Traite' de paix entre l'Empereur, et le Roy treschrestien, et les electeurs, princes, et etats du Saint Empire, conclu à Munster en Westphalie le 24. Octobre 1648

1쪽

ΑU LECTE UR.

qui es truduite de t original Latin , avec ioute la fidelite tala nete e que Ion peut desiren

2쪽

INSTRUMENTUM

PACIS

A Sacrae Caesiareae , & Christianissimae Majestatum,necnon S. R. Imperii Electorum, Principum, & Statuum Legatis & Ablegatis Plenipotentiariis Monasterii est. pliatorum 1 . Octobris, annii 16 s. subscriptum.

In Nomine Sanctisma ct

Individuae Trinitatis.

Oxum fit universis &singulis, quorum interest. aut quomodolibet interesse potest. Postquam a multis Annis orta in Imperio Romano dissidia; motusque Civiles eo iisque increverunt, ut non modo universam Germaniam , sed & aliquot finitima Regna , potissim lini vero Galliam ita involverint, ut diuturnum & acre exinde natum sit bellum. Primo quidem inter Serenissimum ac Potentissimum Principem ac Dominum , DI .

FERDi NANDuM II. Electum Romanorum Imperatorem,semper Augusti ni, Germaniae, Hun

gariae , zohemiae . Dalmatiae, Croatiae , S clavoniae , Regem , Archio Ducem Austriae , Ducem Burgundiae , Brabantiae , Stiriae, Carinthiae, Carniolae, Marchionem Moraviae , Ducem Luxem burgiae, Superioris ae Inferioris Silesiae , V vurtembergae dc

TRA ITE

3쪽

Rot Tres Chresti en de France & de

nte, de Ho0grie, Bolienae, Dalmatie, Croatie, Esclavonie, Archiduc d'Austri che , Duc de Bourgogiae , de Brabant, de Stirie, Carinti e , Carniole, Marquis de Moravie , Duc de Lu-xembourg, de la Haute & Basse Sile

Provinces . Enfin il est arrive par uncisi de labonte divine, que pari 'en-l

tremi se de la Serenissime Republique de Venisse, doni la Chrestiente n'a ja-

buigi εc Goritiae , Ma . clitonem S. Rom. Imperii , Burgoviae, ac Superioris & Inferioris Lu- Catiae, Dominum Marchiae Scia-vonicae, Portus-Naonis & Salinarum , &c. inclitae memoriae

cum suis Foederatis & Adhaerentibus ex una : Et Serenissimum ac Potentissimum Principem ac Dominum, Dominum Lunovicu M XIII Galliarum dc Navarrae Regem Christianissimum , inclitae memoriae ejusque Foederatos de adhaerentes ex altera parte. Deinde. post

eoium e vita decessum , inter

Seretiissimum de Potentissimum Principem & Dominum, D

minum FERDINANDuM IlI. Electum Romanorum imperato

rem semper Augustum, Germaniae . Hungariae, Bohemiae , Daumatiae , Croatie , S clavoniae, Regem , Archi ducem Austriae, Ducem Burgundiae, Brabautiae,

Styriae, Carinthiae , Carniolae ,

Marchionem Moraviae, Ducem Llixem burgiae , Superioris ac Inferiolis Silesiae . V vitem bet-g e de Tecxae , Principem Sue- viae, Comitem Habjurgi, Tirolis , Κiburgi de Goritiae. Marchionem S. Rom. Imperii, Burgoviae , ac Superioris 3c inferioris Lusatiae , Dominum Marchiae Sclavonicae, Portus -Naonis & Salinarum , dcc. cum suis Foederatis de Adhaerentibus ex una: Et Serenissimum ac Poten tissimum Principem , ac Dominum , Dominum Lia Dovi Cu MX lv. Galliarum de Navarrae

Regem Christianissim uni, qui que

4쪽

qne foederatos & Adhaerentes ex altera parte unde multa sanguinis Claristiani effusio , cum lxi rimarum Provinciarum de .

itione secuta est. Tandem Divina Bonitate factum esse, ut annitente Serenissima Republica Veneta, scujus Consilia dissi e illimis Christiani Orbis temporibus publicae saluti , & quieti

nunquam defuere, in utrinque de Pace Universalidii scepta sit cogitatio,in eumq; finem ex mutua

partium conventione, Hambur

gidie Σ1. stylo novo , vel die I s. stylo veteri Decemb. An. Christi

I 6 I inita, constituta sit Dieso. st. n. vel I. st. v. M.Julii An.

Christi is L congressui Pleni potentiariorum Monasterii de Osina brugis uvestphalorum in. stituendo: Comparentes igitur

statuto tempore & loco utrinia

que legitimὸ constituti Legati Plenipotentiarii , a parte quidem Imperatoris , Illustri lumide Excellentissimi Domini , Dn.

Maximilianus Comes a Traut-mansdorfide Uveinmerg , Baro in Gleichen berg . Neo stadii ad Cocrum , Negati, Burgau ,δc Toteten bach , Dominus in Tei nitet, Eques Aurei Velleris,

Consiliarius secretus, Jc Camerarius Sac. C. Maj. ejusque Aulae supremus Praefectus : Dominus Ioannes Ludovicus Comes λ Nassau , Cateteneleiabogen,

Vimen & Dietz , D n. in Bell-stein , Consit. Secretus Impera sis ,& Aurei, Velleris Eques: Dia. Isaacus volmarus J. U. D. Serenili. Domini Archiducis Ferdinandi Caroli Consiliarius, ejusque Camerae Praeses: Apat-

de Sa N este Imperiale Sc Grand

cent homines darmes des ordon

5쪽

te vero Regis Christianissimi ,

Et les tres Illustres & tres. Excellens Seigneurs , Claude de Mesine, Com te d'Avaux, Commandeur deia diis Ordres , tun des Surintendans drs Finances. Et Abel Servient, Cointedela Roche des Aubiers , tous de ux l nestabilis haereditarius Normali a Ministres d'Etat. Avec rinterven. j dlx, eiusdemque Provinciae Gutiori du tres- illustre & tres-Excellent bernator ,& Locum tenens Ge

ia gloire de Dieii , ω te saltu de laChrestientea ete areste ce qui fuit

item ae Excellentissimi Domini, Dn. Claudius de Mestre , Comes d Avaux , dictoriim ordi

num Commendator , unus ex

Praefectis AEratii Regii de Regni Gallici Minister , &c. Dominus Abel Servient . Comes detla Roche des Aubieis . etiam unus ex Regni Gallici Ministris,&c. interventu Sc opera Illustrissimi & Excellentissimi Legati Senatorisque Veneti, Domini Aloysii Contarent,Equitis, qui Mediatoris munere procul 1

partium studio totos penes. annos impigre perfunctus est. Post invocatum Divini numinis auxilium mutuasque Pleni potentiarum tabulas quarum apORrapha sub finem hujus instrumenti de verbo ad verbum inserta sunt. rith commutatas, praesentibus, suffragantibus , &consentientibus Sac. Rom. Imperii Electoribus , Principibus ac Statibus ad Divini Numinis gloriam , & Christianae Reipublicae salutem in mutuas

pacis de amicitiae leges eoi senserunt . & convenerunt i nore sequenti.

Ρλx sit Christiana, univer

6쪽

selis , de perpetua veraque de sincera Amicitia inter Sacram jest. Christianissimam , non inter omnes de singulos Foederatos de Adhaerentes dictae Majestatis Caesareae, Domum Austriacam eorumque Haeredes & Successores , praecipue vero Electores , Princi-

Universelle, de uiae amitte perpetuelle, urate de sincere, entre leurs Majestea

& omnes de singulos Foederatos dictae Majestatis Christianissimae , eorumque Haeredes ac Successores. In primis Serenitanam Reginam, R egnumque Sueciae ac respective Eleiactores , Principes , Statusque Imperii ex altera parte. Eaque ita sincerὸ scrioque servetur &

colatur, ut utraque pars alterius utilitatem , honorem accommodum promoveat , om

nique ex partς de Universi Romani Imperii cum Regno Galliae, & vicissim tegni Galliae cum Romano Impetio fida vicinitas S secura stil)iorum Pacis atque

micitiae cultura Devirps iat, de reflorescant. Sit utrinque perpetua oblivio de Amnistia omnium eorum , quae ab initio horum motuum, quocunque loco mod6ve ab una vel altera parte ultro citr6que hostiliter facta sunt,

ita ut nec eorum, nec ullius alterius rei causa, vel praetextu

alter alteri posthac quidquam hostilitatis aut inimicitiae , molestiae vel impedimenti, quoad personas, statum , bona vel secutitatem , per se vel per alios, clam aut palam , directe vel

indirectE , specie juris aut via me aussientre tom dc chaculi des Al

liez de Adherans de stadite Majeste Imperiale, la Maison d'Austriche, de

leurs Heritiers de Succelleurs , mais principalement entre les. Electems, Princes , de Elats de l' Empire d'une peS dc Status Imperii ex una: ''' di omnes de sinetulos Foede a 4m Ix ,- ω chacula des Allieades adite Majeste Tres-Chrestienne , dctous leurs Heritiers dc Successeurs , principalement entre la Serenissime Rcine δί Rotaume de Suede, S reia pectivement les Electeurs , Princes, 5e Etata de I'Empire , da utre parta Que cette Palx &amitte s'observe dc se cultive si sincerement, queles deuXParties procurent te bien&rhonneur

depuis te commencement de Ces trombles , quelles qu'elles puissent crearde sorte que ni pour aucune de cescholas, ni scius aucun auire pretextel'on n'exerce ni ne solisee plus qu'il it Ait aucun acte d' hostilite, inimiatie, ou Vexation, ni quant aux persei nes, ni quanta lacondition . ni quantaux biens & a la seurete , soli par mi-mcme, ou par autaui, en cachete, Ou

7쪽

bieri olivertentent, directement , ou facti, in Imperio . aut uspiam indirectemcnt , par vole de droit oule tra illud , non obstantibus de Dit, ni au dedans , ni au dehor; xilli prioribus pactis in con

trarium .facientibus, inferat ve,

inferri faciat, aut patiatur, sed omnes & lingulae hic e inde tam ante bellum . quam in bello , verbis, scriptis aut factis, illatae injuriae. violentiae, hostilitates , damna , expensis , absque omni personarum terumve res. Iuctu, ita penitus abolitae sint, ut quidquid eo nomine alter ad-Versus alterum praetendere roses et, perpetua sit oblivione sepultum Et ut eo sincerior Amicitiae mutuae securitas inter Imperatorem, Regem Christianissimum, Electores, Prinei pes de Status

Imperii posthac servetur Gde l' Empire , nonobstant tous Pactes contraires fatis auparavant Mais quetout ce qui s'est frit, dit, ou e crit de part S d'autre, tantaVant, que pendant la guerro, violences , hostilitea Oudommages soli eniterement aboli, satis aucune distinction des person nes. ni des choses , si bien que iovice quel'un pouroit demander de pretendresur l 'autre de ce cote la soli cnsevclidans uneternet oubli. Et asin que l'amitte reciproque entre l'Empereur δί te Rot Tres Chresticia, les Electeurs, les Princes, δί les Eois de l' Empire, se conserve d'autant plus ferme δί sincere saufi Ar-ivo assecurationis articulo infratidie d'asseurance mis ci-dessous in l'un nassistera jam ais tes ennemis presens ou a veniς de l'autre , fous queiqueti tre dc pretexte que cc soli , ni d a mes , ni dargent , ni de soldais , nidauculae sorte de munitions , ni nelaissera passer par ses terres , retirer,

mies dequel quun des Traitans,& quisiit membre de cete pacification. Que te Cercle de Bourgogne soli de demeure membre de l'Empire , a presque les disputos entre la France & l'Es pagne, comprises dans ce Traile , seront terminees. Que totales is nil'Empereur , ni aucun des Elats det Empire ne se melent potnt dans les

descripto alter alterius hostes praesentes aut futuros , nullo unquam titulo vel praetextu, vel ullius controversiae bellive

ratione, contra alterum armis, pecunia, milite, commeatu aliterve juvet , aut allis copiis,culas contra aliquςm hujus Pacificationis contio item a quocunque duci contigerit , rece

pium , stativa ; transitum indulgeat. Circulus quidem Burgundicus sit maneatque membrum Imperii , post controversias inter Galliam Hispaniamque sopitas, hac Pacificatione comprehensas. Bellis tamen in eo

jam vertentibus, nec Imperator , nec ullus Imperii Status,

erres qui s'y sent a present. Que se immisceat. In D turum vero, a l'avcnir il arrive des disputes en i si inter ea regna controversiaetac ces deux Rotatames , que non-lori litur, firma semper maneat

Inter

8쪽

inter universum Imperium MReges Regnumque Galliae , de mutuis tu, stibus non iuvandis supradictae reciprocae obligationis necessitas : singulis ta. men Statibus liberum sit, huic illive Regno , extra Imperii limites suppetias ferre, non tamen aliter , quam secundilua Imperii Constitutiones. Controversia Lotharingica vel arbitris utrinque nominandis submittatiir , vel Tractatu Gallo-Hispanico , vel alia amicabili via componatui , liberumque sultam Imperatori, quam Electoribus , Principibus S Statibus Imperii ejus compositionem amicabili interpositione, aliisque pacificis ossiciis juvare ac promovere, non tamen armis aut bellicis mediis. Iuxta hoc Amicitiae mutuae de universalis Amnistiae fun- . damentum , universi de singuli Sacri Romani impctii Electores, Pridcipes, Status scompte hensa immediata Imperii . Nobilitate in eoisiliaque Vasalli,

Subditi, Cives Je Incolae, qui

bus occasion: Bohemiae. Germania ve motuum vel Foede tum hinc inde contractorum,

ab una vel alteia parte aliquid praejudicii aut damni quocumque modo vel praetextu illatum est , tam quoad Ditioneses Bona , Felidalia , Subseuda-lia, de Allo talia , quam quo idiguitates, immunitates, d ur

obstant cela, la necessite dela sus dite obligation reciproque , qui est de nepotiit aider les Ennemis i 'un de rautre,

leuis dignit , immunitea , droita, .

9쪽

Privileges, solem relabiis de part &

d'autre pleinement. en I' Etat spiri- tuel ou temporet , auquel iis elotentavant la destitution , ou diiquet iisoni pu legitimement jovir , nonobstant totas les changimens fatis aucontraire.

Que si les possesseurs des biens a

roni cite examinees pardevant les Ju res competans pour en Ctre ordoniae. ' .

dite Assemblee a Dite de i Jurisdiction

narie in eum utrinq; Statum in Sacris.& Profanis , quo ante destitutionem gavisi sunt , aut Jure gaudere potuerunt , non obstantibus', sed annullatis quibuscumque interim in contrarium factis mutationibus.

Quod si restituendorum Bonorum & Jurium Possessbres , exceptionibus se justis munitos

existii verint, eae quidem restitutionem neutiquam impedient ; hac lainen peracta , coram competenti Iudice examinentur & discutiantur. Et quamvis ex hac praecedenti regula generali iacile dijudicari possit, qui & quatenus

restituendi sint , tamen ad instantiam aliquorum de quibusdam gravioris momenti Causis, prout sequitur, specialiter mentionem fieri placuit , ita tamen , ut qui ex prelse non nominati vel expuncti sunt , propterea pro omissis vel exclusis non ha

beantur. η

ictum Arrestum , quod mobilibus ad Principem Electorem Trevirensem spectantibus , &in Ducatum L emburgensem transsatis, Imperator per Concilium Provinciale antehac imponi curavit , relaxatum quidem Mabolitum ; attamen ad quorundam instantiarn iterum renovatum , insuper etiam si

questrum Praesecturae Bluch ad Archiepiscopatum , & medietati Dominii sancti Joannis, ad Joanneni Rhein hardum de Soe-

10쪽

teren .ectanti a praefato Con.

cim, indictum est . concordatis inter Electoratum Trevirens m& Ducatum Burgundiae publica Imperii interventione anno millesimo quingentesmo Uaadragesinio octavo Augustae Vii, delicorum erectis repugnet , conventum est, ut praedictum Arrestum Se Seqilestrum a Concilio Lux eburgens, quantocisis tollatur, dicto Domino Electori bona sua, Praefectura &Dominium , tam Electoralia, quam Patrimonialia una cum fructibus sequestratis relaxen-Jur & tradantur , ac si quid

forte amotum fuerit, reponatur , pleneque atque lintegre restituati it , impetrantibus avdJudicem Principis Electoris in

imperio competentem, pro Ob

tinenda juris & justitiae administratione, remissis. Quod autem ad Castra Ehrn-brettstein de Hamet stein atti

net, Imperator tempore dc mo

do insta in Articulo Executionis definitis, praesidia inde deducet , aut deduci curabit, illaque Castra in manus Domini Elactoris Trevirensis, ejusdemque Capituli Metropolitani pari potestate pro Imperio

de Electoratii custodienda tradet, quo nomiae & Capitaneus de novum praesidium ibi ab Electore constituendum , juramento fidelitatis pro ipso ejusq; Capitulo pariter obstrinti debebunt.

Deinde vero Causam Pala. tinam Conventus Monasteriensis S Osu rugensiis eo deduxit,

Electoraux d atrimonialix, avec les fruits sequestrea , solent relachea δίrendus au Seigneur Electeur de si par hazard quelque Chose a cie Qu- strati ii tui soli restitue pleinement,les Impetrans elans reqvoicet pomobtenir radministration de leur Droicati Juge competant audit Seiunc