spiritus agentes & pa tem Patientem eam dari necessiim est ;alias non secus ac mola nimio Vento frangitur: ita etiam partes a nimio spiarimum iussinu corrumpenturo Exemplam praebet Gonorrhaea, non virulanista illa,sed quae asemine nimis spirituoso provenit Novi hic juvenem so.annon qni ejusmodi Gomorrhoea correptus aspiritum copia adeo magitabatur, ut

quietis pedibus inniti non posset, sea

semper nune sublata, rumcdemissa cabce trepidaret is

Humiditatem Sc Siccitatem praetereatera duo primarum qualitatum vitia iam clicta, inhiritibus videre non pinsimus, bene tamen densitatem & tenui

tatem.

rutus spirituum vel nimius est, hoc in concitatis & inquietis videre est ; vel deficiens, hoc Ianguidi omulum sit siegnitie lotiumris Muta

127쪽

IOANNIr WALAErQuia horum vitiorum quoad indicantium cognitionem & inventionem dissicilis est, quod indicata . spectara -j prorsus operosa, a Vitium spirituum in siubstantia commissum, qualitate tantum nobis molestum est: nam si quantitate hoc faceret, eum non amplius spiri tus, sed humorum veniret nomine, & purgatione e peteret. Hi autem spiritus sita sponte de sensibili transpiratione absumutur, nec opus est ullisdiscutientibus. . S ritus in quantitate deficientes generari debent& colligi. Facimus hoc, dum si Μateriam praeparamus, unde spiritus generantur. a) Cum partes, corroboramus, quae spiritus recipere de-, bene. s) Si impedimus, ne iterum dis sipentur. Caveat itaque aeger sibi ab oesmni dolore& motu, tam animi, quam corporis. Ast non ex qualibet materias, quilibet generantur spiritus. Hinc, si

quis in Apoplexia, Vertigine, Epilesia, . caeterisque assectibus capitis Δ vitae, Matthieli propinet, nequaquam verbi

128쪽

METHODus MEDENDI I Cerebrum quod Δ Iavandum requiriti: Materiam itaque spiritibus vitalibus praebent vinum ,aromata,& omnia quae ex his: duobus conficiuntur. Inter Vinorum genera varia Rhenanum hic primas tenet, utpote cujus spiritus de stillati Aiv. plus operantur & calefaciunt,quam Jviij. illius,qui ex fecibus Vini Francici confectus. Experimentum hoc ab illis discimus, qui in domuncula, illa chartacea sudant, quorum mentio facta est superius: : Inter aromata Cin'

namomum praestat, & praecipue illius oleum, Macis, Caryophylli parum s

Ciunt. Materiam spiritibus animalibus, subministrano prae omnibus Flor. RG marin. Lavandui. Uliaci reliqua, quae

hie ab Authoribuscommendantur,pa rum faciunt.Inter Externa odorata con . ducuntim primis Moschus, cujus gran. i. plus facit,quam B g. Ambrotopi: Haec tamen etiam suam laudem & locum meretur, si interius assumatur. Partes quomodo corroborentur, in--nim est , Videmus tamen interi m 1 -

129쪽

rro Ioarinis NAI EI Corticibus Aurantiorum peculiaruerconfortari Ventriculum , a Myrobo in Ian. conditis, Conserv. Anthos, Cerm ibrum ; a Nuce Μoschata condit Coria In Quantitate horum Medicamene rum nihil metuendum videtur, 'quo senim majori assiimentur, eo fortius πατantur: Excepto illo casii, ubi calor i gravescit. Huic calori temperando silc cus Clari & Aurantiorum conventia. Tempuscommoduminter cibos esu Sic enim ex aromatibus cibo permixtis

chylus calidus &spirituosus gener ur, qui nisi prius in ventriculo adsit, postea mi, in hepate sanguis nunquam fiet spira tuostis. In hi sce ortinibus pedetentituaccedamus, & eodem passu recedamus-Si vero Spiritus Quantitate excedunt, tum vero postulatur Medicus. N.

norrhaea enim quae, ut antea diximus, ill semine nimis spirituos ritur nisi ci- Eo illacuretur, fieri potest apertio vaserum,ex hoc stillicidium seminis perae H

130쪽

METHODus MEDEN Dy. HI spiritus imminuimus,fitque hoc Venae-

sectione mediocri. a) Si pabulum stib- trahimus materiae spirituum, quod pedi agitur inedia,. victu & medicamentis frigidis Serum laetis hic praestat Vinum instar venenum fugiendum.. Pra beatur Lam parca manu, quantum fieri

potest. Cessante enim aflectu & turgescentia illa, spiritus 3c vires sponte sita

fatis deficienti Sa nimis sunt aqnoriroboramus cras

frigida major. quorum eis ion. plus taciunt, qnam integra urnae aquae frigidae. Amygdalie & catera tantum palati ergo adduntur,&nihil prosunt. Nimis crassis vinum Rhenanum & fAromata conducunt, sic enim magis iniritu & εrei redduntur. Spiritus motu peccantes nazcoticis tas imus, cum enim ex eorum usii pulssigni nox fiat M isnanias acceleretur, ma '