장음표시 사용
41쪽
regione, Veronam vero in Venetia xj. regione diuisis quoque capitibus seclusit, quum & terrae, & regiones longe diuersae sint. Nam inepte nimiu argumentantur, qui Comum, Veronam pin ampla,tanquam unica Tran spadanae Galliae prouincia, quasi parua intercapedin iunctas assevcrant. Hoc cnim n cn Conterraneum. non tam latae significationis est. quod si esset,ctim terra praeter dua alia significata teste Varrone totum clementudicatur. qui sunt ad extrcmam Thulem , aut ad Oriente nobis conterranei estent, quod pcrabsui dum est: stri-iaioris enim significatus est Conterranei vox ; quandC- quidem, Varrone attictor a terra territorium deducitur: quod ex Pomponij sententia appellatur Agrorum Vniuersitas intra cuius m ciuitatis fines. Sic dictum, quod magistratus eius loci intra hos fines terrendi habet ius. Ex territorio igitur verius,& significatius conterraneus inflictitur,quam ab uniuerso terrae clemento. Contem raneusque is habetur, qui eiusdem territorij sub uno magistratu ciuis est, sicuti commilitones appellantur, qui in eodem exercitu sub uno Imperatore manent, non . in
diuei Q. Sic & condiscipuli,qui in eodem gymnasio sub
uno praeceptore condiscunt,& conciues, qui in eadem .
ciuitate sub uno Principe,vel in republica dcgunt. Ad
eundem modum conterraneus non ex diuersis, & longinquis regionibus, sed ex eodem territorio merito appellatur; Quod etiam Laurentius Valla,& post illum rece tiores etiam sensere. Excmplum de his Plinij verbis sumentes. Quid inter conterraneum , &conciuem di L ferat : quandoquidem Plinius Catullum,non conciuem, sed conterraneum situm dixerit,quia cx agro Veronensi forte, non ex Vrbe ipsa uterq; ortus suerit. Hac igitur de caussa Plinium Catulli conterraneum Veronensem,
Novocomensem dicimus. Huic testimonio ipsam sane
42쪽
r Lit V s T ' E.s. Hvetustatem nullo aruo, quamuis lonso exoletam addi mus, quae nullius cauillis repudiari potest, dum Vrbs Verona suis monumentis stabit. Vetustissimum en in adhuc extat Veronae marmorei frusti Epitaphium par
tibus, & sorori, sibique a Plinio ipso laetum, quod inter
rudera centum annis ante in agro Veronensi inuentu est,
atque in angulo Domus Com. Ludovici de Nogarolis Viri Illustriss. prope fidem S. Bernardini fixu, litterismmaiusculis elegantissimist, itaq, ut ab eorum temporulapicida fingi non potuerint exaratum. Sic.
C. PLINIus C. F. SECUNDUS Quod ego it, VI Vl R. AUG. restituendi m SIBI. ET . ORCIVIAE censeo. MARCELLAE
UXOR lC. CELERI. PATRlET OPTIMAE MATRl MARCELLAE
Huic sirmissimo vetustatis restimonio adde maiorum nostrorum publicum consensum,&per manus tradita atq; quae ad nos manavit, Opinionem ἱ qua ducti maiores ipsi cum caeteris Viris illustribus Veronensibus Gmulacrum in foro statuere. Haec porro opinio non solum apud nostrates, sed apud exteros quoque celebris fuit,ut apud Franciscum Petrarcham, Blondum, Pium II. Pontificem Maximum, & reliquos multos eruditis. simos viros, a quibus semper Veronensis appellatur. Ex his igitur quae in medio attuli proculdubio amrmare posumus, Veronae ciuem fuisse. Eius vero sororis filium C. Caecilium Plinium Secundum, de quo mox dicam Novocomensem quidem suisse ortu , verum ad ptione
43쪽
sorore C. Secundi , & C. Care ilio Nouoconii ortus ab Avunculo Plinio adoptatus est, atq; C. Plinius Caeci- Iius appellatus. Porro autem de C. Plinio ita scribit Tranquillus in libro de Viris Illustribus: C. Plinius
Secundus Equestrisus militjs industrie functus,procurationes quo Pssendidi fimas , atque continuas summa inte-trstate admini auit; o tamen liberalibus Hudiis tib tu operam dedit, ut non temere quis plura in ocio scripserit. Itan bella omnia quaecum cum Germanis gesa for xx.
Columinisus compresendit. Ite naturalis historiae xxxvij. Bisos absiluit. Perist clade Campaniae. N m cum Misenensi classi praeesset, o flagranti Vesuuio ad explorandinprosim care o Liburnicas praetenduser,neq; aduerfntibus ventis remeare posset, vi pulueris , ac fauillae oggressus es, vel ut quidam exinimant , a seruo suo occisus , quem, δε-
fciens aestu , ut necem si maturaret, orauerat. Hic in s libris XX. mistia rerum dignarum ex lectione et luminum circiter duUm millium complexus est. Primus autem lucr quasi index xxxvj. librorum sequentium consum tunc mrotius operis, o belles cominet tuniorum ligo vero in
libro, cui Bibliothecae nomen indidi, ita de eo scripsi
C. Plinius C. F. Secundus Veronensis Libros xxxvij. historiar naturalis, qui, adhuc quamquam magna ex parte deprauati extant, conscripsit. Opus varium,d multiplex, ut est in ipsa natura. In eis quicquid vel Deo immortali, vel rebus creatis conuenit, aut Vnqua usu venerit scitu dignum,explicatur: diligentia maior,
quam dicendi ratio: quae & ipsa a quibusdam ineptis meo iudicio desiderari solet. Vixit sub Claudio Nerone,& Vespasiano Augustis. Praefectus classis Miscnatiuobijt sub Tito in Visu ui incendio , dum eius caussas iudagare inconsultius aggressus esset. Pleraque alia quar
44쪽
I L L V S T ILE S. 13 temporum in iuria periere, scripsit. Extant inter minuIunioris Epistolaru libros epistoIae duae,quibus affatim eius vita,morcs,studia,& obitus describitur, quaecum ad rem,quam maxime faciant, subijcere placet.
MACRO Suo S. P Ergratum eP mihi , quod tam diligenter libros auum
culi mei Diaritas , ut habere omnes velis,quaros, qui sint omnes . fungar indicis partibus,atqs etiam,q o ni ordine scripti,nom tibi faciam. F enim haec qxoq s studiosis non iniucunda cognitio. De iaculatione equestri vis hunc cum praefectus Alae militarergari ingenio,curarii composuit. De vita Pomponi' Secundi duo , a quo gularater amatus , oc memoriae amici,quas debitum munus exoluit. Belgorum Germaniae viginti qWibus omnia,quae eu Germanis gessimus bella, stegit. Inchoauit, cῶ in Germansa mrtitarer somnio
monitus. Ad fit ei quiescenti Drusi Neronis e figies , qu/Germani latusime victor ibi peri . commendabat memoria fuam,orabatq,ut se ab iniuria obliuionis adsereret. Studios tres in sex volumina propter amplitudine diuisi,quibus oratorem ab incunabulis instituit, o perfecit. Dubii sermonis octo scri it sub Nerone nouusmis annis,cum omne nudis rum genus paulo liberius,, eremus periculosum seruitus feci et . A sine Aufidi, Missi triginta unus. Naturae hi riarum triginta se te opus diffusum, eruditum, nec min9s
ras in his tam scrupulos homo occupatus absoluerat .magis miraberis,s sciens,istum aliquandia caussas actita ebricus se anno sexto es quinquage o. medium tepus di n-νum,rmpeditumg, qua officiys maximis, qua amicitia principium egisse. Sederat acre ingenium incredibiti studium, summa
45쪽
6Mmma vigilantia. lucabrare et ulcanalibus incipietat , ne, auspicandι causa sidΠEHA i, tim is κocte multa Gyen e et ero ab sora septima Deltum tardissime,octauam isse s . erat sane 6omni parati sim, nonnunquam erram inter I aliudia instantis,es deforentis. Ante lucem ibat ad Ves fanum Imperatorem ,naim ille quoq; noctibus et tebatur,inde ad delegatum bi oficium breuersus domum, odreliquum temporis, studijs reddebat .pos cibum saepe , quem interdiu leuem,ofac Iem veIeru more sumebat. Usa e quidoij, iacebat in Sole, liber legebatur, adnotasat, excerrebatquὸ onihil enim legit, quod no excerperet. Dicere etiam solebat, nullum ess e Bbra tam malum ,τι non aliqua farte Frodesset.
Post Sole plerumq; frigidi lauabatur rania gusabat ormiebatque minimum. Mox quasi alio die studebat in canae tempus . super hanc Lber legebatur,adnotabatur,o quidem cur . Meminι quendam ex amicis cum lector quaeda perperam pronuntiasset , reuocasse , O repeti coegi e , huic
auunculum meum AENI Ginte Eexeras nempe Z cum illa adnuisset, Cur ergo reuocabas p decem amplius terses hac tua uterpellatione perdidimus. tanta erat par exta teporis. Surgebiat aestate a corna, luce, hyeme intra primam noctis,stianqua aliqua lege cogente hac inser medios labores,etselisq;
fremitum in sicessu .solum balinei tempus P dijs eximebatur . Cum dico balinei , de interioribus loquor . Nam dum destringitur,tcrgiturque,audietat aliquise,aut Hctabat . in itinere quasi solutus caeteris cura huic et ni vacas, . ad latus notarιus cum libro, o pugiliaribus, cuius manus Dememanicis munIehantur,ut ne coeti quide aseritas ilia Euri, tempus eriperet, qua ex cussa Tomae quoq; festa vehebatur . Repeto me correptum ab eo cur ambularem .soteras,mquit, has horas non perdere. nam perire omne tempus artii satur,quod Lindise non impertiretur. Hac intenricne tot sa lumina peregit. Electorumque comentarios centus -
46쪽
I L L V s T ' E S. M ista mihi reliquit, vi graphos quidem, o minutissime
scriptos , qus ratione multipicatur sic numerus . Referebat ipse potuisse se, cum procuraret in His=ania , uendere hoc cometarios LartioLycinio quadringetis millibus namum, o tunc aliquanto pauciores erant. Nonne videtur tibi recordanti quantu legent,quantuscripserit, nec offrijs vllis, nec In amrcitia principuoisse prursus cum audis,qaid 0φ-ctoria uos laboris venderat, e cripsi estis,nec legi , st luid est enim, quod non aut ilia occupatrones imperire, aut haec instantia non possit efficere ρ Itaq soleo ridere,cum me quida urimum uocant, quisi comparer 3lli , sum de Hos simus. Ego autem tantam, quem partim pultica,partim amicorum Umia disrangunt quis ex istis, qui tota usta δε- teris ad dent,collatus isti, no quas somno es inertiae deditus erubescat ' Extendi epistolam,cum hoc solum,quod requιυ-bas . scribere destin f m , quos libros reliqui 't. Confido tamen haec quoq; tibi non miniYs grata, quam 1 os libroso
tura , quae te non tantum ad legendos eos , veram etiam ad
simile aliquid elabordanum possunt aemulationis simulis
Haec epistola v. est libri iij. eam vero qua ad Cornelium Tacitum de eius obitu scripsit xxvj. libri xi . ita:
PEtis , ut tibi Auuculi mei exitum scribam,quo verius tradere posterispo sis. gratias ago . Nam virio,morri eius Scelebretur a te,immortalem gloriam esse progositam. uiamuis enim pulcherrimarum clade terrarum ,utposuit, . inurbes memorabili ea , quas semper victurus occideris, quamuis ipse plurima operabo mansura condiderit, multis tamen perZetuitati eius scripsorum tuoru aeternitas addet Equi
47쪽
Equidem beatos puto quibus deorum munere disrum est,aut facere scriberi,aut scribere legedaineauissimos vero quibus utrunq;. Horum in numero Avunculus meus esse is libris, o tuis erit . diuo tilentius fuscipis,deposco etiam,quod imiungis. Erat Mi cni, classemque imperio praesens regebat M.Ka sept.hors diei fere vj.Mater mea inae car ei, parere nube inusitata es magnitudineinsecte. Vses iste sole nox frigida ,gustaverat iacens, Pudebatque oscit oleas,ascendit locum, quo maxime miraculum istud confici poterat. Nules incertu procul intuentibus ex quo monte Vesuuιum fui e postea cognitum est oriebatur,cutas militudinem, o formam non alia magis arbor , quam pinus expresserit. Nam longiissimo velut trunco elata in altum quibustam ramis diffundebatur, credo quia recentisiritu euectu,deinde senescente eo destituta,aut etiam pondere so victis,in latitudinem vanescebat , coaeda interdum, interdum fraeda, maculosa frout terram , cineremet effulerat. Magnum spropiusque noscendum ut eruditiissimo viro missam. Iubet Iiburnicam aptari,mihi venire una vellem , facit copiam, resondi studere me malle forte ipse, quod scriberem,aee-derat : egredishatur domo accipit codicillos, Aectinae Nasii immineti periculo exterritae: nam VIIa eius subiacebat,nec Hiani auibus fuga,vr se tanto aescrimine eriperet, orabat. Vertit ille eons Ilum,o quod sudioso animo inchoabar, obit maximo. deducit quadrimeis scendit non Rectinamodbine uois cerat enim frequens amoenitas orae latu-xus auxIlium eproperat 1luc, unde alidi fugiunt,rectumquacursum,recta gubernacula in periculum tenet,adeo solatur metu,ut omneis illius mali motus Amneis figuras,ut d re- hederat oculis Ictarer,enor reta, . iam nauisus cinis incidebat,quo propius accederent calidior,s dens orbiam pumices etiam, nigrique,s ambustrict fracti igne lapides. Iam
48쪽
I L Z U'S T 'E s. II vadum sίitum, ruinaque montis littora ob antia, cum Λ-tusque paulum,an recto secteret, mox gubernatori, ut ii faceret monenti orteis,inquit fortuna iuuat. Pomponianupete,Stabys erat,diremptus sinu medio. Nam sensim circu- actis,curuatissi litoribus mare infunditur. Ibi, quamquanondum periculo appropinquante, conspicuo tamen , es cum
creseret Proximo sarcinas conrulerat is naueis certus fugae si contrarius vetus residi 't,quo tuncAvunculus meus fecundi spimo inuectus complectitur trepidatem, consolatur, ortatur ,utq; timorem eius ua secaritate leniret,d reis in halineum tulet,lotus accubat , canat, atq; hilaris, a tquod est .eque magnu silmilis hilari. Interim e Vesuuio monee pluribus locis latessma fiammae,atq; incendiu relucebat, quorum fulgorbo claritas tenebris noctis excitabatur, ille agrestum trepidatione ignis relictas,desrtasque villas per solitu nem ardere,in remeHum formidinis dictitabat,tum
se quieti dedit , o quieuit veri limo equidem somno. Nam
meatus animae , qui illi propter amplitudinem corporis gra inuior,es sonantior erat,ab dis,qui limini obfruabatur,audietatur .sed area,ex qua diaeta adibatur, ita iam cinere, mis,Ds pumicibus onuta surrexerat, vis longior in cubiculo
mora esset, itus negaretur,excitatus, procedit, seq.; Pom- Ioniano,caterisque,qui peruigilarant,reddit. In commune
consultant. an intra tectasub aty an in aperto vagenturemm crebris, Wisque tremoribus tecta nutabant, or quas emota sedibus suis nunc huc , nunc istuc abire, aut referri midebantur. Sub diuo rursus,quamquam leuium,ex rugIunicum casus metuebatur. quod tamen periculorum coliatio elegit,s apud illum quidem ratio rationem, pud alios rimorem timor vicit, ceruicalia capitibus imposita linteis constringunt. Id munimentum aduersus decidentia fuit,
iam dies alibi,illic nox omnibus noctibus nigrior, de oes , quam tamen faces multas variaque lumina, fluebant. Ita,
49쪽
euit egredi in litus, e proximo adicere, ecquid iam mare admitterat, od ad c vastam is aduersum permanebat. Ibi severasiectum tinteum recubans semel atq; iterum frigidam poposcit,hausitque einde flammae , mmarumqu' praenuntius odor sulphuris,atios in fugam vertunt, excitastilum innixusseruis duobus adsurrexit,s natim concidit, Ut ego coniecti,cresserore caligine,spiritu obfructo, clauso somacho,qui illi natura inuabdus,es angusus,o frequenter inter uans erat. Vbs dies reditus is,ab eo , quem no-πi sime viderat,tertius,corpus inuentum es integrum , rLiasum,opertum ut fuerat indutus ohabitus corporis quiescenti,quam defuncto similior . Interim Miseni ego ,o marer .sed nihil ad hisoriam nec tu Hiussiquam de ea itu eius sire olusi, sinem ergo faciam. unum addiciam,omnIa me quibus interfueram, qusque satim,cum maxime vera meis morantur,audueram,stersecutum . Tu potissima excerpes ralivdes enim episolam, aliud sis oriam, aliud amico, aliud omnibus scribere. Vale
Ex his porro duabus epistolis tota Plinij vita aperte
intelligi potest. Obijt vero iij. Nonas Novembr. anno salillis xxci. secundo principatus Titi Vespasiani Imperi eodem Augusto viij. & Domitiano Caesare fratre vij consulibus cum natus esset se . Cornelio L. Vitellio Varrone Cos principatus Ti. Caes. anno M.
50쪽
sorore C. Secundi natus, cum ab Avunculo
alta cundus vocatus est , quemadmodu eo tepore consuetudinem fuisse, libro de antiquis Romanorum . nominibus demonstraui. Qiij natura quidem Nouoc mensis ciuis fuit,cum & ipse,Nouocomum patriam suam saepe in epistolis suis scribat, verum lege, & adoptionis iure Veronensis & ipse, ut eius adoptiuus pater C. Plinius Secundus , fuit. Quam rem innuens in epistola ad
Falconem ipse Catullum Veronesem inter veteres Poetas recensendum suum tantum quodam patriae amor obstrictus,vocat ; & in libro vj. epist. vltima ad Maxim si ita scri bit: Recte fecimη od gladiatorum munus Veronensibus nosns tramis Ei , a quibus olim amaris , Usticeris , ornaris, oc. Hinc etiam multi res ipsas minus accurate pensitautes, decepti sunt, ut quod erat iunioris Plinij, seniori attribuerent, Pliniumq; Seniorem e Vcronense , Novocomensem fecerint ; caterum Plinius iunior ab Avunculo adoptatus,& ab eo etiam liberaliter educatus est,atq; in omni disciplinaru genere eruditus, eiusq; vestigia imitatus, clarissimus suorum tempOIum . orator existimatus est: causas enim acriter, & ardenter, nec minus ornate,& polite dixit: cui ex quatuor dicendi generibus Macrobius floridum destinauit. Scriput adaequales ,& contubernales suos epistolas, quae pastam leguntur, quibus insunt aptae sententiae, grauis,& decora constructio, proposita verba,& antiqua,quorum sermo est copiosus, & varius, & dulcis , atq; in primis qui ad legendum alliciat. Fertur ,& breue Virorum Illustrium B et Opu-